# Can - Andrey Platonov Kitap özeti, konusu ve incelemesi

> Can kimin eseri? Can kitabının yazarı kimdir? Can konusu ve anafikri nedir? Can kitabı ne anlatıyor? Can PDF indirme linki var mı?  Can kitabının yazarı Andrey Platonov kimdir? İşte Can kitabı özeti, sözleri, yorumları ve incelemesi...

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kitap/can-andrey-platonov-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2022-04-29T08:00:06+03:00
- Güncelleme: 2022-04-29T08:00:06+03:00
- Yazar: Mardin Life
- Kategori: Kitap
- Görsel: https://cdn.mardinlife.com/2022/04/29/andrey-platonov-kimdir-andrey-platonov-kitaplari-ve-sozleri-210887.jpg

Kitap Künyesi
 Yazar: Andrey Platonov 
 Çevirmen: Günay Çetao Kızılırmak 
 Orijinal Adı: Джан 
 Yayın Evi: Metis Yayınları 
 İSBN: 9789753427753 
 Sayfa Sayısı: 152 
--reklam--
Can Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Gerek dili gerekse dünyaya bakış açısıyla sadece çağının değil tüm zamanların edebiyatında apayrı bir yere sahip olan Platonov'un bu kısa romanı, "insan ne için yaşar?" sorusu üzerine derin, sarsıcı ve özgün bir tefekkür niteliğinde. Hayata duyulan inancın dönüştürücü gücünün öyküsü Can; açlığın, yokluğun, unutulmuşluğun ve süreğen acının hissizleştirdiği bir halkın öyküsü. En tanıdık konuyu bile ilk kez ele alınıyormuşcasına ilginç kılan ve tüm eserleri sadece insana değil, bir bütün olarak doğaya yönelik muazzam bir sevgi ile ışıldayan Platonov'un Can'ı, edebiyatseverleri derinden etkileyecek güçlü bir roman.
(Tanıtım Bülteninden)
--reklam--
Can Alıntıları - Sözleri
... kötü koşullarda bu yaşa kadar gelmişim, bir de iyi günler görürsem ne kadar yaşarım sence?
''...yalnızca ruhuyla sevebilen...''
"Yaşayamadık gitti."... "her gün denedik, olmadı."
Heyecanlanmıyordu, kendi hayatının yabancısı olmuştu.
... neşeli insanları cezalandırmak zordur çünkü kötülükten anlamazlar.
fakat neşeli insanları cezalandırmak zordur çünkü kötülüklerden anlamazlar.
Sömürünün her türlüsü insanın ruhunu sakatlamakla, onu ölüme alıştırmakla başlar.
Yine de gel birşeyler yapalım birlikte, sevinecek bir şeyimiz yok ki başka.
Pek de yandığı yoktu aslında geçen günlere, zira yükseklere, aklının tepelerine tırmanmıştı artık.
Niye hep çok önemli bir şey varmış gibi geliyor da bana, sonradan hiçbir şey olmuyor?.. Neden kalbim ağrımaya başlıyor?
--reklam--
Can İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Gerek dili gerekse dünyaya bakış açısıyla sadece çağının değil tüm zamanların edebiyatında apayrı bir yere sahip olan Platonov'un bu kısa romanı, "insan ne için yaşar?" sorusu üzerine derin, sarsıcı ve özgün bir tefekkür niteliğinde. Hayata duyulan inancın dönüştürücü gücünün öyküsü Can; açlığın, yokluğun, unutulmuşluğun ve süreğen acının hissizleştirdiği bir halkın öyküsü. En tanıdık konuyu bile ilk kez ele alınıyormuşcasına ilginç kılan ve tüm eserleri sadece insana değil, bir bütün olarak doğaya yönelik muazzam bir sevgi ile ışıldayan Platonov'un Can'ı, edebiyatseverleri derinden etkileyecek güçlü bir roman. (ümran ersan) 
• Mövzu ~Povestin əsas ideyasını insan azadlığı, insan xoşbəxtliyi,onun hərbi yolla deyil, təbiətlə harmoniyada mümkün ola biləcəyi təşkil edir .Can povesti balaca bir xalqın çətinliklər,xəstəlik,aclıq ilə qarşı qarşıya gəlməsi , mübarizəsini özündə əks etdirir.

• Kitab sadə və axıcı dildə yazılıb. İnsan oxuyarkən rahat şəkildə oxuya bilir .Povestdə xəstəliklər ,aclıq ,insanların bir yemək üçün edəcəyi davranışlar adama üzücü təsir edir.Bəzi hissələri, az yaşlı qızlara olan davranışları sevməsəm də normal oxunacaq tərzdə kitab idi.. (Nigar) 
Sarsıcı. Kitabı özetleyecek tek kelime.
Ancak ben kitaba geçmeden yazarın hayatından bahsetmek istiyorum. Rusya Stalin etkisi altında iken, kendi yaşamını da Stalin’in kurtardığını düşünen komünist Platonov; kitaplarında komünizmin eksik/hatalı bulduğu yanlarına değindiği için Platonov’un kitapları Sovyetler yıkılana dek yasaklanmış. Son yıllarını bir edebiyat fakültesinde hademelik yaparak geçirmiş. Çalışma kamplarında verem olan oğlu döndüğünde hastalığını babasına bulaştırmış ve yazarımız 51 yaşında hayatını kaybetmiş. Yani çoğu nitelikli yazar gibi yaşarken değeri bilinemeyenlerden maalesef.
Can’a gelecek olursak, bir halk düşünün ki açlık, unutulmuşluk, acının birleşiminden hissizleşmiş, yaşadığının farkında bile olmayıp ruhlarını kaybetmiş. Nazar Çagateyev, bu halkta doğmuş ancak annesi onu küçükken çölde terk etmiştir. Sovyet iktidarı onu sahiplenerek yetiştirmiş. Çagateyev de Stalin’in yolundan giderek, kendi topraklarına dönüp sosyalizmi Can halkına götürmeyi amaçlar. Ancak bu dünyadan uçup gitmiş ruhları yaşama döndürmek kolay olmayacaktır.
Kitapta beni en çok etkileyen öğelerden biri de yazarın çöl yaşamını tasvir edişiydi. Bazı satırları okurken gerçekten orada yaşamanın çaresizliğine istemsizce kendinizi kaptırıp karamsar bir ruh haline bürünmemek elde değil. Tabii bu hislerde kaybolmadan Çagateyev devreye giriyor ve hümanist yanı kadar umut dolu düşünceleriyle de ortamın buhranlığını dağıtıyor.
Yine satırları arasına sıkıştırılmış varoluşsal sorgulamalar yaptıran bir yanı da var Can’ın. Ki ben böyle tadımlık yerleştirilmiş sorgulayıcı cümleler barındıran kitapları çok severim.
Sonuç olarak, bu kadar geç keşfettiğim için üzüldüğüm bir yazar oldu Platonov. Tam tamına edebiyat eseri, tüm dostlarıma öneririm. (dr.ilisia) 
--reklam--
Can PDF indirme linki var mı?
--reklam--
Andrey Platonov - Can kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Can PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.
Kitabın Yazarı Andrey Platonov Kimdir?
Andrei Platonov, 28 Ağustos 1899 - 5 Ocak 1951, eserleri varoluşçuluğu öngören bir Sovyet yazarı olan Andrei Platonovich Klimentov'un mahlasıydı. Platonov bir Komünist olmasına rağmen, eserleri kolektivizasyona ve diğer Stalinist politikalara karşı şüpheci tutumları nedeniyle kendi yaşamı boyunca yasaklandı.

Platonov, Orta Rusya'nın Chernozem Bölgesi'ndeki Voronezh'in eteklerinde Yamskaya Sloboda yerleşiminde doğdu. Babası demiryolu atölyelerinde çalışan bir metal tesisatçısı (ve amatör mucit) idi ve annesi bir saatçinin kızıydı. Yerel bir kilise okuluna gitti ve ilköğrenimini dört yıllık bir şehir okulunda tamamladıktan sonra on üç yaşından itibaren yerel bir sigorta şirketinde büro memuru, bir boru fabrikasında izabe işçisi, makinist yardımcısı, depocu ve demiryolu gibi işlerde çalışmaya başladı. 1917 devrimlerinin ardından Voronezh Politeknik Enstitüsü'nde elektrik teknolojisi okudu. 1918'de İç Savaş patlak verdiğinde Platonov, babasına asker ve malzeme taşıyan ve karları temizleyen trenlerde yardım etti.

Bu arada, Platonov şiirler yazmaya başladı ve onları Moskova'da ve başka yerlerdeki gazetelere gönderdi. Ayrıca yerel süreli yayınlara üretken bir katkıda bulundu.

Yazar olarak en yoğun dönemi olan 1918'den 1921'e kadar düzinelerce şiir (1922'de bir antoloji yayınlandı), birkaç öykü ve yüzlerce makale ve deneme yayınladı. 1920'de Platonov mahlasını benimsedi. Edebiyat, sanat, kültürel yaşam, bilim, felsefe, din, eğitim, politika, iç savaş, dış ilişkiler, ekonomi, teknoloji, kıtlık ve toprak ıslahı gibi çok çeşitli konularda, dikkat çekici derecede yüksek enerji ve entelektüel erken gelişmişlikle kendinden emin bir şekilde yazdı.

Ayrıca yerel Proletcult hareketine katıldı, Mart 1920'de Komünist Gazeteciler Birliği'ne katıldı ve Krasnaia Derevnia'da ("Kızıl kırsal") ve yerel demiryolu işçileri sendikasının gazetesinde editör olarak çalıştı. Ağustos 1920'de Platonov, yeni kurulan Voronezh Proleter Yazarlar Birliği'nin geçici yönetim kuruluna seçildi ve Ekim 1920'de Moskova'da Smithy grubu tarafından düzenlenen Birinci Proleter Yazarlar Kongresi'ne katıldı. Düzenli olarak şiirlerini okudu ve çeşitli kulüp toplantılarında eleştirel konuşmalar yaptı.

Temmuz 1920'de Platonov, arkadaşı Litvin'in (Molotov) tavsiyesi üzerine Komünist Parti'ye aday üye olarak kabul edildi. Parti toplantılarına katıldı, ancak 30 Ekim 1921'de "istikrarsız bir unsur" olarak Parti'den ihraç edildi. 1921'deki kıtlıktan rahatsız olarak, yerel komünistlerin davranışlarını (ve ayrıcalıklarını) açıkça ve tartışmalı bir şekilde eleştirdi.

1921'de Platonov, Maria Aleksandrovna Kashintseva (1903–1983) ile evlendi; 1922'de Platon adında bir oğulları ve 1944'te Maria adında bir kızları oldu.

1922'de, 1921'deki yıkıcı kuraklık ve kıtlığın ardından, Platonov, Voronej Eyaleti Arazi İdaresi ve daha sonra merkezi hükümet için elektrifikasyon ve arazi ıslahı üzerinde çalışmak üzere yazmayı bıraktı. Sonraki yıllarda mühendis ve yönetici olarak çalıştı, göletler ve kuyuların kazılması, bataklıkların kurutulması ve bir hidroelektrik santrali inşasını organize etti.

1925'te "1905 Karadeniz İsyanı" hakkında bir kitap yayınladı. Bu aynı zamanda, Sergei Eisenstein'ın Potemkin Zırhlısı filminin de çekildiği yıldı. Platonov'un kitabı, Komünist Partinin resmi tarihinin bir parçası olarak Leningrad'da yayınlandı.

1926'da düzyazı yazmaya geri döndüğünde, bazı eleştirmenler ve okuyucular, büyük ve özgün bir edebi sesin ortaya çıktığını kaydetti. 1927'de Moskova'ya taşınarak, ilk kez bir dizi önde gelen dergiyle çalışan profesyonel bir yazar oldu.

1926 ve 1930 arasında, NEP'ten ilk beş yıllık plana (1928–1932) kadar olan dönemde, Platonov iki büyük eserini, "Chevengur" ve "The Foundation Pit" romanlarını üretti. Sisteme yönelik örtük eleştirileriyle, Chevengur'un bir bölümü bir dergide çıkmasına rağmen, ikisi de yayınlanmak üzere kabul edilmedi. Kitaplar 1980'lerin sonlarına SSCB'de yayınlanmadı.

Bir yazar olarak hayatında ve kariyerinde bir dönüm noktası, Mart 1931'de Birinci Beş Yıllık Plan sırasında tarımın zorla kollektifleştirilmesini anlatan bir roman olan For Future Use'nin (Rusça "Vprok") yayınlanmasıyla geldi.

Stalin, Platonov'un yazar olarak değeri konusunda kararsızdı. Aynı muhbirin Temmuz 1931'deki raporu, yazardan "parlak, bir peygamber" olarak da bahsettiğini iddia etti. Platonov ise Troçki, Rykov ve Buharin hakkında düşmanca açıklamalar yapmasına rağmen, birkaç kez mektup yazdığı Stalin hakkında eleştirisi olmamıştır. Hatta Stalin, Ekim 1932'de Moskova'da Gorki'nin villasında düzenlenen Sovyet yazarlarıyla bir toplantıda, yazarları "insan ruhunun mühendisleri" olarak adlandırırken "Platonov burada mı?" diye sormuştu.

Mayıs 1938'de Büyük Sürgün sırasında Platonov'un oğlu "terörist" ve "casus" olarak tutuklandı. Daha 15 yaşında olan Platon, Eylül 1938'de on yıl hapis cezasına çarptırıldı ve tüberküloza yakalandığı bir çalışma kampına gönderildi. Platonov ve tanıdıklarının (Mikhail Sholokhov dahil) çabaları sayesinde, Platon Ekim 1940'ta serbest bırakıldı ve eve döndü, ancak ölümcül hastaydı ve Ocak 1943'te öldü. Bu arada Platonov da aynı hastalığa yakalandı.

Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında (1941-1945), Platonov savaş muhabiri olarak görev yaptı, ancak bu sürede hastalığı kötüleşti. 1946'da yayınlanan son kısa öyküsü "Dönüş" resmi olarak onaylanmadı. Son yayınları iki folklor koleksiyonuydu. 1951 yılının ilk günlerinde öldü.

Platonov, ölümü sırasında nispeten bilinmese de, sonraki Rus yazarlar üzerindeki etkisi oldukça fazladır. Çalışmalarından bazıları 1960'ların Kruşçev Çözülmesi sırasında yayınlandı veya yeniden basıldı. Siyasi yazıları, algılanan anti-totaliter duruşu nedeniyle, Joseph Brodsky onu dünyanın en tuhaf yazarı olarak adlandırdı.
--reklam--
Andrey Platonov Kitapları - Eserleri
Can
Dönüş
Çukur
Mutlu Moskova
Muhteşem Vahşi Dünya
Çevengur
Birbirimiz İçin Yaşayacağız
Gençlik Denizi
--reklam--
Andrey Platonov Alıntıları - Sözleri
“Sana duyduğum özlem bizi birbirimizden ayıran günlerle birlikte büyüyor.” (Birbirimiz İçin Yaşayacağız)
Pek de yandığı yoktu aslında geçen günlere, zira yükseklere, aklının tepelerine tırmanmıştı artık. (Can)
Niye hep çok önemli bir şey varmış gibi geliyor da bana, sonradan hiçbir şey olmuyor?.. Neden kalbim ağrımaya başlıyor? (Can)
Yine de gel birşeyler yapalım birlikte, sevinecek bir şeyimiz yok ki başka. (Can)
"Ne diye düşünüp de kendine eziyet ediyorsun?" (Çukur)
Yüreğine ya da duygularına bir kez sızan şey ne bastırılır, ne de unutulurdu. (Dönüş)
"Fikir yoksa insanların eylemleri anlamsızdır!" (Çukur)
Genç yaşında duygusu hesapsız olanın sonradan aklı da bol olur. (Çukur)
Karnı aç diye kitap da mı okumayacaktı halk! (Muhteşem Vahşi Dünya)
"Ne kadar çok çalışmamız gerek!" (Mutlu Moskova)
Ben hep bir şehirde yaşar, bir başka şehri severim.

Andrey Platonov (Dönüş)
Kendiniz olun,fazlasına gerek yok. (Birbirimiz İçin Yaşayacağız)
"Ve senin şarkını söyleyen kuş çoktan sıcak memleketlere uçmuş," (Mutlu Moskova)
"Çok sevdiğim ve değer verdiğim her şey beni korkutuyor, çünkü tam da o zaman ölüm dehşet vermeye başlıyor." (Birbirimiz İçin Yaşayacağız)
"Tek bildiği zihinsel yaşlanmanın ölüme meyil, demek olduğuydu.." (Çukur)
“İnsanın başına gelebilecek en korkunç şey, diğer insanların onu ilgilendirmemesi.” (Birbirimiz İçin Yaşayacağız)
... neşeli insanları cezalandırmak zordur çünkü kötülükten anlamazlar. (Can)
+ Artık unutmayacaksınız beni değil mi?
- Başka anımsayacak kimsem yok ki. (Dönüş)
Her acı avutulamaz; bazı acılar vardır ki ancak yüreğin, uzun bir unutkanlık ya da gündelik kaygıların dalgınlığında tükenmesiyle biter. (Dönüş)
"Ne düşünüyorsun?" dedi Kopyonkin kitabı Dvanov’a uzatarak. Dvanov okudu.
"Kapitalist teorisi işte: Yaşa ve kılını kıpırdatma.." (Çevengur)

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kitap/can-andrey-platonov-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi)