# Sivilleşme ve STK'lar

> 

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/sivillesme-ve-stklar
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2015-04-20T17:59:37+03:00
- Güncelleme: 2015-04-20T17:59:37+03:00
- Yazar: TEKİN ORUÇ
- Kategori: KÖŞE YAZISI

        İngilizcesi “non-governmental organisations” olan, Türkçede ise “Gönüllü
kuruluşlar”, “Devlet dışı oluşumlar” veya “Kâr amacı gütmeyen kuruluşlar”
olarak da tanımlanmaktadır.
       Türkiye, 90’ lı yılların ilk
yarısından itibaren sivilleşme ve sivil toplum olma sürecine girerek yenileşme
ve gelişme trendine hızlı bir giriş yapmıştır. 2000’ li yılların başlarında ise
bu süreç daha da güçlenerek“sivilleşme ve sivil toplum” olma yolunda hayli mesafe kat ettiğine
şahit oluyoruz.
      Süreç ilerledikçe, derin yapıların toplum
üzerindeki baskılarının azalmasına da bağlı olarak; bu kuruluşlar büyüdü,
çeşitlendi ve yaşamın her alanına “sivil kuruluş” tabelalarını asmaya
başladılar.
       Sivil toplum içinde barınan sivil
insanlar ve bunların görünen eli olan STK’ lar; bireylerin birbirleriyle ve
devletin de bireylerle temas kurmasına, iletişime geçmesine ve kurguladıkları
organizasyonlarını sonuca götürme refleksleri içinde hareket ederek; zaman
içinde ihtiyaç duyulan oluşumlar özelliğine bürünmüşlerdir. Bu kuruluşlar,
insanların taleplerini şiddete dayandırmadan duyururlar. Kamuoyu oluştururlar
ve resmi devlet çevrelerince dikkate alınmalarını için yoğun bir çaba içinde
çalışırlar.
***
    Modern toplumları iki türlü kuruluş yönetir.
Bunlardan ilki: Otoriteye, mecburiliğe ve tepeden inmeciliğin getirdiği mahalle
baskısına dayanılarak üye olunan; temel amacı iktidar olma arzusunu taşıyıp
birer baskı unsuru olarak ortaya çıkan siyasi partiler, meslek odaları, barolar
ve iktidara yakın sendikalardır. Diğeri ise gönüllülük esasına dayalı; iktidar
amacı gütmeyen, kazanç beklentisi olmayan, hükümet dışı ve realist bir
biçiminde hareket eden tabandan kuvvet alan sivil kuruluşlardır.
      Sivil
insanlar, devletin ulaşamadığı,
hatta ulaşmak istemediği alanlara; gönüllülük esasına bağlı olarak ulaşırlar.
Bu sivil insanlar, “Sivil
kuruluşları” ;
sivil kuruluşlar da güçlenip genişledikten sonra “Sivil toplumu” meydana getirirler. Bu sivil
kuruluşlar toplumun sağında, bazen solunda, bazen daha sağında veya daha
solunda yer alma isteklerinin aşırılığı; asıl amacı tüm halk kitlesine fayda
sağlamak olan ve asgari bir şekilde hakkaniyeti temsil etme hedefine
odaklanması gerekirken; sivilleşme ve şeffaflaşma özelliklerinden arınarak
kapalı ve tek tarafa açık olan birer örgüt pozisyonuna düşerler.
       Sivil toplum demokrasinin uygulandığı
alanlarda kök salar ve dallanıp budaklanır. Kendi gelişimini tamamladıktan
sonra toplumun en alt kademesindeki yaşam alanlarına nüfus eder. Gücü ve
kuvveti bulduğu zaman demokrasiyi besler. Çapraz genişlemeden çok; yan yana ve
birbirini destekler vaziyette genişleyip; etki alanını toplumun damarlarında
çoğaltarak geliştirir. Sivil toplum, sivil kuruluşların örgütlülüğü sayesinde;
bir tek aklın verdiği hükümlerin doğruluğunu çürütmüştür. Birden fazla akıl ve
istişare ile alınan kararlar, insan yaşamında uygulanabilirlik düzeyini artırmıştır.
     İşte bunun için sivil kesimin
oluşturduğu cephelerden çekinmemeliyiz. İster etnik ve kimlik alanında, ister
inanç boyutunda, ister siyasal alanda, ister eğitim, ister işçi hakları bazında
veya ekonomik alanda olsun. Tüm toplumun yatay ve çapraz damarlarında
derinlemesine hayat bulan STK’ lardan ve sivilleşmeden de korkmamalıyız.
        İnsanı merkeze almayan fikirler ve
şiddete dayanan oluşumlar; milletin, berrak nehirlerde yıkanma fırsatını
elinden almaktadır. Bu sebeple insanın ve inancın elitliği ile beslenen
bireyler ve bu bireylerin kurduğu STK’ lar, sivilleşme nehirlerimizin gür
akmasına katkı sunacak ve birlikte yaşama direncimizi kuvvetlendirecektir.
         Tüm bunların yanında sivil toplum
kuruluşlarının handikaplarından da haberdar olmak zorundayız. Devlet
mekanizmasından etkilenen sivil kuruluşlar; devletin ekonomik ve hükmetme
gücüne fazladan yanaşmaya hazırdırlar. Eğer statükoculuğu destekleyen iktidar
ve hükümet ile paralel düşünülüyor ve birlikte hareket ediliyorsa; kendisinin,
bir o kadar kontrol altına alındığını bilmesi gerekir. Bu bazen ikisinin de
işine yarıyor olabilir. Devlet STK’ ların eli ile halkın taleplerini
düzenleyebilmekte ve dizginleyebilmektedir. İplerini elinde tutma becerisini
kuvvetlendirmekte, toplumun fren ve gaz pedallarını kontrol altına alabilmektedir.
Buna karşılık STK’ ların da devletin verdiği paralarla zenginleşir, servet
transferinde aracılık eden bir oluşum haline gelir, devletin nüfuslu ellerinde
varlığını sürdürürler. Bu durum, onların “Sivil kuruluş
ve Sivil toplum” olma vasıflarını kaybetmelerine sebep
olur, zamanla halk nezdinde itibarsızlaşır ve etkinliklerini yitirirler.
         STK’ lar özerkliklerinden taviz
veremezler. Devlete yanaşıp onu yüceltemezler. Devleti, devletin memurları
yüceltir ve yüceltme sloganlarını da onlar atar. Yüceliğinin
esasını  devletin tüm bireylere eşit mesafedeki duruşu ve sosyolojik
kültürlere olan uzaklığı  belirler.
        Evet, bugün ülkemizde sayıları on
binleri bulan sivil kuruluşların kendi aralarında da istenilen düzeyde bir
iletişim sürecine dahil olamadıklarını görüyoruz. Aynı amaç için kurulan ve
aynı alanda çalışmalarını sürdüren ve de aynı kitleye hitap eden birçok sivil
toplum kuruluşun birbirinden haberleri yoktur. Hatta çoğu birbirini
desteklemez. Bu da STK’ ların güçsüzlüğüne sebep olmakta ve etkinliklerinin
azalmasına yol açmaktadır. Hem ulusal düzeyde, hem de yerel bazda tüm sivil
kuruluşların güç birliği yapmaları gerekir.
***
          Ülkemiz seçim
sürecini atlatıldıktan sonra  Yeni
Anayasa ve toplumsal sözleşmeler niteliğindeki yeni kanunları hazırlayıp pişirilmek
üzere fırına verilecektir. Bu süreçte; ‘Fırın
sıcaklığının ayarlama derecesi’ STK’ların gücüne inanan sivil
insanların elinde olacak ve işbirliği yapmalarına bağlı olarak değişecektir.
Fırındaki yüksek sıcaklık, sosyal tabakalar arasında var olan gerilimleri
artırır ve uzlaşabileceğimiz insani değerlerimizi toptan yakabilir.
       Zaman, Tarikat zamanı mı? Zaman,
Cemaatleşme zamanı mı? Yoksa bunların dışında zaman, STK’ların zamanı mı? Veya
STK’ların kaymağını yeme zamanı mı?
             Tüm bu soruların cevabını yine zaman
verecektir.
              Vesselam herkese…

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/sivillesme-ve-stklar)