# İki Halk Ozanı: Neşet Ertaş ve Şıvan Perwer

> 

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/iki-halk-ozani-neset-ertas-ve-sivan-perwer
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2012-10-02T10:50:19+03:00
- Güncelleme: 2012-10-02T10:50:19+03:00
- Yazar: FARAÇ ÇOBANOĞLU
- Kategori: KÖŞE YAZISI

 


Sanatçı Neşet Ertaş’ın yaşamını yitirmesinin ve ardından
yapılan cenaze töreninde her kesimden sahiplenme ortaya çıkınca, doğrusu
sanatçıya verilen değer beni sevindirdi, bir o kadar da düşündürdü! Niye mi?
Niyesi mi var, bunun. Neşet Ertaş’a gösterilen değer, beni Kürt Halk Sanatçısı
Şıvan Perwer’e daha dündü, reva görülen muameleyi hatırlamama neden oldu


 


Bir defa ünlü sanatçının ölüm haberi geldiğinde, devlet tek,
tek yürek yek vücut oldu. Başbakanıyla, muhalefetiyle; sağcısı solcusuyla her
kesimden insanlar sanatçının memleketi olan Kırşehir’e akın etti. Duygu dolu
bir konuşma yapan Erdoğan şunları söyledi, cenaze namazı kılındıktan sonra:


“Bize nasihat ediyor. ‘İşte ben de sizler gibi yaşadım,
sazımda sözümde neyim var neyim yok hepsini ortaya koydum. Örnek olacak şeyler
söyledim. Ve bir çizgi ortaya koydum. İşte ben de şimdi o emanet olan nefsimi
sahibine teslim ettim.’ Bu birlik beraberlik dünyasında üstat, hep garip
ifadesini kullanmıştır. Çünkü o bu yalan dünyaya da garip olarak bakıyordu.
Garip geldik garip gideceğiz. Hepimiz aslında garibiz. Yani makamlar mevkiler
hepsi boş. Gidilecek olan yer bellidir.Bu kabirde aslına döneceksin. Çünkü biz
o topraktan geldik o toprağa döneceğiz. Çeşitli toplantılar vesilesiyle üstatla
bir arada olduk. O’nun duyguları Anadolu’nun bir sesi oluşu, çiçek dağının bir
sesi oluşu bize de farklılıklar sundu. Ben artık bu sazın susmasından öte
inşallah devamını da yetiştirdiklerinden umutluyum. Birliğe o beraberliğe çok
ihtiyacımız var.(…)”


 


CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ise “O, Anadolu demek,
Anadolu kültürü demek. O, Anadolu’nun insanı demek. O, 21. yüzyılın
Karacaoğlan’ı” diye niteledi, ünlü ozanı. (Sabah Gazetesi, 27 Eylül 2012)


 


Anadolu ve
Mezopotamya


 


Başbakan da muhalefet lideri de ünlü ozan için ortak olarak
‘Anadolu’ ifadesini kullanmıştır, görüldüğü gibi. Gerçekten de öyle, ozanlar
sadece bir kişi değildirler. Toplumun acılarını, sevinçlerini sazıyla sözüyle
dile getiren toplumsal bileşenlerdir. Bir toplumu anlamanın en gerçekçi yolu ve
yöntemi sanatına, sanatçısına bakmaktır. Sanat ve sanatkar birlikte birer
değerdir. Halkın değeri ise bu gibi değerlere gösterdikleri yaklaşımda
anlaşılır. Bir başka ifadeyle bir halk eğer sanatına ve sanatçısına sahip
çıkmıyorsa gelecekte olduğu gibi, geçmişte de yok olmaya aday, hatta mahkumdur.



 


Eğer, Neşet Ertaş, Aşık Veysel, Aşık Mahsuni gibi birer
Anadolu’nun sesi ise, ki gerçekten de öyledir, o halde Şıvan Perwer de
Mezopotamya’dır. Mezopotamya kültürünün sesidir, vicdanıdır. Başta Kürt halkı
olmak üzere Kürtlerle beraber aynı coğrafyada yaşayan bütün halkların da
çığlığı, Hawarıdır. Bu gibi ozanların türküleri halklarının içinde bulunduğu
manzarayı anlatır. Neşet Ertaş’ın Yalan Dünya ve Garip’i, Aşık Veysel’in Uzun
İnce Bir Yoldayım’ı, Şıvan Perwer’in Halepçe ve Kine Em’i, Mıhemed Şêxo’nun Ey
Felek’i aslında hem kendilerini hem halklarını anlatan birer türküdür.


 


Kimi sanatçıların veya halk ozanlarının politik duruşları
olur, olabilir de. Bu duruşu kendileri belirlemelidir. Özellikle sömürge ulus
ve halkların sanatçıları istemese bile halklarının acılarını hissetmek
zorundadır. Milli bilincin oluşmasında ve gelişmesinde sanatçıların tarihte
kalıcı olabilecek katkıları söz konusudur. Bu, Şıvan Perwer için de bir başka
halkın ozanı için de aynı anlamı ifade etmektedir. Ozanlar, baskı altında
üretemezler. Örneğin, Şıvan Perwer’e dayatmalarla Halepçe’yi kim yazdırabilir?!.
Böyle bir şey mümkün değildir. 


 


Onlar özgürce ve yürekten gelen sorumluluklarla halklarına
karşı görevlerini tarihlerine yazdırırlar. İdeolojik duruşları da olabilir;
ancak buna da kendileri karar verirler. Sanatçılara ‘ideolojik hizaya’
getirmeyi dayatmak yapılan en büyük işkencedir. Onlar korksa bile bu işkenceyi
kabul etmezler; zira böyle bir kabulleniş, onlar açısından kölelik ve bir daha
asla sanatsal anlamda üretememe demektir. Her türlü dayatmaya karşı dik duran
bir sanatçı ancak sanatsal üretimde bulunabilir. Şıvan Perwer, geçmişte PKK
çizgisi ile sorun yaşamış bir Kürt Halk sanatçısıdır. Halk sanatçısıdır çünkü
hatırlıyorum, 1976-78 lerde Kürt ulusal bilincinin oluşmasında bir örgütten
daha fazla emeği ve çabaları olmuştur. Sazıyla sözüyle yoksul Kürt kitlelerine
ulaşmış ve onların tercümanı olmayı başarmıştır. Aynı Şıvan Perwer, Abdullah
Öcalan’ın İtalya’da bulunduğu sırada, onu, ziyaret etmiş ve kameralara yansıyan
gözyaşları vefalı Kürtlerin hafızalarında br daha silinmemek üzere kazınmıştır.



 


Son süreçte, özellikle TRT-6 (ŞEŞ) yayına başladığı
sıralarda Şıvan’ın ismi de bu kanalda program yapacağı anılınca, sanatçı
‘Ölümle tehdit’ edildiğini basına ve kamuoyuna açıkladı. Halbuki sanatçılar,
aydınlar da siyasetçiler gibi her platformda kendi halkının sorunlarını dile
getirmelidir. Söz gelimi DEP’ten bugüne Kürt milletvekilleri TBMM’de öyle veya
böyle görevlerini yapmaya çalışıyorlar. Kimse diyebilir mi vekiller niye
TBMM’de yer alıyor? Diyemez zira Kürt sorununa barışçıl bir çözüm bulmanın yeri
TBMM’dir. Aynı şekilde Kürt müzisyenleri de ATV’e, SHOW TV’e, TRT-6’e çıkmalı
Kürt halkının yaşayışını, acısını, duyuşunu ortaya koymalı ve bizler bunu
sorgulamamalıyız. Aynı durum Şıvan Perwer için de söz konusudur. Ve yüreği
büyük olan sanatçı, moral bozucu ‘tehditlere’ aldırmayıp meydan okurcasına
sanatçılığına yakışır bir tarzda bir duruş sergilemiştir. Bir Kürt olarak ,
Kürt halkının trajedisini başta Avrupa olmak üzere dünyanın bir çok yerinde
sanatıyla gözler önüne seren bir sanatçının yine ‘Kürtler’ tarafından ölümle
tehdit edilmesi beni çok üzmüştür. Yanı başımızda vefat eden bir halk ozanı
için devlet töreni düzenleniyor, ki olması gereken budur, ama biz kendi
ozanlarımıza ideolojik ve politik dayatmalarda bulunmakla yetinmeyip ölümle
tehdit edeceğiz! Halkının gözünden düşürmeye çalışacağız, olacak iş değil. Bir
başka üzücü nokta ise böyle bir tehdit durumu yaşandığı sıralarda hiçbir kürdün
buna karşı doğru dürüst bir tepkide bulunmaması. Ancak gerçek anlamda
sanatçıların emekleri kalıcı olarak tarihte yazıldığı için dün, bugün ve
yarınlara hitap eder. Asıl olan da budur.


 


  

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/iki-halk-ozani-neset-ertas-ve-sivan-perwer)