# İç Savaşlar Ve Kontrolsüz Sıcaklar...

> 

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/ic-savaslar-ve-kontrolsuz-sicaklar
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2011-09-05T13:06:11+03:00
- Güncelleme: 2011-09-05T13:06:11+03:00
- Yazar: A. VAHAP OMUZLAR
- Kategori: KÖŞE YAZISI
- Görsel: https://cdn.mardinlife.com/2026/04/08/ic-savaslar-ve-kontrolsuz-sicaklar-a-vahap-omuzlar.jpg

 TUZ ZIRHLI TESTİLER                             
 
Mardin'de sıcaklar başladığında sıcağı geçirmeyen,içinden sıcacık 
çayımızı-kahvemizi ya da suyumuzu içtiğimiz termusu nasıl 
çağrıştırıyorsa,Mezopotamya'nın kuzeyinde de 'Carra' ve daha küçüğü
 daha selvi boylumlusu 'Kirrez'in nasıl tuzlandığını görmesek bile 
maşrafayla içinden soğuk su içmek hiç unutulur mu dersiniz? 

 
Özellikle sıcaklar kontrolsüz hale geldiğinde en eski,tuz 
etkisi geçmiş,sıcağı geçiren carra ve kirrezleri(testileri) sıcakların 
etkisi geçsin diye etraf iyice kontrol edildikten sonra damlardan veya 
balkonlardan aşağıya tuz zırhlı testilerin yere düşen parçacıklarının 
sesi bir süre ardı-arkası kesilmeden adeta ' Sıcakları protesto ' 
şölenine dönüşürdü tahta sedirlerin(teğt) kurulu olduğu damlardan 
Mezopotamya'yı gören balkonlardan/türmelerden aşağıya...

 
Mardin'de biz Araplar sıcağa anadilimizle bilindiği gibi 'har' 
der,etkilerini ifade ederken de birbirlerimize 
'inğeleptu'(bunaldım)demenin yerini ve anlamını yüklenebilecek başka 
sözcük bulmakta güçlük çekeriz.

 
Ülkemizde ve Mardin'de özgürlüklerin kısıtlandığı,sıkıyönetimlerin(örfi
 idarelerin)sürdüğü dönemlerde halkın buluşu şifrelenmiş bazı cümlelerin
 derinliklerinde sıcağın etkisinden korunmanın,olup-bitenlerden haberdar
 olmanın,uyanık olmanın gereği vardı olabileceklere karşı.

 
''İ'NTKİN İL-HEVEVET EŞŞEN İN-Né?''
                    (Sizde havalar nasıl?)
 
Halkın sezgileri ve öngörüleri bu soruya verilen cevaplarda etraf 
birçok hafiye yaratığından rahatlamışsa birbirlerine çekinmeden''Adnan'ı,Güzay'ı,İhsan'ı vd.'ni alıp,götürdüler!'' derken,sıranın size gelebileceğinin ipuclarını veriyordu zaten.

 
Yok,görünürde tanımadığınız ya da tanıyıp ilişkilerine 
güvenemediğiniz,ünüformalı ya da sivil görünümlüler varsa soru aynı soru
 lakin cevabı hep hava'ya yüklenen anlamlar ''Bizde havalar bulutlu' 
(İ'nne il-hevevet ğeym.) diyerek gelişmelerden haberdar olunurdu'sokağa 
çıkma!' yasağında Mardin'de.

 
Bu bir muhasara değil de neydi bu sıcakların üzerine tüm şehrin 
cadde ve sokaklarındaki nöbetler,gözaltılar,ifadeler için'ikinci 
şübeler'tam bir belirsizlik,bir karmaşa,bir korku salma biçimi bir 
psikolojik yıldırma,sindirme bu bir savaş koşulu ya da Eylüllerde 
Mardin'de bir türlü ''Neşşif il- şeredin!'' pastırma kurutma!

 
Dünün,bugünden farkını karşılaştıracak bir ölçüsü var mı diye 
bakıyorum,sıcaklarda testilere soğusun diye doldurulan sular yerine 
sorunlar donduruculara konmuş ve bir türlü 'Buzlar Çözülmeden' 
Arap'ını,Kürt'ünü,Keldani'sini,Asuri'sini ve ézidi'sini ve 
konuştukları dillerini tuzlayarak ''Benim gibi düşünecek ve benim gibi 
konuşacaksın!'' ın hesabını ''Yukardan başına yağdırır,zindanlarda 
çürütürüm!'' tehditleriyle dünden bugüne değişen birşey var mı diye bir 
kez daha baktığımda,'taşı gediğine' attığımda bırakın taşın 'tın' sesini
 yankısını bile duyamıyorum çook yazık!

 
Bugün için havalar K.Irak Vadisinde birkaç tutuşturucuyla birçok 
yöreye sıçraması an meselesi olan büyük bir yangının 
eşiğindeyken,söndürmeye çalışan'kalkanlara'ateş ediliyorsa,arklarla 
sivillerin güvenliklerine izin verilemiyorsa;her gün asker ya da 
pkk'linin cenazelerine tanıklık ederken soğutmayı bile düşünmüyor 
''Yangına benzinle gidiyorsak!'' Yadé rebené!/Mama rebené!..nin,Garip 
anam! çığlıklarından farkı mı var bizim göremediğimiz görmekte güçlük 
çektiğimiz derin ve anlamlı iniltilerde,mezar başlarında,bir parça hırka
 kokusunda?

 
BİR TABLO Kİ ! 
 
Dedirtecek kadar yakın,kontrolsüz yangına/savaşa tıpkı İspanya iç 
savaşındaki manzara 1936 Salvador Dali'nin ''Savaşın Sonucu.'' nun 
yorumu bir değil birkaç sıcak manzara öyle ki dayatılan 
belirsizlikler,analara ödetilen bedeller ve kurbanlık bedenler kısacası 
kıtlıklar daha da artacak,sefaletleri yorumlayan manzaralar sürrealist 
Salvador'dan İspanya iç savaşından!...

 
İspanya'nın iç savaşlarındaki çığlığı parçalanmış hayvan ve insan 
vücutlarının tüm dünyaya ''Görün işte savaşın acı ve ağır 
faturasını,ödeyin!..bakalım.'' Guernica kasabasının bonbalanması 
sonucunda yaklaşık beş bin insanın Adolf'la Franco'nun yeni silah 
denemelerinin gerçekleştirildiği,''kasaba teslim'' 
coğrafyalardan;İspanya/Guernica'da Picasso'nun yüreğinden fırçasına
 ve gazete kağıtlarından ''Tüm dünyaya mesajım olsun.'' dercesine 
1937'de devam eden İspanya iç savaşından.

 
Ya Otto Dix'in,savaşlardaki sefaleti ''Kibrit Satıcısı'' ve ''Kağıt
 Oynayan Savaş Özürlüleri'' tablolarındaki savaş karşıtlığını 
görüp,ayaklarını bile hile aracı olarak kullanan generallerin içyüzünü 
tartışma götürmez şekilde nasıl da duyup,anıtlaştırdığını ülkemize 
uyarlayıp ''Neler oluyor?'' diye sorgulatabilecek mi,barışı gündemde 
tutabilecek mi?

 
Sıcaklara 'har' diye başlamıştık,savaşa''harb'' dememek için 'sıhah' ımızda(sözlüğümüzde)ya da Lisanu'l-Arap'ta,Mezopotamya'da,antik kent Mardin'de...
 
Haydi bakalım! temel hak ve özgürlüklerin tanımlandığı 
barışçıl'Yeni Anayasa'ya,silahları susturacak güvencelere,İnsan Hak Ve 
Özgürlüklerinin kapsadığı demokrasiye,savaş koşullarından uzaklaşarak;savaş
 özürlülerini yaya bırakarak,sağanaktan ıslanmadan ve de sıcaklarda 
kurumadan tıpkı Mardin Ömerli ve Siirt Arapları'nın düşündükleri gibi :

 
'' Le tit-nedde titin ı'sır,le tinşef titin kisir! ''
         ( Islanma sıkılırsın,kuruma kırılırsın! ) 
 
Barışın gündemi bir günle sınırlı tutulamaz hep gündemin doruğunda 
olması için emek verilmeli,geri adım atan,provoka edenleri hep teşhir 
etmeli;güven/güvenceler verilerek barışa yaklaşılıp ' o ' , ' sen ' , 
'' ben ''  koca '' BİZ '' olmalı!..yangını soğutup,adım adım ebediyyen 
sönmesi için dualarla kalmayıp yüksek sesle ifade edilmeye çalışılmalı 
yoksa sıcaklarda olduğu gibi savaşların da kontrolü güçleşecek.

 
Sahi Dünya Barış Günü 1 Eylül mü,21 Eylül mü ? 
 
Akdeniz'de havaların ısınabileceğinin haberleri gelmeye başladı.
 
Ya bizdeki havalara ne demeli ?

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/ic-savaslar-ve-kontrolsuz-sicaklar)