# Okullarda okutulmak üzere hazırlanan Kurdî kitabı üzerine birkaç eleştiri (2)

> 

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/okullarda-okutulmak-uzere-hazirlanan-kurdi-kitabi-uzerine-birkac-elestiri-2
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2013-01-20T06:57:58+02:00
- Güncelleme: 2013-01-20T06:57:58+02:00
- Yazar: CîHANê HESûNî
- Kategori: KÖŞE YAZISI

Yazının ekran görüntüsüne aşağıdaki bağlantıya tıklayarak ulaşabilirsiniz:

Twitter:  Xurcik
   
Okullarda okutulmak üzere hazırlanan Kurdi kitabı üzerine birkaç eleştiri (2)

5)
Kitabın 13. sayfasında alfabeye yer verilmiş ve harf kelimesinin karşılığı
olarak “tîp” kelimesi kullanılmış.


a- Öz
Kürtçecilerin bir bölümü başka dillerden gelen kelimelerin tamamını Kürtçeden
temizleme iddiasıyla ortaya çıktı. 


-Bir bölümü ise “Kürtçede
Arapça kelimeler olmasın da hangi dilden olursa olsun” anlayışıyla Kürtçede
yüzyıllardır kullanılagelen Arapça kelimelerin yerine başka dillerden kelimeler
koydular.


-Ve hatta Kürtçeden
veya diğer İrani dillerden Arapçaya geçmiş çok sayıda kelimeyi bile Arapça
sanarak dilden çıkartıp onların yerine başka dillerden veya lehçelerden
kelimeler koydular. Yeni aldıkları kelimelerin bir kısmının manasını da doğru
bilmedikleri için yanlış manalar verdiler. Bu başlı başına bir konudur, ileride
buna değinmeye çalışacağım.


-Söz konusu Arapça
kelimelerden biri “herf” (harf) kelimesidir. Bu kelimenin yerine İngilizcedeki
type kelimesi eğilip bükülüp “tîp” şekline sokularak Kürtçeye zorla sokulmaya
çalışılıyor. Bunu bilmeyenler de bu kelimeyi öz Kürtçe bir kelime sanıyor.


Tîp kelimesi öz
Kürtçe bir kelime olsa hadi neyse… Herf kelimesi Arapçadan alınmış da olsa madem
ki yüzyıllardır kullanılıyor ve manası halkın tamamı tarafından biliniyor ve
madem ki bunun yerine koyabileceğimiz başka bir öz Kürtçe kelime yok,  o zaman bu kelimeyi atıp yerine yeni bir
kelime koymanın mantığı nedir?


Başkası yapsa anlarım,
ancak medrese kültürünün içinden yetişmiş ve “mele” (ki bence bu unvan
ordinaryüs profesörlüğün de üstünde bir ünvandır) olan Prof. Dr. Kadri Yıldırım
ve Doç. Dr. Abdurrahman Adak’ın bunu yapmış olmasını bir türlü anlayamıyorum.


b- Çocuk,
günlük hayatta duyduğu kimi seslerin bu alfabede olmadığını duyacak ve buna bir
mana veremeyecek.


Bu durum bir sorun
olarak duruyor. Sorunun çözümü için dil bilimcileri Celadet Bedirhan, Mûrad
Ciwan, Kemal Burkay ve Arif Zêrevan kitaplarında bize kimi ek sesler aktarıyor.


Bu sorunun en meşhur
örneği “ker” kelimesidir. “Ker” yazıldığında eğer “k” sert okunursa “eşek”,
yumuşak okunursa “sağır” demektir:  “Ma
qey ker e ku deng nabe xwe?”


 


K (sert): Kar                        Karekî min î bilez heye.


K (yumuşak): Kar             Karekî min î xurt heye.


 


Ç (sert): Çar                       Çar
roj.


Ç (yumuşak): Çar             Ez neçar im.


 


P (sert): Par                        Para
min.


P (yumuşak): Par             Sala parî


 


T (sert): Têr                        Têr
nake.


T (yumuşak): Têr              Êdî tîr nakeve têr


 


H (normal): Har                Har
bûye.


Ħ veya Ḧ:
Hecî Ħecî Miheme


 


X: Xezal                               Ẍ (Arapçadaki  غ):  Ẍezal


 


Fonetik alfabede: ʕ , Arap alfabesinde ع


ve Türkçe alfabede ‘ şeklinde olan ses:


 


ʕalim
   veya                      ‘alim


 


Bu sesleri de çocuğa
dayatıp kafasını karıştıralım demiyorum ancak en azından bu ek sesler de ek bir
bölümde verilmeli ve seslendirilmeleri yavaş yavaş zamana bırakılmalıydı.                                  (Devam edecek)

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/okullarda-okutulmak-uzere-hazirlanan-kurdi-kitabi-uzerine-birkac-elestiri-2)