Türk Tarihçi, Yazar Baki Öz edebi kişiliği, hayat hikayesi ve eserleri merak ediliyor. Kitap severler arama motorlarında Baki Öz hakkında bilgi edinmeye çalışıyor. Baki Öz hayatını, kitaplarını, sözlerini ve alıntılarını sizler için hazırladık. İşte Baki Öz hayatı, eserleri, sözleri ve alıntıları...

Doğum Tarihi: 1949

Doğum Yeri: Erzincan, Türkiye

Ölüm Tarihi: 7 Mayıs 2002

Ölüm Yeri:

Baki Öz kimdir?

Baki Öz 1949'da Erzincan'da Çayırlı ilçesinin Eşmepınar köyünde doğdu. İstanbul Atatürk Eğitim Enstitüsü Sosyal Bilimler ile Anadolu Üniversitesi Tarih bölümlerini bitirdi. Tarih araştırmaları yapmaktadır. İlk kitabı "Türkiye'de Göç Olgusu, Sorunları ve Çözümü" 1978'de yayınlandı. Bunu 1987'de "Atatürk'ün Anadolu'ya Gönderiliş Olayının İçyüzü" (2. Baskı 1995) 1990'da "Kurtuluş Savaşı'nda Alevi Bektaşiler" 1992'de Osmanlı da Alevi Ayaklanmaları 1995'de "Aleviliğin Tarihsel Konumu" "Alevilik Nedir?" "Alevilik İle İlgili Osmanlı Belgeleri" 1996'da "Fevaid" (Hacı Bektaştan hazırlama) "Atatürkün düzeni" "Atatürk'ün Düşünce Yapısının Oluşumu" "İslam Dünyası ve Kemalizm" "Aleviliğe iftiralara Cevaplar" ve "Bıçağın Sırtında Siyaset" kitapları izledi. Okullara yönelik çalışmalar da yapan yazarın 1990'da "ÖSS-ÖYS için Tarih ve İnkılap Tarihi" ve 1992'de "3160 Soruda Tarih ve İnkılap Tarihi" kitapları yayınladı. Ayrıca liseler içiğn tarih ders kitabı çalışmaları içerisindedir. "Öğretmen Dünyası" "Kemalist Ülkü" "Cem", "Nefes" , "Gönüllerin Sesi, "Yurtta Birlik" "Milliyet", "Aydınlık" , "Teori", "Bilim ve Ütopya" gibi gazete ve dergilerde Atatürk Milli Mücadele Alevi Kültürü ve Tarihiyle ilgili birçok makalesi yayınlanmıştır. Aleviliğin tarihsel gelişimiyle ilgili çalışmalar içerisindedir.

--reklam--

Baki Öz Kitapları - Eserleri

  • Atatürk'ün Anadolu'ya Gönderiliş Olayının İçyüzü
  • Osmanlı'da Alevi Ayaklanmaları
  • Kurtuluş Savaşı'nda Alevi - Bektaşiler
  • Alevilik Nedir?
  • Aleviliğe İftiralara Cevaplar
  • Fevaid Hacı Bektaş Veli
  • Dersim Olayı
  • Belgelerle Koçgiri Olayı
  • Bektaşilik Nedir?
  • Alevilik ile İlgili Osmanlı Belgeleri
  • Bir Alevilik Yolu : Ahilik
  • İslam Dünyası ve Kemalizm
  • Alevilik Tarihinden İzler
  • Atatürk' ün Düzeni
  • İttihat-Terakki ve Bektaşiler
  • Atatürk'ün Düşünce Yapısının Oluşumu
  • Hazreti Ali'den Mustafa Kemal'e Aleviliğin Tarihçesi
  • Dünyada ve Türkiye'de Alevi - Bektaşi Dergahları
  • Bıçağın Sırtında Siyaset
  • Çağdaşlaşma Açısından Tarikat ve Tekkelerin Kapatılma Olayı

--reklam--

Baki Öz Alıntıları - Sözleri

  • M. Kemal İstanbul günlerinde Vahdeddin hakkındaki kanısını şu sözlerde dile getiriyordu: “ ...bir mecnunla karşı karşıya bulunduğumu hemen anladım. (...) Bu zavallı yarın Padişah olacaktır, kendisinden ne beklenebilir?" Vahdeddin hakkındaki güvensizliği şu sözüyle de açıkça anlaşılır. İkili görüşmelerinde umduğunu bulamadığı için Padişahı “ Hacı sandığımız kişinin koynunda haçı çıkmıştı” sözüyle değerlendiriyordu. (Atatürk'ün Anadolu'ya Gönderiliş Olayının İçyüzü)
  • Bir ulusal kimliğin oluşabilmesi için dil, tarih, toprak, inanç, benimseme, psikolojik biçimlenme, ortak bilinç gibi öğelerin bir araya gelerek bir bütün oluşturması gerekir. (Dersim Olayı)
  • Alevilik-Bektaşilik, Anadolu coğrafyasında Türklük kimliğiyle İslamlığın etkisinde (içinde), ama ona karşın bağımsız ve özgün, kendi kültürel-düşünsel ve giderek siyasal kimliğini korurcasına oluşan bir yapılaşmadır. Bunları yaparken eski kültürel ve inançsal değerleri ve geleneklerini yeni inancına taşıyarak, yeni koşullarda ulusal benliğini eritmeden yaşamanın yolunu göstermiştir. Alevilik'le Arap egemenliği önlenmeye çalışılmış, Arap kültürel etkinliği karşısında Türk kültürel kimliği korunma ve var kılınma savaşımı vermiştir. Alevilik-Bektaşilik böylece İslamlığı, Türk ve Türkiye koşullarında inanılacak ve uygulanacak duruma getirmek için yeniden biçimlendirmiştir. O nedenle Alevilik-Bektaşilik, İslam'ın Anadolu coğrafyasında Türkler için üretilmiş ilginç bir yorumudur diyoruz. (İttihat-Terakki ve Bektaşiler)
  • Hünkâr ruhumdaki yeşeren daldır, Atam o daldaki açılan güldür. Tıpkı buna benzer, buna misaldir, Dalım Hacı Bektaş, gülüm Atatürk... (Kurtuluş Savaşı'nda Alevi - Bektaşiler)
  • Ulusçuluk, Türkiye'de Osmanlı toplumunun özel konumundan doğar. Kapitilasyonlar Avrupa dış borçları ve Avrupa büyük devletleriyle ölçüsüz bağlaşıklık Osmanlı Devleti'ni giderek Avrupa'nın kıskacına sokar ve ülke giderek yarı bağımlı duruma dönüşür. Bu süreç içerisinde XIX. yüzyılda Osmanlı aydınları kurtuluş yolları ve çözüm arayışına girerler. Namık Kemal, Prens Sabahattin ve Abdullah Cevdet gibi aydınlar çözümü bir "Osmanlılık bilinci yaratmada bulurlar. Bu görüşe koşut olarak ''İslamcılık" ve "Türkçülük" görüşleri de yer alır. Bu duruma en çok tutunan "Ulusçuluk/Türkçülük" olur. Türkçülük, İttihat ve Terakki'nin de resmi ülküsü durumuna gelir. (İttihat-Terakki ve Bektaşiler)
  • İstanbul hükümetinin Anadolu’ya dağıttığı, halkın M.Kemal’e destek olmamasını isteyen fetvaların etkileyici olmayışı Anadolu Aleviliğinin Sunni halifeliğe bağlı olmayışından kaynaklanmıştır. (Kurtuluş Savaşı'nda Alevi - Bektaşiler)
  • Artık heterodoksi içinden gelen ve onun daha kurumlaşmış ve resmileşmişi olan Bektaşilik Yeni Osmanlı, Jön/Genç Türk ve İttihat ve Terakki'yle ilişki içerisindedir. Bu örgütlerin birçok elemanı Bektaşidir ve bu örgütler Bektaşilerle iş, görev ve düşünce birliği içerisindedirler. Bu birliktelik Türkiye'ye parlamenter ve anayasal yönetimin, giderek Cumhuriyet'in kapılarını açacaktır. (İttihat-Terakki ve Bektaşiler)
  • Din, bütün tarih boyunca bundan yararlanmak isteyenlere bir araç, bir perde olarak kullanılmıştır. (Dersim Olayı)
  • Alevilik; Türklüğün İslamlığı yorumudur.. (Alevilik Nedir?)
  • Anadolu’da da “Alevi” topluluklara rastlanır. Aydınoğlu Mehmet Bey “Alevi olduklarını” söyler ki, bu Aleviliğin XIV. yy Anadolu’sunda Hz. Ali yanlılarının genel adı olduğunu, Şiiliğin yanında ona paralel olarak kullanıldığını gösterir. Fakat, “Şii” adı daha yasal (meşru) görüldüğü için genel kullanımını sürdürür. (Alevilik Nedir?)
  • 19. yüzyıldan itibaren Batılı sömürgeci devletler ulusların geleceklerini belirleme hakkını destekleme görüntüsü altında Doğulu ulus, etnik ve dinsel grupların yaşamına karışmaya başlamışlardır. Bu insancıl görünümlü duygular, bir siyasal amacı gizliyordu. Bu da, sömürgecilikti. (Dersim Olayı)
  • Osmanlı toplumunu oluşturan kozmopolit yapı, toplumun başkalaşmasına yolaçmış, yönetim bir süreç içerisinde tabanına yabancılaşmıştır. Bu süreçte oluşan Osmanlı kozmopolitizmi "Türk"lüğü bir hakaret nitelemesi olarak kullanma cesaretine ulaşmıştır. Çünkü Osmanlı Devleti, kozmopolit egemen çevrelerin Anadolu Türklüğü üzerinde egemenliği demekti. (Osmanlı'da Alevi Ayaklanmaları)
  • ‘Eline, beline, diline’ ilkesi alevi etiğinin (ahlakının) bel kemiğini oluşturmuştur.. (Alevilik Nedir?)
  • Balkanlar'da Bektaşilik Hıristiyan kesimleri de etkilemiş; Hıristiyanların İslamlığa, özellikle Bektaşiliğe geçişlerine yol açmıştır. Arnavutluk, Girit, Makedonya'nın Kesriye bölgesi, Güney Makedonya'nın Teselya Konyarileri, Rodop Yörükleri, Dobruca Tatarları hep bu türdendir. Hasluck'un deyişiyle bu bölgelerde, "Hıristiyan halklara aşılanmış bir Bektaşilik olayına rastlanılmaktadır. "Bektaşiler, Hrıstiyanlar arasında özellikle ermiş kültü alanında derin iz bırakmışlardır." (İttihat-Terakki ve Bektaşiler)
  • Osmanlı Devleti kurulurken Aleviliğe ve türevlerine (Ahilik) dayanır. Kuruluş dönemi Osmanlı'nın dinsel tutumu açıkça Türk törelerinin egemen olduğu Alevilik'tir. Ne var ki, imparatorluk yoluna girişle birlikte Sünnilik seçilir. Sünni mezhebe ve kadrolara dayanan Osmanlı yönetimi sonuna dek Aleviliği ve dayandığı Türk/Türkmen halk kesirnlerini baskı ve egemenlik altında tutar. (İttihat-Terakki ve Bektaşiler)
  • Padişahçı sav (tez) bu açıdan oldukça kesin konuşmaktadır. Anadolu’da Kurtuluş Savaşı verilsin diye M. Kem al’in bizzat Padişah Vahdeddin’ce görevlendirildiği ileri sürülmektedir. N.F. Kısakürek’e göre Vahdeddin, Ulusal Savaşımı yürütmesi için M. Kemal’i gizlice görevlendirmiş, bunun için de kendisine bir “hattı hümayun” ile oldukça çok para vermiştir. Dolayısıyla Anadolu’da ulusal direnişi başlatma ilk düşüncesi Sultan Vahdeddin’indir. Dahası bu savaşım için M. Kem al’i bizzat padişah “ ikna” etmiştir. Kadir Mısıroğlu’yla T. Mümtaz Göztepe de aynı doğrultuda düşünürler. Ortak görüşleri şöyle: “ Sultan Vahideddin, ufukta beliren korkunç tehlikelere karşı Anadolu’da bir direnme hareketi düşünüp, bunu tepesindeki işgal güçlerine karşın en dikkatli bir biçimde planladı. Bu cümleden olarak yaverlerinden M. Kemal Paşa’yı geniş yetki ve olanaklarla donatarak Anadolu’ya gönderdi. İşte, yakın tarihimizde ‘Milli M ücadele’ adı verilen Türk - Yunan Savaşı ve onun sonucu olan zaferin gerçekleşmesini sağlayan hareketlerin en önemlisi budur. Bu da Sultan Vahdeddin’in eseridir. Ancak bu büyük, fakat talihsiz padişahın sonradan ‘Kuva-yı înzibatiye’nin kurulması ve bilinen ‘fetvaların ortaya çıkması gibi M.Kemal Paşa ve O ’nun giriştiği savasımın aleyhinde görülen kimi davranışlarda bulunduğu görülmüştür. Fakat bunların birincisi düşmanın gözünü boyamaya- yönelik uyarlamaydı. İkincisi ise bizzat düşman baskısının eseri idi. mısıroğlu’nun “ Sultan Vahideddin’in kişiliği ve döneminin olaylarını tam bir Türk ve Müslüman duyarlılık ve ölçüleriyle” incelediğini ileri sürdüğü Hüseyin Hilmi Işık da Vahdeddinci cepheden eğilerek Padişahı şöyle aklamaya çalışıyor: “ Sultan Vahideddin Han, silahların alındığı, düşman filolarının Çanakkale Boğazı’nı aştığı, İmparatorluğu parçalamaya başladıkları bir zamanda halife oldu. Bir felaket olan Sevr Antlaşmasını imzalamadı. Osmanlı ordusu olarak kendini korumak için bırakmış olan biricik taburu. Ayasofya çevresinde sipere sokup camiye çan takmak veva müze yapmak isteyenlere ateş ediniz! buyruğunu verdi. ( . . . ) Vatanın düşman çizmesi altında kalan İstanbul’dan kurtarılamayacağını anladı. Güvendiği paşaları Anadolu’ya gönderip, Kurtuluş Savaşını hazırladı. Anadolu’ya subay, cephane, para kaçırdı, (...) Kuva-yı İnzibatiye dive hazırladığı birlikleri de açıkça gönderip, kumandanlarına. ‘Anadolu’daki güçlere katılınız!’ gizli buyruğunu verdi. İstanbul’daki işgal ordularına sezdirmeden, Kuva-yı Milliye’yi kurdu ve güçlendirdi” Aynı takım Vahdeddin’in ülkeyi terk ederken saraydaki yüklü parayı birlikte götürmeyişini, padişahın lehine değerlendirip, bununla padişahı aklamaya çalışırlarsa da; bu durum padişahın genel tutumu yanında bir hiç kalır. da “yurtseverliğin” rolü yok sanırım. Çünkü ne ölçüde “ yurtsever” olduğunu Ulusal Savaşıma karşı yürüttüğü düşmanlıkla ortaya koymuştu. (Atatürk'ün Anadolu'ya Gönderiliş Olayının İçyüzü)
  • Bilindiği gibi İngiltere Hükümeti'nin Türklere karşı Kürtleri diplomatik, siyasal ve askeri bir araç olarak kullanma siyaseti, 1924 Beytüşşebap olayından bir süre önce tasarlanmış ve yaşama geçirilmiştir. İngiltere, Kürt özelliği ve bağımsızlığını amaçlayan her türlü hareketin yanında yer almış, desteklemiş ve yönlendirilmiştir. (Dersim Olayı)
  • "Hiçbir savunma aracımız olmasa dahi, dişimiz, tırnağımızla, zayıf dermansız kolumuzla savaşım vererek, şeref ve onurumuzu, namusumuzu savunmayı gerekli görüyorum. Tarih bize vatan uğrunda, canını malını esirgemeyen ulusların asla ölmediklerini, hala yaşadıklarını göstermektedir. Ben yaşamımı hiçbir zaman üstün görmedim. Her an ulusum için onurumla ölmeye hazırım." (Kurtuluş Savaşı'nda Alevi - Bektaşiler)
  • Anadolu Alevileri de heterodokstur. Heterodoks olmalarında en büyük etken Ortaasya’dan Önasya’ya gelirken, yüzyıllarca süren bu göçleri sırasında Şamanilik, Budizm, Maniheizm, Brahmanizm, Nastrurilik, Monofizit Hıristiyanlık, Paienlik (Sağlık verici, iyilikçi Tanrı inancı), Ortodoks Hıristiyanlık, Zerdüştlük ve Musevilikle tanışmaları ve bunları yer yer benimsemeleri, ancak bu ara inançlardan sonra İslamlığa geçmeleridir. Bu inanışların kült ve kültür yapıları o kadar karışmıştır ki Gök Tanrı önce Ahuramazda, sonra İsa olmuştur. Soyut nitelikli “Söz (Kelam)”e dayalı İslamdan sonra, yeni bir oluşum içerisinde yeni bir bağdaşım (senkretizm) kaçınılmazdır. (Alevilik Nedir?)
  • M. Kemal’in Vahdeddin ve Hükümetçe Anadolu’da Kurtuluş Savaşı’m versin diye gönderildiğini, böyle bir gizli amaç taşıdığını sanmıyoruz. Padişahın Atatürk’e söyledikleri ise o anki bir ruhsal durumun, esinlenmenin ve zor koşulların yarattığı acizliğin sonucuydu. Çünkü bu sözler konuşulurken Yunanlılar İzmir’e çıkıyorlardı. İstanbul işgal edilmişti. İşgalci devlet gemileri sarayın karşısında demirlemiş ve top namlularını sarayın pencerelerine doğrultmuşlardı. Böylesi bir durumda söylenen bu sözler o anki psikolojik ortamın çırpınışları ve Vahdeddin’in içinde bulunduğu çaresizliğin belirtileriydi. (Atatürk'ün Anadolu'ya Gönderiliş Olayının İçyüzü)