# Mardin Artuklu Seçmeli Kürtçe eğitime talip 

> Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay ve Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer'in Kürtçe seçmeli eğitim verilebilir açıklamalarından sonra gözler Türkiye'de ilk defa lisans ve yüksek lisans düzeyinde Kürtçe eğitim veren Mardin Artuklu Üniversitesine çevrildi.

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/egitim/mardin-artuklu-secmeli-kurtce-egitime-talip
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2012-06-12T12:32:06+03:00
- Güncelleme: 2012-06-12T12:32:06+03:00
- Yazar: NEZİR GÜNEŞ / WWW.MARDİNLİFE.COM
- Kategori: EĞİTİM
- Ajans / kaynak: NEZİR GÜNEŞ / WWW.MARDİNLİFE.COM
- Görsel: https://cdn.mardinlife.com/2012/06/mardin-artuklu-secmeli-kurtce-egitime-talip--6066.jpg

Demokratik açılım kapsamında İlk Kürt Dili Enstitüsü ile Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü kurarak iki yıldır Kürtçe akademik eğitim veren Mardin Artuklu Üniversitesi şimdi de seçmeli verilecek Kürtçe Eğitime talip oldu. 
Milli Eğitim Bakanı Dinçer’in  “Ortaokullar için hazırlanacak seçmeli dersler arasında Kürtçe’nin de olabileceği” açıklaması ve açılımdan sorumlu Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay’ın “anadilde öğrenim” açıklamasının ardından gözler, Kürtçe’nin nasıl öğretileceğine çevrildi. 
Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer’e Kürtçe Seçmeli Ders eğitimi ile ilgili bir rapor yazan Mardin Artuklu Üniversitesi, raporlarında iki yıllık deneyimlerinden söz ederek, “Biz, mevcut potansiyelimiz ve iki yıldır edindiğimiz deneyimle her türlü işbirliğine hazır ve talibiz.”teklifi götürmüştü. Bu tekliften sonra Talim Terbiye Kurulu’ndan bir ekip üniversitedeki Kürtçe eğitim çalışmalarını yerinde incelemek üzere Mardin’e gelmiş ve Kürtçe eğitim sorumlusu rektör yardımcısı Prof.Dr.Kadri Yıldırım, Ankara’ya bizzat giderek bakanlık yetkililerine bir brifing vermişti.  

60 ÖĞRENCİ KÜRTÇE EĞİTİM VERİYOR
Konu hakkında bir açıklama yapan Mardin Artuklu Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof.Dr.Kadri Yıldırım, Milli Eğitim Bakanlığının Kürtçenin seçmeli ders olması için ciddi bir çalışma içinde olduğunu belirterek bu uygulamanın demokratikleşme yolundaki çabalara olumlu katkı sağlayacağını söyledi. Üniversite bünyesinde 40'ı yüksek lisans, 21'i lisans olmak üzere 61 öğrencinin Kürtçe eğitim gördüğünü, lisans kontenjanını 100'e çıkarmak için YÖK'e başvurduklarını ifade etti. 
Yıldırım, Kürtçe’nin önümüzdeki eğitim yılında, seçmeli ders olarak programda yer alması durumunda, öncelikle Doğu ve Güneydoğu Bölgesindeki il ve okullarından bir veya birkaçındaki pilot uygulama ile uygulamaya geçmesini istedi.  
Üniversite bünyesindeki Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümünde aralarında profesör ve doçentlerin bulunduğu 10 öğretim elemanı ile eğitim verdiğini hatırlatan Yıldırım, “Ekip halinde her kademe için ders kitabı ve materyalini hazırlama çalışmalarımız sürüyor. Üniversitelerde verilecek Kürtçe eğitimi için ders kitaplarımızı bitirdik. Bir kısmı çıktı bir kısmını da baskıya verdik. Halen kesintisiz bir şekilde kurlar halinde sertifikalı kurslarımız Kurmanci”, Zazaki” ve Sorani” lehçelerinde devam ediyor. Bakanlığın uygun görmesi halinde Kürtçe Seçmeli dersin koordinasyonu için her türlü işbirliğine hazır ve talibiz. Bu konuda zaten bakanlığa daha önce rapor sunmuştuk. Bu rapor doğrultusunda birkaç görüşmemiz oldu. Önce Talim Terbiye Kurulu’ndan bir ekip üniversitemize gelerek Kürtçe eğitim çalışmalarını yerinde inceledi. Daha sonra da Ankara’ya bizzat giderek bakanlık yetkililerine Kürtçe eğitim konusunda bir sunum verdim. Kürtçe eğitim programı ve materyallerinin hazırlanması konusunda  tecrübesi olan bir üniversite olarak bizlere verilmesi halinde bizler de bir konsesus içinde çalışarak bunun üstesinden gelebiliriz. Zira bu işin il ve ilçe milli eğitim müdürlüklerine havale edilmesi durumunda pratikte bazı kargaşalar yaşanabilecektir. Bu da, çok önemli bu adımın beklenen verimi vermeyebileceğine ilişkin endişeleri yaratmaktadır.” dedi.

ANADİLDE EĞİTİM ALTYAPI OLMADAN OLMAZ 
Seçmeli dersin ana dilde eğitime geçişin bir uygulaması olduğunu belirten Yıldırım, konuşmasını şu şekilde sürdürdü:
“Anadilde eğitim her milletin sahip olmayı düşlediği, arzu ettiği ve hakkı olduğu bir olgudur.  Fakat Kürtçe için bunu düşünecek olursak. Şuan böyle bir karar çıksa bile bunun altyapısı müsait değil. Bu bir gerçektir. Bunun kabul etmemiz gerekiyor. Ne kitap ve müfredat olarak altyapısı hazır, ne de bu kitap ve müfredatın devreye girecek okutacak olan öğretmenler açısından müsait değildir. O yüzden birkaç yıl büyük çabalar sarf edilerek bu seçmeli ders imkanı sayesinde ileride mevzuat değişikliği yapılarak şayet anadilde eğitim karar verilirse karar verildiği ana kadar ki bu boşluk bir altyapı hazırlama ders kitapları hazırlamak hoca hazırlamak şeklinde değerlendirebilir. Ana dilde eğitim kararı çıktığı anda hiç olmazsa fazla bir problemle karşı karşıya kalınmayacak. O yüzden bu adım çok önemlidir. Yüzde yüz yeterlidir demek mümkün değildir. Ancak ileriki adımlar için değerlendirilmesi gereken çok önemli bir adım gözü ile bakıyoruz. O yüzden de bu boşluğu iyi değerlendirmek gerekiyor. Bu boşluğu bir konsensüs ile doldurmak çok önemli. Çünkü biz burada Artuklu üniversitesi Kürt oluşumu olarak sadece meselenin bir parçasıyız. Şayet bu atılan adım üzerine bir konsensüs sağlanırsa yansımaları ve sonuçları da çok daha olumlu ve kapsayıcı olacaktır.” 

MARDİN PİLOT İL OLSUN
Seçmeli Kürtçe dersine geçiş sürecine ilişkin bazı önerilerde bulunan Yıldırım, “Kürtçe eğitimin Türkiye geneli yerinde öncelikle pilot il ve okullardan başlanması halinde daha verimli olur. Bu illerin arasında Mardin olması bizim açımızdan çok daha verimli olacak. Seçilecek bu illerin içinde gerek anadilleri arasında Kürtçe ve Arapça’yı konuşan Şanlıurfa ve Mardin, gerekse de Kürtçenin Kurmanci ve Zazaki lehçelerinin konuşulduğu Bingöl ve Dersim gibi illerin seçilmesi halinde Kürtçe üzerindeki yoğunluğun önüne geçer. Çünkü Mardin ve Şanlıurfa’da Kürtçe’nin yanında Arapça dilini konuşanlar da olduğu için okulda Arapça’yı seçmeli ders olarak seçenlerin de yoğun olacağı için Kürtçe’yi seçenlerin sayısı düşecek. Bu illerdeki okullar ve öğrenciler göz önünde bulundurularak potansiyel eğitmen kontenjanı belirlenmeli. Belirlenecek eğitmen adayları Mardin Artuklu Üniversitesi'ndeki hocalar tarafından sınava tabi tutulmalı. Sınav sonunda seçilen adaylar, bu hocalar tarafından yoğunlaştırılmış eğitimden geçirilmeli. Başarılı olanlara 'sertifika' veya Bakanlığın uygun göreceği başka bir isimle başarı belgesi verilmeli. Mardin Artuklu Üniversitesinin mevcut kadrosundan azami derecede istifade edilmelidir.”diye konuştu.

KURMANCİ VE ZAZAKİ BİRLKTE ÖĞRENİLSİN
                Seçmeli verilecek Kürtçe dersinde Kurmanci ve Zazaki lehçelerinin birlikte verilmesi gerektiğini anlatan Yıldırım, “Irak’taki Kürdistan Federe Bölgesi örneğinde olduğu gibi Soranice ve Kurmanci lehçeleri nasıl birlikte eğitim veriliyorsa Türkiye’de de Kurmanci ve Zazaki lehçelerindeki eğitim birlikte verilmeli. Bu şekilde hem Kurmanci konuşan Zazaki’yi konuşabilecek hem de Zazaki konuşanlar Kurmanci’yi konuşabilecek. Bununla ilgili hazırladığımız bir kitap yeni baskıdan çıktı. Bu kitap Kürtçe Seçmeli Ders müfredatı için de önemli bir başucu kitabı olacak.”şeklinde konuştu. 

ÖNCE PROGRAM, SONRA DERS KİTAPLARI
Kendilerine görev verilmesi halinde Kürtçe Seçmeli Ders için bakanlık onayı ile önce müfredatı içerecek bir program hazırlaması gerektiğini anlatan Yıldırım, “Hazırlanacak bu programın bakanlıktan onaylandıktan sonra ancak ders kitapları ve materyalleri hazırlanabilir. Piyasada sayısız sayıda Kürtçe eğitim kitabı var ama bunların hiçbirisi bir program dahilinde hazırlanmadığı için geçersiz olacak. Bizlere verilecek görev ile önce ders programını daha sonra da ders kitaplarını bu konudaki uzman öğretim elemanlarımızla çok kısa bir sürede hazırlayabiliriz. Kürtçe müfredatının yayınlanmasının ardından bu dersi hangi öğretmenlerin vereceği belli değil. Öğretmenlerin hangi alanlardan mezun oldukları takdirde hangi derslere girebileceği, Talim Terbiye Kurulu’nun  kararı ile belirleniyor. Talim Terbiye Kurulu’nun 80 sayılı karara ilişkin de bir karar alması gerekiyor. Bunun için de ya sözleşmeli öğretmen ya da usta öğreticilerden faydalanılacak.”ifadelerini kullandı. 

ÜNİVERSİTE MEZUNU YOK
Mardin Artuklu ve Muş Alpaslan Üniversiteleri’nde YÖK kararıyla “Kürt Dili ve Edebiyatı” bölümü açılmıştı. Batman Üniversitesi de aynı bölüm için YÖK’e başvurdu, onay bekliyor. Mardin Artuklu, Alpaslan ve Bingöl Üniversiteleri’nde de yüksek lisans eğitimi verilen enstitüler yer alıyor. Mardin Artuklu Üniversitesi’nin Kürt Dili ve Edebiyatı bölümü 2011’de YÖK kararıyla ilk öğrencilerini aldı. 21 öğrenci, 2015 yılında mezun olacak. Bu öğrenciler Kürtçe alanında 4 yıllık lisans eğitimi alan ilk öğrenciler olacak. Alan öğretmeni olarak atanmak için 4 yıllık lisans mezunu olma şartı olduğundan ilk olarak bu öğrenciler Kürtçe dersi öğretmeni olabilecek. Ancak Kürtçe seçmeli ders kararının hayata geçirilmesi 2015’ten önce olursa, devreye “ücretli öğretmenlik” ve “usta öğretici öğretmenlik” modeli devreye sokulacak. Çeşitli kurslardan ve yüksek lisans yaparak Kürtçe sertifikası alanlar, il ve ilçe milli eğitim müdürlükleri tarafından ücretli öğretmen ve usta öğretici olarak okullarda görevlendirilebilecek. Mardin Artuklu Üniversitesi’nin Yaşayan Diller Enstitüsü bünyesinde kurulan Kürt Dili ve Edebiyatı yüksek lisans programında eğitim gören 40 öğrenciden 20’Sİ ise 2013 yılında ilk mezunlar verilecek. Yasal düzenlemeye göre yüksek lisans mezunları alan öğretmeni olarak atanamıyor. Ancak bir yüksek lisans mezunu öğretmenlik veya fen edebiyat fakültesi mezunu olduktan sonra Kürtçe yüksek lisansı yaptıysa ve kendi mezuniyet alanında öğretmen olursa ayrıca “yandal” olarak Kürtçe derslerine de girebilecek. Ancak öğretmenin ana branşı Kürtçe olmayacak.

KÜRTÇE EĞİTİM ORTAOKULDAN BAŞLAYACAK
MEB’in çalışmasına göre Kürtçe seçmeli ders, 5. sınıftan itibaren, 6.7. ve 8. Sınıflar da eğitim verilecek. İngilizce, Almanca, Fransızca gibi yabancı dillerin yanı sıra seçilebilecek Kürtçe dersi ortaokulda, öğrencinin diğer bir dil dersi seçip seçmemesine göre haftada 4-6 saat olarak verilebilecek. Yani öğrenci İngilizce gibi başka bir dil öğrenmek yerine Kürtçe dersi seçerek daha fazla ders saati bu dersi alabilecek. Kürtçe seçmeli dersin lise aşamasında da verileceği, orada da yine haftada 3 veya 4 saat olacağı kaydedildi.

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/egitim/mardin-artuklu-secmeli-kurtce-egitime-talip)