# Birîna Reş - Musa Anter Kitap özeti, konusu ve incelemesi

> Birîna Reş kimin eseri? Birîna Reş kitabının yazarı kimdir? Birîna Reş konusu ve anafikri nedir? Birîna Reş kitabı ne anlatıyor? Birîna Reş PDF indirme linki var mı?  Birîna Reş kitabının yazarı Musa Anter kimdir? İşte Birîna Reş kitabı özeti, sözleri, yorumları ve incelemesi...

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kitap/birina-res-musa-anter-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2022-04-28T01:00:03+03:00
- Güncelleme: 2022-04-28T01:00:03+03:00
- Yazar: Mardin Life
- Kategori: Kitap
- Görsel: https://cdn.mardinlife.com/2022/04/28/musa-anter-kimdir-musa-anter-kitaplari-ve-sozleri-210064.jpg

Kitap Künyesi
 Yazar: Musa Anter 
 Yayın Evi: Aram Yayıncılık 
 İSBN: 9789944222549 
 Sayfa Sayısı: 100 
--reklam--
Birîna Reş Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Musa Anter’in 1959 yılında Harbiye Askeri Cezaevi'ndeki hücresinde yazdığı ve 1964 yılında ilk baskısı yapılan Birîna Reş (Kara Yara) adlı kitabı, Türkiye’de Kürt Tiyatrosu’nun ilk oyun metnidir.

“Aziz okurlarım
Bu eseri 1959’da İstanbul Harbiyesinde 38 No’lu hücrede tutuklu iken yazdım. Vak’anın mühim bir kısmı, kendi hayat hikayemdir. Doğuda “Kara Yara”lar çoktur. Örneğin:Trahom, verem, cüzam ve bütün bu hastalıkların anası olan fakirlik ve cehalet gibi.
Bu piyesin konusu olan “Kara Yara” hastalığı ve diğer “Kara Yara”lar hakkındaki fikir ve müşahadelerimi, piyeste bulacaksınız.”
Musa Anter
24 Ocak 1965, Suadiye
--reklam--
Birîna Reş Alıntıları - Sözleri
Bayê' sor bi me keve
Demezler mi Allah fakire iki şey vermez, birini verince diğerini alır.
Ma te aqil di serê min de hîş tiye?
Tu zanî zarok gu-.
len bihuştê ne. Ma bihuşt bê gul dibe?
SADO - Bedo lawo ev kusî çima bû ye kusî?
BEDO - Ma apo ez ji ku zanim.
SADO - Ya, naxwe tu nizani, de binêr ezê ji te re bejim.
Diben rojeke di gundekî wek gundê me de begek hebû, di desttengiya feqîran de zade wan bi elba mezin û erzan dikiri û di buhaye de bi elba xwe ya piçûk û bûha dif i rot wan. ji her wê xayintiya wî, Xwedê beg kir kusî. Elba wî ya mezin li ser û elba piçûk jî li bin jê re ki re qaqil.
Ke ji te re gotiye Kurmanc nabin tiştek.
Niha tişt giş buha ne
Diyarbekir bû ye wek wê sala ha, tije parsek bû ye, mirov ji bo wan jî û ji ber xwe jî fedi dike, Lê ma wê çi bikin jaran, .di bajêr de ji parsê pê de kar tune.
Em gi­şik, ji birçîtîye, ji tazîtiye, ji lewtê, ji serme û feqirti û. nezan­ tiye' dimrin.
Di feqirtîyê de bûye hestî û Çerm.
bav nezan û feqîrin, zarokên xwe bi xwen-. din nadin, dikin şivan û gavan
BEDO - Erê zarokno!.. Em qeliyan. Lê îca em naqelin.
--reklam--
Birîna Reş İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Pirtûka apê musa birîna reş ji bo xwendinê zimanekî hêsan ve hatiye nivîsandinê.Apê musa demeke wilo da pirtûk nivîsandiye ku ew dem ji bo zimanê me qedexe bûye û dema girtîgehêde nivîsiye . Mirovekî wêrek mirovekî welatperwer e. Derheqa pirtûkê de dikarim bêjim ku min bêhnekî de xwend ez pêşniyariya wî dikim spas... (Pîvok) 
Birîna Reş xwedîyê cihekî pîroz e. Daxwaz, armanc û mebesta wê pîroz e. Loma divê ew jibîr nebe û car bi car ji nû ve bê weşandin û belavkirin.
 (Mehmed Uzun)

Musa Anter ev pirtûk di girtîgehê de nivîsandîye. Birînên kurda ên reş çi nin û ev birin wê çawa bên çareserkirin Apê musa bi vê pirtûkê rê nîşanî me dike. Ev re jî xwendin û zanîn i. (m.salih) 
Ülkeler, halklar için en amansız kara yara elbette fakirlik ve cehalettir. Onları devamlı kemiren, tutsak haline getiren, gelişmelerini önleyen bu yaradır fakirlik ve cehaletin ilacı ise uygarlığın, eğitimin okuma yazmanın, devamlı ışıldayan aydınlığıdır Anter, oyununu aydınlığı hedefleyerek kurmuş. (Ma.Ti) 
--reklam--
Birîna Reş PDF indirme linki var mı?
--reklam--
Musa Anter - Birîna Reş kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Birîna Reş PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.
Kitabın Yazarı Musa Anter Kimdir?
Musa Anter (d. 1920 – ö. 20 Eylül 1992, lakabı: Apê Musa / Musa Amca) Kürt yazar, şair ve gazeteci. Kürt milliyetçisiydi.Musa Anter, 1920 yılında Mardin'e bağlı Nusaybin ilçesinin Eskimağara köyünde doğdu. İlkokulu Mardin'de, ortaokul ve liseyi Adana'da okudu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Annesi Fesla Hanım, Türkiye'nin ilk kadın muhtarlarından biridir. 
1944'te Abdurrahim Rahmi Zapsu'nun kızı Ayşe Hale ile evlendi. Cüneyt Zapsu'nun halası olan Sankt Georg Avusturya Lisesi mezunu Ayşe Hanım ile evliliğinden 1945'te büyük oğlu Anter, 1948'de kızı Rahşan ve 1950'de küçük oğlu Dicle dünyaya geldi.
İlk gözaltına alınması öğrencilik yıllarında Dersim İsyanı sırasında oldu. Mustafa Kemal'in annesi Zübeyde Hanım'a sövdüğü için 45 gün gözaltında kaldı.  
Canip Yıldırım ve Yusuf Azizoğlu ile birlikte İleri Yurt gazetesini çıkaran Anter, yayımladığı Kürtçe şiiri "Qimil / Kımıl" sebebiyle 1959 yılında 49’lar Davası ile idamla yargılandı.  27 Mayıs Darbesi'nde aftan yararlanarak serbest kalan Anter, cezaevinden çıktıktan sonra Deng, Barış Dünyası ve Yön dergilerinde yazdı.[6] 1963'te 23'ler davası ile tekrar cezaevine girdi. Mamak, Sultan Ahmet, Balmumcu, Seyrantepe ve Nusaybin cezaevlerinde yattı. 12 Eylül Darbesi'nde Kürtçülük propagandası yapmaktan tutuklandı. Yaşamı boyunca toplam 11,5 yıl hapis yattı.
Devrimci Doğu Kültür Ocakları, Halkın Emek Partisi, Mezopotamya Kültür Merkezi ve İstanbul Kürt Enstitüsü'nün kurucularındandı.Anter, 20 Eylül 1992'de Diyarbakır'ın Seyrantepe mahallesinde uğradığı silahlı saldırıda sol bacağına iki, kalbi ve kafasına birer kurşun sıkılarak öldürüldü. Musa Anter'in yanında bulunan gazeteci ve yazar Orhan Miroğlu saldırı sırasında yaralandı. Eski JİTEM elemanı Abdülkadir Aygan; Anter'in, kendisinin de içinde bulunduğu tim tarafından JİTEM için öldürüldüğünü söylemiştir. Dönemin Başbakanı Mesut Yılmaz'ın isteği üzerine Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı Kutlu Savaş'ın hazırladığı Susurluk Raporu'nda, Anter cinayetinin Yeşil kod adlı Mahmut Yıldırım tarafından planlanıp uygulandığı yer almıştır 
Mezarı, Nusaybin ilçesine bağlı Akarsu Bucağı Eskimağara (Zivengi) köyündedir
--reklam--
Musa Anter Kitapları - Eserleri
Hatıralarım
Birîna Reş
Kımıl
Vakayiname
Çinara Min
Ülke ve Gündem Yazıları
Ape Musa 100 Yaşında
Tüm Eserleri
Hatıralarım
Hatıralarım
--reklam--
Musa Anter Alıntıları - Sözleri
Allah fakire iki şey vermez, birini verince diğerini alır. (Tüm Eserleri)
Biz bir yasak devletinin mirasçısı olduk ve yaşattığımız, ken­ disine bütün ümitlerimizi bağladığımız devlet de hala büyük ölçüde bundan ibaret kaldı. Herşeyimizi yasak koyma ve yasak kaldırmakla halletme peşindeyiz. (Kımıl)
Gülümser konuşmasında; barışın, beraberliğin dizeleri diziliydi. Bakışında ve ses tonunda öfke yoktu. Onun içindir ki, can dostu çınar yazar Yaşar Kemal, ona "Öfkesiz Kürt" lakabını uygun görmüştü. (Ape Musa 100 Yaşında)
bav nezan û feqîrin, zarokên xwe bi xwen-. din nadin, dikin şivan û gavan (Birîna Reş)
Ê wan ew wiha ne, gep li ku ew li wir. (Tüm Eserleri)
Seîde Kurdî Hezretlerî di mahkemeya xwe ya Ispartaye de ji sawcî re dibeje: “Sawcî çaven te le ye, tu min bi îdame bitirsînî, binere weleh ne seriyek min tene, bi qasî pore sere min seriyen min hebin û hûn her roj yekî jekin ez ji fikir û îmana xwe fedakariye nakim.” (Çinara Min)
Cegerxwîn berî niha bi 50 şali binerin be gotiye çi: “Welatê me tev dê zîv û zêr e, lê ez çi bikim maye ji xelkê re. (Çinara Min)
"Kişiye kim olduğunu sorduklarında belli başlı tüm bilgileri içeren nüfus kağıdı, pasaport gibi belgelerini gösterir. Eğer bir halka soruluyorsa kim olduğu, halk da bir nüfus kağıdı gibi, bilginlerini, yazarlarını, sanatçılarını, bestecilerini, ileri gelen ziyaretçilerini gösterir." (Ape Musa 100 Yaşında)
"Vallahi, kıyamet gününe kadar beni Ay ve Güneş'ten yarıl­mış değirmen taşları arasında öğütseler, yine de idealimden ayrılmam."
Hz. Muhammed (Vakayiname)
Pirsek bi tirkî heye. Dibejin, welate ku tu xwînê le nerijînî, ne welat e. Ma gelo kesî wekî me li welate xwe xwîn rijandiye? (Çinara Min)
İkinci Dünya Harbi sırasında aldığımız tek tedbir, birçok yasaklar koyan Milli Korunma Kanunundan ibaret kalmadı mı? Memlekette şiddetli huzursuzluk, buhran başgösterince, devletin aldığı tedbir, sadece birtakım şiddetli yasaklar koymaktan öteye geçemiyor. Sıkıyönetim rejimini sık sık yaşamamızın sebebi budur. Fakat hiçbir zaman, "Sıkıyönetimi neden koyduk? Acaba cemiyetin bir derdi mi var?" diye düşünen ve derdi tedaviye uğraşan tipte bir devlete nail olamadık. (Kımıl)
Ve faturayı ona kestiklerini sandılar. Çok pişman oldular sonradan . Onu ölümsüz kıldılar. (Ape Musa 100 Yaşında)
Cumhuriyet devrindeki zihniyeti en güzel ifade eden Mareşal Fevzi Çakmak'ın şu sözleridir: "Mümkün mertebe Kürt'leri okutmayın. Okurlarsa hak iddia edecekler; hakları da hakdır; alacaklar". (Vakayiname)
Salewext wek girtiyan ez û tu em dixebitin, dîsa zikekí têr, yekî em birçî ne. (Tüm Eserleri)
însanekî ku xayine milete xwe be, kuştina wî helal e. (Çinara Min)
em kurd ne tirsonek in. (Çinara Min)
Devletimiz belki de namuslu bir aile babasıdır da, biz o na­muslu babanın üvey çocukları. Bizde bir atasözü vardır. Denirki: "Ku de dibit damarî, bav dibit filehe Gabasi Yani, ana üvey olunca, baba "Gabasi hıristiyanı" oluyor. (Vakayiname)
Kürtçe yazı yazamasın ve okuyamasın. Hülasa milyonları bütün haklarından yoksun kıl, ondan sonra da biz kardeşiz de. Böyle kardeşlik ve be­raberlik olur mu? (Vakayiname)
Kürdistan semalarına yükselmiş köle halkının parlak yıldızı, sönmeyen ışığı! (Ape Musa 100 Yaşında)
... bitte beynin az olduğu iddiası bir laboratuvar tecrübesinden ziyade, hayvancağızın haleti ruhiyesine göre verilen bir hükümdür. Çünkü düşünülüyor ki şayet bitte beyin çok az olmasaydı, gelip, bu kuru sarı benizli, kansız Anadolu insanını saatlerce sömürüp, zar zor karnını doyuracağına, gider Amerikalının kan fışkıran ensesine yapışır, saniyede kene gibi şişerdi.
Ama kim bilir belki o da bizim gibi "Vatan" diye çile çekiyordur zavallı... (Kımıl)

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kitap/birina-res-musa-anter-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi)