# Gerdanlığın Pırlantaları Ve Seçim Yatırımları...

> 

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/gerdanligin-pirlantalari-ve-secim-yatirimlari
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2011-05-25T10:05:20+03:00
- Güncelleme: 2011-05-25T10:05:20+03:00
- Yazar: A. VAHAP OMUZLAR
- Kategori: KÖŞE YAZISI

                                              Tünel ve Su Sarnıçları 
                                                 (Dehliz u-sarab'at)
 
            Mimarlardan birinin Mardin Valiliği'nce Kadim Mardin'in
 birkaç yerinden kaleye ulaşılabileceğinin izini sürerken yardımcı olmak
 istedim.
            Yaşlı mimarın,Mardin için birçok projesinin araştırma 
safhasında olduğunu bunun için de gerekli araştırmayı '' Bilir 
kişilerden başlatmayı düşündüğümüzü '' söyleyince doğrusunu 
isterseniz,seçimin yaklaştığı bu haftalarda ' Oy avcılığına ' çıkanların
 bir görevlendirmesi diye düşünmedim değil (?)

            Hani yine bir yerel seçim dönemiydi ve AKP Belediye 
Başkanı'nın dillere destan olup seçim öncesine '' Hazır yüksek bir kaya 
varken,üzerinden su geçirip şelaleye dönüştürelim.'' projeleri,seçimi 
kazanmalarına rağmen AKP belediyesinin ikinci döneminde bile bir türlü 
şelaleye dönüştüremediği, arazinin tapusunu elinde bulunduranlara 
ödenecek tazminata mahkeme karar verirse,Mardin Halkımızın 
seçim öncesinde elinde olmadan kendisine yakıştırılana 12 
Haziran'da yanıtları olmayacak mı sanırlar ? 

            Yine mi ? dedirtecek,'' Pırlanta Kale'nin eteklerinden 
bir yerden  bir çok  'dehliz, bir çok su sarnıcı '' sarab '' çıktığının 
izini-araştırmasını yapan,Mardin Valiliği'nce görevlendirildiğini 
söyleyen ve bunun için bire-bir iletişimlere geçen mimarlardan biriyle 
Kürtçe Kursu'nda tanışıp üzerimdeki şüpheyi geçici bir süre için ' 
mahmel 'de saklı tutarak söyleşiye daldık;lütfen söylşinin bir yerinde 
dikkat çekici,uyarıcı yorumlara gerek duyarsanız; beni ve valiliği de 
uyarın ki bu seçim öncesinde halkımızı yanıltanlara 
karşı sorumluluğumuzu taşıyalım.   

            Şelale sonrasında Mardin Kalesi'ni turizme 
açmak,yıllardan beri kalemizi teslim almak,reng çümbüşü içinde kalıcı 
hale getirmenin tadına festivallerle üzerine katarak ve bu Kadim ' 
Mardin Kale Festivalleri 'ni uluslararası şenliklere dönüştürerek 
anlamlı nostaljileri bu kentte yaşamış tüm kültürlerin merkezi haline 
getirmek, evrenselleşmeye çok yakınken tüm bunları yok sayıp, her seçim 
öncesinde uydurulan '' Lümunelik '' şelalelere ya da '' Mardin Kalesi 
hizmete açılacak.'' gibi seçim öncesi uyduruk kandırmacalara feda etmek 
sizce  yakışacak mı ?     

            Bu renkli gerdanlığın '' Pırlantaları '' arasındaki 
kanalları, festivallerin önünü ve dayanışma ruhunu 'üssün' varlığı ile 
günümüze kadar Cenevre Sözleşmesi'ne rağmen sivillerin yaşadığı bir 
kentin tepesine/ kalesine öncelikli askeri hedef olan radarın varlığı 
uluslararası sözleşmelere aykırılığı tartışma götürmez iken,çözüm 
bekleyen bir yerel vak'a haline dönüşmüştür demek, çok mu abartmış 
olurum? onu da sarsılmaz vicdanlarınıza bırakıyorum.

            Başbakanın Mardin'e gelişiyle birlikte ''Mardin 
Kalesi'nin,çok yakında halka açılacağını,gelen ödeneğin yetmediği ''  bu
 nedenle her ne hikmetse defalarca rafa kaldırılan adına proje denilen 
bu '' ucube '' lerin Mardin Halkına çok ucuz seçim vaadleri olduğu 
gözden kaçmadığı gibi gerginlik yarattığının da farkındayız.

            Kendinizi turist kabul edip Mardin Kalesi'nin seyrine 
gece dalarken,içinizden bir ses,dayanılmaz bir dürtü '' Harika !..Kaleye
 çıkalım.'' diyor ve çıkamıyorsak ya da ''Nice beşli-dörtlü 
yıllara'' nutuk atarak içindeki '' Ayıpların üstü mü örtülüyor? '' 
sorularını beraberinde getirmez mi ? 

          '' Yoksa bir gece ansızın...'' , hayır hayır!  ''... 
sabah uyandığımda elleri bağlanmış..'' parsel parsel diyet borçlarına mı
 tanık olacağız? onu da kalesi için titreyen herkesin hesaplaması 
gerekir.  

            Kürtçe kurslarına katılan mimarların nasıl da 
ileriyi/geleceği gördüklerini,birbirimizin dilini öğrenmenin vazgeçilmez
 haklardan biri olduğu ve mimar olarak bilir kişilerden birçok 
kavramın/dokunun,çeşitli dillerin-kültürel değerlerlerin katledilmeden 
sahiplenilmesi, karşılıklı paylaşılmasının gereği/önemi yok mudur ? 

            Tam da bu ünlemden hareketle 'sarab' ve 'dehliz' 
konusunda notun tutulması babında mimara bugün için bilirkişi olabilecek
 Tevfé il-Zeyn,Tevfé il-Rami,Bro Matıni,İsted Dehud(Hakkın rahmeti 
üzerlerinde olsun.) bilirkişi ve usta çocukları A.Kerim Işıktaş,İbrahim 
Işıktaş,İsmail Işıktaş ve Halil Işıktaş gibi ustalar ile ustaların 
ustası diye tanınan Derviş Hamo il-Féil'in oğlu Ğelo bugünkü adıyla 
Mardin hafızası anlamına gelen 'Hiş Mérdin' ve de Mardin'de her yaştaki 
herkesi tanır anlamına gelen '' Yı'rıf Ibsays '' Teker Mahallesi 
Muhtarı'nın, bu konuda gerekli ipuçlarını verebileceklerini ifade 
ettikten sonra yapılan araştırma ve değerlendirmelerin halkımızdan 
saklanmadan her türlü bilgilendirilmeyi rica ettim.

             Velhasılı kelam,bu değerlerle yeniden Mardin'i ve bu 
çok dilliliği-çok kültürlülüğünü inşa edip en değerli miras diye birkaç 
özdeyişle Kadim Kale'nin ''diliyle'' yol almak istiyorsak :

 
      '' Ene arayt'ın ni-ıKleyl u-Kelil ? / Ene cavharé u-verdé / Semeni iksir u-vezni sekil./
    ( Beni böyle az mı gördünüz ? / Ben hem pırlanta hem de gül / Ağırım,değerim pahalı ) 
 
              Kadim Pırlanta'nın eteklerinden güneye sarkan ' 
tentene ' sinin bir oyasında oluşan kadim dönemlerde küçük de olsa '' 
Der'el-BelsiK '' adıyla anılan bugün için kanalizasyonun içinden 
geçirildiği bu önemli kayalık vadinin kuzeyindeki mağaradan,kaleye çıkan
 veya çıkıldığına inanılan dehliz veya sarab olduğuna hepimiz inanırız.

             Kadim Pırlanta'nın cebi olduğuna inandığım Ayn Taht 
Il-Sor'un sarabı'ndan,kaleye uzanan dehlizini de duvar ustası A.Kerim 
Işıktaş ve kardeşlerinden öğrenebilir miyiz ? onu da vitrinlik bir 
araştırmaya feda etmeden bugün için yeni Mardin Valisi'ne sorumluluklar 
yükler mi bilemem ?

             Sees !.. 
 
            Sesim Ebülula Mardin İlköğretim Okulu'nun karşısındaki 
eve Şeyhmus Çeker'e ulaştıysa onlarca yıl öncesinden '' Der'el BelsiK ''
 mağaralarını Mardin'de en iyi bilenlerden biri olduğunu rahatlıkla 
söyleyebilirim.(Mağaraların taş ocaklarında çalıştığı için)

            Araştırmaların etik ve anlaşılır olması içn seçim 
sonrasına bırakılmasını, bu konuda Mardin Valisi'nin de önlem 
almasının önemi vardır, araştırma yapan mimarlara duyurulur.
 
                                  '' Kıddem ik-Kal'e u-mot-ğallıs Helik.'' 
                                ( Kendini kurtaramazsın,önünde kale var.)
                                                                  Mardin Özdeyişi
             

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/gerdanligin-pirlantalari-ve-secim-yatirimlari)