# Ödeşmeler ve Şahmeran Hikâyesi - Tomris Uyar Kitap özeti, konusu ve incelemesi

> Ödeşmeler ve Şahmeran Hikâyesi kimin eseri? Ödeşmeler ve Şahmeran Hikâyesi kitabının yazarı kimdir? Ödeşmeler ve Şahmeran Hikâyesi konusu ve anafikri nedir? Ödeşmeler ve Şahmeran Hikâyesi kitabı ne anlatıyor? Ödeşmeler ve Şahmeran Hikâyesi kitabının yazarı Tomris Uyar kimdir? İşte Ödeşmeler ve Şahmeran Hikâyesi kitabı özeti, sözleri, yorumları ve incelemesi...

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kitap/odesmeler-ve-sahmeran-hikayesi-tomris-uyar-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2022-02-24T18:00:12+03:00
- Güncelleme: 2022-02-24T18:00:12+03:00
- Yazar: Mardin Life
- Kategori: Kitap
- Görsel: https://cdn.mardinlife.com/2022/02/24/tomris-uyar-kimdir-tomris-uyar-kitaplari-ve-sozleri-161121.jpg

Kitap Künyesi
 Yazar: Tomris Uyar 
 Yayın Evi: Yapı Kredi Yayınları 
 İSBN: 9789750806131 
 Sayfa Sayısı: 151 

Ödeşmeler ve Şahmeran Hikâyesi Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
“Yani şimdi şu güzel güneşi –sanki o görsün diye– bir süre dallarında oyalayan akasya ağacı gibi, şu her gün yıkanan satılık otomobiller, onlardan yansıyan keskin Eylül güneşi gibi bu sokağın malıdır Ömer. (...) Ömer cebini yokladı, sustalıyı çıkardı.
Uzun yıllar sonra bir öpüşü anımsayan, böylelikle kendini bulan bir ağız gibi aralandı avucu.”

Hayatın şiirini dile taşıdığı öyküleriyle edebiyatın içinde daima bir “yüksek” ses olan Tomris Uyar’ın, ilk baskısı 1973’te yapılan ikinci öykü kitabı Ödeşmeler’e daha sonra Şahmeran Hikâyesi de eşlik etmişti. Aradan geçen otuz yıla rağmen edebiyatımızın hâlâ genç, güçlü, kunt öykülerini içeren Ödeşmeler ve Şahmeran Hikâyesi daima taze kalacak.

Tomris Uyar’ın o sarsılmaz ama sarsan öyküleri...

Ödeşmeler ve Şahmeran Hikâyesi Alıntıları - Sözleri
“Kitaplar okuyup bilgi edinemem ben. Bir yerlere kapanıp çalışamam ben. Yolları seviyorum; dağ tepe aşayım, kendimi deneyeyim istiyorum.”
"... aramanın bulmakla bir olduğunu sandı."
“İhanet, sevgi söz konusu olduğu zaman vardır.”
Yüreğinin oradan kocaman bir taş kopmuş, ta içinde bir yerlere yuvarlanmıştı. Göğsü sızlıyordu.
"İnsanın," demişti, "başka birine verebileceği en ufak şey, bedenidir." Oysa gözden kaçırdığı daha önemli birşey vardı bu arada: kendi katılışı, yaranışı, vericiliği; bedenini öyle sakınmadan, hiçbir şey esirgemeden, ayırmadan verirken kendinin de azar azar tükendiği.
Derin kazın, diyordum kendi kendime, derin kazın. Şu gözlerimden akan yaşları, bu yetmezlikleri, katılıkları, artık gereksiz olan bu hüzünleri, kavrayamadığımız güzel aşkları derin gömün. Hepsi altında kalsın toprağın.
“Bilmem aklında mı? Kendi çocuklarımızı doğru dürüst sevmeye karar vermiştik seninle. Öyle yalnız ele güne karşı güzel gözükmesi gereken ev eşyaları gibi değil.”
...derin kazın. Şu gözlerimden akan yaşları, bu yetmezlikleri, katılıkları, artık gereksiz olan bu hüzünleri, kavrayamadığımız güzel aşkları derin gömün. Hepsi altında kalsın toprağın.
... Sezdirmeden çoğunluğa geçmişlerdi. Yüksek kira getirdikleri için sahiplerini, yüksek kira ödettirdikleri için bir üst sınıfa çıkmaya çalışan kiracıları hoşnut ediyor, belkide o yüzden böyle korkusuzca ve kurumla çoğalıp gidiyorlardı.
“Gerçek sevdanın yolu yokuştur, unutma!”
Bir keresinde, kötü bir akşam saatinde , tam bu pisliklerin, iğrençliklerin başlangıcı , ilki araştırılacakken usul bakışlarını dikmişti duvara. "İnsanın," demişti, "başka birine verebileceği en ufak şey, bedenidir." Oysa gözden kaçırdığı daha önemli bir şey vardı bu arada : kendi katılışı, yaranışı, vericiliği; bedenini öyle sakınmadan, hiçbir şey esirgemeden ayırmadan verirken kendinin de azar azar tükendiği.
“Yakup Kadri Bey’in deyimiyle halka, köylüye ulaşmak, onu eğitmek, onunla el ele vermek ortak düşlediydi.”
"İnsanın... başka birine verebileceği en ufak şey, bedenidir."

Ödeşmeler ve Şahmeran Hikâyesi İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Şahmeran' ın hikayesini okumak istiyordum ve bunu Tomris Uyar gibi müthiş bir kalemden okuduğum için kendimi çok şanslı hissediyorum. Kelimeleri o kadar naif kullanmış, betimleri o kadar ustalıkla kaleme almış ki sanki okumadım düş dünyamda izledim. Şiddetle tavsiye ediyorum. Keyifli okumalar. (Melike yıldırım) 
Hayatın boğuk gerçekleri altındaki insan. Bu gerçekler hayatın içinde o denli kalıplaşmış ki, insan silikleşmiş artık. Öyle ki, insan hayata müdahale etmeye çalışsa dahi bundan zararlı çıkan kendisi oluyor. İki tür insan vardır; belli müdahaleler ile hayatı değiştireceğine inananlar, müdahale etse dahi bunun hayatı değiştirmemekten başka bir şeye katkısı olamayacağının farkında olanlar. İşte bu "değiştirilememezlik" anlatılmış biraz da Ödeşmeler'de. Kitap, isminden de anlaşılacağı gibi iki kısımdan oluşmakta. İlk kısım bahsettiğim üzere hayatın değiştirilememezliği ve bunun insanlar üzerindeki etkilerini barındırıyor. Bu umutsuz gibi gözüken konuya rağmen öykülerin hiçbiri de karamsarlık barındırmıyor. Öyküyü bitirdikten sonra anlıyorsunuz bu "değiştirilememezliği". Tomris Uyar yalnızca anlatmış, okura karamsarlık aşılama yoluna gitmemiş. Olağan bir şekilde anlatarak yapmış bunu. Zaten hayatın kendisi de bir nebzede "değiştirilemez" olduğu için Tomris Uyar'ın olağan anlatımı bunu ifade etmeye ve okurun zihninde canlandırmaya yetmiş. Ayrıca bunu karamsarlığa tutulmayıp da anlatabilmek, okurun zihninde resmedebilmek ayrı bir ustalık tabii ki. İkinci kısım ise masalsı - destansı bir öykü. Şahmeran'ın Hikayesi. Tomris Uyar bu öykü türünde de kendini kanıtlamış. Okurken sanki bir rüyadaymış gibi kendinizi kaybediyorsunuz. Sayfalar akmaya başlıyor. Bir sonraki sayfayı tatlı bir hırsla çeviriyorsunuz. Sanki sayfaları siz çevirmiyorsunuz da sayfalar kendiliğinden çevriliveriyor. Çok sayıda öykü yazıp da kendini yinelemeyen usta bir yazarın bu türlü bir öyküyü de başarıyla göğüslediğini bizzat kendiniz cümlelerin arasında kaybolarak bir kez daha anlıyorsunuz. Kaybolduğumuz tek yerin cümleler olması dileğiyle... (Nympheutria) 
Aşkın ve aşıkların vazgeçilmez tutkusu haline gelen kadın Tomris aşka dönüşmüş bir halde anlatır Şahmeran’ı. Her yerde her zaman dinledim şahmeranı ve duvarlarımızın en güzel süsüydü ama aslında bütün bu saygı insanoğlunun ihanetini göz önünde tutmak içinmiş. İhanet, sevgi varsa vardır demiş Şahmeran ama yine de sevmiş insanoğlunun sonunu bile bile... (Berivan U.) 

Kitabın Yazarı Tomris Uyar Kimdir?
Tomris Uyar (d. 15 Mart 1941 - ö. 4 Temmuz 2003) Türk öykü yazarı ve çevirmen. İngiliz Kız Ortaokulunda, Arnavutköy Amerikan Kız Kolejinde eğitim gördü (1961). İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesine bağlı Gazetecilik Enstitüsünü bitirdi (1963). Papirüs dergisi kurucularından olan Uyar’ın deneme, eleştiri ve kitap tanıtma yazıları Yeni Dergi, Soyut, Varlık gibi dönemin belli başlı dergilerinde yayımlandı. On öykü derlemesinden Yürekte Bukağı ile 1979, Yaza Yolculuk ile 1986 Sait Faik Hikâye Armağanı’nı kazandı. 60’ı aşkın çevirisi kitaplaşan Uyar’ın günlükleri, “Gündökümü” genel başlığı altında, yayımlandı. Yürekte Bukağı ve Yaza Yolculuk öykü kitapları ile Sait Faik Hikâye Armağanı’nı aldı. Tomris Uyar, şair Turgut Uyar ile evlidir ve Hayri Turgut Uyar isimli, İTÜde öğretim görevlisi bir oğulları vardır. 2003 yılında kanser nedeniyle vefat eden yazarın kabri Zincirlikuyu Mezarlığındadır.

Tomris Uyar Kitapları - Eserleri
Dizboyu Papatyalar
Aramızdaki Şey
Yaza Yolculuk
Otuzların Kadını
Metal Yorgunluğu
Yürekte Bukağı

Gecegezen Kızlar
Yaz Düşleri Düş Kışları
İpek ve Bakır
Sekizinci Günah
Gündökümü - Bir Uyumsuzun Notları 1
Ödeşmeler ve Şahmeran Hikâyesi
Güzel Yazı Defteri

Gündökümü - Bir Uyumsuzun Notları 2
Bütün Öyküleri
Aşkın Yıpranma Payı
Kitapla Direniş
Günlerin Tortusu
Yüzleşmeler
Sesler, Yüzler, Sokaklar

Rus Ruleti
Yazılı Günler (1985-1988)
Bütün Yazıları
Dön Geri Bak
Tanışma Günleri/ Anları
İki Yaka İki Uç
Gündökümü 75

Ödeşmeler
Otuzların Kadını
Amerikan Hikayeleri Antolojisi

Tomris Uyar Alıntıları - Sözleri
Susarsam bir boşluk çünkü, konuştukça bir eksilme. (Bütün Öyküleri)
En güvenilir devrimci kadrolar, ellerine olanak geçtiğinde neden en katı bürokrasiyi oluşturuyorlar ? (Günlerin Tortusu)
Edebiyayçılarla yazarlar arasındaki farkı sık sık konuşuyoruz Füsun Altıok'la. Keskin tanımlar yapmadık daha, değer sınıflandırmasından da kaçınıyoruz, yalnız yazması gerektiği ya da yazılması gereken şeyleri yazanlara "yazar", bir tür aşkla, tutkuyla tazanlara, yazmayı bir ikame olarak kullanmayanlara edebiyatçı diyebiliriz. (Sesler, Yüzler, Sokaklar)
"..Kim aldırır benim yorgunluğuma?
 Saat kaç? diyeceğime kendi bileğime bakıyorum. İncelmiş.
 Çok sıcak bir yaz ikindisinin 3'ü gibi geçmek bilmiyor zaman, hep sürüncemede.
 Gelmeyenler öylesine kalabalıklaştı ki koltuklar hep boş. Yine de yerlerini sık sık değiştiriyorum ki hiç kimse başkasının eski yerine oturmasın." (Sekizinci Günah)
Bu halkın okumadığını, hele siyasetle ilgilenmediğini görmüyorlar mı? Televizyonla gazete yetiyor da artıyor bile onlara. (Güzel Yazı Defteri)
Ev, bir çeşit kabuk oldu bana. (Gündökümü - Bir Uyumsuzun Notları 1)

En sıcak yaz günlerinde bile, yüreğimize buz gibi çöken o yoklukları, yoksunlukları, kara kışı unutamadık. (Aşkın Yıpranma Payı)
Akla yakın bir yorum bulunca, yanlış da olsa, dört elle sarılıyoruz. Karşımızda, hep gölgeleriyle korkutan, karanlıkta sallanan şeyler var da ondan. (Rus Ruleti)
Gülümsüyor, aramızda olabilir bir uzaklığı kapatmak için.. (Dizboyu Papatyalar)
Bu evden artan neyim varsa kesmek, budamak isterdim. Kanasa da. Yeter ki bir erinç: ödün değil bu, düpedüz yaşama uyma. (İpek ve Bakır)
Onun gülüşlerine benzemiyor. Her zamanki gülüşlerini çok iyi bilirim. Sevinç, ansızın değil usul usul açılır onun yüzünde.. (İpek ve Bakır)
Kendi hikayemi kendime anlatmaktan, durmaksızın aklımdan geçirmekten bıktım Lin bey oğlum. Artık içimde eskiyor. Dışa vuracak sözcükleri bulamıyorum. (Metal Yorgunluğu)
Sevilmemeyi rahatça kaldırabiliyorsun da sevilmek zor geliyor sana, sen de bunu anlamıyorsun. (Bütün Öyküleri)

Derin kazın, diyordum kendi kendime, derin kazın. Şu gözlerimden akan yaşları, bu yetmezlikleri, katılıkları, artık gereksiz olan bu hüzünleri, kavrayamadığımız güzel aşkları derin gömün. Hepsi altında kalsın toprağın. (Ödeşmeler ve Şahmeran Hikâyesi)
Nasıl karşı konulabilir kültürlü kültürsüzlüğe? (Aşkın Yıpranma Payı)
Ah ne yapsam ne yapsam
Ne yapsam da bu kente tertemiz bir düş bulsam... (Bütün Öyküleri)
Şimdiyse aralarında kaskatı, birbirlerine değseler ürpertecek kadar soğuktu suskunluk. (Otuzların Kadını)
Edebiyata neden tutkun olduğumu sorarsanız, okura ve yazara bir tek insan yaşamının sınırlarına sığmayacak binlerce dünya ve kişilikte yaşama olanağını tanımasından ötürü derim. (Gündökümü - Bir Uyumsuzun Notları 2)
Diyorum ki kişinin doğum tarihi pek önemli değil aslında, dünyaya gözlerini açmak daha önemli. (Metal Yorgunluğu)
Yaşadığı anı bilerek, tadına vararak yaşayan bir çocuk ya da bir genç göremiyorum ortalıkta. Acaba bu duygu bir güvensizlik, yarına, bir an sonraya güvenememe duygusundan mı çıkıyor, yoksa o anı, o yarını, o kitabı hep elde bir sayma doygunluğundan mı? (Sesler, Yüzler, Sokaklar)

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kitap/odesmeler-ve-sahmeran-hikayesi-tomris-uyar-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi)