# Komşunun Komşu Üzerindeki Hakları

> 

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/komsunun-komsu-uzerindeki-haklari
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2012-12-13T09:55:43+02:00
- Güncelleme: 2012-12-13T09:55:43+02:00
- Yazar: İRŞAD VE MÜRŞİD
- Kategori: KÖŞE YAZISI

Bu günkü yazımızda son dönemde günden güne önemini
yitiren komşuluk haklarından bahsetmek istiyorum.


Türkçede yaygın şekliyle fiziki olarak birbirine
yakın veya bitişik yerlerde yaşayanlara komşu denir. Yakınlık veya bitişik olma
ev bakımından iş yeri, arazi, köy veya şehir itibariyle de olabilir.
Dilimizdeki iş yeri komşusu, arazi komşusu, komşu köy tabirleri bunu ifade
eder.


Arapça da “Car” olarak kullanılan komşuluk, evi diğerinin evine bitişik olan,
birbirini himaye eden, koruyan, birinin yardımına ve imdadına koşan anlamlarına
gelir.


Peygamberimiz (s.a.v) komşuluğu “Komşunun hakkı, buradan, buradan, buradan,
buradan sağlı sollu, önlü arkalı kırk hanedir. (Yani kırk haneye kadar komşu
sayılır)” (Rüdani, Büyük Hadis Külliyatı, c.4, s.317)şeklinde
belirtmişlerdir.


İslam dinindeki komşuluğun
öneminden bahsedecek olursak bu konu ile ilgili olarak ayet ve pek çok hadisi
şerifler mevcuttur. Bu vesile ile bir kaçından bahsetmek en azından komşuluk
hakları ile ilgili olarak kafamızda bir şablon oluşacağı kanaatindeyim.


Kur’an-ı Kerim’de Yüce Allah,
komşuların gözetilmesini, haklarının korunmasını emretmiştir. 


“Allah’a
ibadet edin ve O’na hiçbir şeyi ortak koşmayın. Ana babaya, akrabaya,
yetimlere, yoksullara, yakın komşuya, uzak komşuya, yanınızdaki arkadaşa,
yolcuya, elinizin altındakilere iyilik edin. Şüphesiz, Allah kibirlenen ve
övünen kimseleri sevmez.” (Nisa 4/36)


Rasülullah (s.a.v): “Vallahi mümin olamaz, vallahi mümin
olamaz, vallahi mümin olamaz” buyurdu. Kendisine: “Ey Allah’ın Resulü, kim
mümin olamaz?” denildi: “Zulüm ve şerrinden komşusu güven içerisinde olmayan
kimse” buyurdu. (Sahih-i Buhari Muhtasarı Tecridi-i Sarih, Âdab Bölümü,
Hadis No:2019)


İbni
Ömer ve Âişe radıyallahu anhümâ’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah (s.a.v)şöyle buyurdu: “Cebrail bana
komşuya iyilik etmeyi tavsiye edip durdu. Neredeyse komşuyu komşuya mirasçı
kılacak sandım”
buyurmuşlardır.


Komşunun komşu üzerindeki haklarını
ise;


“Muaviye b. Hayde şöyle anlatıyor: Hz. Peygambere “Ey Allah’ın Rasülü!
Komşumun benim üzerimdeki hakları nelerdir?” diye sordum. Şöyle buyurdular:
“Hastalandığı zaman onu ziyaret edeceksin. Öldüğünde cenazesinde bulunacak, onu
mezarına varıncaya dek teşyi edeceksin. Senden borç istediği zaman verecek,
ihtiyacı olduğunda ihtiyacını karşılayacaksın. Kendisine bir iyilik
dokunduğunda onu kutlayacak; başına bir felaket geldiğinde de baş sağlığı
dileyip teselli edeceksin. Ayrıca onun evinin havasını bozmamak ve rüzgârına
engel olmamak için evini onunkinden yüksek yapmayacaksın. Bir de eğer ona bir
şeyler vermeyeceksen yemeğinin kokusunu kendisine duyurmayacaksın.”(Kandehlevi
M. Yusuf, Hayâtü’s– Sahâbe, c.3, s.37-38)


Bu hadisi şerif incelendiğinde
bugünkü toplumumuzda özellikle şehrimizde buna canlı şahitlik yapmaktayız. Çoğumuz
komşumuz hastalandığı zaman veya başına bir felaket geldiği zaman geçmiş olsun
ziyaretlerinde bulunmakta sevincine ortak olmaktayız. Bu haslet
geleneklerimizin içinde de yer almıştır. Özellikle ilimizin tarihi yapıları
incelendiğinde bir evin diğer bir evin önünü kapatmayacak şekilde inşa edilmesi,
daha doğrusu alt komşunun evinin damının, üst komşuya avlu olması ecdadımızın
bu hadis ışığında komşuluğa verdiği önemi ortaya koymaktadır.


Belki de çoğumuzun komşuluk
ilişkileri konusunda hatırladığımız bir başka şeyde arada bir kapı çalındığı
zaman komşu, yağ istiyor, şeker istiyor, tüpü bitmiş çayını kaynatmak istiyor
sözleri olmuştur. Bizlerinde bir şeye ihtiyacımız olduğunda ilk kapılarını çalacağımız
kimse komşularımız olmuştur.


Günümüzde ise hızlı şehirleşmenin, değişen
şehir yapılaşmasında ve iş hayatında bu güzel hasletlerden söz etmek mümkün değildir.
Modern hayatın getirdiği bazı
şartlar insanı “kalabalıklar içindeki
yabancı” durumuna getirmiştir. Zorunlu ilişkiler dışında “herkesin kendi
işine baktığı” bir hayat anlayışı günümüzde hâkim bir durumdur. Bunun olumlu
yanları olmakla birlikte, psikolojik ve sosyal olumsuzlukları da vardır. Avrupa
ülkelerinde sık sık rastlanan, ülkemizde de bazen haber ajanslarından
dinlediğimiz uzun süredir kimsenin girip çıkmadığı evden gelen kokular üzerine komşuların
ihbar etmesiyle içeri giren polislerin günler öncesinden hayatını kaybetmiş
insanlara rastlaması kalabalıklar içinde nasıl yalnızlaştığımızın örneklerinden
birisidir.


Komşular
arası ilişki öyle körelmiş ki yıllardır aynı binada yaşadıkları hâlde bir biri
ile tanışmayan, komşuluk ilişkilerine girmeyen nice insanların, ailelerin
varlığına şahit oluyoruz. Evet, sosyal hayatımız pek çok alanları ile
değişikliğe uğramıştır, önlem alınmazsa daha da uğrayacaktır. Ama bu
değişikliğin, bizim bazı olmazsa olmaz değerlerimizi de alıp götürmesine izin
vermemeliyiz. Bunun için bu ilişkileri güçlendirmek için en
azından Merdivende karşılaştığımız bir
apartman komşumuza vereceğimiz bir selam, göstereceğimiz bir güler yüz, samimi
bir hâl-hatır sormak, gerektiğinde kapı komşumuza bir ihtiyacının olup
olmadığını sormak, hatta pişirilen yemekten bir tabak ikram etmek komşular arasında oluşacak sıkı
bağların bir ilk adımını oluşturabilir.


Komşuluk ilişkilerinin müspet
yönleri hakkı ile gerçekleştirilemese de, hiç değilse olumsuz yönlerinden
kaçınmak lazımdır. Bunun için komşuları rahatsız edecek davranışlardan, televizyon,
teyp gibi cihazların sesini yükseltmekten ve ne tür olursa olsun komşuyu
rahatsız edecek davranışlardan kaçınmak gereklidir. Bu hem İslami hem de insani
görevlerimizdendir.


 


                                                                            
                              Ahmet SIRDAŞ


                                                                                      
Mardin Aile İrşad Ve Rehberlik Bürosu


                                                                                                         
İl Koordinatörü


 

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/komsunun-komsu-uzerindeki-haklari)