# Çelkaş - Maksim Gorki Kitap özeti, konusu ve incelemesi

> Çelkaş kimin eseri? Çelkaş kitabının yazarı kimdir? Çelkaş konusu ve anafikri nedir? Çelkaş kitabı ne anlatıyor? Çelkaş kitabının yazarı Maksim Gorki kimdir? İşte Çelkaş kitabı özeti, sözleri, yorumları ve incelemesi...

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kitap/celkas-maksim-gorki-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2022-02-20T18:00:26+03:00
- Güncelleme: 2022-02-20T18:00:26+03:00
- Yazar: Mardin Life
- Kategori: Kitap
- Görsel: https://cdn.mardinlife.com/2022/02/20/maksim-gorki-kimdir-maksim-gorki-kitaplari-ve-sozleri-157594.jpg

Kitap Künyesi
 Yazar: Maksim Gorki 
 Çevirmen: Ataol Behramoğlu 
 Yayın Evi: Can Yayınları 
 İSBN: 9789750748158 
 Sayfa Sayısı: 48 

Çelkaş Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
MAKSİM GORKİ, 1868’de Rusya’da doğdu. Babasını beş yaşında kaybetti, annesinin yeniden evlenmesi üzerine büyükbabasının yanına gönderildi. Ancak birkaç ay okula gidebildi; sekiz yaşından itibaren çeşitli işlerde çok ağır koşullarda çalışmaya başladı. Böylece Rus işçi sınıfının yaşamını çok yakından tanıdı. Gerçek adı Aleksey Maksimoviç Peşkov yerine Rusçada “acı” anlamına gelen Gorki soyadını aldı. İlk öyküsü “Makar Çudra” (1892) Tiflis’te çalıştığı dönemde yayımlandı. Dergilerde yayımlanan ilk öykülerinin ardından, en iyi öykülerinden sayılan “Yirmi Altı Adam” ve “Bir Kız”la (1899) birlikte ünü hızla yayıldı. İlk romanı Foma’yı (1899), Üçler (1900) izledi. Ana (1906) adlı romanını Rus devrimci hareketine adadı. 1902’de Ayaktakımı Arasında adlı ünlü oyununu yazdı. 1905 Devrimi’nde önemli bir rol oynayan Gorki, 1906’da önce ABD’ye gitti, ardından İtalya’da yedi yıl siyasi sürgün olarak yaşadı. 1913’te ülkesine döndü, 1919’dan sonra Lenin hükümetiyle işbirliği içine girdi. 1913-1923 yılları arasında başyapıtı sayılan Çocukluğum, İnsanlar Arasında ve Benim Üniversitelerim’den oluşan otobiyografik üçlemesini yayımladı. Devrim sonrası yaşadığı düş kırıklıklarından ötürü 1921-1928 yılları arasında İtalya’da kaldıktan sonra Stalin döneminde Sovyetler Birliği’ne döndü. Toplumcu gerçekçilik olarak adlandırılan edebiyat yaklaşımının ortaya atılmasına katkıda bulundu. 1936’da kuşkulu bir ölümle Moskova’da hayata veda etti.

Çelkaş Alıntıları - Sözleri
Gez, eğlen, yeter ki Tanrı'yı aklından çıkarma.
Sen özgürlüğü sever misin?
"Sevmez olur muyum? Kendi kendinin efendisi olmak kötü mü?"
Geçmiş günleri anımsamak içimizde her zaman tatlı duygular uyandırır.
"İnsan para için bu kadar alçalır mı? Aptal!"
Kardeş, toprak ana gibidir, ömür boyunca unutulmaz.
"İnsan para için bu kadar alçalır mı? Aptal!"
"Her yer mutsuz insanlarla dolu!.. Sendeleyip duruyorlar..."
"Yok, yok, eskiden her şey bambaşkaymış..."
“Geçmiş günleri anımsamak içimizde her zaman tatlı duygular uyandırır... Geçmişte içilen ağı bile, sonradan şerbetmiş gibi gelir insana...”
İnsan para için bu kadar alçalır mı?
“Topraksız bir adam neye yarar? Kardeş, toprak ana gibidir, ömür boyunca unutulmaz."..
Kendi ürünlerinin tutsağı olmuş, kişiliklerini yitirmişlerdi.
“Dünyada senin gibi çok adam var!.. Her yer mutsuz insanlarla dolu!.. Sendeleyip duruyorlar..."
"Kendi kendinin efendisi olmak kötü mü? Canının istediği yere gider, canının çektiği gibi yaşarsın... İnsanın kendi başına buyruk olmasından daha iyi şey var mı?"
“Sıcaktan, gürültüden ve yorgunluktan bunalmış, sırtlarındaki paçavraları sürükleyerek sağa sola koşuşan insancıklarla; kocaman gövdeleri güneş altında parıl parıl parlayan makineler arasındaki ayrım korkunçtu. Oysa bu makineleri insanlar yaratmıştı. Üstelik onları harekete geçiren şey de, motordan önce yine insan gücüydü.”..

Çelkaş İncelemesi - Şahsi Yorumlar
İnceleme: Gorki okumada geç kalınmış bir hisle bitirdim. Bu kısa Çelkaş hikâyesinde bile yazarın çocukluğundaki, hayatındaki acı travmaların izleri bir nebze de olsa var gibiydi. Hikâye bir hırsızın sıradan macerasını anlatmış olsa da, kendi iç hesaplaşmasının olduğu satırlar özlemini ve yokluğunu çektiği şeylere ayna tutar gibiydi. Ya da ben, yazarın yaşadıklarını ve kaleme aldığı öyküyü kıyasladım belki de. Öyküyü basit bulmamakla birlikte sevmiş bulundum. Diğer otobiyografik üçlemeleri de kısa zamanda okumalı.. (Rabia) 
Etik Değerler ve Toplumsal Kodlar Üzerine Bir Sorgulama: Çelkaş: 1868'de Rusya'da doğan yazar/maksim-gorki, Modern Rus edebiyatının en önemli isimlerinden biri. Babasını küçük yaşta kaybetmesinin ardından anne sevgisinden de uzak büyüyen Gorki, hayatı erken tanımaya başladı ve bu durum, eserlerine de yansıdı. Küçük yaşlardan itibaren çalışmak zorunda olduğu için işçi sınıfını yakından gözlemleme fırsatı buldu ve birçok öyküsünü bu eksende kaleme aldı.

Edebiyatla ilgilenen ve otobiyografik üçlemesiyle (kitap/cocuklugum--6284, kitap/ekmegimi-kazanirken--1729, kitap/benim-universitelerim--1730) adını daha geniş kitlelere duyuran Gorki'nin siyasi arenada da bir hayli aktif olduğunu ve 1905 Devrimi'nde önemli bir rol üstlendiğini de belirtmek gerek. Sonrasında siyasi sürgün olarak uzun yıllar İtalya'da da kalan Gorki'nin en önemli yapıtlarından biri ise "kitap/ana--286780" oldu ve yazara haklı bir ün kazandırdı. Öyküleriyle de adından sıkça söz ettiren Gorki, yazar/anton-cehov ile birlikte Rus öykücülüğünü zirveye taşıyan isimlerden biridir.

Yazarın "Çelkaş" isimli bu öyküsü ise etik değerler ve mal mülk kavramları üzerine kurulu. Yazarın, zihnimizde kodladığımız bazı kavramları ters yüz eden bir öykü kaleme aldığını söylemek mümkün. Özellikle finaliyle birlikte bu hissi daha fazla hissetmemizi sağlıyor ve şaşırtıcı bir şekilde bitiriyor öyküsünü. Farklı bir sonla bitirseydi daha da etkileyici bir öykü olabilirdi pekâlâ fakat yazarın bu tercihine de saygı duymak gerekir elbette.

Grişka Çelkaş ve Gavrilo isimli iki karakter arasında geçiyor öykü. Çelkaş, "hırsız", olarak tanıtılıyor okura. İnsanları aldatan ve etik değerlere sahip olmadığı söylenen biridir. Geçimini alın teriyle değil, sahtekarlıkla kazanmaktadır. Bilek gücü ve zekâsını kullanmasına rağmen, bunları legal yollarla değil, illegal yollarla yapmayı tercih eden bir karakterdir. Geçmişinde belli bir dönem "normal" bir hayat yaşamıştır Çelkaş fakat sonrasında hayat onu böyle bir yola savurmuştur.

Gavrilo ise "küçük Rus insanı" olarak çıkıyor karşımıza. Sıradan bir köylüdür o. En büyük hayali köye dönmek, sevdiği kadınla evlenmek, küçük bir toprak sahibi olmak, ekip biçerek hayatını idame ettirmektir. Daha yükseklerde gözü olmayan, küçük şeylerle mutlu olmayı bilen, etik ve dini değerlerlere sahip, alın teriyle para kazanmayı amaçlayan bir insandır.

Kaderin cilvesi bu ya, bu iki karakterin yolu bir gün kesişir ve Çelkaş, Gavrilo'ya bir iş teklifinde bulunur. Tekneyle açıldıkları denizden, hırsızlık yaparak döneceklerdir. Ardından piyasanın altında bir fiyatla hızlıca elden çıkaracakları ürünlerle kısa yoldan "voliyi vurup" para kazanacaklardır. Kulağa hoş gelen bu işin düşüncesiyle uygulaması arasında ise bir hayli fark vardır.

Deniz tutan ve kendisini iyi hissetmeyen Gavrilo, üzerine bir de böylesine illegal bir işe kalkışması sebebiyle mutsuzdur. Tek hayali bir an önce karaya çıkmak ve arkasına dahi bakmadan uzaklaşmaktır. Pişmandır Çelkaş'la birlikte böyle bir işe giriştiğine ve bir daha asla doğru yoldan ayrılmayacaktır.

Bu esnadan sonra öykünün ana karakteri değişiyor ve "para" gün yüzüne çıkıyor. Paranın gücünün her şeyi gölgeleyeceğini anlatmaya çalışıyor Gorki ve insanın ahlakının, hayata bakışının ve hayallerinin her zaman paraya göre şekillendiğinin altını çiziyor. Gavrilo ve Çelkaş karakterleri üzerinden bu çıkarımları yapmamızı sağlayarak bizleri birçok sorgulamayla baş başa bırakıyor.

Can Yayınları'nın Amazon'la işbirliği yapması sonucunda çıkardığı 50 kitaplık "Lacivert Klasikler Dizisi" kapsamında yayımlanan Çelkaş'ın çevirisi yazar/ataol-behramoglu'na ait. Henüz Maksim Gorki ile tanışmamış okurların tercih edebileceği ve kısa sürede okunan bir öykü. Yazarın diline aşina olmak ve büyük eserlerine geçmeden önce deneyimlemek isteyenler kaçırmamalı.

Keyifli okumalar dilerim. (Bahri Doğukan Şahin) 
Can yayınlarının lacivert serisinden çıkan bir kitap Çelkaș adlı bir serserinin hayatini anlatıyor.Kitapta paranın insanları nasıl değiştirdiği işleniyor. (Özge Uyumaz) 

Kitabın Yazarı Maksim Gorki Kimdir?
1892 yılında Tiflis'te, Kafkasya Gazetesi'nde çalışmaya başladı. Yoksullukla ve acıyla dolu bir hayat sürdüğü için Rusça'da acı anlamına gelen Gorki takma adını kullanmaya başladı. 1895'te St. Petersburg'da yayınlanan bir dergide çıkan Çelkaş adlı öyküsü ile ünlendi. Ardından Yirmi Altı Erkek ve Bir Kız öyküsü yayınlandı.

Ünü hızla yayıldı. Bu öyküler kadar başarılı olmayan bir dizi roman ve öykü daha yazdı. Gorki'nin 1898 yılında yayınlanan ilk kitabı Hikâye Denemeleri (Очерки и рассказы) çok beğenilir ve yazarlık kariyerinin başlangıcı sayılır. İlk romanı Foma 1899'da basıldı. Bu dönemde sağlam bir olay örgüsü kuramaması ve yaşamın anlamı üzerine uzun felsefik tartışmalara girmesi romanlarının başarısını düşürür. 1906'da yazdığı ve Rus Devrimi'ne adadığı Ana en başarılı romanıdır. 1899-1906 arasında St. Petersburg'da yaşar. Gorki, Çar rejimine açıkça karşı çıkmış ve bu yüzden birçok kez tutuklanmıştır. Çarlık tarafından kontrol ve baskılara maruz kalmıştır. 1901'de Fırtına Kuşunun Türküsü isimli kısa şiiri yüzünden tutuklandı. Kısa sürede serbest kaldı, Kırım'a gitti.
Gorki birçok devrimci ile tanıştı. Lenin'le tanıştığı 1902 yılından itibaren aralarında yakın bir arkadaşlık oluşmuştur.

1902 yılında Rusya Edebiyat Akedemisi'ne seçilir. Ancak Çar II. Nikolas buna izin vermez. Anton Çehov ve Vladimir Korolenko bu tavrı protesto eder ve Akademiden ayrılır.

Başarısız olan 1905 Rus Devrimi sırasında Peter ve Paul Kalesi'nde kısa bir süre daha hapis kalır. Gorki Güneşin Çocukları adlı oyununu yazar.

Oğlunun Mayıs 1935'teki ani ölümünü takiben Gorki de, 1936 yılında Haziran ayında öldü. Her ikisinin de ölümü şüphe altındadır. Zehirlendikleri iddia edilmiş, ama bu iddia hiçbir zaman ispatlanamamıştır. Gorki'nin cenaze töreninde tabutu taşıyanlar arasında Stalin ve Molotov da yer alacaklardır.

1938'de Buharin'in mahkemesinde Gorki'nin NKVD başkanı Yagoda tarafından öldürüldüğü itiraf edilmiştir.

Maksim Gorki Kitapları - Eserleri
Ana
Ekmeğimi Kazanırken
Benim Üniversitelerim
Arkadaş
Çocukluğum
Üçler

Foma
Özgürlük
Soytarı
Bozguncu
Fırtınanın Habercisi
Taşralı Oblomov Matvey Kojemyakin 1. Cilt
Taşralı Oblomov Matvey Kojemyakin 2. Cilt

Mujik
Yol Arkadaşım
Ayaktakımı Arasında
Küçük Burjuvalar
Aşk Rüyası
Yaşanmış Hikayeler
Yararsız Bir Adam

Serçecik
Bozkırda
Ekmek İşçileri
Günlüğümden Notlar
Acı Günler
İnsanlarımız
Tolstoy'dan Anılar

Klim Samgin'in Yaşamı 40 Yıl (1. Cilt)
Klim Samgin'in Yaşamı 40 Yıl (2. Cilt)
Klim Samgin'in Yaşamı 40 Yıl (3. Cilt)
Klim Samgin'in Yaşamı 40 Yıl (4. Cilt)
Makar Çudra - Çelkaş - Yol Arkadaşım
Edebiyat Yaşamım
Hainin Anası

Zulüm
Öyküler
Sıkıntı
Seçilmiş Öyküler
Halkın İçinde
Amerika’dan İtalya’ya
Seyirciler

Yirmi Altı Adam ve Bir Kız
Matvey Kojemyakin
Üç Uzun Öykü
Artamonovlar
Edebi Portreler
Dede ile Torunu
Güneşin Çocukları Barbarlar

Stepte
Endişe Verici Bir Kitap
Gorki’nin Mektupları
Konovalov
Hapiste
Varenka Olesova
Ana - İki Şehrin Hikayesi

Mujik ve Öyküler
Karşılık Görmiyen Aşk
Lenin'den Anılar
Küçük Burjuva İdeolojisinin Eleştirisi
Danko'nun Yüreği
Çanlar Çalınınca
Sovyet Öyküleri 2

Makar Çudra
Toplu Oyunları 1
Toplu Oyunları 3
Toplu Oyunları 2
Şahin Türküsü
Buzların Çözülüşü
Münzevi

Güneş Çocukları
İki Oyun: Richard Waverly Davası / Sonuncular
Gorki - Otobiyografik Üçleme
Unutulmuş Hayatlar
Sürgün
Körlerin Türküsü
Fırıldaqçı

Mavi Bir Yaşam
İki Arkadaş
Anılar&Mektuplar
Çelkaş
Seçilmiş əsərləri, Birinci cild
Hayat Kadını Tereza

Maksim Gorki Alıntıları - Sözleri
Haklısın, bizimkiler hikaye uydurmada pek ustadır... Hayatında hiçbir güzel şey bulunmayan bir insanın bir hikaye uydurup gerçekmiş gibi anlatmasında ne kötülük var? Anlatır, masalına kendi de inanır, bir parça avunur. Çok insan böyle yaşar. Engel olamazsın buna... (Konovalov)
"... na dinya çewt vıraziya." (Ekmek İşçileri)
Mən dünyaya razılaşmamaq üçün gəlmişəm (Seçilmiş əsərləri, Birinci cild)
Ruslar, çalışmaya hayrandır, ama ona inanmazlar. Hareketli bir yazar, örneğin bir Jack London, Rusya'da çıkamazdı. (Edebiyat Yaşamım)
“Sıcaktan, gürültüden ve yorgunluktan bunalmış, sırtlarındaki paçavraları sürükleyerek sağa sola koşuşan insancıklarla; kocaman gövdeleri güneş altında parıl parıl parlayan makineler arasındaki ayrım korkunçtu. Oysa bu makineleri insanlar yaratmıştı. Üstelik onları harekete geçiren şey de, motordan önce yine insan gücüydü.”.. (Çelkaş)
--- Ne kadın be, diye mırıldandı Mişa. Nasıl çalışmış ömür boyu, nasıl sevmiş. Basit ama dokunaklı bir hikaye...!" (Sürgün)

Gençliğin verdiği çoşkunlukla kişiliği yepyeni hislerle dolup taşıyordu... (Sürgün)
"Tüm insanlar yeryüzünde fazlalıktır. " (Ayaktakımı Arasında)
Hepimiz birbirimize hiç değilse görünüşte inanıyorduk. İçten inanmaya gelince, biz kendimize bile zor inanıyorduk. (Şahin Türküsü)
“İnsan uzun yaşamaya değil de elden geldiğince çok yaşamaya bakmalıdır.Beş şişe kırmızı şarap yerine bir şişe şampanya içmek hiç kuşku yok ki, daha iyi idi.” (Aşk Rüyası)
Bəli...İnsana inanmayın! Çünki o həmişə özündən danışdıqda, yalan danışır! Bədbəxtliyə düşəndə də yalan danışır ki, özünə qarşı çox mərhəmət hissi oyandırsın, xoşbəxt olanda da yalan danışır ki, ona daha çox həsəd aparsınlar, hər bir halda yalan danışır ki, özünə qarşı diqqəti artırsın.. (Fırıldaqçı)
belki de düşünce,maddenin bir tür rahatsızlığıdır... (Klim Samgin'in Yaşamı 40 Yıl (4. Cilt))
" Çok inançlısın dostum, inanıyor ve güveniyorsun. Ama insanlar çiğ süt emmiştir; onlara güvenmek, onlara inanmak akıl kârı değildir, tehlikelidir, anlayacaksın." (Ekmek İşçileri)

Beni hayatın aşkı mahvetti... Hayatı sevdiğim için bir budalaymışım ben... (Arkadaş)
Hepimiz birer kahramanız, diyordu, çünkü ölüme mahkûm olduğumuzu kafamızdan atmayı becerebiliyoruz. (Karşılık Görmiyen Aşk)
Denizde yangın var! (İnsanlarımız)
Bizi kandırmak için Tanrı'yı bile araç olarak kullanmaktan çekinmiyorlar.
Ruhumuzu öldürmek istediklerinde onu, yalan ve iftira içinde bırakıyorlardı.
''Bir politikacı, dinden bahsediyorsa bil ki birilerini kandırmaya çalışıyordur.'' (Halkın İçinde)
Yaşam kitaplarda asla gerçekte olduğu gibi tasvir edilmez... (Küçük Burjuvalar)
"Her sabah nereye gittiğini bilmeden
bir işe giden,
her akşam nereden çıktığını bilmeden
bir işten çıkan,
sevmediği hayatı yaşayan,
sevmediği işi yapan,
sevmediği kişilerle yaşayan,
kalabalıklar yüzünden yaşamaya karşı
ne bir sevgi, ne de bir sevgisizlik
işareti olmadan gelip geçen...

Her akşam evinin dört duvarı arasına
sanki bir mezara girermiş gibi giren, gecelerini bir sıkıntı yorganının altında
yalnız ya da yanındaki yabancı gövdeyle geçiren bütün ölü kentlerin,
ölü doğmuş çocukları!

Size bu ölü yaşamı hazırlayan
"sermaye sahibi egemen sınıftır",
bu acımasız oyunun varlığı
siz izin verdiğiniz sürece sürecektir." (Günlüğümden Notlar)
Yaşam kitabının bir sayfası daha okundu. (Klim Samgin'in Yaşamı 40 Yıl (3. Cilt))

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kitap/celkas-maksim-gorki-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi)