Kırsalda Değişim: Mardin’de Tek Tırnaklı Sayısı Düşüşte

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye’de tek tırnaklı hayvan varlığı son 20 yılda büyük ölçüde azaldı. Tarım ve ulaşımdaki teknolojik gelişmeler, özellikle kırsal bölgelerde kullanılan at, eşek ve katır sayısının hızla düşmesine yol açtı.

Verilere göre, 20 yıl önce Türkiye’de 204 bin 352 at, 329 bin 475 eşek ve 75 bin 18 katır bulunurken, geçen yıl bu sayılar ciddi şekilde geriledi. At sayısı yüzde 68 düşüşle 65 bin 339’a, eşek sayısı yüzde 81 azalmayla 60 bin 332’ye, katır sayısı ise yüzde 83 düşüşle 12 bin 398’e indi.

1991 yılında toplamda 1 milyon 631 bin 144 olan tek tırnaklı hayvan sayısı, 2006’da 608 bin 845’e geriledi. 2016’da ise at sayısı 120 bin 40’a, eşek sayısı 151 bin 439’a, katır sayısı 38 bin 229’a düştü. Son veriler, düşüşün hız kesmeden devam ettiğini gösterdi.

Mardin’de geleneksel kullanım azalıyor

Tek tırnaklı hayvanlar, uzun yıllar boyunca Mardin’in kırsal mahallelerinde yük taşımacılığı, tarla işleri ve ulaşımda önemli rol oynadı. Ancak son yıllarda traktör, kamyonet ve tarım makinelerinin yaygınlaşmasıyla birlikte bu hayvanlara olan ihtiyaç önemli ölçüde azaldı.

Özellikle dağlık ve ulaşımı zor kırsal alanlarda hâlâ sınırlı sayıda kullanılan eşek ve katırların, geçmişe kıyasla çok daha az sayıda olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, bu durumun yalnızca ekonomik değil, kültürel bir dönüşümü de işaret ettiğini ifade ediyor.

Büyükbaş ve küçükbaşta artış var

TÜİK verilerine göre, tek tırnaklı hayvan sayısı azalırken Türkiye genelinde toplam canlı hayvan sayısı arttı.
2006’da 43 milyon 232 bin olan canlı hayvan sayısı, geçen yıl 75 milyon 583 bin 303’e yükseldi.

Son verilere göre:

• Sığır sayısı: 17 milyon 544 bin 200

• Manda sayısı: 164 bin 785

• Koyun sayısı: 46 milyon 688 bin 813

• Keçi sayısı: 11 milyon 185 bin 505

Kümes hayvanlarında ise hindi sayısı 3 milyon 192 bin, ördek sayısı 389 bin, kaz sayısı 1 milyon 264 bin olarak kayıtlara geçti.

Uzmanlara göre, Mardin gibi hayvancılığın hâlâ önemli bir geçim kaynağı olduğu bölgelerde küçükbaş ve büyükbaş sayısındaki artış sürerken, tek tırnaklı hayvanlar giderek tarihe karışan bir unsur haline geliyor.