# Mülteci Yaşamlar

> 

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/multeci-yasamlar
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2013-02-04T23:29:20+02:00
- Güncelleme: 2013-02-04T23:29:20+02:00
- Yazar: MEHMET DİNÇ
- Kategori: KÖŞE YAZISI

Dört yıl önceydi. Annesi Ermeni olan bir Süryani dostum aramıştı 
beni. Kentin beş kilometre dışında kalan Deyrulzafaran Manastırına 
gidelim mi demişti. Qamışlı’dan annesinin akrabaları gelmişti manastıra.
 Gelmişken annesini de görmek istiyorlarmış. Gidelim demiştim. Çok 
geçmeden de ben, Süryani dostum ve annesi koyulmuştuk yola.
Akşam 
vakitlerinde, saklı yaşamları imler gibi ard arda kapanan manastırın 
devasa ahşap kapıları, Süryani dostumun varlığıyla sonuna kadar 
açılmıştı önümüzde. Manastırın iç avlusuna girdiğimizde, çevreye 
yayılmış altmışa yakın insan vardı. Bazıları kendi aralarında 
konuşurken, bazıları da Metropolitin etrafında toplanmış, Arapça dilinde
 koyu bir dini sohbete dalmışlardı. Dostumun annesi, küçük gruplara 
ayrılmış insanların içinde biri kadın öbürü erkek olan akrabalarını 
aramaya başladı. Onları, kapıları iç avluya bakan beşik tonozlu 
odalardan birinin içinde, cevizden yapılma işlemeli sedirlerde oturmuş, 
manastır sakinleriyle sohbet ederken bulmuştuk.  Kadının adı Armanuş, 
erkeğin ismi ise Garo. Dostumun annesi ve akrabaları Arapça hasret 
gidermişlerdi.
Garo, pala bıyıklı, esmer, hafif göbekli, orta 
boylu, kırk beş yaşlarında biri. Bu haliyle Ermeni olduğunu bilmesem, 
amcam diyebileceğim kadar kendime yakın görüyorum onu. Qamışlı’da 
seramik döşeme ustasıymış. Garo’ya Mardinli olduğumu söyleyince Süryani 
cemaatinden biri olduğumu zannediyor. Arapça konuşmaya başlıyor benimle.
 Biraz Arapça sohbetten sonra ona Kürt olduğumu söylediğimde, yanlış 
şeyler söyledim mi diye, bir düşünceye kapılıyor. Ondaki kasıntıyı 
görünce, rahat konuş diyorum. Sonuçta bir halkın acılarını anlamadıkça 
ya da bir halkın acılarına tahammül etmedikçe insan olmaktan bahsedilmez
 diyorum. O andan sonra Kürtçe konuşmaya başlıyoruz. Garo, Kürtçe 
konuştukça, Kürtçesinin benimkimden daha temiz ve düzgün olduğunun 
kanısına varıyorum. Hani hiç tanımamış olsam ve aramıza bir perde 
çekilse, vaiz veren bir Kürt imam zannedeceğim. Bize ne kadar 
benzediğini söylüyorum. “Biz Kürtlerle dostuz,” demişti. Fakat 
söyleminde bir burukluk vardı…
Biraz sonra yanımıza toplanan 
birçok insanın hep birlikte dillendirdikleri gibi: kimisi, Muş’luyum 
diyor. Kimisi Silvan’lı, Kimisi Lice’liyim diyor. Şaşırıyorum. Bu böyle 
uzayıp gidiyor. Birçoğunda Türkiye’de terk ettikleri arazilerinin tapusu
 olduğu gibi Garo’da da Silvan’daki baba topraklarının tapusu var. 
Babasının ölüm vasiyetini yerine getirmek için Türkiye’de yaşayan bir 
Kürt dostundan rica etmiş. Silvan’daki baba evinden bir avuç toprağı 
getirmişler, mezarın üzerine serpmişler.  Dikran isminde bir diğeri söze
 karışıyor. “Bir zamanlar burada toprak ağası iken, bir anda çulsuz 
kaldık gurbet ellerde,” demişti. Bir zamanlar çile çekmek için 
rahiplerin kullandıkları bu odanın kunt duvarlarının sağırlığında çok 
şey konuşmuştuk. Hepsinin ortak düşüncesi, bir gün ata topraklarına geri
 dönmekti. Hepsi de o günün çok yakın olduğu kanısındaydı. 
“Topraklarımıza geri dönersek, bir yaz akşamı evimin damında, sana 
“mırra” ikram edip karşılıklı sohbet etme sözü veriyorum,” demişti Garo.
 Çok içten söylemişti. Bende o içtenlikle misafiri olacağıma dair söz 
vermiştim. Hala o içtenlikteyim ve sözümdeyim.
Saatler bayağı 
ilerlemişti. Süryani dostumun annesi, akrabalarından müsaade isteyip 
kalkmıştık. Yolda gelirken, çevremizdeki her şeyi silen gecenin 
karanlığında, Garo’nun beni kendi evinin damında misafir etme sözü ve 
benim ona verdiğim sözü düşünüyordum. Sonra başka düşüncelere dalmıştım:
 yüz binlerce dönüm arazi… devletin o toprakları sattığı ve şu an o 
toprakları işletenler. Şu an o evleri mülk edinenler. Toprak namustur 
deyip toprak için adam öldürenler… Devlet politikası… Düşündükçe umudum 
azalıyordu. Garo sözünü yerine getirecek miydi? Pek emin değildim. En 
azından geçen dört yıl zarfında bu ihtimalin esamesi bile okunmadı. O 
yüzden işe Ermeni’lerden özür dileyerek başlanmalı diye düşünenlerdenim.
 Ömrümüzün geri kalanı yeterse de Garo ile bir yaz akşamı Silvan’daki 
evlerinin damında mırra içip sıkı bir sohbete dalmayı hayal ediyorum. 
Çünkü kardeşçe yaşamayı bildikten sonra dünya hepimize yetecek kadar 
geniş…

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/multeci-yasamlar)