# Edebiyatımızın İçinden - Mehmet Kaplan Kitap özeti, konusu ve incelemesi

> Edebiyatımızın İçinden kimin eseri? Edebiyatımızın İçinden kitabının yazarı kimdir? Edebiyatımızın İçinden konusu ve anafikri nedir? Edebiyatımızın İçinden kitabı ne anlatıyor? Edebiyatımızın İçinden PDF indirme linki var mı?  Edebiyatımızın İçinden kitabının yazarı Mehmet Kaplan kimdir? İşte Edebiyatımızın İçinden kitabı özeti, sözleri, yorumları ve incelemesi...

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kitap/edebiyatimizin-icinden-mehmet-kaplan-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2022-03-22T08:00:07+03:00
- Güncelleme: 2022-03-22T08:00:07+03:00
- Yazar: Mardin Life
- Kategori: Kitap
- Görsel: https://cdn.mardinlife.com/2022/03/22/mehmet-kaplan-kimdir-mehmet-kaplan-kitaplari-ve-sozleri-182589.jpg

Kitap Künyesi
 Yazar: Mehmet Kaplan 
 Yayın Evi: Dergah Yayınları 
 İSBN: 9789759953782 
 Sayfa Sayısı: 354 
--reklam--
Edebiyatımızın İçinden Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Edebiyatımızın İçinden, kronolojik tasnifi, esere konu teşkil eden yazarların kendi devirleri hakkında da bazı mühim unsurları beraberinde getirmekte, devirden devire intikal eden hususiyetler ile belirginlik kazanmaktadır. Türk edebiyatı tarihinin sıhhatli bir muhtevaya kavuşmasında bu tür çalışmaların büyük katkısı olacaktır.
--reklam--
Edebiyatımızın İçinden Alıntıları - Sözleri
nadir şahısların duyduğu bu his öyle bir hâlettir ki bu anda insana etrafındaki her şey yıkılıyor, çöküyor, kayboluyor gibi gelir. "hiçbir tutacak kalmaz, varlığın kayıp erimesi ile sadece, bir hiçlik geri kalır ve bize doğru gelir. ürkme, hiçliği ifşa eder."
"maddi kainatta hiçbir şey insanın içindeki büyük boşluğu, sonsuz iştiyakı doyurmuyor. alain'in deyimi ile büyük ve muhteşem sarayının ortasında kralın canı sıkılıyor. (...) bunlar da deli gönlünü oyalamazsa harb açıyor. kahveden kahveye, sinemadan sinemaya, (...) beldeden beldeye dolaşan, bu kainat sarayının taçsız hünkârları sizin de canınız sıkılmıyor mu? siz de içten içe bu madde âleminden nefret etmiyor musunuz? siz de ebedî sevgiliye:

 bana seni gerek seni

diye haykırmıyor musunuz?
büyük dinlerin hep çölden çıkmış olması da, belki, buralarda, insanların kozmik âlemle fazla içli dışlı olmalarındandır. zira gündüz tanrı'yı pek az akla getirir. gündüz realist, gece ise mistiktir.
"bu mısrayı, descartes'in 'düşünüyorum, şu halde varım.' cümlesi gibi büyük bir fikir yapısının temeltaşı olacak kadar sağlam ve kuvvetli buluyorum.
(...)
asırlarca eski olan bu mısra bugün söylenilmiş kadar yenidir. (...) şuur-altı veya derinlik psikolojisi de iç ve dış, üst ve alt diye birbirinden farklı iki ben esasına dayanmıyor mu? yunus gibi bu psikoloji taraftarları için de iç-ben, dış-ben'den daha önemli değil mi?"
Şair tabiatın sonsuz güzelliği ve cömertliği karşısında insanoğlunun yaşadığı boş ve sefil hayata derinden üzülür. En kuvvetli ve geniş olarak "Ağrı"" şiirinde ifade edilen bu ulvi ve trajik duygu, Dıranas'ın hemen hemen bütün şiirlerini besler.
Dıranas. "Maşar Dağı" başlıklı şiirinde bu dramın kaynağını bulur gibi olur. Tabiat ve dünyaya hapsolan insan. Tanrı ile
olan bağlarını koparmıştır. Yunus'un:

Bunca varlık var iken gitmez gönül darlığı

 mısraı ile anlattığı ruh halini Dıranas şöyle ifade ediyor:

Boşluklarda seni arıyor
Dağ bir yanda, kişi bir yanda
Bir yaralı hayvan bağırıyor
Senden ayrı düşen insanda
mısrası, yunus'un ruhuna hâkim olan, aşma, ötelere gitme iştiyakının ne kadar kuvvetli olduğunu gösteriyor. onun için gaye ne bu dünya ne de öbür dünyadır. tanrı'nın kendisidir. cennet dahi eblehlerin canını esir eden bir tuzaktır.
mecnun çöl gecelerinde yıldızlara baka baka dünyayı, kendisini ve hatta leylâ'yı unutur da karanlığın içinde kaybolup gitmeyi arzular.
Kadın, tavırları, kıyafeti, tesiri, hayattaki fonksiyonu ile mitik bir karakter taşır. O erkeğin hayatına çocukluğun bütün özleyişlerini, masalları ve rüyaları geri getirir.
O devir insanları da bugünün insanları gibi muhakkak ki dinin bazı meselelerini halledemiyorlardı. İçlerinden bazıları, belki de şüphecilikle inkâra kadar gidiyorlardı. Fakat onlar gelenek ve çevrenin bugün için tasavvur edilmesi son derece güç baskısı altında şahsî duygu ve düşüncelerini söylemek imkânına sahip değillerdi. Bundan dolayı ya susuyorlar, ya Divan şairlerinde, Nasreddin Hoca veya Bektaşi fıkralarında görüldüğü gibi nükte ve fıkra usulüne başvuruyorlar veya Fuzulî ve Sinan Paşa'da hissolunduğu üzere uçurumun kenarında Tanrı ile boşluk arasında kıvranıyorlardı.
Bugünkü Türk hikâyecilerinin birçoğu hayat görüşlerini idare eden fikirler yüzünden sanatı unutmuşlardır. Onların eserleriyle, okuyucuda, ihtilale götüreceğini umdukları bir nefret ve isyan hissi uyandırmak gayesini güttükleri çok bellidir. Dünyaya geldiğinden beri masal, destan, mabet, saray, heykel, resim ve musiki yaratan mahluku, onlara göre idare eden bir tek şey vardır: Mide! O bir tek gaye güder: Karnınını doyurmak! İnsan hakkındaki bu dar görüş, onları kötü şeyler yazmaya mahkûm etmiştir.
 Sait Faik, insanın her şeyden önce şair mizaçlı olduğuna inanır, ilk hikâye kitabının ilk hikayesinde bu görüş açıkça ortaya konulmuştur:
Dıranas'ın şiirlerini okurken, hep güzellikleri, aşkları tatmakla beraber, yine de kendisini ve kâinatı bomboş hisseden insanın trajedisini hissettim. Asırlar önce Yunus boşuna:

Bana seni gerek seni

diye dövünmüyordu.

Aynı boşluk duygusu Tanpınar, Cahit Sıtkı ve Orhan Veli'nin şiirlerinde de görülür. Onlardan sonra gelen nesiller bu boşluğu ideoloji ve içki ile doldurmaya çalışırlar. Tabiat ve aşk da onlara bir şeyler söylemez.

Dıranas'ın şiirleri, sadece okununca insana bir güzellik izlenimi vermekle kalmaz, üzerinde uzun uzun durulacak duygu, düşünce, hayal ve sembolleri de ihtiva eder. Bu kısa yazıda onları belirtmeme imkân yok. Zaten onların sırlarını birkaç okuyuşta bulmak da kolay değildir.
Bundan dolayı Sait Faik'te sefalet ile şiiri yan yana buluruz. O, sevginin mucizesini anlamaştır. Çocuk hayalinin, değneği küheylân yaptığını bilir. İçinizde sevgi yoksa, hayatta en güzel şeyler bile size çirkin ve mânasız görünür. Fakat seviyorsanız, iş değişir. Üstü gazete örtülü bir yemek masası, acı zeytin yağı kokusu, güftesi bayağı şarkılar ve adi havalar bir şiir mevzuu olur.
Yeryüzünde hiçbir şey, istediğini ele geçirmek kadar hayal kırıcı değildir.
Şairler, milyonlarca yıllık güneşin ışığını, gözlerimize yeni açmış bir çiçeğin parıltısı gibi gösterebilirler. Yunus'un söyleyişiyle, her gün yeni doğan şairler olmasaydı, insanlık bellenmiş, ezberlenmiş hakikatlerin kabuğu içinde taşlaşırdı..
Şarklı zihniyet işte budur: Gerçekle düşünce arasında bütün bağların kopmasıdır. Leylâ karşısına çıktığı halde Mecnun reddetmiş; hayaliyle teselli bulmuştu. Gerçekle değil hayali ile teselli bulmak, hattâ hülyayı hakikate tercih etmek şarklı zihniyetin ta kendisidir..
--reklam--
Edebiyatımızın İçinden İncelemesi - Şahsi Yorumlar
mehmet kaplan'ın incelemelerinin toplandığı eser.: yaptığı incelemelere ba-yıl-dım. gerçekten birikimli ve kültürlü bir hayatın izlerinin taşındığı bu eseri edebiyat ile ilgilenen herkesin mutlaka okumasını tavsiye ediyorum.

özellikle adını sürekli bir şekilde dillendirdiği yunus emre ile ilgili yaptığı incelemeler ile bana bi yunus emre aşkı geldi diyebilirim.

edebi eserlerin incelemelerinin okunması kesinlikle gerekiyor. çünkü o eserlerin altında romantizmden fazlası yatıyor. bunu da mehmet kaplan'ın da dediği gibi -ve bence en iyi şekilde- yahya kemal yapıyor. müthiş bir farkındalık sağladı bu incelemeler bana. (⋆ beliz ⋆) 
Edebiyat dergilerinde müellifin çeşitli zamanlarda yayınlanan yazılarından oluşan bir kitap. İçindeki yazıların çoğu yaklaşık yarım asır önce kaleme alınmış. Dolayısıyla şuan edebiyatımızda söz sahibi olmuş bir çok yazar ve şairin eserlerini verdikleri dönemlerde o eserler hakkında bir eleştiri ve inceleme yazısı niteliğinde yazılar bunlar. Edebiyata ilgi duyanların okumasında fayda var... (Mesut) 
Edebiyatımızın İçinden, Mehmet Kaplan'ın çeşitli dergilerde neşrettiği, edebiyatımızın temel taşları diyebileceğimiz isimlere mercek tuttuğu gayet faydalı bir eser. İncelediği isimlerin gerek ferdî gerek içtimaî kaygı odaklı eserler vermeleri edebiyatseverler için de bir kalkış noktası teşkil edecektir.

Kitap, gençlerimizin usta kalemlerle dolu mazimize olan ilgisizliğini okunduğu takdirde ciddi ölçüde kıracaktır. Adı geçen yazarların eserlerini oluşturma noktasında önemli olan ruh halleri, günlük yaşantıları, kaygıları gibi etkenler es geçilmediği için azami fayda temin edilecektir, kanımca.

Divan edebiyatından sürrealist yazın anlayışına kadar değinen Mehmet Kaplan gayri-i şuurun zincirlerini kıracak bir eserle baş başa bırakacaktır okurları. Meraklısına tavsiye olunur. (Sinan) 
--reklam--
Edebiyatımızın İçinden PDF indirme linki var mı?
--reklam--
Mehmet Kaplan - Edebiyatımızın İçinden kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Edebiyatımızın İçinden PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.
Kitabın Yazarı Mehmet Kaplan Kimdir?
18 Mart 1915 tarihinde Eskişehir Sivrihisarda doğmuştur. Ortaöğrenimini Eskişehirde tamamladı. İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yeni Türk Edebiyatı asistanı, 1939′da lisans, 1942′de doktora, 1943de doçent, 1952de profesör oldu.
1958-1959da Erzurum Atatürk Üniversitesinde dekanlık ve rektör vekilliği görevlerinde bulundu. Kaplanın ilk yazıları 1930ların sonunda Gençlik, İnkılapçı Gençlik dergilerinde göründü. 1943-1946 arasında İstanbul dergisinde yayınlanan inceleme ve eleştiri yazılarıyla tanındı. 1947den sonra Hareket, Şadırvan, İstanbul, çağrı, Hisar, Türk Edebiyatı gibi dergilerde yazdı.
Önceleri incelemelerini metnin anlatım biçimine dayandırırken; daha sonraki yıllarda sanatçının kişiliği, biyografisi, psikolojisi gibi öznel etkenlerle metin arasında bağlantılar kuran bir yaklaşımla edebiyat tarihine yöneldi. Dilin yenileşmesi karşısında tavır aldı. Kaplanın yabancı dilleri: Fransızca, İngilizce, Almancadır. 23-02-1986 tarihinde aramızdan ayrılmıştır.
--reklam--
Mehmet Kaplan Kitapları - Eserleri
Kültür ve Dil
Şiir Tahlilleri 1 Tanzimat’tan Cumhuriyete
Tevfik Fikret
Nesillerin Ruhu
Şiir Tahlilleri 2
Hikaye Tahlilleri
Sevgi ve İlim
Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar 1
Büyük Türkiye Rüyası
Tanpınar'ın Şiir Dünyası
Kültür ve Dil
Edebiyatımızın İçinden
Dönmeyi Düşünmediler
Edebiyatımızın Bahçesinde Dolaşırken
Yunus Bir Haber Verir...
Diksiyon
Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar 3
Türk Milletinin Kültürel Değerleri
Oğuz Kağan Destanı
Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar 2
Âli'ye Mektuplar
Yavaş Yavaş Aydınlanan Tanpınar
Köroğlu Destanı
Dön Gel Geri
Kalburdan Dökülen Masallar
Doğumunun 100. Yılında Atatürk'e Armağan
Atatürk Devri Fikir Hayatı 1,2
Tevfik Fikret
--reklam--
Mehmet Kaplan Alıntıları - Sözleri
Siyah açar güller ve siyah öter
Ömrun gecesinde öten bülbüller (Tanpınar'ın Şiir Dünyası)
milliyetçiliği dışa kapalılık diye anlamak yanlış bir görüştür. (Kültür ve Dil)
Abdülhak Hamid, bir mektubunda "fazla güzellik" in bir kusur olduğunu söyler. (Edebiyatımızın Bahçesinde Dolaşırken)
Gerçeği bütün ayrıntıları ile düşünmeyen hayalperestten korkunuz. O, sizi yarı yolda bırakır. (Sevgi ve İlim)
Antik çağda, aktörler, geniş halk kitlesine uzaktan oynadıkları rolü belirtmek için yüzlerine maske takarlardı ve buna "persona" denirdi. (Edebiyatımızın Bahçesinde Dolaşırken)
"Biz insanlar, şu etrafımızdaki cansız şeyler için ne biliyoruz? Yatak odalarımı­zın bir tarafında yahut baş ucumuzda duran şu komedin, içinde yattığımız şu karyola, üzerinde yemek yediğimiz masalar, duvardaki bir çerçeve, hülasa evimizi teşkil eden bu şeyler hakkında bilgilerimizin derecesi nedir? Galiba koca bir sıfır!.." (Hikaye Tahlilleri)
Bütün medeni milletler, çocuklarının dillerini kendi kültür eserlerini bizzat okuyarak anlayacak bir seviyeye getirmek için çalıştıkları, lügat hazinelerini zenginleştirdikleri halde, bizde tam tersi yapılıyor. (Kültür ve Dil)
En iptidai cemiyetlerden en ileri toplumlara kadar güzel söz söylemesini bilenler, kalabalıklara dünyayı şöyle veya böyle göstermişlerdir. Para babaları ve koltuk sahipleri kendilerini güçlü sanırlar ama tarihte pek çok örnek gösteriyor ki, bir memlekette kuvvetli bir fikir veya edebiyat akımı esmeye başladı mı, sarayları ve kaleleri temelinden sarsar. Sadece "hürriyet" fikrinin Fransız ihtilalinden sonra dünyada vukua getirdiği değişiklikleri hatırlamak kâfidir. (Kültür ve Dil)
Anadolu Türk medeniyeti "Alp" tipi ile "Veli" tipinin ortak çalışması ile kurulmuştur. (Yunus Bir Haber Verir...)
Türk gençlerine heyecan verici bir dava uğruna: "Gel öl!" deseniz ölürler. Fakat ciddi, sürekli ve metotlu çalışmaya gelemezler. (Büyük Türkiye Rüyası)
Unutmayalım!: Motivasyon bulaşıcıdır. (Diksiyon)
Tekerlemelerde mantık aramayınız. Tekerlemeler dilimizi ve beynimizi motorize ve sağlıklı düşünmeye zorlayan ses oyunlarıdır bunu unutmayınız. (Diksiyon)
Büyük aksiyonlar ince duyguları yok eder. Ne Ahmed Cemil, ne Adnan bey hareket adamları değillerdir. (Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar 1)
Artık şairin dört duvarı bizi alakadar etmiyor. Artık biz şairi odasına çekilmiş, saçlarını parmaklarına dolamış ve her akşam gölgeleri ve lambasıyla ağlaşan bir münzevi, çile dolduran bir derviş görmek istemiyoruz. Artık şair 'dört duvarın içinde kendisi için bir mahluk değil ' cemiyet içinde cemiyet için bir halık olmayı öğrenmelidir. (Tanpınar'ın Şiir Dünyası)
Milletler de fertler gibi, ancak kendi kabiliyetlerine, inançlarına göre yaşamak ve gelişmek suretiyle şahsiyet haline gelirler. Biz ne kadar kendimize zorlarsak zorlayalım, coğrafyamızın, tarihimizin, kültürümüzün, dilimizin dışına tamamıyla çıkamayız. Eski bir fıkra, öküz olmaya özenen kurbağanın kendini şişirirken çat diye çatladığını anlatır.
İlminde, hikmetinde ilk şartı, ❝kendini bilmek❞tir. Kendi varlığını unutarak başkası olduğunu zannetmek bir ruh hastalığıdır. (Büyük Türkiye Rüyası)
Türkler yeniden doğma sırrına sahip olan nâdir milletlerdendir. (Yunus Bir Haber Verir...)
mecnun çöl gecelerinde yıldızlara baka baka dünyayı, kendisini ve hatta leylâ'yı unutur da karanlığın içinde kaybolup gitmeyi arzular. (Edebiyatımızın İçinden)
Bir milletin dilini bozdunuz mu, onun bütün kültür faaliyetlerini aksatmış, mazi ile olan alakalarını kesmiş, halihazırda cereyan eden fikir hareketlerini tam bir karışıklık içine düşürmüş olursunuz. Dili alt üst edilmiş bir millet, kendisini yaşatan an’anevî kıymetlerden mahrum kaldığı gibi, istikbâlini yaratacak olan içtimai bir fikir nizamı da kuramaz. Böyle bir cemiyette vâzıh, derin ve ince bir ilim ve tefekkür hayatı doğamaz. (Nesillerin Ruhu)
Bugünkü Türk hikâyecilerinin birçoğu hayat görüşlerini idare eden fikirler yüzünden sanatı unutmuşlardır. Onların eserleriyle, okuyucuda, ihtilale götüreceğini umdukları bir nefret ve isyan hissi uyandırmak gayesini güttükleri çok bellidir. Dünyaya geldiğinden beri masal, destan, mabet, saray, heykel, resim ve musiki yaratan mahluku, onlara göre idare eden bir tek şey vardır: Mide! O bir tek gaye güder: Karnınını doyurmak! İnsan hakkındaki bu dar görüş, onları kötü şeyler yazmaya mahkûm etmiştir.
 Sait Faik, insanın her şeyden önce şair mizaçlı olduğuna inanır, ilk hikâye kitabının ilk hikayesinde bu görüş açıkça ortaya konulmuştur: (Edebiyatımızın İçinden)
yıllardan sonra birdenbire eski sefalet ve cehaleti ile karşımıza çıkınca ondan nefret ettik. ona gerici, yobaz, mürteci dedik. (...) bu merhametsizce tepeden bakışın bir ahlaksızlık olduğunu hissetmedik. (Nesillerin Ruhu)

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kitap/edebiyatimizin-icinden-mehmet-kaplan-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi)