# Spinoza - Çetin Balanuye Kitap özeti, konusu ve incelemesi

> Spinoza kimin eseri? Spinoza kitabının yazarı kimdir? Spinoza konusu ve anafikri nedir? Spinoza kitabı ne anlatıyor? Spinoza PDF indirme linki var mı?  Spinoza kitabının yazarı Çetin Balanuye kimdir? İşte Spinoza kitabı özeti, sözleri, yorumları ve incelemesi...

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kitap/spinoza-cetin-balanuye-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2023-06-15T20:00:14+03:00
- Güncelleme: 2023-06-15T20:00:14+03:00
- Yazar: Mardin Life
- Kategori: Kitap
- Görsel: https://cdn.mardinlife.com/2023/06/15/cetin-balanuye-kimdir-cetin-balanuye-kitaplari-ve-sozleri-433065.jpg

Kitap Künyesi
 Yazar: Çetin Balanuye 
 Yayın Evi: Say Yayınları 
 İSBN: 9786050201444 
 Sayfa Sayısı: 304 
--reklam--
Spinoza Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Spinoza adı son yıllarda hem akademik çevrelerde, hem de felsefeye merak duyan genel okurlar arasında giderek daha sık duyuluyor. Üstelik bu ilgi belli bir coğrafyaya özgü değil; Avrupa'da olduğu kadar okyanusun öte yakasında, Latin Amerika'da olduğu ölçüde Uzakdoğu'da da Spinoza üzerine yazılanların sayısındaki artış dikkat çekiyor. Bir anlamda, bu eşsiz filozofa karşı hem yaşarken hem de ölümünden sonra uzunca bir süre devam eden peşin hükümlü ilgisizlikten dolayı bağışlanma diliyor gibiyiz.
Spinoza felsefesi ilk karşılaşmada pek çok okuru tedirgin edebilen bazı özelliklere sahiptir; orijinal eserlerin dili ya geometri soyutluğu, ya da metafizik bir uzaklık içerdiği için çoğu zaman ilk denemede okunup anlaşılacak türde akıcı yapıtların filozofu değildir Spinoza. Bununla birlikte, küçük bir yardım alarak ve makul bir dikkat göstererek okunduğunda bu büyük sistem kendini serbestçe açacak, okurla güçlü bir bağ kurmayı başaracaktır. Spinoza: Bir Hakikat İfadesi'nin temel amacı bu küçük yardımı sağlamaktır.
Çetin Balanuye
Spinoza gibi felsefe tarihinin çetin ceviz bir filozofunu oldukça temiz bir Türkçeyle, çok geniş bir ufuk içinde dile getiren, üzerinde oldukça yoğun çalışılmış bir kitapla karşı karşıyayız. Spinoza'yı bu denli kapsamlı anlatan bu çalışma, ülkemizin felsefe sevdalılarının çıkabilecekleri felsefe yolculuklarında önemli bir yol arkadaşı olacaktır.
Ahmet İnam
Spinoza Alıntıları - Sözleri
Algı, zihnin objeyle girdiği ilişkide pasif kaldığı bir durumu imler, oysa kavram, zihni edimsel (eylem halinde) kılmaktadır.
Felsefe tarihçisi Stumpf, Aristoteles sonrası dönemden söz ederken, Stoacı kadercilik, Pyroncu kuşkuculuk, Epikurosçu hazcılık ve Plotinosçu kutsallığı, uzun savaşlar sonucunda kendini dünyada güvende hissedemez olmuş insanların yöneldiği dört çare olarak anlatır. Bu çareler dikkatlice incelendiğinde, aslında hepsinde belirleyici olan tavrın, insanların genelinde ortaya çıkan kafa karışıklığını izleyen bir "kendi derdine odaklanma ve mutlu olma kaygısı" olduğu görülecektir.
" ... sıradan insan, şaşırmadan hayal etmeye alışık olduğu benzer bir başka şeyi hatırlamak için hafızasına başvurur. Çünkü o, kendini şaşırtmadığı zaman, bir şeyi yeterince anladığını düşünür."
İnsanlar akılları erdiği andan itibaren kendilerini arzuladıkları bir şeylere yönelirken bulmakta, böylece kendilerini oldum olası "amaçlı" olarak duymaktadır. Bunu çok derinlerde yatan ve kesinlikli bir hakikat sanarak, çevrelerinde olup biten her şeyde ve her varlıkta da bir tür amaçlılık, ya da yönelmişlik olduğunu düşünürler. Öyle ya, doğal çevrelerinde kendilerinin yaratmadığı onca varlık, besin, ya da obje vardır ve bunların hepsi adeta insanların amaçlarını (arzularını, gereksinimlerini) karşılamak için bulunmaktadır. Demek, bir güç bu şeyleri insanların amaçlan için yaratmış olmalıdır. İnsanlar giderek tüm evreni de bu insan merkezli amaç kavrayışı çerçevesinden görmeye başlarlar. Tanrı'yı, böylece, tıpkı kendilerini algıladıkları gibi, belli bir amaç ya da program uyarınca yaratan bir güç gibi hayal eder ve ona insanlara özgü olduğunu sandıkları (öfkelenmek, cezalandırmak, bağışlamak, karar vermek vb.) sayısız niteliği yakıştırırlar.
Oysa, Spinoza'ya göre, Tanrı belli bir amaç, karar ya da plan doğrultusunda eyleyen bir varlık olamaz. Bu tez birinci bölümün pek çok önermesinde açıklanır ve kanıtlanır. Tanrı amaca yönelik eyleyen olamaz, çünkü amaca yönelik eylemek, amaçlanan her neyse onun evrende henüz gerçekleşmediği bir durumu kabul etmeyi gerektirir; bu bir eksikliktir ve Tanrı fikriyle uzlaştırılamaz.
Sahiden hayretler içindeyim, gerçekten keyifliyim! Benim öncüm varmış, hem de ne öncü! Spinoza'dan pek az haberim vardı: Beni ona götüren bir içgüdünün kılavuzluğudur. Yalnızca bütün eğilimi -bilgiyi en güçlü tutku kılmak benimkine benzemekle kalmıyor, öğretisinin beş temel vurgusunda bütünüyle kendimi buluyorum; bu en tuhaf ve en yalnız düşünür tam olarak şu vurgularında bana en yakın yerde duruyor: Özgür iradeyi, erekleri, ahlaki dünya düzenini, bencil olmayanı ve kötülüğü reddediyor ... (Nietzsche, 1969: 177)
"Bu önermelerde, Tanrı'nın doğasını ve niteliklerini açıkladım; öyle ki O:
Zorunlu olarak var olandır,
Biriciktir (eşsizdir),
Yalnızca kendi doğasının gerektirmesiyle (zorunlu olarak) vardır ve eyler,
Her şeyin özgür nedenidir, yani:
Her şey Tanrı'dadır,
Her şey Tanrı'ya bağımlıdır, yani Tanrı olmaksızın bu şeyler ne var olabilir ne de kavranabilir,
Her şey Tanrı tarafından, ama onun özgür iradesiyle ya da mutlak arzusuyla değil, mutlak doğası ya da sonsuz kudretiyle belirlenmiştir."
"İnsan zihni insan bedeniyle birlikte tümüyle yok edilemez, onda sonsuzca sürecek olan bir şey kalır."
Spinoza'nın temel eseri Etika'nın ilk bölümünde beyan ettiği aksiyomları ister filozofun istediği gibi sözcüğün ilk anlamıyla aksiyom olarak kabul edin, isterseniz bunlara varsayımlar deyin, Etika'yı bir bütün olarak okuyup kavradığınızda bu ilk-temel önermelerle başlayıp gelişen düşünme evreni sizde bir tür hakikat duygusu uyandıracaktır. Bu pek çok açıdan ilginç bir deneyimdir. Etika sizi tüm kozmosu, her türden varlığı, insanı, günlük yaşantıları, siyaset ve etiği o güne kadar bildiğiniz tarzların dışında, yepyeni bir biçimde görmeye ikna edecektir. Böylece, Etika'nın başındaki aksiyomların kendi başlarına ne ölçüde sağlam oldukları konusu, Etika'nın tamamını kavrayan bir okuyucu için muhtemelen önemsizleşecek, tam da o aksiyomlar sayesinde kurulan o görkemli yapı adeta zemindeki sağlamlığı bir daha hiç gereksinmeyecektir.
Spinoza, "zihin hem açık-seçik, hem de bulanık fikirler içermesinden dolayı var kalma çabasına belirsiz bir süre devam edebilir, ve zihin bu çabanın farkındadır", der. Önceki önermeler dikkate alındığında bu önerme yeterince açıktır: Zihin Tanrı'nın özünü düşünce niteleyeni yoluyla ifade eden sonlu bir tarzdır; o, aynı özü uzamlılık niteleyeni yoluyla ifade eden bedenin bir fikridir; sonlu bir tarz olan beden pek çok başka bedenden etkilenebileceği ve zihin bu dışarıdaki bedenlerin tümünü eksiksiz bir nedensellik fikriyle kuşatamayacağı için, zaman zaman açık seçik fikirler içermekle birlikte, daha sık bulanık fikirler de içerecektir. Bu nedenle, zihin var kalma çabasına süresiz devam edemez; çünkü bu ancak yalnız upuygun fikirlere sahip olabilseydi olanaklı olurdu ki bu durumda da o zaten mutlak zihinle aynı şey olmuş olurdu. Öyleyse, zihnin var kalma çabasının bir sonu vardır ve son zorunludur.
Spinoza İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Spinoza nın Ethicasını okurken yardımcı kitap olarak olarak başvurulabilecek, ethica önermelerini konularına göre alıp genel olarak açıklayan bir kitap. Ethica ile eş zamanlı okunmalı. Verilen örneklerle Ethicayı anlamada yardımcı olabilir. Ancak önce Ethica nın bizzat okunması elzemdir. (NrN) 
"Spinoza Üzerine On bir Ders" kitabından sonra bu kitabı okumak daha kolay oldu. Dilini, anlatımını, Spinoza'yı bütüncül olarak ele alışını çok sevdim. Spinoza'nın düşüncelerini daha iyi kavramak, anlamak ve yaşamak için okuyun, okutun. (sevra pınar) 
"Kalbin pompası yetmez, aklın süzgeci de gerekir.."

Değerli hocamın, değerli sözleri..
Kitap, dersleriniz kadar etkileyiciydi. Her sözünüz aklımda dün gibi..
Tüm öğrettikleriniz için teşekkür ediyorum hocam.. (Giz) 
Spinoza PDF indirme linki var mı?
--reklam--
Çetin Balanuye - Spinoza kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Spinoza PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.
Kitabın Yazarı Çetin Balanuye Kimdir?
Akdeniz Üniversitesi Felsefe Bölümü’nde öğretim üyesi. Lisans derecesini ODTÜ’den, Psikolojik Danışmanlık alanında aldı. İki ayrı yüksek lisans derecesine sahip olan Balanuye, bu çalışmalardan ilkini ODTÜ’de eğitim sosyolojisi alanında, diğerini Londra Üniversitesi’nde eğitim felsefesi alanında tamamladı. Doktora derecesini ODTÜ Felsefe Bölümü’nden aldı.
Felsefede özellikle “içkinlik” düşüncesi çerçevesinde Spinoza-Nietzsche-Deleuze ile gelişen minör bir geleneğe odaklanan akademik ve popüler çok sayıda yayımlanmış çalışması da olan Balanuye, Ethico-political Acts of Desire [Arzunun Etik-Politik Edimleri] ve Spinoza: Bir Hakikat İfadesi başlıklı kitapların yazarıdır.
--reklam--
Çetin Balanuye Kitapları - Eserleri
Spinoza'nın Sevinci Nereden Geliyor?
Spinoza
Spinoza
Naturans
Dışarıdan Düşünmek
--reklam--
Çetin Balanuye Alıntıları - Sözleri
Tarihimizi bu soruları sorabilir özel bir varlık olmamızın ödülü olarak kavrarız; sorusu olmayanın tarihi olmaz diye soylanmamız bundandır. Bu iki sorudan bazen ilkinin bazen de ikincisinin diğeri pahasına öncelenmesi de sözü edilmeye gelmez bir yanılgıdır. Öyle önemsiz bir yanılgı ki, “vardır” ile "var değildir" bilinen bütün savaşların görünmeyen iki mevzisini işaretler! (Naturans)
Algı, zihnin objeyle girdiği ilişkide pasif kaldığı bir durumu imler, oysa kavram, zihni edimsel (eylem halinde) kılmaktadır. (Spinoza)
"Var olan her şey ya kendisinde ya da başka bir şeyde (vel in se vel in alio) vardır." (Naturans)
Olmakta olan her şey, insan da dahil olmak üzere tek bir tözün değişik tarzlarından ibarettir. (Spinoza)
Biz insanlar her ne kadar aklımızla çok gurur duysak da, Spinoza’nın Ethica’nın dördüncü bölümüne başlık olarak seçecek kadar emin olduğu bir olgu vardır: Bizler fena halde duygularımızın esiriyiz!.. (Spinoza'nın Sevinci Nereden Geliyor?)
'' 70'lerde olsak bir sürü plak alırdım sana, 80'lerde açık hava sinemasına götürür, izledikten sonra muhallebi ısmarlardım, 90'larda mahallenin bütün güzel misketlerini kazanır dökerdim avuçlarına, 21.yüzyılda nasıl sevilir inan ki bilmiyorum, içim ısınmadı bu yüzyıla, bağışla.. '' (Spinoza)
İnsanlar akılları erdiği andan itibaren kendilerini arzuladıkları bir şeylere yönelirken bulmakta, böylece kendilerini oldum olası "amaçlı" olarak duymaktadır. Bunu çok derinlerde yatan ve kesinlikli bir hakikat sanarak, çevrelerinde olup biten her şeyde ve her varlıkta da bir tür amaçlılık, ya da yönelmişlik olduğunu düşünürler. Öyle ya, doğal çevrelerinde kendilerinin yaratmadığı onca varlık, besin, ya da obje vardır ve bunların hepsi adeta insanların amaçlarını (arzularını, gereksinimlerini) karşılamak için bulunmaktadır. Demek, bir güç bu şeyleri insanların amaçlan için yaratmış olmalıdır. İnsanlar giderek tüm evreni de bu insan merkezli amaç kavrayışı çerçevesinden görmeye başlarlar. Tanrı'yı, böylece, tıpkı kendilerini algıladıkları gibi, belli bir amaç ya da program uyarınca yaratan bir güç gibi hayal eder ve ona insanlara özgü olduğunu sandıkları (öfkelenmek, cezalandırmak, bağışlamak, karar vermek vb.) sayısız niteliği yakıştırırlar.
Oysa, Spinoza'ya göre, Tanrı belli bir amaç, karar ya da plan doğrultusunda eyleyen bir varlık olamaz. Bu tez birinci bölümün pek çok önermesinde açıklanır ve kanıtlanır. Tanrı amaca yönelik eyleyen olamaz, çünkü amaca yönelik eylemek, amaçlanan her neyse onun evrende henüz gerçekleşmediği bir durumu kabul etmeyi gerektirir; bu bir eksikliktir ve Tanrı fikriyle uzlaştırılamaz. (Spinoza)
" ... sıradan insan, şaşırmadan hayal etmeye alışık olduğu benzer bir başka şeyi hatırlamak için hafızasına başvurur. Çünkü o, kendini şaşırtmadığı zaman, bir şeyi yeterince anladığını düşünür." (Spinoza)
Zihni kuşatan üç duygulanış vardır. Birincisi "arzu"dur. Diğer iki duygulanış ise "sevinç" ve "hüzün"dür. (Spinoza)
Dünyanın nasıl olması gerektiğini düşünerek neden öyle olmadığıyla uğraşma; olanı kavra ve buna vereceğin tepkiyi, olup biteni anlamlandırma tarzını değiştir, tutumlarını yönet. (Spinoza)
...Napoléon'un ordusunu "kadın pelerinlerine, eski püskü halı parçalarına ya da yanık delikleriyle dolu paltolara bürünmüş bir hayaletler güruhu" diye tarif etmişti. Napoléon'un adamları, üniformalarındaki düğmeler dağıldıkça iliklerine işleyen soğukla güçten düşüp askerlik yapamayacak hâle mi gelmişlerdi? Düğmelerin yokluğunda askerler, ellerini artık silah taşımak yerine üstlerini başlarını kapalı tutmak için mi kullanıyorlardı. (Naturans)
Sahiden hayretler içindeyim, gerçekten keyifliyim! Benim öncüm varmış, hem de ne öncü! Spinoza'dan pek az haberim vardı: Beni ona götüren bir içgüdünün kılavuzluğudur. Yalnızca bütün eğilimi -bilgiyi en güçlü tutku kılmak benimkine benzemekle kalmıyor, öğretisinin beş temel vurgusunda bütünüyle kendimi buluyorum; bu en tuhaf ve en yalnız düşünür tam olarak şu vurgularında bana en yakın yerde duruyor: Özgür iradeyi, erekleri, ahlaki dünya düzenini, bencil olmayanı ve kötülüğü reddediyor ... (Nietzsche, 1969: 177) (Spinoza)
Vardığımız yer, henüz başlayacağımız yerdir. (Naturans)
Kötücül bir davranışın cereyan ettiği bir bedeni, aynı zararı tekrar tekrar vermekten alıkoyacak bir önleme kafa yormakla, o bedene acı çektirerek intikam almaya çalışmak arasında epeyce büyük bir fark vardır.. (Spinoza'nın Sevinci Nereden Geliyor?)
"Her bir şey ancak başka şeyleri etkileyip o şeyleri buna -kendi varoluşuna- ikna ettiği ölçüde vardır, bu sürdükçe var kalır ve gücünün yetmediği yerde de var olmaktan çıkar." (Naturans)
Gerçeklik, aydınlıkta kalandan ibaret olmadığı gibi, aydınlığın gösterdiği gibi de değildi. Sonsuz bir dönüşüm ve devinimin sahici kalıcılığı içinde sözde aynılıklarla meşgul olan insanı yadırgadı; Herakleitos için değişimle uzlaşmak felsefenin hakikatle kuracağı içten ilişkinin ta kendisiydi. (Naturans)
Hiçbir şeyi o şey iyi olduğu için elde etmeye çabalamaz ya da arzulamayız. Tam tersine bir şeyi elde etmeye çabaladığımız ya da arzuladığımız için o şeye iyi deriz (Spinoza)
Bir fikir zorunlu olarak bir bedenin parçası olacağı için,[...] tüm fikirler zorunlu olarak doğrudur. (Spinoza)
"İnsanların ortak kusuru, gizlilik gerektiği zaman bile, düşüncelerini başkalarına açmalarıdır."
Kendisinden yaklaşık 250 yıl sonra bugün psikoloji olarak adlandırdığımız disiplini kuracak olan Freud, insanların bilinçaltı gizlerini hiç de ayırdına varmaksızın açığa vuruvermelerine yol açan dil sürçmelerini analiz edecek,
üstü örtülmek ya da saklanmak istenenin konuşmacının ağzından bilinçsizce dökülüverdiğini gösterecektir. Spinoza bu analizleri çok erkenden sezmişçesine, insanların düşündüklerini isteseler de mutlak bir disiplinle saklayamayacaklarını öngörür. (Spinoza)
Her şey Doğa/Tanrı'dandır ve ondadır, ona içkindir ve öyleyse onun bir "dışarısı" yoktur.
Etika'nın birinci bölümünün ilk tanımı bu düşüncenin kurulduğu ilk aşamadır: "Özü varlığı kuşatan, başka deyişle tabiatı ancak var olarak tasarlanabilecek olan şeye, kendi kendisinin nedeni (causam sui) diyorum." (Naturans)

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kitap/spinoza-cetin-balanuye-kitap-ozeti-konusu-ve-incelemesi)