# İskitler - İlhami Durmuş Kitap özeti, konusu ve incelemesi

> İskitler kimin eseri? İskitler kitabının yazarı kimdir? İskitler konusu ve anafikri nedir? İskitler kitabı ne anlatıyor? İskitler PDF indirme linki var mı?  İskitler kitabının yazarı İlhami Durmuş kimdir? İşte İskitler kitabı özeti, sözleri, yorumları ve incelemesi...

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kitap/iskitler-ilhami-durmus-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2022-09-30T15:00:05+03:00
- Güncelleme: 2022-09-30T15:00:05+03:00
- Yazar: Mardin Life
- Kategori: Kitap
- Görsel: https://cdn.mardinlife.com/2022/09/30/ilhami-durmus-kimdir-ilhami-durmus-kitaplari-ve-sozleri-323956.jpg

Kitap Künyesi
 Yazar: İlhami Durmuş 
 Yayın Evi: Akçağ Yayınları 
 İSBN: 9786055413958 
 Sayfa Sayısı: 242 
--reklam--
İskitler Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
İskitlerin tarihte oynadıkları rol, çeşitli kaynaklarda geçen adı, yayıldığı kültür coğrafyası, kimliği, siyasî tarihi ve kültürünün ortaya çıkarılması bu çalışmanın özünü oluşturmaktadır. İskitler, "Atlı Kavimler Medeniyetinin önemli bir halkasını oluşturmakla beraber, "Bozkır Kavimleri" arasında gerek siyasi tarihleri, gerekse kültürleri bakımından önemli bir yer tutmaktadırlar. Çin Seddi'nden Tuna nehrine kadar çok geniş bir sahaya yayılmış olan İskitlerin, aynı zamanda Kafkaslar'dan Anadolu'ya ve hatta Mısır önlerine kadar yayıldıkları hem arkeolojik buluntular hem de yazılı kaynaklarla aydınlatılmaktadır.

İskitler genelde yaşamış oldukları kültür coğrafyasından dolayı bir bozkır kavmidir. Kültürlerinin ana unsuru olan attan dolayı ise atlı kavimdir. Temsil ettikleri kültür atlı kültürdür. Onların coğrafyayla sabitledikleri evleri yoktur. Evleri öküzlerin çektiği arabalar üzerindeki çadırlarıdır. Bu özelliklerinden dolayı oplar için göçerevli ya da kağnılı tabiri kullanılabilir. İskit kültürü büyük ölçüde kurganlardan çıkarılan buluntularla aydınlatılmaktadır. Kurgan adını verdikleri mezarları onların ellerinden çıkan maddi kültür unsurları bakımından oldukça zengin mezarlardır. Bu özelliklerinden dolayı da onların oluşturdukları kültür kurgan kültürüdür. Bütün bu özellikleriyle İskitler hareketli bir kavimdir. Onların hayat tarzı sosyal, siyasi, iktisadi, dini, askeri yapısına ve sanat anlayışına büyük ölçüde etki etmiş bulunmaktadır.
İskitler, birçok eski bozkır kavmi gibi tarihin akışını değiştirmiş, tarihe yön vermiş bir kavimdir. Onlar kendi insanlarının yiğitliği ve kabiliyeti, atlarının hızı, yay ve oklarının mükemmelliği sayesinde her istedikleri coğrafyayı kendilerine kolayca yurt edebilmişlerdir.
(Tanıtım Yazısından)
--reklam--
İskitler Alıntıları - Sözleri
"Ölen kişinin gövdesi mumla kaplanmıştır; önceden karnı yarılmış, içi boşaltılmış ve maydanoz tohumu, anason ve dövülmüş saparna ve kokulu maddelerle doldurulmuş, sonra dikilmiştir"
Eski Türklerde muhterem kadınları Tanrıça adıyla yâd etme adetinin olduğunu da Orhun Kitabeleri’nden anlıyoruz. Bilge Kağan annesini Umay gibi görüyor.
"Asli Türk itikadında antropomorfizm (tanrıları insanlaştırma)yoktu. Bundan dolayı da onları muhafazaya mahsus yapılar olan tapınaklar inşa edilmiyordu"
Arzhan kurganının açılması ve buluntularının değerlendirilmesi İskitler'in ilk yurdunun Asya içleri olduğu hatırlatmaktan öte, artık düşündürüyor.
Erkekler gibi belirli ve sürekli eğitim sonucu kazanılabilen dayanıklılık, güç,sürat ,ustalık ve çeviklik Amazonlar için son derece önemliydi. Bu nedenle genç kızların mezarlarında bile silah bulmak şaşırtıcı değildir.
Birincisinde ölmüş olan kişinin korunduğu yerdir . İkincisinde ise , yaşayanların dış saldırılara karşı korunduğu, şehri koruyan savunma sistemidir.
İskit atlıları eyer kullanmışlardır. Bu özellikleri, onların Grek ve Roma gibi süvari birlikleri bulunmayan devletlere karşı büyük bir avantaj sağlamıştır.İskitlerin kullandığı atların iskeletleri arkeolojik kazılar sonucunda kurganlardan çıkarılmıştır.
Adı geçen kaynaklarda Turanlıların başbuğu olarak Afrasyap geçmektedir. Söz konusu Afrasyap’ın meşhur Alp Er Tonga olduğu, ilgili sahanın uzmanlarınca kabul edilmektedir.
İskit kültürü büyük ölçüde kurganlardan çıkarılan buluntularla aydınlatılmaktadır.
--reklam--
İskitler İncelemesi - Şahsi Yorumlar
İskitler: İlkçağ uygarlıklarının tarihlerini mevcut yazılı kaynak eksikliğinden dolayı anlamak bir hayli zordur, bozkır topluluklarında ise bu durum çok daha zordur çünkü yazılı kaynak yok denecek kadar azdır. İskitler gibi geniş coğrafyaya yayılmış bir bozkır topluluğunu da ancak arkeolojik buluntular ve başka toplumların yazılı kaynakları vesilesi ile anlayabiliriz.

Kitap sağlam bir kaynakçaya ve "batılı tarihçilerden" çok daha objektif bir bilimsel bakış açısına sahip bu yüzden tarih araştırması için başucu kitabı olabilecek nitelikte.

İlhami Durmuş yazdığı eserde akademik fikirlerini açıklarken kitabın okunabilirliğini bozmamış ve herkese hitap edebilecek akıcı bir eser meydana getirmiş.

Tarih öğrencileri ve tarih meraklarına şiddetle tavsiye edebileceğim hem kaynak hem de güzel bir okuma kitabı. (Baybars) 
Ilhami Durmuş' un Türk kültür ve Tarihine kazandırmış olduğu eser ; iskitler hakkında sosyal, hayat siyasi tarih ve kültürüne dair, alaninda yapılan bütün çalışmalardan destek alarak kapsamlı bilgileri tarih severlerin beğenisine sunuyor. Oldukça akıcı ve zengin içeriğiyle birbirinden farklı filozof ve düşünürlerin konu ile alakalı fikirleri objektif bir sekilde okuyucusuna sunulmuş durumda. İskitler Türk mu ? Irani mı? Yoksa islav mı? Sorularin cevabi alanında yapılan çalışmalar ve savunucusu olduğu filozoflarin dusunceleri eşliğinde zengin bir içerik olarak karşımıza çıkmakta. İskitler adlı kitabimiz tarihi bir kaynak olarak oldukça zengin bilgilerle hem tarih meraklılarını hemde sevgili tarih bölümü öğrencilerimiz için harika bir seçenek. Verilen her bilgi pek tabi olarak dipnotlar ve bibliyografya ile desteklenmiş ve bir çok kaynaktan beslenen bir bilgi hazinesi niteliğini bu kitaba kazandırmıştır. Her Türkün ilgiyle merakla ve gururla okuyacağı sanli tarihimizin essiz kaynaklarından biri. Tarih kitaplarının sıkıcı olduğuna dair bir önyargi vardir. Ilhami Durmuş hocamınız bu eserle bütün önyargıları yıkmış görünüyor. Keyifli okumalar dilerim.. (mavi /Hicran eda DOĞAN) 
İskitler: Klasik eserlerde "mumya", "mumyağ" ve "mumyag" olarak geçen mumya, tıpta ve tahnitte cesetleri korumak için kullanılan bir maddedir. Bu madde Türkleri tarafından mukaddes addedilmiştir. Eski Türkler, yok olmayı, toprak olmayı bir türlü kabul edememişler,[71] bütün fertlerini değilse bile, ulularını ve hükümdarlarını mumyalamak suretiyle, maddi varlıklarını ebedileştirmek istemişlerdir. Orhun Kitabeleri'nden öğrendiğimize göre, Köl-Tigin mumyalanmıştır. Değiştirdikleri muhtelif dinlerin ruh anlayışına göre, bu sanatlarını bazen tadile lüzum görmüşler, fakat büsbütün bırakmamışlardır. İslamiyetten sonra da, bu dinde böyle bir düşünce olmadığı halde, mumya yapmakta devam etmişlerdir. Buna en güzel örnek, Anadolu Selçuklularının yaptıkları mumyalardır. II. Kılıç Arslan, I. Keyhüsrev, II. Süleyman Şah, III. Kılıç Arslan ve daha birçokları mumyalanmıştır (Konyalı 1965: 1196-1199). Bu durum, İskitlerde başlayıp, onlardan Göktürklere geçen ve onlardan da Anadolu Selçuklularına kadar ulaşan köklü bir geleneği göstermektedir
# MÖ 539 yılında Kirus Babil'i zaptetmek ve büyük bir törenle şehre girmek suretiyle Babil devletini krallığına katmıştır. Kirus ömrünün son yıllarını İran'ın kuzeydoğusunda oturan bozkır kavimleri ve en çok Sakalarla savaşmakla geçirmiş ve aşağı Oxus bölgesinde MÖ 529 yılında ölmüştür (Mansel 1971: 254). Burada Kirus'un ölümüne neden olan savaşta Pers ordusu ağır bir yenilgiye uğratılmıştır. Savaş dar bir boğazda yapılmış Saka ordusuna komuta eden Tomris (Sakaların bayan lideri) ve askerleri büyük başarı kazanmışlardır (Durmuş 1996: 89). Bu savaşta "turan taktiği" ya da "kurt oyunu" adı verilen bozkır savaş taktiği ustaca uygulanmıştır.
# ilişki içerisinde bulunduğu kavimlerden birisi de kendileri gibi bir bozkır kavmi olan Sarmatlardır. Sarmatlar İskitlerin doğusunda bulunan sahada yaşamışlardır. Herodotos'un bildirdiğine göre, İskit ve Sarmatların hayat tarzında yakın benzerlik bulunmaktaydı (Herodotos IV: 117). Sarmat kızları ata biniyor, ok atıyor, at üzerinde kargı savuruyor, düşmanla savaşarak, üç düşman öldürmedikçe evlenmiyorlardı (Hippokrates'?': XVII).

Herodotos Amazonların Sarmat kadın savaşçıları olduğunu bildirmektedir (Herodotos IV: 110). Bunu Tiflis'ten sekiz mil uzaktaki Zemo Avchala'da, 1928 yılında, bir grup tarım işçisi tarafından bulunan bir kadın savaşçıya ait mezarın keşfi ispatlamaktadır. Kadın çömelmiş bir vaziyette gömülmüş olup, silahları hemen yanına konulmuştu. Bu mezarın bir Sarmat Amazonu'na ait olması kuvvetle muhtemeldir (Memiş 1987: 31-32).
# gelenek ve göreneklerine çok bağlı olup, yabancıların geleneklerine tamamen kapalıydılar (Herodotos IV: 76). İskitlerin genç kadınları da ata binmekte, ok atmakta ve at üstünde kargı savurmaktaydılar. Ayrıca onlar üç düşman öldürmedikçe evlenemiyorlardı (Hippokrates 1863: LXXXIX
#İskit hükümdarları için nasıl bir cenaze merasimi yapıldığını anlatmaktadır. O, hükümdar mezarlarının Gerrhos{26} topraklarında olduğunu, oranın Borysthenes{27} üzerinde gemilerin gidebildikleri son bölge olduğunu bildirmektedir. İskitler hükümdarları öldüğü zaman, o bölgede kare şeklinde büyük bir mezar kazmakta ve mezar hazır olduğunda ölü getirilmektedir. Gövdesi mumyalanan ölü bir arabaya konulmaktadır. Merasime katılanlar kulak memelerini kesmekte, saçlarını çepeçevre kazımakta, kollarını çizmekte ve burunlarını yırtmaktadır. Hükümdar mezara konulunca onunla beraber karılarından birisi, bir haberci ve atları da boğulup aynı mezara konulmaktadır. Kullandığı bazı eşyalardan da birer tane konulmaktadır (Herodotos IV: 71)
#İskitlerden herhangi birisi öldüğü zaman ise, ölü en yakınları tarafından bir arabaya konulmakta ve öbür yakınlarına götürülerek dolaştırılmaktadır. Bu esnada kafilenin yanlarına geldiğini görenler yemek vermektedir. Kırk gün boyunca ölüler böylece birinden öbürüne gezdirildikten sonra gömülmektedir (Herodotos IV: 73).
#Daha da belirgin olanı Türkiye Selçuklularında mumya geleneğinin varlığıdır. Selçuklu Sultanlarından II. Kılıç Arslan, I. Keyhüsrev, II. Süleyman Şah, III. Kılıç Arslan ve daha birçokları mumyalanmıştır. Bu durum köklü bir ananeyi ve kültürel sürekliliği belirgin bir biçimde göstermektedir (Konyalı 1965: 1196-1199).
#LXXXXIX. Avrupa'da İskit kavmi bulunur. Azak denizi çevresinde otururlar. Diğer kavimlerden farklıdırlar. Sauramatlar diye de adlandırılırlar. Bunların kadınları kızoğlankız kaldıkları sürece ata biner, ok atar, at üstünde kargı savurur ve düşmanla savaşırlar. Üç düşman öldürmedikçe evlenmezler. Töre gereğince hayvan kurban etmeden kocalarıyla aynı evde oturmazlar. Bir kız kocaya varınca, genel bir seferberlik zorunluluğu ortaya çıkmadığı sürece, ata binmeyi bırakır..
# XC. Kadınların sağ memeleri yoktur. Çünkü kızlar daha çocukken anaları, bu iş için yapılmış tunçtan bir aleti şiddetle kızdırıp sağ memeye bastırarak dağlarlar. Böylece memenin büyümesi önlenir. Bütün kuvvet sağ omuz ve kola gider. (Tuncay Elyay) 
--reklam--
İskitler PDF indirme linki var mı?
--reklam--
İlhami Durmuş - İskitler kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de İskitler PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.
Kitabın Yazarı İlhami Durmuş Kimdir?
Lisans

Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi, Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü 1982- 1986.

Yüksek Lisans

Ankara Üniversitesi, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, 1986- 1989.

Doktora

Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, 1989- 1993.

İş Deneyimi

Ankara Üniversitesi Rektörlüğü , Uzman, 1987- 1991.

Gazi Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Araştırma Görevlisi, 1991- 1993.

Gazi Üniversitesi, Fen- Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Yardımcı Doçent Doktor, 1993- 1997.

Gazi Üniversitesi, Fen- Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Doçent Doktor, 1997- 2003.

Gazi Üniveristesi, Fen- Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Profesör Doktor, 2003- 2011.

Gazi Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Profesör Doktor, 2011-
--reklam--
İlhami Durmuş Kitapları - Eserleri
İskitler
Türk Tarihinin Öncüleri
Sarmatlar
Bilge Kağan
Türk Kültürüne Giriş
--reklam--
İlhami Durmuş Alıntıları - Sözleri
Lord Byron sözleri ise şu şekildedir:Türkler ne ikiyüzlüdür,ne de yalancı;gerçi bircok milletlerin hürriyetlerini yıktılar ve onları alçaltmış oldular.Lakin kendileri hicbir zaman alçalmadılar.Harbederken öldürmeği bildiler.Savas haricinde ve yurtlarında ise asla katil olmadilar.Kılıcı insafsız bir maharetle kullanan Türk eli mağlup ettigi insanların yarasını sarmakta da ustadır. (Türk Kültürüne Giriş)
Mo-tun'un babası tarafından Yüeçiler'e rehin olarak gönderilmesi ve oradan kurutularak tekrar ülkesine dönmesi, onun düşmanlarını yakından tanımasına da imkân sağlamıştır. (Türk Tarihinin Öncüleri)
Türklerin diğer toplumların üzerinde kolayca siyasi hakimiyet kurmalarini demir madeni sağlıyordu.... (Türk Kültürüne Giriş)
Bozkır savaş taktiğinin uygulandığı en güzel örnek Massagetlerle (İskitlerin bir boyu) Perslerin mücadelesidir. Pers Kralı Kyros ile Massaget lideri Tomris arasında gerçekleşen savaşta, savaş taktiğinin her üç safhası da (yıpratma, yanıltma, imha) görülmektedir. Özellikle düşmanın dar bir vadide sıkıştırılarak etrafının kuşatılması, ok yağmuruna tutulması ve düşmanın hareket kabiliyetinin tamamen ortadan kaldırılması, galibiyette önemli bir yer tutmaktadır. (Türk Tarihinin Öncüleri)
Zamanı Tanrı yaşar.İnsanoğlu hep ölmek için türemiş. (Türk Kültürüne Giriş)
Türkler,devlet yıkmakta ve devlet kurmakta birinci sınıf üstadlardır.Ülkeleri değil,kıt'aları altüst etmişler ve bunu korkunç savletler arasında sarsılması hiç de kolay olmayan hakimiyetler yaratmışlardır.Tarih,Türklerden çok şey öğrendi,onların elinden çıkma öyle eserler var ki medeniyet için birer süs teşkil etmektedir. (Türk Kültürüne Giriş)
"Türk milleti için gece uyumadım, gündüz oturmadım." (Türk Tarihinin Öncüleri)
Türk Ulusu için gece uyumadım, gündüz oturmadım... Ondan sonra Tanrı irade ve lütfettiği ve Talih ve kısmetim olduğu için ölecek Ulusu diriltip kaldırdım çıplak ulusu giyimli ettim yoksul ulusu zengin ettim nüfusu az Ulusu çok ettim başka 50 uluslar başka kağanlı uluslar arasında onları pek üstün kıldım dört Bucak'ta ki Bütün uluslari hep Barışa Mecbur ettim ve düşmanlıktan vazgeçerdim. (Bilge Kağan)
Kiros, büyük Saka birliğine dahil olan Massagetler üzerine sefer düzenlemiştir. Bu sırada hükümdarlarının ölümünden dolayı onların başında Tomris bulunuyordu. Kiros yapmış olduğu plan ve stratejisinin bir gereği olarak, bu durumdan faydalanarak onlar üzerine bir sefer düzenleme ihtiyacı duymuştur. Bu mücadeleyi Pers ordusu kaybetmiştir. Büyük Balhan dağlık arazisinin boğazında sıkıştırılan Persler ağır bir yenilgiye uğratılmıştır. (Sarmatlar)
Türk,Oğuz beyleri,millet,isintin:Üstte gök basmasa altta yer delinmese,Türk milleti,ilini töreni kim bozabilecekti?Türk milleti,vazgeç, pisman ol! Disiplinsizliğinden dolayi, beslemis olan bilgili kaganınla, hür ve mustakil iyi iline karsı kendin hata ettin, kötü hale soktun. (Türk Kültürüne Giriş)
Birincisinde ölmüş olan kişinin korunduğu yerdir . İkincisinde ise , yaşayanların dış saldırılara karşı korunduğu, şehri koruyan savunma sistemidir. (İskitler)
"Ölen kişinin gövdesi mumla kaplanmıştır; önceden karnı yarılmış, içi boşaltılmış ve maydanoz tohumu, anason ve dövülmüş saparna ve kokulu maddelerle doldurulmuş, sonra dikilmiştir" (İskitler)
Türk destanlarında "Tonga Alp Er", İran destanlarında "Afrasyab" adı ile tanınan kahraman bu büyük Saka devletinin en şevketli devrini ve sükut çağını yaşatan büyük kahramanı olarak kabul görmektedir. (Türk Tarihinin Öncüleri)
Tomris bu savaşta coğrafyayı çok iyi kullanmıştır. Tomris savaşırken Kyros'tan korkuyormuş gibi yaparak kendi birliklerince iyi bilinen dar geçide Kyros'u çekmeyi başarmıştır. Orada aniden karşısına çıkıp yerin doğasının da yardımıyla kesin bir zafer kazanmıştır. (Türk Tarihinin Öncüleri)
Türk kelimesinin kökeninin yanında taşıdığı anlam üzerinde de durulmuştur. Türk sözünün "güç, kuvvet, kudret, güçlü, kuvvetli, kudretli" vb. anlamlarına dikkat çekilmiştir. (Türk Tarihinin Öncüleri)
Herodotos'un anlattigına gore,iskitler basta at olmak uzere butun hayvanlari kesmektedir.Yine o onlarin domuz kurban etmeleri bir tarafa ,onu topraklarinda beslemelerinin bile soz konusu olmadigini ifade etmektedir.........
.............Burada Türklerin bu hayvana karşi duydukları nefretin sadece İslami kanaatle ilgili olmadığı sonucu çıkarılabiliriz.... (Türk Kültürüne Giriş)
Bilge Kağan'ın vermiş olduğu mücadele ve millet için yaptıkları Çinliler tarafından da takdir edilmiştir. "Bilge Kağan milletini sever, Türkler de ondan memnundur" denilmektedir. Bu sözler Bilge Kağan'ın "Türk milleti için gündüz oturmadım, gece uyumadım" sözlerini desteklemektedir. (Türk Tarihinin Öncüleri)
Kraliçe Tomris, Massaget hükümdarı öldükten sonra başa geçmişti. Toplumun ani ölüm ya da olağanüstü bir durum karşısında başsız kalmaması gerekiyordu. Ayrıca, kadınların yaşantısı erkeklerinkinden çok farklı olmadığından, yani barış zamanında ava gidip avlanabilmeleri, savaş zamanında da düşmanla mücadele ederek, kendilerini kabul ettirmeleri en üst derecede yönetici olmalarına temel oluşturuyordu. (Sarmatlar)
Yasaları değil adaleti gözetirler. (Türk Tarihinin Öncüleri)
İskit kültürü büyük ölçüde kurganlardan çıkarılan buluntularla aydınlatılmaktadır. (İskitler)

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kitap/iskitler-ilhami-durmus-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi)