# Koca Bir Gövde !.. Anayasa Ve Demokrasi  (2)

> 

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/koca-bir-govde--anayasa-ve-demokrasi--2
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2011-05-02T21:23:58+03:00
- Güncelleme: 2011-05-02T21:23:58+03:00
- Yazar: A. VAHAP OMUZLAR
- Kategori: KÖŞE YAZISI

Koca  Bir  Gövde '' Usta '' Bir  Sirrec / Serrec'in  Elindeyse ...

            
          
     '' Arb'in bayza ib- simin u-ta'av rabbav yetemé. ''
    ( Kırk yumurtanın bir ' para ' ettiği dönemde gelin öksüz büyütün.)
                                                                            Mardin Atasözü
 
               Bir çok gerçeği gözden kaçırmanın günümüz 
teknolojisi ve iktidar gücüne rağmen taşın altındaki otun bir gün boy 
vererek '' Arap Baharı '' na dönüşeceğini kim bilebilirdi ki ?
 
              Selçuklu ya da Artuklu dönemlerinde bu 'nizam' ( yapı
 ) a tepki gösteren muhalefet dediğimiz unsurlar Mardin'de hiç yok muydu
 ?
 
              Bunu kanıtlayan o kadar deyim /özdeyiş,atasözü ya da 
şarkı sözleri,şiir mısraları var ki bu da bunlardan sadece biri:
 
    '' Arb'in bayza  ib-simin u-ta'av rabbav yetemé ''
  ( Kırk yumurtanın bir ' para ' ettiği dönemde gelin öksüz büyütün.)
 
             Zinciriye Medresesi'nin inşaatına 
başlanırken,yapılacak medreseye değil;medresenin yapılacağı 1385 
yıllarının Mardin'deki yoksulluğun boyutlarını kapısına yazmak isteyen 
muhalif bir hattat'ın kimine göre '' Hala bu Mardin Atasözü duruyor.'' 
kimine göre de '' Melik İsa'nın fark edişinde kapıdaki yazıt 
değiştiriliyor.'' dense bile halklarımızın muhalefeti nedeniyle 
kafalarındaki bu ifadeyi kim silebilir, kim inkar edebilir ki ?

 
            Pek fazla tarihin derinliklerine gömülmeden 
demokrasinin ülkemizde başlangıç olabileceği,yerellerden 
örgütlenebileceğinin ipuçlarını bir çok ülkede ve özellikle 
merkeziyetçiliğiyle tanınan Fransa'nın bile Anayasalarındaki 
değiştirilemez,değiştirilmesi zor görünen maddelerden yola çıkarak '' 
Fransa Cumhuriyeti'nin yerellerden başlanarak örgütleneceği...'' nin önü
 açılarak 1983'lü yıllardan 2003'lere gelinirken;demokrasisini bir adım 
daha ileriye atıp yerel demokrasinin güçlendirilmesine önem vermiştir.

 
           Gelin şimdi Cumhuriyet dönemi Mardin yereline bir çarşıdan bakalım :
                 
              Bir önceki yazıda geçen ''delu'' Mardin'de 
kamyonların yıpranmış lastiklerinden yapılan bir tür ' kuyu kovasına 
' verilen ad olarak bilinir;hayvan pazarı ( Sok ıl- Devep ) ile 
Kayseriyé (Kapalı Çarşı ) arasında sıkışık kalan bir Çarşı ( Sok 
ıl-Sirrécin )'da üretilirdi lastik kuyu kovaları. 

 
             Lastiklerin irisini iki çırak tutarken sirréç/serrac 
elindeki keskin kösele kesen, bıçakla bir kasabın koca bir gövdenin 
derisini yüzercesine (selğ) hem kuyulardan su çekmek için 'delu' hem 
de tarım köylüsünün ve Kürt insanının ayağına bulduğu en ucuz yazlık 
lastik 'çerok(çarık) üretilirdi bu yerelde Mardin'de. 

 
            Kamyon lastiğinin geride kalan artıklarını, hamamda 
suyu ısıtmak için yakacak olarak satılır,çıkan tellerin körğen(kül ateşi
 ocağı)'den bir kaç kuruş ettiği için ayaklarımızın yanması pahasına 
toplar,sac sobacılarına ki bunlardan Ammo İzzo il-Hu(Aziz Amca)'ya 
satardık Cumhuriyet'imizin 37.yaşında Mardin'de...

 
           Cumhuriyet'imizin 40.yılına girerken, Beşir il-Yetemé 
lakaplı Beşir Ersoyak adında bir çocuk doktoru,trahom merkezi,veremle 
savaş dispanseri,iki sağlık ocağından başka halkımızın tıpkı bir özerk 
yereldeki halk dayanışmasını gösteren ve sağlıktaki bu boşluğu kapatmaya
 çalışan kırık-çıkıklara çare olan Beyt il-Kosal-li bugünkü ortopedi 
işlevinde deneyimli el becerilerine dayalı muayene ve tedaviyi 
yapan,diploması olmayan ama çaresizlikten sahiplenmeye çalışan kısaca 
KOSAL-Lİ Süryani Kadim halkının değerli hizmetlerini önce bir insan 
olarak sonra bir Mardin'li Arap olarak unutabilir miyim ?

 
           İlkyardım deneyimli insanlarımızın katkılarıyla adeta 
mahalle arasında bir sağlık ocağı enjeksiyon merkezi gibi çalışan yine 
Süryani Kadim halkından ve tanınan değerli bir ailenin(Beyt Huvato) 
değerli ablası Eliza'nın,her dilden/kültürden insanları ayırmadan merhem
 olmaya çalışması-emek vermesi, zorunda olmadığı halde günün her 
saatinde bu hizmeti verir olması halk dayanışmasının bir pratiği değil 
mi bu güzel insanlardan bizlere kalan ? 

 
          Ya Cumhuriyetimizin 47. yaşına gelene kadar Mardin'de 
önceleri ama çok öncelerinde yani Cumhuriyet öncesinden özel dişçi 
kalfalarımız Süryani Kadim hemşerimiz rahmetli İlyes il-dişçi il-ikbir 
(Diş hekimi Büyük İlyes )ve İlyes il-dişçi il-ığzayyır (Diş hekimi Küçük
 İlyes ) ikilisine sonradan Ammol Veyl ve eşi Nurdan hanım,Veysi 
Bisen'le beraber bu mesleği Mardin halkına hizmet vermeye devam 
etmekteyken ilimiz diş hastanesine ancak 2007-2008'de yani 
Cumhuriyet'imizin 74. yılında eski hastane binasında hizmete açılmıştır.

 
         Şimdi '' Bu ahval ve şerait içinde '' elimizi vicdanımıza 
koyarak sadece bu konularda Cumhuriyet'imizin getirebileceği demokratik 
ve paylaşımcı ya da sanayileşirken Güneydoğu'ya gereken yatırımdan 
özellikle insanlarına verilen değerden söz edebilir miyiz ?

 
        Kuruluşunun 47.yaşına gelene kadar hala köylüsüne çarık 
üretip giydirdiyse,yaşam tarzını ilgisizlikten adeta ilkel topluluk 
halinde bugünlere taşırken çaresiz kalıp 1960'lı yıllarda yani 
Cumhuriyet'imizin 37.yıllarından itibaren dalgalar halinde göçleri 
yaşadıysa Cumhuriyet'in demokratikleşmesini bile bile istemeyen 
statikocu zihniyetlerin,darbecilerin otoritelerine ve güçlerine 
güvenerek kurulmasına çalışılan yapının Demokratik Cumhuriyet olduğunu 
kim diyebilir ki ?

 
       Bu ülkedeki insanlara bir türlü sahiplenmeyip 
ortaklaştırılmayan anayasalarla,sevk ve idare edilmeye çalışılıp bir 
türlü istenilen kıvama getirilemeyen,potansiyel suçlu diye her iki 
ayağını bir '' delu '' ya, lastik kovayı da kuyuya atanlarla bugünkü '' 
Hepiniz kardeşsiniz '' örtüsü ve istismarıyla akan kanı durdurmak için 
bir türlü yasal güvence vermek istemeyenlerin demokratik,barışçıl bir 
anayasa çabası inandırıcı olabilir mi ?.. 

 
       Bana sorarsanız barışa hizmeti içi boş hamasetle 
yapamazsınız,yapmaya kalkışırsanız başa dönerken ' baharı ' kaybedip 
kışlarsınız.
 
       Oysa barışı dillendirmek başkasının ayak oyunlarına / uyutmacalarına gelip ' biat ' etmek demek değildir/olmamalıdır.
 
       Sizce barışın inandırıcılığını güvencelerle buluşturmadan,buz üzerinde yazılıp/çizilenlerle sağlanabilir mi ?
 
      Haftaya isterseniz tam olmazsa bile bizimle benzeşen 
yönleriyle 'demokratik anayasalara' başka ülkelerin deneyimlerinden 
bakalım...

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/koca-bir-govde--anayasa-ve-demokrasi--2)