# Dost Yaşamasız - Vüs'at O. Bener Kitap özeti, konusu ve incelemesi

> Dost Yaşamasız kimin eseri? Dost Yaşamasız kitabının yazarı kimdir? Dost Yaşamasız konusu ve anafikri nedir? Dost Yaşamasız kitabı ne anlatıyor? Dost Yaşamasız kitabının yazarı Vüs'at O. Bener kimdir? İşte Dost Yaşamasız kitabı özeti, sözleri, yorumları ve incelemesi...

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kitap/dost-yasamasiz-vusat-o-bener-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2022-02-27T00:00:10+03:00
- Güncelleme: 2022-02-27T00:00:10+03:00
- Yazar: NASRETTİN GÜNEŞ
- Kategori: Kitap
- Görsel: https://cdn.mardinlife.com/2022/02/27/vusat-o-bener-kimdir-vusat-o-bener-kitaplari-ve-sozleri-162781.jpg

Kitap Künyesi
 Yazar: Vüs'at O. Bener 
 Yayın Evi: Yapı Kredi Yayınları 
 İSBN: 9789750805798 
 Sayfa Sayısı: 271 

Dost Yaşamasız Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Modern Türk öykücülüğünde "altın kuşak" olarak tanımlanabilecek 1950 kuşağının önde gelen isimlerinden birisidir Vüs'at O. Bener. 1950'de New York Herald Tribune gazetesi ile Yeni İstanbul gazetesinin ortaklaşa düzenledikleri öykü yarışmasında "Dost" adlı öyküsüyle adını duyurdu. Yarım yüzyılda ortaya koyduğu az sayıdaki öykü, roman ve oyunlarla edebiyatımızda etkili ve saygın bir yer edindi. Şimdi bütün yapıtlarıyla YKY'de...

Bener, konuşma dilini tüm doğallığıyla, ona yoğunluk kazandırarak kullanır. Behçet Necatigil, onun için "Gerçekleri aydınlıktan uzaklaştırıp soyutlamalara götürme çabaları ve anlatışındaki yeniliklerle çağdışı hikayecilerden ayrı bir yol tuttu" der.

Elinizdeki toplam, ilk kitapları Dost ve Yaşamasız'la birlikte, yazarın 1986'ya kadar yazdığı öyküleri kapsıyor. Buradaki öykülerden "Dost" Fransızcaya, "Batak" Almancaya, "İlki" İngilizceye çevrilmişti.

Dost Yaşamasız Alıntıları - Sözleri
O öy­le de­di. “Sev­mek ıs­tı­rap çek­mek­tir,” de­di. Ben de inan­dım. Fa­kat..
Öyle karanlık gece ki ruhum, olmuyor sabah...
Öl­mek is­ti­yo­rum Leyla’cı­ğım. Fa­kat ümit iş­te. Ümit ol­ma­sa. Çok­ta­aan..
"...Öyle karanlık gece ki ruhum, olmuyor sabah...”
Ne yapalım? Bu dünyada yüreksizlerin de yaşadığını kabul et.
Ölmek istiyorum Leyla’cığım. Fakat ümit işte. Ümit olmasa. Çoktaaan..
Se­nin­le ko­nuş­mak­tan ya­sak­lan­mak üzül­me­ye de­ğe­bi­lir. Bu­nu bi­le­mez­sin ki.
Kitaplar. Yerin dibine batsın kitaplar! Ne öğrettiler bana? Sökebildiler mi içimdeki huzursuzluğu?
Aleve tutulmuş gibi. Çözülüyor gibi ek yerlerinden...
Ça­lın­mış bir şey­ler var bu ge­ce­de. Bek­le­me­di­ğim mi? El­bet­te bek­le­di­ğim. El­lerim eğ­re­ti. Cam göz. Kol­la­rım çö­zük, ek­lem­li. “Ama bir gün bun­lar an­la­tıl­mış, tü­ke­til­miş ola­cak bi­li­yor mu­sun? Onun için sa­na gel­mek is­te­mem. Ha­ya­liy­le ye­tin­me­ye ça­lışı­rım."
Onlara göre yaşadıklarını sandıkları gerçek, yaşamadıklarını sandıkları gerçek dışıdır. Oysa bütün sanılar gerçek değil midir?
“Güçlünün, zayıfın tekmesine karşı şaşırışı. Sonsuzluğa bakan gözler orada kendisini terkedene diz çöküyor.” İrkildi. Çabuk çabuk cevabını karaladı: “Beni terkeden budalaydı. Ben insan üstü bir takata malikim. Zayıfın tekmesine mukabele etmek istemeyişim zaafıma mı hamlediliyor?”
Önemsemiyorum.Sanki düşünen ben değilim. Düşünmüşsün, düşünmemişsin ne olacak?
“Öyle karanlık gece ki ruhum... Çekiniyor gibi.”
Yüceliğini yitirdi sanıyor. Kendince haklı da. Ummadığı, beklemediği zamanlarda zayıf yanından vurulmuş belli.

Dost Yaşamasız İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Bener’le Tanışma: Vüs’at O. Bener’le tanışma kitabı oldu benim için. Sosyal medyada Barış Bıçakçı’nın Bener hakkında söylediği bir cümleye rastlamıştım; “zaten bu dünyanın çoğunluğu herkesin kendisine hayran olduğunu düşünenler ile kimsenin kendisini sevmediğini düşünenler oluşturur, geri kalananlar ise Vüs’at O. Bener okurudur.” diye. Bu da beklentimi çok yükseltmişti ama maalesef aradığımı bulamadım.

Öncelikle Bener’in yazı dili bana çok karışık geldi. Bazı öykülerini -abartmıyorum- hiç anlamadım. Başa döndüm yine anlamadım ve en sonunda kendimi bitse de gitsek modunda buldum. Bu da kitaptan aldığım keyfi baya düşürdü. Bir de kitabın içerisinde çok fazla hikaye vardı ve bence bu da bir zamandan sonra beni bunalttı çünkü hikaye temaları hep aynı; köyden kente gelen kafası karışmış genç, yoksulluk, yalnız bir erkek, aldatma, soğuk bir İstanbul, içki muhabbetleri… Bir yazarın yazdıklarında benzer temaları kullanması tabiki de doğal, fakat 20 civarı hikaye olunca bir yerden sonra sıkılıyor insan.

Keşke okumasaydım demedim ama iyiki okumuşum da demedim. En beğendiğim öyküleri ise Kömür, Boş Yücelik, Sal, Hasan Hüseyin ve Laedri oldu. Kitaba ismini veren Dost ve Yaşamasız öyküleri ise eh fena değildi. (Sylvia) 
‍️
Vüs'at Orhan BENER'i nasıl bilirsiniz, bilir misiniz ? Zira kendisi hak ettiği değeri tam manasıyla bulamamış, yeterince okur tarafından tanınmamış bir isim olmakla beraber, Türk Edebiyatının sevilen yazar ve şairlerinden biridir. Kendine has üslubuyla önemli ödüller almış olan Bener, 2005 yılında hayata veda etmiş. Dün öğrendiğime göre de Oğuz ATAY'ın çok yakın dostuymuş ve hakkında bilmediğim epey şey var. Daha iyi tanımak adına araştırmalarımı sürdüreceğim.
#dostyaşamasız , yazarın, 'Dost' ve 'Yaşamasız' kitaplarıyla beraber 1986'ya kadar yazdığı eserlerini içeriyor ve üzülerek söylemeliyim ki benim de okuduğum ilk kitabı oldu. Sonraki seferde bir romanını okumak istiyorum. Dikkatli, sindire sindire okumak gerek yazılarını ve verdiği tüm mesajları almalı... Hayatın her alanını, insanları, ilişkileri tüm gerçekçiliği ile ele alan yazarın, anlattıklarının yanı sıra anlatım tarzının oldukça özgün oluşunu beğendim. Okuma programınıza eklemek için farklı bir tat arıyorsanız, tavsiyemdir. Sevgiler...

#alıntı
"Kendimizi öldürdüğümüzün farkında değiliz "
"İnsan insanın kurdudur.(T. Hobbes)
"Kişi, Zeus'dan güçlü, ama solucandan zayıf."
"İpleri kopan balonu kim tutabilir ?"
"Ummadığı, beklemediği zamanlarda zayıf yanından vurulmuş belli."
"Hak bağışlayan zorbalar, bağdaş kurup oturmuştur bir kez yüreğimin ortasına..."
"Kapısına mermer basamaklarla varılan bir evin önündeki umutlu umutsuz kişinin gecikmiş sevinci!"
"Ekrana yansıtılan eğlence programı aptallıklarının sonu geleceğe benzemez." (ÖZGE) 
Kaç yıl oldu. Yok daha bir, bir buçuk ay galiba. Okuyamama, yazamama, düşünmeme devri. Durakladığım devir. Daha Karlofça gelmedi herhalde. Ne zaman başladı - Evet, o apostroflu adamla. Dos'tmuş, Yaşa'masızmış. Dah'iymiş. Sanmıyorum.

Bitmesi lazım, bitmek lazım. Bitirmem lazım, yazmam lazım yeniden ama nasıl. "Sen hiç bitirmedin ki zaten", çok biliyor, az kaldı zaten.

Nasıl olacak, insanlar insanlar üstüste geliyor hep. "Merhaba, çok sevindik" benim de sevinmem mi lazım. Okumam lazım benim, yazmam lazım. Dört hikaye bitecek bugün, ne anladım yazardan. Hiç, yok çok şey aslında ama anlatamıyorum. Sadece övsem diğerleri gibi. Olmaz, yakışmaz. Sevgiyi en iyi anlatıyor mu, görmedim hiç. Pis biri belki. Dost öyle, Yaşamasız öyle. İçi pis, tüm erkeklerin içi pistir zaten. Kadınlar da kötü.

Bir gün daha geçti - son iki hikaye Laedri – uzun, yaşlı zampara hikayesi bir parça , komik ama biraz. Renkli TV var mıydı o zamanlar. Bakanlık Makamına – Bu ne, bürokrat ortamları. Neyse bitti nihayet 60 anayasasıyla kitap da. Başlayacak mı gerçekten şimdi eskisi gibi. Bilmem, bekleyelim. El atan çıkar nasılsa.

Nasıl adam, karanlık mı ,karamsar mı? Biraz- herkes kadar belki, biraz daha fazla ya da. Senden benden fazla değil ki- bu zamanda hepimiz karamsarız zaten. O zamanda peki, bilmiyorum. Karakterleri niye kötü- kendisi mi anlatan hep, kendisini mi anlatıyor, nereden bileyim daha ilk (2.) kitabı okuduğum. Birleştirmiş Yapı Kredi. Dost ilk kitabı , ilk öyküsü aynı zamanda. Ödül almış, önemli yani.Kısa cümleler, herkes anladı zaten. Hayatı anlatıyor kısa kısa. Mükemmel cümleler, o kadar da değil. Zor mu, 39 gün geçmiş başlayalı, ondan mı benden mi bilmiyorum ama.

Diğer incelemelerine bakmalı kitabın, en kolayı o , ne diyor bilenler? Zor başta- demiştim zaten, Üstad? Olabilir , ilk kitab(lar)ı daha göremedim net. Bilinç Akışı- en güzeli. (Joyce'a öykündüğü yerler de yok değil) Oğuz Atay – orası biraz vitrin. Dahi, Mucize? zorlamak lazım inanmak için. Gökkuşağı - gonderi/34537279 , evet – güzel inceleme. Krizantem_ - Aşık belki yazara – ve teşekkürler bittabi, başka türlü çıkmazdı buralara kadar Bener sitede.

Bitirsem mi, çok konuşmamışımdır herhalde - Kısa kısa öyküler olsa, farklı olsa inceleme biraz diğerlerinden. Vursam spoiler'ın gözüne gözüne. “ Ben prensip olarak tasvip etmiyorum spoiler kelimesini” - Etme

Dost- İlk kitap ilk hikaye, ismi sevecen, kendi aldatan. Kafada ama her şey, ne demiştik erkekler pis hep

Istakoz – Kötülük bu da, iyi gider ıstakoz şimdi vicdan yapmazsak biz

Havva - Kadın anlatan, kıskanan, ötekileştiren , acımasız sonunda pişman ama- üzdü

Kömür- Pis yine insan- şüpheci, aptal hem de

Dam- Sıkılmanın hikayesi, düşmez mi damdaki adam? Belki de aylak adam

Kibrit – Yine kuşku, yine kötü düşünceli insanlar, az kaldı alacaktı deli kadını?

Sarhoşlar – İsmi gibi dumanlı, farklı bir tat, farklı anlatım, birbirine üstünlük kurma çabası ya da kendini küçük görme her zaman olduğu gibi (olmayanı anlatmıyor ki adam)

Korku – Adı üstünde, korku, insanlar, kadınlardan korkanlar, korktukları için içenler, mezarlıkta içenler, vs.vs

Akraba- Yarım yarım cümleler yine, melekle şeytanın savaşı bir nevi omuzlardaki, pis adam ama iyi aynı zamanda.

Boş Yücelik – Konuşmalar nerede başlayıp nerede bitiyor ki? Adı üstünde hem yüce hem boş (Zorlamaya mı başladım ne?)

Yazgı - Yine erkekler kötü, kadın kurban- ya da masum- ya da anasının gözü. İç ses, diyaloglar karman çorman, her zamanki gibi

Suçüstü- Tipik kötü bakkal, hırsız müşteri, gözleyen adam- “Fazla tipik değil belki de”

İlki- İkinci kitap olduğu belli, kısa her şey. Eve dönüş, köye dönüş, kısa betimlemeler güzel çok, bekliyorlar mı? Kötü mü yine- değil, sadece çaresiz belki

Batak – Uzun uzun anlatmış burada, köy kahvesi, oyun (oyunun batsın), doktor, hasta, evet pis hala insanlar belki de yabancılaşmış her şeye

Acamı - Yine şüphe yiyor insanı , kısa hikaye

Kan- Erkek- Kadın hepsi kötü, Vus'at güzel ama, kitabın doruklarından biri. Şiirsel

Maskara- Başka bir karakter, başka bir hikaye

Anlaşılmayan – En uzunu, hastanede çeşit çeşit insan, sonsuz şey çıkar buradan

Yaşamasız – Yaşamamış, yarım kalmış bir hikaye, aşk mı ? Aldatma mı? Sonrası mı, kocası mı? Düşünmek lazım , okumak lazım- derin ama.Pazarlık- Ev, aile, pis koca, akıllı oğul, vefakar anne- tipik Bener

Sal – Bilinç akar, dalgalar bakar, saldaki bir kaç kişi- boğulmadılar ama “Spoiler oldu”

“Bitmedi mi daha- şaşmamalı 39 güne” Yazma o zaman hepsini - “Hız'lı O.Zaman”

Kovuk, Leblebici, Hasan Hüseyin - Aynı diyalog+ bilinç, tipik Bener olsa da ara sıra niye dedirtiyor

Avuntu- Kısa, ölüm, katıksız bilinç akışı, tam kıvamında

Barda - İşini bilen anlatıcı barda çevresini izliyor - başka bir hayat karesi

Monolog- monolog, tiyatral hem de. Mualla esas kız, Leyla dinleyen- yabancılaşma , çoğunda var zaten hikayelerin

Kuş- Farklı yine, anlatılmaz yaşanır belki, nesneler var, haller var, karışık

“Çok tekrar ediyorsun kendini” - Çok hikaye var zaten

Öfke – Geldik sonlara nihayet, Vus'at da sonlara dğoru iyice coşmuş, Bilin akışı, diyalog,monolog anlarım, her şey karşık – ama öykü düzgün

Biraz da ağla Descartes – Eski İstanbul güzellemesi, Göndermeli (Descartes haliyle) İki asker kaçağı abanoz sokağa gidiyor, düşünme, anlama dolu hikaye

Son ikiyi yazdım zaten yukarıda. 32 hikaye uzattı incelemeyi, okumayı. Beni başlatacak mı bilmiyorum ama.

 “ Bir şey demeyecek misin Vus'at O. Bener hakkında” Son bir şey mi ? - Okunmalı bence, farklı tatlar güzel çünkü. “Ama, final” - Gerek yok ki. (Erhan) 

Kitabın Yazarı Vüs'at O. Bener Kimdir?
Vüs`at O. Bener, (d. 1922 - ö. 2005) Türk yazar ve şair. Yazar Erhan Bener'in kardeşi, Yiğit Bener'in amcasıdır.

Hayatı

Tam adı, Vüs'at Orhan Bener. 1922'de Samsun’da doğdu. İlk, orta öğrenimini Anadolu’nun çeşitli kentlerinde tamamladı. 1941'de Harbiye Mektebi'ni, 1957'de Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi.

Ticaret Bakanlığı'nda raportör, Karayolları Genel Müdürlüğü'nde hukuk müşaviri olarak çalıştı. Ayşe Bener`le evlendi. Bir sendikanın danışmanlığını yürüttü. Emekliye ayrılıp yazarlıkla geçindi.

1950'de New York Herald Tribune gazetesi ile Yeni İstanbul gazetesinin birlikte düzenlediği öykü yarışmasında "Dost" isimli öyküsüyle üçüncülük kazandı. Bu başarı tanınmasını sağladı. Seçilmiş Hikayeler, Varlık, Yeditepe dergilerinde yayınlanan şiir ve öyküleriyle dikkat çekti.

1 haziran 2005`te hayatın yitirdi.

Eserlerinin Özellikleri

Vüs'at O. Bener, eserleri içinde daha çok özyaşamöyküsel nitelik taşıyan öyküleriyle bilinir. Bener, ham gerçekliği edebi bir temele oturtarak ele aldı. Gündelik olaylarla, bilinçaltında birikmiş yaşam parçalarını birleştirdi. Sürekli yeni anlatım biçimleri arayan yazar, bu yönüyle zaman zaman şematizme düşmekle, dış gerçekleri yanlış yerlere koymakla, hatta bozmakla eleştirildi. Bener'in eserlerinde ölüm izleği önemli bir yer tutar. Bunda yazarın genç yaşta doğum sırasında kaybettiği ilk eşi ve doğumdan sonra yaşatılamayan çocuğunun da etkisi vardır. Bu evlilikten sonra tekrar başından evlilikler geçmesine rağmen Vüs'at O. Bener'in çocuğu olmadı. Okurdan çaba isteyen, ayrıksı bir dili olan Bener'in kişilerinin gündelik hayatın ikiyüzlülüklerini dışavuran bilinçakışlarını, Virgül dergisindeki yazısında, Orhan Koçak "iç konferans tekniği" olarak adlandırmıştır. Öykülerinin yanı sıra Vüs'at O. Bener'in şiirleri, kısa dizelerden oluşan, esprili, ironik ve şaşırtıcıdır.

Ödülleri
Ihlamur Ağacı ile 1963 Türk Dil Kurumu Tiyatro Armağanı
İpin Ucu oyunuyla 1980 Abdi İpekçi Armağanı (paylaştı)
2005 İstanbul Kitap Fuarı Onur Yazarı (Vefatı nedeniyle eşi Ayşe Bener tarafından kabul edildi.)

Vüs'at O. Bener Kitapları - Eserleri
Kapan
Siyah-Beyaz
Bay Muannit Sahtegi'nin Notları
Havva
Dost Yaşamasız
Buzul Çağının Virüsü

Manzumeler
Mızıkalı Yürüyüş - Kara Tren
Dost
Ihlamur Ağacı - İpin Ucu
Kara Tren
Canım Tavşancığım
Mızıkalı Yürüyüş

Kurmacasız Bir Yaşam
Bir Tuhaf Yalvaç

Vüs'at O. Bener Alıntıları - Sözleri
Çay, sıcak, ağız yakan! Hepsi bu. Bir bardak. Kimsesizler mezarlığına gömdüm imgelerimi. İpileyen sarımsı ışık pırpırlandı, sönmek üzere, sönünce kurtulacağım kendimden –acınası avuntu!–, ödeşeceğiz, kristal yüreklerine sırt çevirdiklerimle. (Havva)
Ölmek istiyorum Leyla’cığım. Fakat ümit işte. Ümit olmasa. Çoktaaan.. (Dost Yaşamasız)
Eskiden böyle değildim. Mezarlık korkuturdu. İnsan ölmekten değil ölümden korkarmış. Daha doğrusu unutulmaktan. (Dost)
Yaşam, bir deha işi değil. Bir sürgün, köle düzeni... (Kapan)
Önemsemiyorum.Sanki düşünen ben değilim. Düşünmüşsün, düşünmemişsin ne olacak? (Dost Yaşamasız)
Kattı önüne beni
Bir muhalif rüzigâr" (Manzumeler)

‘Kurtar beni bu bataktan, boğuluyorum!’ (Buzul Çağının Virüsü)
Anlamış olmalıydılar yaşamasızlığımı. (Havva)
-Baba!
-Efendim oğlum?
-Yaşamak istiyorum ben.(şiddetle aksırır.)
-Çok yaşa oğlum. (Bir Tuhaf Yalvaç)
"Feryad ki feryâdıma
imdâd edecek yok
Efsus ki gamdan beni
âzâd edecek yok." (Manzumeler)
Oysa, nasıl hala BUDALACA, “BÜTÜNLÜK” peşindeyim! Tam bir ŞEY’E yaklaştığımı sanırken —nasıl çarçabuk!— kendi düşüme, oyunuma geldiğimi, yenilgiye, duymaya ÖYKÜNDÜĞÜMÜ GÖRÜYORUM! (Canım Tavşancığım)
Saçma korkum, ama korkularım dur durak bilmez hale geldi, en basit olumsuzluk belirtisi, olasılığı, oluşumu yüreğimi da­raltmaya yetiyor. Otobüs devrilse de bitse işkence. Oysa ölüm gelmeyebilir, kolum bacağım kopabilir, tekerlekli iskemleye mıhlanabilirim. Örneğin kıçımı kim temizleyecek? (Mızıkalı Yürüyüş - Kara Tren)
Tümünü tükettin de, kala kala bir ben mi, “yaşama çağını” yora yora tamamlamış bir ben mi, dahası “o çağda” bile “yaşamı duyma” yeteneğinin —yoksunluğu demiyeyim insafsızlaşıp— yetersizliğinden kıvranıp durmuş bir ben mi kaldım ortada, ARADIĞINI verebilecek?! Hem dur bakalım, aramağa ne zaman başladın sen?
Tanrım! Yaşama’ya yeni yeni başlayan bu çocuk çıldırmış!
“Mutluluk” çağrılarını, şarkılarını hatırlamak neye yarar? O çağrılara kendiliğinden koşma dileği, o şarkıları zorlanmadan söyleme isteği olmalı değil mi insanın içinde, kanında? Sende var bunlar işte! HEM NASIL VAR! (Canım Tavşancığım)

Efendim, benim de hayatım roman, daha doğrusu gülmece.

Neden öyle küçümser bakışlar yerleşti gözlerinize? (Bir Tuhaf Yalvaç)
"Bu­gü­ne de­ğin ya­pa­gel­dik­le­ri­mi, ya­pa­ma­dık­la­rı­mı, yap­maktan ka­çın­dık­la­rı­mı süz­geç­ten ge­çir­dik­çe ge­ri­ye acı­na­sı toz yı­ğını ka­lı­yor." (Kapan)
İnsan, insanın kurdudur. (Dost)
bir şey dokunamayacağım kadar bana yakın... (Mızıkalı Yürüyüş - Kara Tren)
Yanıltacağım onu.
Ben yokum bu oyunda, çirkin gururum var! (Bir Tuhaf Yalvaç)
Kemirgenliğin içimi tüketiyor artık. (Kara Tren)
Ne yapalım? Bu dünyada yüreksizlerin de yaşadığını kabul et. (Dost Yaşamasız)

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kitap/dost-yasamasiz-vusat-o-bener-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi)