# Mardin’de Tatlı Telaş Başladı! Kazanlar Kaynıyor, Damlar Pestille Doldu

> Mardin’in Ömerli ilçesinde bağ bozumu döneminin başlamasıyla birlikte köylerde tatlı bir telaş yaşanıyor. Bağlardan toplanan üzümler, zahmetli ve bir o kadar da geleneksel yöntemlerle pekmez, pestil, bademli ve cevizli sucuğa dönüştürülüyor. Atalarından miras kalan bu geleneği yaşatan mahalle sakinleri, hem kışlık yiyeceklerini hazırlıyor hem de ihtiyaç fazlası ürünleri satarak aile ekonomilerine katkı sağlıyor.

- Kaynak: Mardin Life
- URL: https://www.mardinlife.com/mardin/mardin-de-tatli-telas-basladi-kazanlar-kayniyor-damlar-pestille-doldu
- Dil: tr-TR
- Yayın tarihi: 2026-10-12T09:33:47+03:00
- Güncelleme: 2026-10-12T09:33:00+03:00
- Yazar: BEŞİR ŞAVUR
- Kategori: MARDİN
- Görsel: https://cdn.mardinlife.com/2026/10/12/mardin-de-tatli-telas-basladi-kazanlar-kayniyor-damlar-pestille-doldu-705166.webp

Mardin’de Asırlık Gelenek Yeniden Canlandı! Kazanlar Kaynıyor, Damlar Pestille Doluyor
Mardin’in Ömerli ilçesinde bağ bozumu döneminin başlamasıyla birlikte köylerde tatlı bir telaş yaşanıyor. Bağlardan toplanan üzümler, zahmetli ve bir o kadar da geleneksel yöntemlerle pekmez, pestil, bademli ve cevizli sucuğa dönüştürülüyor. Atalarından miras kalan bu geleneği yaşatan mahalle sakinleri, hem kışlık yiyeceklerini hazırlıyor hem de ihtiyaç fazlası ürünleri satarak aile ekonomilerine katkı sağlıyor.

Mardin’in Ömerli ilçesine bağlı kırsal Sivritepe (Xirbébelik) Mahallesi’nde, sonbaharın gelmesiyle birlikte yıllardır sürdürülen bağ bozumu geleneği yeniden başladı. Üzüm bağlarında sabahın erken saatlerinden itibaren başlayan hasat hareketliliği, mahallede kurulan kazanların kaynaması ve evlerin damlarında pestillerin kurumaya bırakılmasıyla devam ediyor.

Yüzyıllardır kuşaktan kuşağa aktarılan geleneksel üretim yöntemlerini yaşatmaya çalışan mahalle sakinleri, bağlarında yetiştirdikleri üzümleri büyük bir emekle işleyerek kış aylarının vazgeçilmez lezzetleri arasında bulunan pestil, pekmez, bademli ve cevizli sucuk hazırlıyor.

Özellikle aile bireylerinin bir araya gelerek gerçekleştirdiği üretim süreci, yörede yalnızca kışlık yiyecek hazırlığı olarak değil, aynı zamanda birlik, beraberlik ve dayanışmanın önemli bir parçası olarak görülüyor.

ÖMERLİ’DE BAĞ BOZUMU HEYECANI: HER EVDE AYRI BİR TELAŞ

Üzüm yetiştiriciliğinin geleneksel tarımsal faaliyetler arasında yer aldığı Ömerli ilçesinde, bağ bozumu döneminin başlamasıyla birlikte mahallelerde hummalı bir çalışma yürütülüyor.

Yıl boyunca büyük bir emekle yetiştirilen üzümler, olgunlaşmalarının ardından aile bireyleri tarafından toplanıyor. Sabahın erken saatlerinde bağlara giden mahalle sakinleri, topladıkları üzümleri evlerine taşıyarak şire hazırlığına başlıyor.

Toplanan üzümler, geleneksel yöntemlerle ezilerek suyu çıkarılıyor. Elde edilen üzüm şiresi ise büyük kazanlarda kaynatılarak farklı yöresel ürünlerin yapımında kullanılıyor.

Mahalle sakinleri, üretim sırasında bir yandan kışlık ihtiyaçlarını karşılamaya hazırlanırken diğer yandan geçmişten günümüze ulaşan kültürel mirası gelecek kuşaklara aktarmanın mutluluğunu yaşıyor.

ÜZÜMÜN PEKMEZ VE PESTİLE UZANAN ZAHMETLİ YOLCULUĞU

Sivritepe Mahallesi’nde üzümlerden pestil yapımı, sabır ve yoğun emek gerektiren aşamalardan oluşuyor.

Bağlardan toplanarak evlere getirilen üzümler, öncelikle geleneksel yöntemlerle eziliyor. Üzümlerin suyunun çıkarılmasıyla elde edilen şire, büyük kazanlara alınarak odun ateşinde yaklaşık 2-3 saat kaynatılıyor.

Kaynatma işlemi sırasında hazırlanan karışım, pestil yapımına uygun kıvama getiriliyor. Ardından elde edilen pestil hamuru, temiz bez ve çarşafların üzerine ince tabakalar halinde yayılıyor.

Yaklaşık bir saat bekletilen pestiller, daha sonra güneşin etkisinden yararlanılarak kurutulmak üzere evlerin damlarına seriliyor.

Güneş altında kuruyan pestiller, uygun kıvama ulaştıktan sonra bezlerden ayrılarak tüketilmek ve saklanmak üzere hazırlanıyor.

Oldukça zahmetli olan bu işlem, mahalle sakinlerinin ortak emeğiyle gerçekleştiriliyor. Özellikle büyüklerin tecrübeleriyle yürütülen üretim sürecine gençler ve çocuklar da katılarak geleneksel yöntemleri yakından öğrenme fırsatı buluyor.

DAMLAR PESTİLLE DOLUYOR, KAZANLARDA PEKMEZ KAYNIYOR

Bağ bozumu döneminde Sivritepe Mahallesi’nde ortaya çıkan görüntüler, Mardin kırsalında yaşatılan geleneksel yaşam kültürünü gözler önüne seriyor.

Evlerin avlularında yakılan ateşlerin üzerinde kazanlar kaynarken damlara serilen pestiller ise mahallede sonbaharın en dikkat çekici görüntülerinden birini oluşturuyor.

Üzüm şiresinden yalnızca pestil değil, pekmez ile bademli ve cevizli sucuk da hazırlanıyor.

Özellikle ceviz ve bademlerin hazırlanan koyu kıvamlı üzüm karışımına batırılması ve ardından kurutulmasıyla elde edilen yöresel sucuklar, kış aylarında tüketilmek üzere muhafaza ediliyor.

Hiçbir aşamasında emeğin eksik olmadığı bu üretim süreci, yöre halkının doğadan elde ettiği ürünleri geleneksel yöntemlerle değerlendirmesinin önemli örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

HEM KIŞLIK HAZIRLIK HEM AİLE BÜTÇESİNE EK GELİR

Ömerli'de sürdürülen pestil ve pekmez üretimi, kültürel değer taşımasının yanı sıra kırsal mahallelerde yaşayan aileler için ekonomik açıdan da önem taşıyor.

Bağlarından elde ettikleri üzümleri işleyerek katma değerli ürünlere dönüştüren mahalle sakinleri, hazırladıkları pekmez, pestil ve cevizli sucukların bir bölümünü kış aylarında tüketmek üzere saklıyor.

Ailelerin ihtiyaçlarını aşan ürünler ise yerel pazarlarda satışa sunularak ek gelir elde edilmesi hedefleniyor.

Bu sayede geleneksel üretim, özellikle kırsal mahallelerde aile bütçelerinin desteklenmesine katkıda bulunuyor.

Doğal üzüm şiresiyle hazırlanan ürünler, yöre halkının kış sofralarında da önemli bir yer tutuyor. Pekmez, pestil ve üzüm sucuğu, uzun süre saklanabilmeleri ve enerji vermeleri nedeniyle özellikle soğuk aylarda tercih edilen geleneksel yiyecekler arasında bulunuyor.

ASIRLIK GELENEK KUŞAKTAN KUŞAĞA AKTARILIYOR

Ömerli'deki bağ bozumu geleneği, yalnızca tarımsal üretimle sınırlı kalmıyor. Aynı zamanda geçmişten bugüne aktarılan aile bağlarının, komşuluk ilişkilerinin ve toplumsal dayanışmanın yaşatılmasında önemli rol oynuyor.

Üzüm hasadından şire çıkarılmasına, kazanların kaynatılmasından pestillerin kurutulmasına kadar birçok aşamada aile bireyleri birlikte çalışıyor.

Özellikle yaşlıların yıllara dayanan bilgi ve tecrübelerini genç kuşaklara aktarması, geleneksel üretim yöntemlerinin unutulmamasını sağlıyor.

Mahalle sakinleri için bağ bozumu, yalnızca yılın mahsulünü değerlendirme dönemi değil, aynı zamanda ailelerin ve komşuların bir araya geldiği önemli bir sosyal etkinlik olma özelliği taşıyor.

VEYSİ ERKEK: “ATALARIMIZDAN MİRAS KALAN GELENEĞİ SÜRDÜRMEK ÇOK KEYİFLİ”

Sivritepe Mahallesi sakinlerinden Veysi Erkek, bağ bozumu döneminin kendileri için ayrı bir anlam taşıdığını belirterek geleneksel üretim yöntemlerini yaşatmaktan büyük mutluluk duyduklarını söyledi.

Atalarından miras kalan bu kültürü sürdürmenin önemli olduğunu vurgulayan Erkek, şöyle konuştu:

“Atalarımızdan bize miras kalan bu önemli geleneği sürdürmek çok keyifli. Bağbozumunda bütün aile bireylerinin bir araya gelmesiyle birlikte üretilen pekmez, pestil ve cevizli sucuklar, yine kışın doyumsuz sohbetlerin sofrasına eşlik ediyor. Büyüklerimizin tecrübesinden faydalanıp küçüklere aktarılan ve böylece yüzyıllar boyunca süregelen bu geleneğin toplumsal dayanışmayı güçlendirici etkisine karşın, bir o kadar da yerel ekonomiyi canlandırdığı bir gerçektir.”

Erkek'in sözleri, bağ bozumu geleneğinin yörede yalnızca bir üretim faaliyeti değil, aynı zamanda geçmiş ile gelecek arasında kurulan önemli bir kültürel bağ olduğunu ortaya koyuyor.

MARDİN’İN GELENEKSEL LEZZETLERİ KIŞ SOFRALARINDA YERİNİ ALACAK

Ömerli ilçesinde hasat edilen üzümlerden hazırlanan pestil, pekmez, bademli ve cevizli sucuklar, kurutma ve hazırlık işlemlerinin tamamlanmasının ardından kış aylarında tüketilmek üzere saklanacak.

Büyük emeklerle hazırlanan bu ürünler, özellikle soğuk kış günlerinde kahvaltı sofralarında ve aile sohbetlerinde tüketilmeye devam edecek.

Sivritepe Mahallesi’nde yaşatılan bağ bozumu geleneği, Mardin'in zengin gastronomi kültürünün ve kırsal yaşam mirasının önemli parçalarından birini oluştururken, üzüm üretiminin aile ekonomilerine sağladığı katkıyı da gözler önüne seriyor.

Mardin’in Ömerli ilçesinde her yıl yeniden başlayan bu tatlı telaş, bir yandan kışlık erzakların hazırlanmasını sağlarken diğer yandan asırlık geleneklerin gelecek nesillere taşınmasına vesile oluyor.

---
Kaynak: [Mardin Life](https://www.mardinlife.com/mardin/mardin-de-tatli-telas-basladi-kazanlar-kayniyor-damlar-pestille-doldu)