# Ticaret Ahlakı

> 

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/ticaret-ahlaki
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2013-03-31T20:20:01+03:00
- Güncelleme: 2013-03-31T20:20:01+03:00
- Yazar: İRŞAD VE MÜRŞİD
- Kategori: KÖŞE YAZISI

Ticaret Ahlakı


 


İnsan hayatını
devam ettirmek ve yaşamak için ev, ev eşyası, yiyecek ve giyeceğe muhtaçtır. Bu
ve benzeri ihtiyaçlarını karşılamak için ise çalışması ve kazanç sağlaması
gerekir. Hiç şüphesiz bu kazanç yollarından birisi de ticarettir. Ticaret
deyince Sadece meslek sahibi olan
tüccarlar değil, her insanın, ticaretle uzaktan yakından ilgisi vardır.
İnsanlar günlük hayatta ya alıcı ya da satıcı konumundadır. Yani alışveriş,
günlük hayatın kaçınılmaz bir parçasını teşkil etmektedir.


Öncelikle belirtmek gerekir ki,
Resulullah (s.a.v) “Rızkın onda dokuzu
ticarettedir.”1 buyurarak, insanları ticarete teşvik etmiştir. Ayrıca:
“Emin ve (alışverişinde) doğruluktan ayrılmayan ticaret ehli, Peygamberler, Sıddıklar,
şehitler ve Salihlerle beraberdir.”2 buyurarak, makbul ticaretin bir kısım
şartlara bağlı olduğuna dikkatlerimizi çekmiştir.


 


Bunun için, alışverişle, yani ticaretle
ilgili bir kısım esasların bilinmesi gerekmektedir. Bu yazımızda bunları kısmen
de olsa belirtmeye çalışacağız.


Ticaret ahlâkı denildiği zaman; dürüst,
doğru ve güvenilir bir tacirde bulunması gereken ahlâkî faziletler akla gelmektedir.
Bu ahlaki faziletlerin başında 


1-Ölçü ve tartıyı adil olarak yapmak gelmektedir.
Ayeti kerimede “"Ölçüyü
adaletle tutun ve eksik tartmayın." Buyurulmaktadır.


2-Alışverişte
Yalan Konuşmamak ve Yalan Yere Yemin Etmemek, malın vasfını olduğu gibi
söylemek; Ayeti Kerime de" Allah'a
verdikleri sözü ve yeminlerini az bir paraya satanlar var ya, işte onların
ahirette bir payı yoktur. Allah kıyamet günü onlarla hiç konuşmayacak ve onları
tezkiye etmeyecektir. Onlar için acı bir azap vardır." buyurulmaktadır.


3-Karaborsacılık; Karaborsacılık,
yiyecek maddeleri satın alıp, fiyatları yükselsin diye saklamak demektir.
Karaborsacılık, ticarette dinin tasvip etmediği sakıncalı davranışlardandır ve
haksız bir kazanç yoludur. Peygamberimiz (s.a.v) "Karaborsacı ne kötü insandır! Ucuzluk olunca üzülür, pahalılık
olunca sevinir."


4- Ticaret,
insanı Allah’ı anmaktan alıkoymamalıdır. Ayeti kerimede “Öyle adamlar vardır ki, ne ticaret ne de alış-veriş onları, Allah'ı
anmaktan, namaz kılmaktan ve zekât vermekten alıkoymaz. Onlar kalplerin ve
gözlerin allak bullak olduğu bir günden korkarlar.” Buyurulmaktadır.


 


Peygamberimiz
(s.a.v) bir defa ekin pazarına uğramış, hoşuna giden bir buğdayı eli ile
yoklayınca eline ıslaklık isabet etmişti. Buğday sahibine: 


- Ey ekin
sahibi, bu ne? Diye sordu. Ekin sahibi: 


- Ey Allah'ın
Resulü, yağmur altında kaldı ve ıslandı, deyince Peygamberimiz: 


"O ıslak kısmı insanların görmesi için
ekinin üstüne koysaydın ya. Bizi aldatan bizden değildir" buyurdu.1


 


Tarihe baktığımız
zaman ecdadımız bu prensipler doğrusunda hareket etmişlerdir. Örneğin Sabahleyin dükkânına ilk gelen
müşteriye müstesna bir ilgi gösterir, ona münasip bir ikramda bulunurlarmış.
Müşteriyi "Cenâb-ı Allah’ın takdir ettiği rızkı kendisine ulaştıran
kişi" olarak görür, onu veliyi nimet kabul ederlerdi.


Onlar eline geçen müşteriyi, sömürmeyi değil, memnun etmeyi
ön planda tutmuşlardır. Bir miktar mal alan kimseye, komşusu bulunan esnafı
göstererek, "Ben sizden yeteri kadar kâr elde ettim. Şu komşum henüz
siftah etmedi. Malın bir kısmını da ondan alınız" diyerek göz tokluğunun
örneklerini vermişlerdir.


Bir de bu günkü perişan halimize baktığımız zaman, şâirin
haklı olarak sorduğu, "Nemiz kalmış
fezâilden, Nemiz eksik rezâilden?" sorusunu tekrarlamak ihtiyacını
duyuyoruz. Uyanmamıza vesile olur düşüncesi ile sözlerimizi bir hadisi şerif
meâli ile tamamlamak isteriz: "Biriniz,
kendi nefsi için sevdiğini (din) kardeşi için sevmedikçe (hakkıyla) iman etmiş
olmaz”


 


1-Suyûtî, el–Câmi’u’s–Sağîr
[Feyzu’l–Kadîr’le birlikte], 3, 244


2-(Tirmizî, Büyû, 4)


 (Müslim, İman, 43/295) 


Ahmet Sırdaş


                                                                                
                        Mardin
Müftülüğü


Aile İrşad Ve Rehberlik Bürosu

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/kose-yazisi/ticaret-ahlaki)