Mardin Artuklu Üniversitesi Eğitim Bir Sen Temsilcisi Fasih Dinç, YÖK Başkanı Çetinsaya'dan üniversitelerin vazgeçilmez tamamlayıcı unsurlarından olan araştırma görevlileri, öğretim görevlileri, okutmanlar ve uzmanlara hak ettikleri itibarı göstermesini ve bunun nişanesi olarak da taleplerinin karşılanmasını istedi.

            Eğitim-Bir-Sen Temsilcisi Dinç'le bir süre sohbet eden YÖK Başkanı Çetinsaya, hazırlanan raporu inceledi. Araştırma görevlilerinin sorunları ile yakından ilgilendiğini belirten YÖK Başkanı Çetinsaya, "Üniversitenin olmazsa olmazları akademisyenlerimizdir. Üniversitelerimizin yanında akademisyenlerin de sorunlarını çözeceğiz."dedi.

            Talep listelerinin, tüm eksiklikleri gidermese de, başlangıç itibariyle YÖK’ün iyi niyetini göstermesi açısından önem arz ettiğini dikkat çeken Dinç, "Küresel ekonomide ciddi krizler yaşanmasına rağmen ülkemiz son yıllarda gözle görülür bir kalkınma ivmesi yakalamıştır. Bu kalkınmaya yerel katkılar sunmaları için de tüm illerde, toplumumuzun her kesimi tarafından olumlu karşılanan, yeni üniversiteler ihdas edilmiştir. Açılan yeni üniversiteler evrensel olan bilgi ve hikmetin yerlileşmesi bakımından büyük önem arz etmektedir. Birkaç yıl içinde onlarca yeni üniversitenin açılması beraberinde birçok sorunu da getirmiştir. Yeni üniversitelerimizin kurumsallaşmaları açısından kritik öneme sahip bu ilk yıllarında karşılaştıkları en önemli sorun da yetişmiş akademik personel ihtiyaçlarıdır. YÖK’ün kontrolünde planlanıp hayata geçirilen ve orta vadeli bir çözüm teklifi olan “Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)” üniversite öğrencileri arasında teveccühle karşılanmış iyi düşünülmüş bir programdır. Bu kapsamda kadrolara yerleşen araştırma görevlilerinin, alanlarında başarılı mezunlar arasından seçilmiş olması, yeni üniversitelerimiz için büyük bir fırsata dönüşebilir."dedi.

            Mardin Artuklu Üniversitesi Eğitim Bir Sen Temsilciliği olarak böylesine iyi niyetle uygulamaya konulan programın işleyişi sırasında Araştırma Görevlilerin maruz kaldıkları sıkıntıları şu şekilde sıraladı:

"Başörtülü Araştırma Görevlilerinin Çalışma Koşulları:

            Yeni açılan üniversitelerin Rektörleri demokratik uygulamalara imza atmış ve ÖYP kapsamında atanan araştırma görevlilerine başörtülü olarak çalışabilmelerine imkân tanımışlardır. Ancak aynı araştırma görevlileri, lisansüstü eğitimleri için 35. maddeyle gönderildikleri üniversitelerde başörtülü olarak çalışamadıkları için ciddi mağduriyetler yaşamaktadırlar. Bu konuda YÖK’ün üniversitelerde öğrencilere sağladığı özgürlükleri, akademisyenlere ve diğer çalışanlara da sağlamasını talep ediyoruz.

Ödenekler: 

            ÖYP kapsamında atanan araştırma görevlilerinin akademik ihtiyaçlarını karşılamak için kendilerine ayrılan ödeneklerle ilgili üniversitelerde herhangi bir düzenlemenin mevcut olmadığı görülmüştür. Araştırma görevlilerinin akademik ihtiyaçlarının karşılanması için ayrılan bu kaynakların amaçlarına uygun şekilde kullanılması için en kısa sürede üniversite bütçelerine dâhil edilmesini ve faal hale getirilmesini talep ediyoruz.

Yolluklar:

            Kamuda çalışan personelin kadro nakli sırasında kendilerine tahsis edilen taşınma ve yolluk masraflarının geri ödenmesinde zorluklarla karşılaşılmaktadır. İlgili maddede bununla ilgili düzenleme açık olmasına rağmen ödeme noktasında üniversiteler sorun çıkarmakta ve ödemeler, hak eden kişiye zamanında yapılmamaktadır. Bu durum, özellikle evli olanlar başta olmak üzere, tüm araştırma görevlilerinin ciddi mağduriyetler yaşamasına sebep olmaktadır. Bu mağduriyetlerin önüne geçilmesi gerektiği kanaatindeyiz.

ÖYP kapsamında lisansüstü eğitim tercihleri:

            İlk ÖYP alımlarında göreve başlayan araştırma görevlilerinin bir kısmı yüksek lisans ve doktora eğitimine devam ederken bir kısmı da lisans programlarından henüz mezun olmuşlardı. Lisansüstü eğitimlerine devam edenlerin mağduriyet yaşamamaları için YÖK yerinde ve zamanında davranarak, araştırma görevlisinin mevcut lisansüstü eğitimine devam edebileceğini eğer devam ettiği üniversite programı bu kapsamda değilse bile bu kapsama dâhil edilmesini karara bağlanmıştı. Ancak yapılan son düzenlemelerle süre sınırlaması getirilmiş ve araştırma görevlilerinin de 2 yarıyıl içinde bir lisansüstü programına başlamaları gerektiği karara bağlandığından öngörülemeyen bazı olumsuz sonuçlar doğmuştur. En önemlisi de, lisansüstü eğitime devam eden araştırma görevlilerinin yüksek lisans eğitimlerini yarıda bırakıp YÖK’ün belirlediği üniversitelerde yapmaları olmuştur. Bu hem YÖK hem de araştırma görevlileri için gereksiz zaman ve kaynak israfı gibi hiç de istenmeyen durumlara sebep olmaktadır. Bu hususta talebimiz, sağlıklı bir eğitimin alınabilmesi için, sürenin makul bir şekilde uzatılmasıdır.

Yabancı Dil:

            Ülkemizin yıllardır çözüme kavuşturulamamış sıkıntılardan biri de yabancı dil öğrenimi sorunudur. YÖK yerinde bir uygulama başlatarak araştırma görevlisi alımlarında yabancı dil şartı aramamış ve yabancı dili yeterli olmayanlara 6 aylık eğitim programı uygulamıştı. Ancak zaman içinde YÖK’ün aldığı kararlarla yabancı dil, ÖYP kapsamında 2010 yılında kadrolara yerleştirilen araştırma görevlilerinin önemli bir kısmı için, tam bir soruna dönüşmüştür. YÖK eski başkanımız Sayın Prof. Dr. Yusuf Ziya Özcan’ın ÖYP’yi tanıtırken özellikle belirttiği konu yabancı dil muafiyetiydi. Anadolu’daki üniversitelerinden mezun olan, yabancı dili olmayan başarılı öğrencilerin akademik personel olabilmesi için büyük bir kolaylık sağlanmış ve ÖYP araştırma görevlilerinin alımlarında yabancı dil şartı kaldırılmıştı. Yabancı dilden muaf olarak kadrolara yerleştirilen ÖYP araştırma görevlilerine eksikliği giderme adına yurtiçinde 6 ay süreli kurslar açıldı. Yabancı dil eğitimi sonrasında araştırma görevlileri arasında yabancı dil sınavlarından 65 ve üzeri puan alabilenler, öğretim üyesi yetiştirme programının sağladığı, yurtdışında araştırma ve eğitim olanaklarıyla kendileri için ayrılmış öğretim üyeliği kadrolarına doktora sonrasında ilk olarak yerleşebilme imkânlarından faydalanacaklardı. Yabancı dil sınavlarından 65 ve üzeri alamayan ÖYP araştırma görevlileri de bu imkânlardan faydalanamayıp kendi üniversitelerinde araştırma görevlisi olarak görevlerine devam edeceklerdi. Fakat Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı sürekli birbiriyle çelişen ve en önemlisi de 2010 yılı ÖYP araştırma görevlisi alımında baz aldığı “Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Esas ve Usulleri ile çelişen birden fazla Yürütme Kurulu Kararları almıştır. Son olarak da 03.11.2011 oturum tarihli 8366 sayılı Yürütme Kurulu Kararı ile 4. ve 5. maddelerine dayandırılarak; kadroya atama tarihleri baz alınarak; 1 yıl içerisinde yabancı dilden 50 puan, iki yıl içerinde de 65 puan alamayanların üniversitelerdeki kadrodan ilişiklerinin kesilmesine karar vererek birçok araştırma görevlisi arkadaşımızı mağdur olmayla karşı karşıya bırakmıştır. Daha önce bağlı bulunduğumuz üniversitelerimizde Rektör, Dekan ve diğer öğretim üyesi hocalarımız bu şekilde hukuka aykırı alınan kararlardan dolayı ilişiklerimizin kesilmesine razı değiller. Tüm bu kararlara ek olarak “Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 03.11.2011 oturum tarihli 8366 sayılı Yürütme Kurulu Kararının 6. maddesinde “KPDS ve ÜDS ile denkliği bulunan TOEIC adlı yabancı dil sınavının denkliğinin de kaldırılmasına karar verilmiştir. Birçok ÖYP’li araştırma görevlisi çalışanı da yabancı dil sınavından başarılı olmak amacıyla bu sınava hazırlanmaktaydı. Ancak hazırlanmakta oldukları bu sınav hakkı da geçerli bir sebep belirtilmeksizin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca ellerinden alındı. Bu durumda Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın 2010 yılı ÖYP araştırma görevlisi alımında esas aldığı “Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Esas ve Usuller” de belirtilen yabancı dil şartı ile; “Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının” 03.11.2011 oturum tarihli “Yürütme Kurulu Kararı” birbiriyle çelişmekte olup, bulundukları kadrolara atandıkları tarihte şahsımıza verilmiş olan kanuni hakların daha sonraki süreçte “Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının” çalışanların mağduriyetini düşünmeden çıkardığı başka bir “Yürütme Kurulu Kararları” ile hükümsüz kılınması var olan özlük haklarımızın ellerinden alınması anlamını taşımaktadır. Açıktan açığa hukuka aykırı olan bu düzenlemeler telafisi mümkün olmayan mağduriyetlere, maddi ve manevi zararlara yol açmıştır ve önlemler alınmazsa açmaya da devam edecektedir.

İdari kararların geriye yürümezliği:

            YÖK, ÖYP’yi daha kullanışlı ve sistemli bir hale getirmek için son 2 yıllık süreç içinde onlarca karar almıştır. Fakat kararların birçoğu birbiriyle çelişmekte ve araştırma görevlilerinin kazanılmış haklarını göz ardı etmektedir. Bu durum, hukukun en temel ilkelerinden olan “aleyhe olan düzenlemenin geriye yürümezliği ilkesinin” apaçık ihlali olduğundan, mağdur araştırma görevlileri idare mahkemelerinde haklarını aramak zorunda bırakılmışlardır. Bu konudaki ihtilafların derinleşmemesi ve daha fazla mağduriyetin yaşanmaması için YÖK’ün konuyu bir an önce masaya yatırması gerekmektedir.

Özlük Hakları:

            Akademik personelin özlük haklarını iyileştirmek için görevlendirilen komisyonlar maalesef araştırma görevlileri, öğretim görevlileri, okutmanlar ve uzmanları teğet geçmişlerdir. Ne akademik ne de maddi şartlarında herhangi bir iyileştirme yapılmayan bu çalışanlardan verim ve başarı beklemek haksızlık olarak algılanmaktadır. Bu kesime yönelik gerek akademik çalışma koşullarının iyileştirilmesi gerekse maddi açıdan tatmin edilmeleri için YÖK’ün üzerine düşeni yerine getireceğine dair güçlü bir inanç içindeyiz.

Temsiliyet:

            Akademik özgürlük adına, araştırma görevlileri olarak geleceğimizle ilgili kararların alındığı yükseköğretimin ilgili tüm kurullarında temsil edilmemiz gerektiği kanaatini taşımaktayız. Özellikle rektörlük seçimlerinde araştırma görevlilerinin, öğretim görevlilerinin, okutmanların ve uzmanların belli bir oranda temsil edilmelerini ideal demokratik üniversite hayallerinin gerçekleşebilmesi için ön şart olduğunu düşünüyoruz. Yine diğer üniversite içi işleyişte rol oynayan kurullarda da temsil edilmeleri gerektiğine inanıyoruz."