Doğum Tarihi: 20 Mart 1851
Doğum Yeri: Bahçesaray, Kırım, Ukrayna
Ölüm Tarihi: 11 Eylül 1914
Ölüm Yeri: Bahçesaray, Kırım, Ukrayna
İsmail Gaspıralı kimdir?
İsmail Gaspıralı, Kırım Tatarı fikir adamı, eğitimci ve yazar-yayıncı. Gaspıralı, Rus İmparatorluğu'nda Türk ve İslam toplumlarının eğitim, kültür reformu ve modernleşmeye ihtiyacını betimleyen Müslüman aydındır. Soyadı, Kırım'daki Gaspra şehrinden gelmektedir.
Gaspıralı, 1881 tarihli bir yazısında:
Geri kalmışlığımızın tek nedeni cehaletimizdir. Avrupa'da neyin icat edildiğine veya neler olduğuna dair hiçbir fikrimiz yok. Bu izolasyondan kurtulmak için bunları okuyabiliyor olmamız gerekirdi; Avrupa fikirlerini yine Avrupalı kaynaklardan öğrenmeliyiz. İlk ve orta okullarımızın müfredatlarına bu dersleri koymalıyız ki, göz bebeklerimiz yani öğrencilerimiz bu fikirlere ulaşabilsin. diyerek düşüncelerini ortaya koymuştur.
--reklam--
İsmail Gaspıralı Kitapları - Eserleri
- Roman ve Hikayeleri
- İsmail Gaspıralı - Fikrî Eserleri
- İsmail Gaspıralı - Dil, Edebiyat, Seyahat Yazıları
- İsmail Gaspıralı - Eğitim Yazıları
- Gaspıralı Molla Abbas'ın Avrupa Maceraları
- Firəngistan Məktubları
--reklam--
İsmail Gaspıralı Alıntıları - Sözleri
- Her yer bulunur, yolları malum ise! Her hâl ve hareket anlaşılır sebebi malum ise. Sebep bilinmedikçe sonuç bilinmez.. (İsmail Gaspıralı - Eğitim Yazıları)
- Lisan ve imlâ bahislerini artık bir kazığa bağlamak lâzımdır... (İsmail Gaspıralı - Dil, Edebiyat, Seyahat Yazıları)
- Dil ve tabiat, fikir ve hesap en önce anadan öğrenilir. İlk öğretmen anadır. En tesirli ders anadan alınan derstir... Kadınların meyvesi, yemişi insandır. (İsmail Gaspıralı - Eğitim Yazıları)
- Olacakları Huda bilir, talep ise insana mahsustur. (Roman ve Hikayeleri)
- İnsanlar genelde tanışarak birbirine yaklaşıyorlar; fikir ve çıkarları bir oldukça arkadaşlık ediyorlar. (İsmail Gaspıralı - Fikrî Eserleri)
- "Gasprinski, bir taraftan kendi memleketine hizmetle beraber, diğer cihetten de bütün dünyadaki Müslümanların ilerleme ve yükselmesini en büyük ülkü edinmiştir." (İsmail Gaspıralı - Eğitim Yazıları)
- Geleceğimize set çekmiş ve çekecek bir şey bilirim ki yalnız “dilsizliktir”. (İsmail Gaspıralı - Dil, Edebiyat, Seyahat Yazıları)
- Esenlikte olmak için Allah'tan korkar gibi yalandan korkmalı, cehennemden kaçar gibi fena fikirlerden kaçmalı, cennete olan muhabbet gibi insanlara muhabbet etmeli... (Roman ve Hikayeleri)
- İlim, hakikat ve marifet güneş ışığı gibidir. Herkese aydınlık ve kuvvet verir. Bunlar âlem için ortak bir nimet ve ihsandır. (Gaspıralı Molla Abbas'ın Avrupa Maceraları)
- Fikirsizlik o derecelere varmıştı ki Özbekler Nogayları, Nogaylar Özbekleri, her ikisi Kafkas Müslümanlarını ve cümlesi beraber Kırgız-Kazak kardaşlarını görmüyor, bilmiyor gibiydiler. Görüşmez, bir araya gelmez idiler. (Roman ve Hikayeleri)
- İlim, hakikat ve marifet güneş ışığı gibidir. Herkese aydınlık ve kuvvet verir. Bunlar âlem için ortak nimet ve ihsandır. (Gaspıralı Molla Abbas'ın Avrupa Maceraları)
- Çünkü musiki nazik hissiyâtların ve ruhun tercümanıdır. (Roman ve Hikayeleri)
- İlim deryadır. Otuz sene okudum da ancak bir kenara varabildim. (Roman ve Hikayeleri)
- Dinimiz, hayrın üç şekilde yapılabileceğini öğretiyor; emekle, sözle ve sadaka ile.. Fakir yakınına çalışmasıyla; âlim öğretmeyle; zengin ise sadaka vermekle yardim ediyor.. (İsmail Gaspıralı - Fikrî Eserleri)
- ... muhabbetsiz gün olmaz, muhabbet zor ile olmaz. (Roman ve Hikayeleri)
- Akça israfı haramdır, zaman ise akçadan bahadır(daha değerlidir).. (İsmail Gaspıralı - Eğitim Yazıları)
- İnsaniyet kaim değildir yalnızca nan(ekmek) ile İnsaniyet şeref kazanmıştır ruh ve can ile Hayvaniyet kaimdir aş ve içki ile İnsaniyet ayrılır hak ve hürriyet ile.. (İsmail Gaspıralı - Fikrî Eserleri)
- Kırım sultanlarından Mengli Giray Han merhumun bundan dört yüz sene önce Bahçesaray'da bina ettiği Zincirli Medrese yalnız Kırım'da değil belki Rusya'da en büyük medresedir. (İsmail Gaspıralı - Eğitim Yazıları)
- Malumdur ki kadınların yoldaşlığı değil belası-kazası dahi tatlı lezzetli olur! (Roman ve Hikayeleri)
- "İlmin cümleye farz" ve "ilmi karşılıksız Huda ve insaniyet namına neşretmek" yüce kuralı en önce ehl-i İslâm'dan zuhur etmiştir. (İsmail Gaspıralı - Eğitim Yazıları)
Yorumlar
0 yorumYorum yazmak için tam sürüme geçin