Tam / Gerçek Adı: El-Cahiz / Ebu Osman Amr bin Bahr el-Kinani el-Fukaimi el-Basri
Doğum Tarihi: 781
Doğum Yeri: Basra
Ölüm Tarihi: 868
Ölüm Yeri: Basra
Ebu Osman El Cahız kimdir?
El-Cahız (Arapça: الجاحظ) gerçek ismi ve tam künyesi Ebu Osman Amr bin Bahr el-Kinani el-Fukaimi el-Basri (d. yaklaşık 781 - - Aralık 868 veya Ocak 869) olan, Basra doğumlu Arap bilim adamı. Etnik açıdan Doğu Afrika kökenli bir Afro-Arap olduğuna inanılır. Tanınmış bir Arapça nesir yazarı olduğu gibi birçok Arapça edebi, bilimsel, (Mu'tezili) teolojik, siyasal-dini polemik ve erken dönem İslam felsefesini konu alan eserler vermiştir. Bilimsel eserlerinde biyoloji, zooloji, tarih ve İslami psikoloji gibi dallara değinmiştir.
Gençliğinde filoloji, sözlükçülük (leksikografi) ve şiir konulu derslere katılmıştır. Eğitimine uzun süre devam eden el-Cahız teoloji ile de uğraşmış, Kur'an ve hadis üzerine çalışmıştır. Ek olarak başta Aristo olmak üzere birçok Yunan filozofun eserlerinin tercümelerini okumuştu. Yazın hayatı oldukça verimli geçer el-Cahız yaşamı boyunca 200 kadar kitap yazmıştır. Eserleri çok çeşitli konulara sahipti: Arapça gramer, zooloji, şiir, retorik ve leksikografi gibi... El-Cahız 816 yılında dönemin Abbasi başkenti olan Bağdat'a taşınmıştır. Bağdat'ta elli yıl kadar kaldıktan sonra Basra'ya dönmüştür. Yaklaşık 869 yılında ise Basra'da, 93 yaşında, vefat etmiştir.
--reklam--
Ebu Osman El Cahız Kitapları - Eserleri
- Cimriler Kitabı
- Türklerin Faziletleri
- Ahlak ve Eğitimi
- Giysiler, Kitaplar, Öğretmenler ve Şarkıcı Kızlar Kitabı
- Saray Âdâbı
- كتاب مفاخرة الجواري والغلمان
--reklam--
Ebu Osman El Cahız Alıntıları - Sözleri
- Unutkanlık,güçlü hafızadan daha çok tercihe şayandır. (Cimriler Kitabı)
- İyi bil ki, iyiliğin tümü utanmadadır, öyleyse hayâ duygunu koru. (Giysiler, Kitaplar, Öğretmenler ve Şarkıcı Kızlar Kitabı)
- “Hiç kullanmasam da, Uhud Dağı gibi altınım olsun isterim.” (Cimriler Kitabı)
- Ömer bin el-Hattâb demiştir ki: ''Yönetmeden önce, derin bilgi sahibi olunuz.'' (Giysiler, Kitaplar, Öğretmenler ve Şarkıcı Kızlar Kitabı)
- Bilmelisin ki, kimi zaman gerektiğinde susmak, gerektiğinde ve yeri gelince mantıklı ve etkileyici bir şekilde konuşmaktan daha faydalı olabilir (Giysiler, Kitaplar, Öğretmenler ve Şarkıcı Kızlar Kitabı)
- "Kitap ölüleri konuşturur, dirilerin sözünü sana söyler." (Giysiler, Kitaplar, Öğretmenler ve Şarkıcı Kızlar Kitabı)
- Bunları şiirle yazdığımız gibi düz yazıyla (nesirle), kılıçtan, mızraktan keskin bir dille kaydederiz. (Türklerin Faziletleri)
- Sırrı ifşa etmek fuzuli kelamdır. (Ahlak ve Eğitimi)
- Kusurları dile getirmek doğru ve faziletli bir şey olsaydı, ben de sizin kusurlarınızı ortaya dökmekle meşgul olurdum. (Cimriler Kitabı)
- Kaşgarlı Mahmut Türk kabileleri hakkında şöyle der: "Türkler aslında yirmi kabiledir. Hepsi Türk b. Yafes b. Nuh'un soyundan gelir... (Türklerin Faziletleri)
- Gülmek, insan doğasının özünde var olan bir şeydir. Bu yüzden, gülmek çocukta ilk ortaya çıkan güzelliktir. Ruhu gülümsemeyle beslenip olgunlaşır çocuğun ve onunla gelişir, büyür. (Cimriler Kitabı)
- .. .. .. .. .. "İnsanın şiiri sözünden, zannı ilminden, seçimi aklından bir parçadır." .. .. .. .. .. (Türklerin Faziletleri)
- Merhamet, sevgi ve hüzün arasındaki bir duygudur. (Ahlak ve Eğitimi)
- “Böyle uzun süre ağlamak körlük getirir.” dedi, “Hiç değilse körlük dertlerime şahitlik eder.” (Cimriler Kitabı)
- Aşkın üç aşaması vardır. Bunlardan birincisi yükseliş dönemidir. Diğeri, bir süre sonra sona erecek olan bekleyiş dönemidir. Sonuncusu ise, usanma ve dağılma ile sona erecek olan çöküş dönemidir. (Giysiler, Kitaplar, Öğretmenler ve Şarkıcı Kızlar Kitabı)
- Muhakkak ki ahlak nefsin durumudur. (Ahlak ve Eğitimi)
- “Çok miktarda ayıp görmek istersen, çok ayıplayana bak. Çünkü o, kendisindeki ayıplar sebebiyle sürekli başkalarını ayıplar.” (Cimriler Kitabı)
- "... akıl kaygı, dikkat ve tedbirlilikle iç içedir... gafillik gönül rahatlığı ve emniyet duygusuyla sarmaş dolaştır..." (Cimriler Kitabı)
- Şunu bil ki; insan, diğer canlılar arasında düşünebilme ve doğruyu yanlıştan ayırt edebilme kudretine sahip tek varlıktır. (Ahlak ve Eğitimi)
- Kalpten çıkan bir söz, kalbe varıp yerleşir, ama dilden çıkan bir söz kulaktan öteye geçemez. (Giysiler, Kitaplar, Öğretmenler ve Şarkıcı Kızlar Kitabı)
Yorumlar
0 yorumYorum yazmak için tam sürüme geçin