# 1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu? - Guenter Lewy Kitap özeti, konusu ve incelemesi

> 1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu? kimin eseri? 1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu? kitabının yazarı kimdir? 1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu? konusu ve anafikri nedir? 1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu? kitabı ne anlatıyor? 1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu? PDF indirme linki var mı?  1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu? kitabının yazarı Guenter Lewy kimdir? İşte 1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu? kitabı özeti, sözleri, yorumları ve incelemesi...

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kitap/1915-osmanli-ermenilerine-ne-oldu-guenter-lewy-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2022-03-19T10:00:10+03:00
- Güncelleme: 2022-03-19T10:00:10+03:00
- Yazar: Mardin Life
- Kategori: Kitap
- Görsel: https://cdn.mardinlife.com/2022/03/19/guenter-lewy-kimdir-guenter-lewy-kitaplari-ve-sozleri-179987.jpg

Kitap Künyesi
 Yazar: Guenter Lewy 
 Yayın Evi: Timaş Yayınları 
 İSBN: 9786051144610 
 Sayfa Sayısı: 464 
--reklam--
1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu? Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Ermeni meselesi konusunda şimdiye kadar yazılmış en tarafsız, gerçekleri olduğu gibi aksettiren önemli bir kitap ama Batıda bu kitaptan kimse söz etmiyor.
Kemal H. Karpat

Osmanlı Ermenilerine ne oldu? sorusu etrafındaki tartışmaların bundan böyle Lewy'nin kitabını dikkate almaksızın sürdürülebileceğini sanmıyorum. Umarım kitabı da en kısa zamanda Türkçeye çevrilir ve ilgilenen herkesin yararlanması mümkün olur.
Şahin Alpay

"Bu tarihî olayı titizlik ve nesnellikle yeniden ele alan bu çalışma, sevindirici bir katkıdır. Lewy'nin kitabının, Ortadoğu tarihi ve siyaseti konusunda çalışan öğrenciler için okunması zorunlu bir eser sayılmaya başlaması kuvvetle muhtemeldir."
Insight Turkey

"Nihayet, 1915-1916da Doğu Anadoludaki Ermeni nüfusun tehcir edilmesi ile ilgili, her iki tarafın raporlarını inceleyen, dikkatli bir biçimde dengelenmiş, dürüst ve adil bir çalışma yapıldı."
Middle East Policy

Yayınlandığı günden beri Ermeni meselesi üzerine en çok tartışılan kitaplardan biri haline gelen Lewy'nin kitabı şimdiye dek yayınlanan eserlerden birçok açıdan farklı. Öncelikle 1915 ve öncesinde yaşananları kronolojik olarak ele alan yazar iki tarafı da tarafsız bir hakem gibi eleştirmekte, tarafların ileri sürdükleri kaynakları bir dedektif titizliğiyle incelemekte ve bunu yaparken her iki tarafın da duygusal deneyimlerine saygıyla yaklaşmakta. Lewy, Almanya, ABD ve İngiltere gibi devletlerine resmî arşivlerinde ve çeşitli yayınlar üzerinde yaptığı kapsamlı araştırmalardan elde ettiği bulguları bir araya getirerek 1915-16 yıllarına yeni bir bakış açısıyla yaklaşmakta. Kitapta soykırım iddialarına temel oluşturan belgeleri masaya yatıran Lewy, yaşananların önceden planlandığı iddialarını çürütürken, ölümlerin, dönemin şartları ve savaş ortamının yokluğu içerisinde gerçekleştiğini kanıtlarıyla ortaya koyuyor.

Ermeni meselesiyle ilgili akılda kalan birçok sorunun cevabının bulunabileceği eser, Osmanlı İmparatorluğu'nda neler yaşandığını merak eden okurlar için çok yönlü bir araştırma.
--reklam--
1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu? Alıntıları - Sözleri
1.Dünya savaşı yıllarında Türk halkının maruz kaldığı mezalim ve katliamlar bir kez daha listelenerek gözler önüne serilmektedir. Ayrıca bu belgeler , Osmanlı idaresinin din, ırk veya başka bir özellik gözetmeksizin tüm vatandaşlarına adil ve eşit muamele yaptığını açıkça göstermektedir.
(Hınçaklar) fırsat buldukça Türkleri ve onlara saldıran Kürtleri öldürüp, bunların köylerini kundakladıktan sonra dağlara kaçacaklardı. Öfkeyle köpüren Müslümanlar da ayaklanacak ve korumasız masum Ermenilere saldırarak bunları öyle acımasızca katledeceklerdi ki, Rusya insaniyet namına ve Hristiyan medeniyetini temsilen bölgeye girecek ve burayı ele geçirecekti.
Gökalp, 1909 yılında İTC merkez komitesine üye oldu ve haklı olarak, ''Türk milliyetçiliğinin manevi babası'' ve ''Atatürk Devrimi'nin filozofu'' olarak tanındı.
Türk ulusunu överek Türklük gururunu vurgulamayı amaçladı.1911 civarında yayınlanan Turan şiirinin son dörtlüğünde, Türklerin anavatanının Türkiye değil ''büyük ve müebbet bir ülke Turan'' olduğunu söylüyordu.
Talat Paşa'nın, Ermeni patriği Başpiskopos Mikayel Zaven'e '' Dünyanın hiçbir yerinde, hükümetin içişlerine yabancı müdahalesini sağlamak için bir başkentten diğerine gezen başka bir halk yoktur.'' dediği rivayet edilmektedir.
Jeremy Salt'ın kaydettiği gibi, "Hassas bir okuyucu, Osmanlıların kabul ettiğinden daha fazla fakat Ermeni propagandacıların iddia ettiğinden daha az sayıda Ermeni'nin öldürüldüğü sonucuna kolaylıkla ulaşabilir."
Savaş döneminin Türk hükümeti, ortaya koyduğu yozlaşma ve beceriksizce kötü yönetim konusunda olduğu kadar, 1.Dünya Savaşı süresince ülke nüfusunun çektiği acılara karşı kayıtsız kaldığı için de ciddi biçimde eleştirilmeyi hak ediyor olabilir. Jön Türk rejimi, Hristiyan azınlıklara yaptığı muameleden dolayı özel bir manevi ceza veya kınamayla karşı karşıya bırakılabilir. Yine de bunların hiçbiri, söz konusu rejimin Ermeni cemaatini yok etmeyi amaçladığını ispat etmez. Ölü miktarının yüksek olması, her ne kadar suçlanmayı hak etse de, önceden tasarlanmış kasıtlı bir imha planını kanıtlamaz.
"Herkesin işi, hiç kimsenin işi demekti."
Savaş döneminde yapılan Ermeni katliamında göze çarpan Kürt etkinliğine rağmen, Kürtler ile Ermeniler, Paris Barış Konferansı'nda işbirliğine başladılar ve Kemalist rejime karşı ortak cephe inşa etme uğraşlarını ilerleyen yıllarda da sürdürdüler.
Gökalp'i etnik temizliğin savunucusu, '' bu imha teşebbüsünün elebaşlarından'' biri olarak adlandıran Dadrian, Uriel Heyd'in Gökalp'in fikir hayatını konu alan eserinden alıntıladığı bir cümle dışında, bu suçlamayı doğrulayacak hiçbir kanıt göstermemektedir.
....

Gökalp, kültür ve eğitim alanlarında itibarlı bir danışmandı, fakat İTC' nin siyasi konularda aldığı kararlarda hiçbir zaman yer almadı.
Elbette nesnel sonuç ile öznel amacın farklı şeyler olması, bir mantık zorluğu doğurmaktadır. Elinde dumanı tüten bir silahla bir cesedin başında duran bir adam bulmak, öldürmenin hangi maksatla yapıldığına dair herhangi bir ipucu vermez; ortada cinayet veya nefsi müdafaa durumu olabilir.
"Tarihi parlamentolar değil, tarihçiler yazacak."
Eklemek gerekir ki, birçok kaynakta da belirtildiği gibi, eğer çok sayıda Ermeni, Müslüman komşuları tarafından korunmasaydı, kayıp sayısı çok daha yüksek olabilirdi.
Devrimciler, mümkün olduğunca çok zorbalığa yol açmak için ellerinden geleni yapıyorlardı. Bu gayelerini açıkça beyan etmişlerdi. Türkleri, Ermenilerin - kendileri dışında kalanların- çoğunu öldürmeye sevk edebilirlerse, Avrupa müdahale etmek zorunda kalacaktı.
Devrimciler, mümkün olduğunca çok zorbalığa yol açmak için ellerinden geleni yapıyorlardı. Bu gayelerini açıkça beyan etmişlerdi. Türkleri, Ermenilerin çoğunu öldürmeye sevk edebilirlerse, Avrupa müdahale etmek zorunda kalacaktı.
Avrupa'nın müdahalesi, Türkleri hiddetlendirmeye yetmiştir fakat verilen yardım sözlerine bel bağlayan Ermenilere etkin bir koruma sağlanması için gereken güç ve tesire hiçbir zaman sahip olmamıştır.
--reklam--
1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu? İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Tarafsız bir bakış açısıyla yazılmış, olabildiğince gerçekleri yansıtarak, bizi iki tarafın da sloganlaşan sözlerinde öteye geçirerek kısmen gerçeği görmenizi sağlayan bir kitap.
Kitapta sadece Ermenilere ne oldu sorusunun cevabı yok, milletimizin sosyolojik yapısı ile alâkalı şeyler de var, ayrıca o dönem itibariyle askeri beceriksizliklerimiz, öngörüsüzlüklerimiz, koordinasyonsuzluklarımız ve insan yaşamına değer vermeyişlerimiz de var.
Muhakkak okunması gereken bir eser (Latif Baran) 
Meseleye kesinlikle tarafsız ve tamamen akademik bir çizgide yakkasmış. Ne bizim tezimizi ne de Ermeni tezini koşulsuz kabul eden yazar konuya ilişkin siyasetle kirlenmemiş bir bakış açısı arayanlara kesinliklikle tavsiye olunur. Yorum yaptığı zaman dayanaklarını kesinlikle açıkça ortaya koyan ve gerektiğinde kendi fikrini de belirtmekten sakınmayan yazarın çalışması kesinlikle oldukça detaylı ve mutlaka okunmali. (Burak Erdoğdu) 
Şahsi düşüncem tarafsız yazılmış bir kitap , okumayı düşünüyorsanız okuyunca siz de tarafsız yazıldığına hak vereceksiniz. Hem üzücü, gururlandırıcı olayları hem de olumsuzlukları neden sonuç içerisinde değerlendirildiğini görebileceksiniz. (emrah) 
--reklam--
1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu? PDF indirme linki var mı?
--reklam--
Guenter Lewy - 1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu? kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de 1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu? PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.
Kitabın Yazarı Guenter Lewy Kimdir?
Guenter Lewy (1923-) ABD'nin Massachusetts eyaletinde bulunan Massachusetts Üniversitesi'nden emekli profesör ve tarihçidir.

Guenter Lewy 1923 yılında Almanya'da doğdu. 1939 yılında on beş yaşındayken ailesiyle birlikte İngiliz mandası altındaki Filistin'e gitti. Sonra da ABD'ye yerleşti. Columbia Üniversitesi, Smith Koleji ve Massachusetts Üniversitesi'nde öğretim üyeliği yaptı. Şimdi American Jewish Committe (Amerikan Yahudi Komitesi) tarafından yayımlanan muhafazakar eğilimli Commentary (Yorum) dergisinde yazarlık yapmaktadır. Vietnam Savaşı, Amerika Birleşik Devletleri tarihinde Komünizm ve Nazi Almanyası gibi birçok değişik konularda kitaplar yazdı.

Guenter Lewy 2005 yılında Ermeni kırımı ile ilgili yayımladığı kitabında Ermeni yazarlar tarafından geçmişte soykırımını desteklemek üzere öne sürülmüş bütün kanıtların güvenirliğini irdeledi. Kitabında Anadolu'dan techirleri sırasında ölen Ermenilerin sayısını 642.000 olarak belirledi. Techir sırasında Osmanlı devlet adamlarının Ermenilerin can güvenliğini sağlamakta çok yetersiz kaldığını ancak kasıtlı bir soykırım amacının bulunmadığı sonucuna vardı. Guenter Lewy'nin Ermeni meselesi hakkındaki Osmanlı Türkiye'sindeki Ermeni Katliamları: Tartışmalı bir Soykırım kitabı, soykırım tartışması açısından çok büyük önem taşımaktadır.

Ermeni tezini savunan yazarların daha önce Türk tezini savunan yazarlara karşı yönelttikleri eleştirileri Lewy için yapmak çok zordur. Lewy'nin Türkiye Cumhuriyeti veya Türk vatandaşlarıyla hiçbir organik bağı bulunmadığı için maddi veya manevi bir çıkar bulmak kolay değildir.

Guenter Lewy'nin 2005 yılında Middle East Quarterly dergisinde yayınlanan makalesi, yine Türk tezini güçlendiren bir bilimsel çalışma olmuştur. İttihatçı liderlere gıyaplarında ölüm hükmü veren 1919-20 askeri mahkemelerinde, savunma hakkının kullandırılmamasını eleştiren Lewy, müttefiklerin bile mahkemenin kararlarını ve işleyişini ciddiye almadığını detaylarıyla ortaya koymuştur. Ayrıca bazı Ermeni tarihçilerin belge derlerken bilimsellikten uzak tutumlarını da örnekleriyle göstermiştir
--reklam--
Guenter Lewy Kitapları - Eserleri
1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?
--reklam--
Guenter Lewy Alıntıları - Sözleri
Devrimciler, mümkün olduğunca çok zorbalığa yol açmak için ellerinden geleni yapıyorlardı. Bu gayelerini açıkça beyan etmişlerdi. Türkleri, Ermenilerin - kendileri dışında kalanların- çoğunu öldürmeye sevk edebilirlerse, Avrupa müdahale etmek zorunda kalacaktı. (1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?)
Savaş döneminin Türk hükümeti, ortaya koyduğu yozlaşma ve beceriksizce kötü yönetim konusunda olduğu kadar, 1.Dünya Savaşı süresince ülke nüfusunun çektiği acılara karşı kayıtsız kaldığı için de ciddi biçimde eleştirilmeyi hak ediyor olabilir. Jön Türk rejimi, Hristiyan azınlıklara yaptığı muameleden dolayı özel bir manevi ceza veya kınamayla karşı karşıya bırakılabilir. Yine de bunların hiçbiri, söz konusu rejimin Ermeni cemaatini yok etmeyi amaçladığını ispat etmez. Ölü miktarının yüksek olması, her ne kadar suçlanmayı hak etse de, önceden tasarlanmış kasıtlı bir imha planını kanıtlamaz. (1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?)
Gökalp'i etnik temizliğin savunucusu, '' bu imha teşebbüsünün elebaşlarından'' biri olarak adlandıran Dadrian, Uriel Heyd'in Gökalp'in fikir hayatını konu alan eserinden alıntıladığı bir cümle dışında, bu suçlamayı doğrulayacak hiçbir kanıt göstermemektedir.
....

Gökalp, kültür ve eğitim alanlarında itibarlı bir danışmandı, fakat İTC' nin siyasi konularda aldığı kararlarda hiçbir zaman yer almadı. (1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?)
1.Dünya savaşı yıllarında Türk halkının maruz kaldığı mezalim ve katliamlar bir kez daha listelenerek gözler önüne serilmektedir. Ayrıca bu belgeler , Osmanlı idaresinin din, ırk veya başka bir özellik gözetmeksizin tüm vatandaşlarına adil ve eşit muamele yaptığını açıkça göstermektedir. (1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?)
Elbette nesnel sonuç ile öznel amacın farklı şeyler olması, bir mantık zorluğu doğurmaktadır. Elinde dumanı tüten bir silahla bir cesedin başında duran bir adam bulmak, öldürmenin hangi maksatla yapıldığına dair herhangi bir ipucu vermez; ortada cinayet veya nefsi müdafaa durumu olabilir. (1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?)
Gökalp, 1909 yılında İTC merkez komitesine üye oldu ve haklı olarak, ''Türk milliyetçiliğinin manevi babası'' ve ''Atatürk Devrimi'nin filozofu'' olarak tanındı.
Türk ulusunu överek Türklük gururunu vurgulamayı amaçladı.1911 civarında yayınlanan Turan şiirinin son dörtlüğünde, Türklerin anavatanının Türkiye değil ''büyük ve müebbet bir ülke Turan'' olduğunu söylüyordu. (1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?)
Avrupa'nın müdahalesi, Türkleri hiddetlendirmeye yetmiştir fakat verilen yardım sözlerine bel bağlayan Ermenilere etkin bir koruma sağlanması için gereken güç ve tesire hiçbir zaman sahip olmamıştır. (1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?)
Talat Paşa'nın, Ermeni patriği Başpiskopos Mikayel Zaven'e '' Dünyanın hiçbir yerinde, hükümetin içişlerine yabancı müdahalesini sağlamak için bir başkentten diğerine gezen başka bir halk yoktur.'' dediği rivayet edilmektedir. (1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?)
(Hınçaklar) fırsat buldukça Türkleri ve onlara saldıran Kürtleri öldürüp, bunların köylerini kundakladıktan sonra dağlara kaçacaklardı. Öfkeyle köpüren Müslümanlar da ayaklanacak ve korumasız masum Ermenilere saldırarak bunları öyle acımasızca katledeceklerdi ki, Rusya insaniyet namına ve Hristiyan medeniyetini temsilen bölgeye girecek ve burayı ele geçirecekti. (1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?)
Eklemek gerekir ki, birçok kaynakta da belirtildiği gibi, eğer çok sayıda Ermeni, Müslüman komşuları tarafından korunmasaydı, kayıp sayısı çok daha yüksek olabilirdi. (1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?)
"Herkesin işi, hiç kimsenin işi demekti." (1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?)
Jeremy Salt'ın kaydettiği gibi, "Hassas bir okuyucu, Osmanlıların kabul ettiğinden daha fazla fakat Ermeni propagandacıların iddia ettiğinden daha az sayıda Ermeni'nin öldürüldüğü sonucuna kolaylıkla ulaşabilir." (1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?)
Devrimciler, mümkün olduğunca çok zorbalığa yol açmak için ellerinden geleni yapıyorlardı. Bu gayelerini açıkça beyan etmişlerdi. Türkleri, Ermenilerin çoğunu öldürmeye sevk edebilirlerse, Avrupa müdahale etmek zorunda kalacaktı. (1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?)
Savaş döneminde yapılan Ermeni katliamında göze çarpan Kürt etkinliğine rağmen, Kürtler ile Ermeniler, Paris Barış Konferansı'nda işbirliğine başladılar ve Kemalist rejime karşı ortak cephe inşa etme uğraşlarını ilerleyen yıllarda da sürdürdüler. (1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?)
"Tarihi parlamentolar değil, tarihçiler yazacak." (1915: Osmanlı Ermenilerine Ne Oldu?)

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kitap/1915-osmanli-ermenilerine-ne-oldu-guenter-lewy-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi)