Stubb ve Store’un Putin’le görüşmesi, Trump’ın Rusya lehine değişen tutumunun ve Washington ile Kiev arasındaki ilişkilerin son 18 ayın en düşük seviyesine gerilemesinin ardından, diplomatik süreç üzerinde etkili olma girişimi olarak öne çıktı.

Finlandiya ve Norveç liderleri, Putin’le yaptıkları görüşmenin ardından Zelenskiy ile de telefonda görüştü. Zelenskiy’nin bir danışmanının aktardığına göre, liderler Ukrayna’daki gelişmeleri ele aldı.

Stubb ve Store, ortak açıklamalarında Putin’le yapılan görüşmenin açık ve kapsamlı geçtiğini belirtti. Stubb, Rusya ile komşu olduklarına dikkati çekerek savaşın sonucunun hem kendi ülkelerinin hem de Avrupa’nın genel güvenliğini doğrudan etkileyeceğini ifade etti. Stubb, savaşın sona ermesinin doğrudan görüşmeleri gerektirdiğini vurguladı.

Norveç Başbakanı Store ise savaşın büyük insani ve maddi kayıplara yol açtığını, yaşanan yıkımın ve acıların gelecek nesilleri de etkileyeceğini belirterek gerilimin düşürülmesinin önemini dile getirdi. İki lider, Ukrayna’ya güçlü desteklerinin süreceğini bildirdi.

Kremlin’den taviz sinyali gelmedi

Kremlin’den yapılan açıklamada, kalıcı ve adil bir barışın ancak Rusya’nın meşru çıkarlarının tamamen ve koşulsuz biçimde dikkate alınmasıyla mümkün olabileceği savunuldu. Açıklamada ayrıca Avrupa Birliği (AB) ve NATO ülkelerinin çatışmacı politikalarının savaşın uzamasına katkıda bulunduğu öne sürüldü.

Reuters’a konuşan Kremlin’e yakın bir kaynak, Putin’in görüşmede Rusya’nın Ukrayna’nın Donbas bölgesinin tamamını ele geçirme hedefinden taviz vermeyeceğini söylediğini aktardı. Aynı kaynağa göre Avrupalı liderler ise adil bir barışın gerekliliğini vurguladı.

Avrupa’da görüş ayrılığı

Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalinin başladığı Şubat 2022’den bu yana Batı Avrupalı liderler, Moskova’ya yaptırımlar uygularken Putin’le doğrudan temastan büyük ölçüde kaçındı. Ancak bu yaklaşım, savaşın sona erdirilmesine yönelik girişimlerde Avrupa’nın etkisinin sınırlı kalmasına yol açtı. Diplomatik çabalar, Putin’le temas kuran ve iki taraf arasında anlaşma sağlamaya çalışan Trump’ın öncülüğünde ilerledi.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise Finlandiya ve Norveç liderlerinin Putin’le görüşme kararını eleştirdi. Rusya’nın barış istediğine ilişkin herhangi bir işaret görmediğini belirten Frederiksen, Avrupa’nın tek başına hareket etmek yerine birlik içinde kalması gerektiğini söyledi.

Stubb ve Store, görüşmeye Avrupa adına değil, kendi ülkelerinin liderleri olarak katıldıklarını vurguladı. İki lider, Ukrayna’ya yönelik uzun süredir devam eden desteklerinin süreceğini yineledi.

Rusya ise Ukrayna’ya silah sağlayan ve Moskova ile doğrudan görüşmeyi reddeden Avrupa hükümetlerini sık sık savaşın uzamasından sorumlu tutuyor. Kremlin, Trump’ın Putin’le temaslarını Avrupa’nın yaklaşımıyla karşılaştırıyor.

Reuters’a konuşan kaynağa göre, Putin’le telefon üzerinden görüşen son AB lideri Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron oldu. Temmuz ayında gerçekleştiği belirtilen ancak kamuoyuna duyurulmayan görüşmenin sonuç vermediği aktarıldı.