Din Alimi Erzurumlu Mustafa Darir Efendi edebi kişiliği, hayat hikayesi ve eserleri merak ediliyor. Kitap severler arama motorlarında Erzurumlu Mustafa Darir Efendi hakkında bilgi edinmeye çalışıyor. Erzurumlu Mustafa Darir Efendi hayatını, kitaplarını, sözlerini ve alıntılarını sizler için hazırladık. İşte Erzurumlu Mustafa Darir Efendi hayatı, eserleri, sözleri ve alıntıları...

Doğum Tarihi: M.S.14 YY.

Doğum Yeri: Erzurum

Ölüm Tarihi: M.S 15.YY

Ölüm Yeri:

Erzurumlu Mustafa Darir Efendi kimdir?

Erzurumlu Mustafa Darir beylikler devri şairlerinden. Doğum ve ölüm tarihleri belli değildir. Doğuştan kör olduğu söylenen Darir, kuvvetli bir hafızaya sahipti. Bu sayede Arapça ve Farsçayı mükemmel bir şekilde öğrendiği gibi, İslami ilimlerde de ehliyet kazanarak kadılık payesi almıştır.

Erzurum ve civarında doğup büyüyen Darir, 1377 yılında Mısır’a gitmiş, hükümdar meclisine kabul edilerek fasih ve beliğ konuşması ile dikkatleri üzerine çekmiştir. Nazım ve nesirle meşgul olan Darir, tahminen 15. yüzyıl başlarında ölmüştür. Darir’in eserlerinde azeri lehçesi özellikleri görülmekle beraber, Kadı Burhaneddin’e nazaran Osmanlı Türkçesine daha yakındır. Gayet rahat ve mükemmel bir üslubu vardır.

Eserleri:

Erzurumlu Mustafa Darir’in ilk eseri manzum olup, Yusuf ve Zeliha (Kıssa-i Yusuf) ismini taşır. Fütuh-üş-Şam’ı ise 1393 yılında tercüme etmiştir. Ayrıca Yüz Hadis Tercümesi gibi mensur eserleri de vardır. Mısır’da geçirdiği beş sene içinde yazdığı Siyer-i Nebi’si 1388’de tamamlanmıştır. Üç cilt olan bu eserinde nazma da yer verir. Aslında Darir burada bir halk hikayecisi gibi görünür. Mevzuu anlattıktan sonra aynı konuyu şiirle de verir. Bu şiirlerin bazısı Arabidir. Siyer-i Nebi Türk Edebiyatı içinde yazılan ilk siyer kitabıdır. Bunun yanında Peygamber efendimizin doğum günü için yazdığı şiir, Süleyman Çelebi’ye tesir etmiş ve Vesiletü’n-Necat adlı Mevlid kitabının yazılmasına yol açmıştır. Siyer-i Nebi Mısır sultanlarının sarayında yazılmış Melik Mansur Ali ile Sultan Berkuk eserin Türkçe yazılmasını istemişlerdir. Eserin sonundaki Peygamber efendimizle ilgili mersiye dikkat çekmektedir.

Anadan doğma kör olan Darir, bütün eserlerini önce kaynaklardan okutarak dinler, kuvvetli hafızasına yerleştirir ve sonra yazdırırdı. Siyer-i Nebi adlı Eserinin kaynağı Arab müelliflerinden İbn-i İshak ile Vakidi’nin kitaplarıdır. Tabii Darir, bu büyük eseri kendi ifade gücüyle edebiyatımıza kazandırmıştır.

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi

--reklam--

Erzurumlu Mustafa Darir Efendi Kitapları - Eserleri

  • Yüz Hadis Yüz Hikaye
  • Büyük İslam Tarihi Siyer-i Nebi (3 Cilt Takım)
  • 40 Hadis 40 Hikâye
  • Siyer-i Nebi [2 cilt]
  • Büyük İslam Tarihi (6 Cilt)

--reklam--

Erzurumlu Mustafa Darir Efendi Alıntıları - Sözleri

  • O karşıdan geldi sorar İbrahim’e: “Nereden gelirsin nereye gidersin?” İbrahim dedi: “Dünyadan geldim, âhirete giderim.” (Yüz Hadis Yüz Hikaye)
  • Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: "Ben cehennem gibi acayip bir şey görmedim; İnsanlar, 'ondan kaçarız' derler. Ama uyuyabilirler. Yine cennet gibi acayip bir şey görmedim; insanlar, 'onu isteriz' derler. Ama uyuyabilirler." (Tirmizî, Cehennem 10) (40 Hadis 40 Hikâye)
  • Rasulullah (sallallahu Aleyhi ve Sellem) buyurur: "Dünya mü'minlerin zindanı, kafirlerin cennetidir." Müslüm, Zühd I; Tirmizî, Zühd 16, İbni Mace, Zühd 3. (40 Hadis 40 Hikâye)
  • “Ben söylemediğim nesneye hiç pişman olduğum yok. Amma söylediğime pişman olduğum çok.” (Yüz Hadis Yüz Hikaye)
  • "Sizin rızkınız göktedir dahi ne ki sizin için hazırlandı göktedir." (Zariyat Suresi(51), 22. ayet) (Yüz Hadis Yüz Hikaye)
  • Resul Hazreti (aleyhisselam) buyurur ki: "Kıyamet gününde bana yakın olan o kişidir ki bana çok salavat getire." (Yüz Hadis Yüz Hikaye)
  • Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) buyuruyor: "Gece namazı kılmanızı size tavsiye ederim. Gece namazı sizden evvel gelip geçen salihlerin âdetidir. Gece namazı Allah'a (Celle Celalühü) yakınlık, günahlardan uzak olmak, bedenden hastalığı gidermektir." Tirmizî, Daavat 102; Hâkim, el-Müstedrek, I, s. 308; Beyhaki, es-Sünenü'l Kübra, II, s. 707. (40 Hadis 40 Hikâye)
  • Resul hazreti buyurur: “ Dünya müminin zindanıdır ve kâfirin uçmağıdır.” (Yüz Hadis Yüz Hikaye)
  • Enes bin Malik (ra) der ki: Bir adam geldi ve Resul-i Ekrem Efendimiz’e (asm): “Yâ Resûlallah! Kıyamet ne zaman kopacak?” dedi. Resul-i Ekrem (asm): “Sen kıyamet için ne hazırladın ki?” buyurdu. Adam: “Allah’ın ve Resulünün (asm) sevgisini hazırlayabildim yâ Resûlallah!” Diye cevap verdi. Bunun üzerine Resul-i Ekrem (asm): “Muhakkak sen sevdiğinle berabersin!” buyurdu. (Yüz Hadis Yüz Hikaye)
  • ... Allah tan dileyene elbette ummadığı yerden gelir ve halktan dileyen mahrum olur. (Yüz Hadis Yüz Hikaye)
  • Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) "Ey insanlar! Selamı açıktan veriniz. Fakirlere yemek yediriniz. Akrabalarınızla alakayı kesmeyiniz. Gece İnsanlar uyurken siz kalkıp namaz kılınız ki zahmetsiz olarak cennete girersiniz." Tirmizî, Kıyamet 42; İbni Mace, İkamet 174, Et'ime 1. (40 Hadis 40 Hikâye)
  • Gönül bir ağaç gibidir. Tanrı teala zikri su gibidir. Ağaç su verildiğinde yapraklanır, yemiş verir. (Yüz Hadis Yüz Hikaye)
  • Resul Hazreti (Aleyhisselam) bir gün Mekke şehri için dedi: “Ne görklü şehirsin ve ne sevgili şehirsin. Eğer kavmim beni senden çıkarmayalardı ayrık bir dem gayrı yerde eğlenmeyeydim ya Mekke." (Yüz Hadis Yüz Hikaye)
  • Dünya mü'minlerin zindanı, kafirlerin cennetidir. (Yüz Hadis Yüz Hikaye)