Mali'de Mevcut Durum (9)

Mali'de Kara bahtlı Afrika’nın Siyah inci insanlarını yakından tanımanın yanında; ülkenin durumunu, kültürünü, inançlarını, yöresel zenginliklerini de birebir yerinde yaşama fırsatım oldu.

Osmanlı İmparatorluğu kadar olmasa da kadim bir geçmişe sahip Mali İmparatorluğu merkezi olan Mali'yi tanıma ve gezme imkanı sağlayan Help Yetim'in Genel Başkanı Cavit Ataş'a renkli, dost ve kardeş Mali'deki dostlarımız Davut, Musa ve Yusuf'a teşekkürlerimi sunuyorum.

Yazıya ülkedeki sağlık ve mevcut durumunu özetleyen bilgiler vererek başlamak istiyorum.

Yaş ortalamasının 52 olduğu ülkede en büyük sorun iç savaş, sivrisineklerle bulaşan sıtma ve özellikle kirli sudan kaynaklı katarakt.

SITMA TEHLİKESİ

Yurtdışına çıkmadan önce herkesin uyardığı konu sıtma ve hijyen koşulları oldu.

Sıtma geçmişte Türkiye'de de yaygın görülen bir hastalıkken, yapılan başarılı çalışmalar sonucunda üstesinden gelindi. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre son 15 yıl içerisinde sıtmadan ölüm vakaları yüzde 60'tan yüzde 37 oranında düşüş yaşanmasına rağmen hastalık, hala dünyadaki enfeksiyon sağlık risklerinin başını çekiyor.  

Yüzde 90'ı Afrika ülkelerinde görülen ve ölenlerin yüzde 78'i çocuklar olan sıtmada sadece bir yıl içinde yaklaşık 214 milyon vaka yaşanmış ve bu vakalardan 438 bin kişi hayatını kaybetmiş. Aynı kurumun verilerine göre, dünyada kız çocuklarının sünnet yapıldığı ülkelerin başında yine Mali geliyor. Bu durum İslami bir uygulama olarak lanse edilse de kız çocukların sünnet olayının özünde, 4 bin yıllık Firavun döneminden gelen bir gelenek var. Bulaşıcı ve ölümcül hastalıkların taşıyıcılığına neden olan, kız çocukların bu sünnet olma geleneğine karşı, önlem ve yasal uygulamalar için çalışmalar devam ediyor.

KATARAKT SORUNU

Mali'deki yaklaşık 20 milyon insanın neredeyse %1.2’si göremiyor. Bu insanların görememe sebeplerinin başında ise kirli su ve yetersiz beslenmeden kaynaklı katarakt geliyor.

İlaç veya gözlükle tedavisi mümkün olmayan katarakt çoğunlukla Afrika ülkelerinde ortaya çıkıyor. Tek tedavisi ameliyat olan bu hastalıktan Mali'de beslenme ve iklim şartları sebebiyle binlerce insan genç yaşta görme yeteneğini yitirmektedir.

Göz doktoru sayısının yetersizliği de buna eklenince özellikle kırsal kesimlerde birçok hasta, ameliyat olamadan karanlığa mahkum yaşamaktadır. Afrika'da her 5 saniyede bir kişi ve her 1 dakikada bir çocuk kör olmaktadır. Özellikle Sahra kuşağı üzerinde yer alan Mali gibi ülkelerde ortalama olarak 40 bin insana bir doktor düşerken, milyonlarca insan hayatlarında hiç doktor görmeden yaşıyor.

Mali'de ameliyat yapabilen göz doktoru sayısı sadece 15’dir. Bu da 1,3 milyon kişiye sadece bir göz doktorunun düştüğü anlamına geliyor.

İÇ SAVAŞLAR

Ülkenin boğuştuğu bir diğer sorun ise Fransa'nın kışkırtması ile ülkenin kuzeyinde bulunan kabileler arasında devam eden iç savaşlar.

8 eyaleti bulunan ülkenin bir kısmı Sahra Çölünün etkisinde olması diğer bir kısmının ise savaştan kaynaklı ulaşılamaz olması ve iki yıldır da darbe ile yönetiliyor olmasından dolayı Mali'de tam bir kaos hakim.

10 yıl önce Mali'da başlayan çatışmalarda çoğunluğu Tuaregler'den oluşan Azavad Ulusal Kurtuluş Hareketi ülkenin kuzey bölümünün kontrolünü ele geçirerek Azavad ismiyle bağımsızlık ilan ettiler.

Tuaregler, kadın ya da erkek fark etmeksizin uzun boylu, geniz omuzlu, uzun bacaklı ve ten rengi koyu kahverengi olan bir halktır. Savaşçı ve yüzleri örtülü olan Tuaregler, çölün efendisi olarak anılırlar.

2012'deki darbe sonrasında örgütün alanını genişleterek git gide kontrolü ele geçirmesi üzerine Fransız ordusu Ocak 2013'te Serval adı ile bir Harekât başlattı.

Hiçbir sonuç alamayan askeri harekatla birlikte artan kaos ortamından Mali yönetimi ve halkı çok huzursuz olsa da Fransa ve Batı dünyasının bu durum üzerinden rant devşirmesi, bu sürecin daha da uzayacağı anlamına geliyor.

MALİ'Yİ DE BÖLMEK İSTİYORLAR

Diğer Afrika ülkelerinde olduğu gibi, Mali de batı dünyasının kirli oyunlarına karşın; kendi ayakları üzerinde durmak istese de işi çok zor.

Komşuları Sudan ve Libya gibi Mali'yi de bölmek isteyen Sömürgecilerin ve karanlık güçlerin desteklediği kabile savaşları Mali'nin zengin yeraltı ve yerüstü kaynakları talan etmişler.

Mali Hükümeti ve Halkı bu kirli savaşın bitmesi için elinden geleni yapıyor. Ancak acı, gözyaşı, yoksulluk, hastalık, açlık ve ölüm her yerde kol geziyor.

Nezir Güneş

Mardin Gazeteci ve Yazarlar Derneği Kurucu Başkanı 2008-2014 Mardin STK Platformu Sekreteryası 2008-2022 Türkiye İnternet Medya Birliği Mardin Temsilcisi 2022 - Mardin Life Dergisi ve Gazetesi Gene

YORUMLAR

YORUM YAZ!

Yorum Ekle