# Kürtler, Sınırlar ve Ulus Devlet

> 

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/kurtler-sinirlar-ve-ulus-devlet
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2013-06-24T13:47:09+03:00
- Güncelleme: 2013-06-24T13:47:09+03:00
- Yazar: FURKAN ÜRÜNDÜ
- Kategori: KÖŞE YAZISI

Ortadoğu’da ulus
devletlerin kuruluş sürecinde en çok acı çeken halk şüphesiz Kürtlerdi. Bu
süreçte, savaşın, çatışmanın, göçün, katliamın, asimilasyonun her türlüsü ile
karşılaşan yine Kürtler oldu. Arap, Türk, Fars coğrafyasının neredeyse tam
ortasında olmak, Kürtleri ulus olma paranoyası içindeki siyasi yapılanmaların
hedefi haline getirdi. Bu süreçte bir yandan Kürtlerin ulusçuluk düşüncelerine
temkinli yaklaşmaları diğer yandan konjoktürel engeller, benzeri yapılanmaları
Kürtler için imkansız kıldı. Ulusçuluk hastalığına yakalananlar başkalarıydı,
ama bu hastalığın acısını çekenler onlardan çok Kürtler oldu. 


Sınırlar, ulus devlet
olmanın en önemli göstergesiydi. Tarihte gerçek olmayıp da zaman içinde bu
kadar gerçekmiş gibi algılanmış başka bir şey var mıdır? Bir yüzyıl öncesinde
Ortadoğu’da yaşayan hiç kimsenin anlam veremeyeceği bu sınırlar,  Ortadoğu’nun bizatihi kendisiymiş gibi
algılanır oldu. Teoride sınırlar,  ulus
devletlerin,  kendine ait olduğunu iddia
ettiği coğrafyayı diğer ulusların coğrafyalarından ayırma girişimiydi. Gerçekte
Arap’ı Arap’tan, Fars’ı Fars’tan, Türk’ü Türk’ten ama en çok da Kürt’ü Kürt’ten
ve bunların hepsini birbirinden ayırmanın aracı oldular. 


Son yüzyılda Kürtler
tam anlamıyla bir sınır halkı oldular. Kürt coğrafyasından en çok ne ile
karşılaşılabilir sorusunun cevabı şüphesiz sınırdır. Buna rağmen, Kürtlerdeki
sınır algısı hiçbir zaman Türkler, Araplar ve Farslar gibi olmadı. Türkler,
Araplar ve Farslar ulusçuluğun etkisiyle sınırları bir noktaya kadar meşru
kabul ettiler. Ancak, Kürtlerin zihninde sınırları meşru kılacak hiçbir sebep
yoktu. Sınırın ne öteki tarafı ne de beri başka bir ulustu. Bu anlayışla
Kürtler, aslında uzun süre sınırın varlığına bile inanmak istemedi. Belki de bu
yüzden sınırın varlığı, tel örgüler hatta mayınlar kullanılarak, olabildiğince
belirginleştirilmeye çalışıldı.  Tüm
bunlara rağmen, nerdeyse bir yüzyıl sonra bile, Roboskililer halen sınırın
varlığını kabullenememişti!


Kürtlerin uluslaşma
sürecine girdiği bir dönemde sınırlar sorgulanmaya ve çok etkili ağızlardan
“ulus devletin sonu” şeklinde teoriler ortaya atılmaya başlandı. Bu teoriler
bir yandan Ortadoğu’nun geçmişine dayanan tarihi arkaplan ile diğer yandan
postmodern küreselleşme (ya da küre-yerelleşme) ile oldukça uyumlu görülüyor.
Bu teori bazen açık bazen de örtük bir şekilde de olsa ilk olarak “sınırları”
hedef alıyor. Tam da bu noktada, uluslaşma sürecini bir noktaya taşımış
toplumlarda, ironik bir şekilde “Kürtleşme eğiliminden” bahsetmek mümkün. Uluslar,
sınır konusunda teorilerden çok doğal yaşam pratiklerine dayanan ve sınırı
kabul etmemekte ısrar eden klasik ve doğal Kürt yaklaşımını kabul etmek zorunda
kaldılar ya da kalacaklar.  Bu yaklaşım
çok yeni olsa da, Ortadoğu’nun geleceğine yön vermesi en muhtemel teori olarak
görülüyor.  Ciddi ve insaflı
yaklaşımların hepsi, Ortadoğu’ya dair göstergeleri böyle okuyor.


İlginçlik şurada;
sınıra dair klasik Kürt yaklaşımının kabul görmeye başladığı bir dönemde
Kürtler de uluslaşmaya çalışıyor. Öyle ki; Kürtlerin bir kısmı, diğer halklar
gibi uluslaşmadıkça ve ulus devlete sahip olmadıkça hiçbir zaman onlarla aynı
seviyede olamayacaklarına dair bir kanaat taşıyorlar. Bu bağlamda uluslaşma
sürecini tamamlamayı bir hak olarak görüyorlar. Bu durum, ulus devletin sonunu
ilan eden ve sınırları hedef alan yaklaşım sahiplerinin, Kürtlerin hak
talepleri konusunda daha duyarlı olmalarını zorunlu kılıyor. Kürtler haklarının
teslim edildiğine ikna olmadıkları sürece, uluslaşma sürecini tamamlamaya
çalışacaklar. Bu da ulus devletin sonu teorilerini anlamsız kılmaya yetecektir.
Kısacası, “ulus devletin sonu”
teorisinde Kürtler kilit konumunda görünüyor. 

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/kurtler-sinirlar-ve-ulus-devlet)