Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, cuma günü yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın iki Kuzey Koreli savaş esirinin Güney Kore'ye transferine ilişkin gizlilik anlaşmasının varlığını kabul etmemesi ve kamuoyundan özür dilememesi halinde ek tedbirler alınabileceğini bildirdi.

Lee, X hesabından yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın daha önceki açıklamalarla çelişmesinin Güney Kore hükümetini kamuoyu önünde zor durumda bıraktığını savunarak konunun ulusal itibar meselesine dönüştüğünü belirtti.

Seul yönetimi, Kiev'in transfer konusunda gizlilik anlaşmasına aykırı hareket ettiğini öne sürerken, Ukrayna böyle bir anlaşmaya vardığını reddediyor. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ise yaşananları "diplomatik bir yanlış anlaşılma" olarak nitelendirerek sorunun kısa sürede çözülmesini istedi.

Gerilimin temelinde, Zelenskiy'nin geçen hafta Birleşmiş Milletler'deki konuşmasında iki Kuzey Koreli savaş esirinin Güney Kore'ye transfer edildiğini kamuoyuna açıklaması bulunuyor.

Güney Kore yönetimi, transferin kamuoyundan gizli tutulmasını istemesinin arkasında savaş esirlerinin ve ailelerinin güvenliği başta olmak üzere çeşitli diplomatik ve güvenlik gerekçelerinin bulunduğunu belirtiyor.

Seul ayrıca Kiev'in, söz konusu Kuzey Koreli askerleri Rusya ile gelecekte yapılabilecek esir değişimlerinde kullanma ihtimali nedeniyle iç siyasi baskıyla karşılaşmaktan çekinmiş olabileceğini değerlendiriyor.

Ancak Ukrayna tarafının gizlilik anlaşmasını kabul etmemesi, olayın yalnızca iki ülke arasındaki diplomatik bir anlaşmazlık değil, aynı zamanda karşılıklı güven sorununa dönüşmesine yol açtı.

İki Kuzey Koreli askerin Güney Kore'ye ulaşması, Lee yönetiminin Pyongyang'la yeniden diyalog kurma girişimlerini de zorlaştırabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Güney Kore hükümeti son dönemde Kuzey Kore ile kopan iletişim kanallarını yeniden açmayı ve Kore Yarımadası'ndaki gerilimi azaltmayı hedefliyor. Ancak Pyongyang geçmişte Kuzey Kore vatandaşlarının Güney'e ilticasına sert tepki göstermiş ve Seul'ü vatandaşlarını kaçırmakla suçlamıştı.

Güney Koreli analist Moon Seong Mook, hükümetin bu nedenle savaş esirleri meselesini mümkün olduğunca düşük profilli biçimde yönetmek istediğini belirtti.

Kuzey Kore'nin son açıklamaları ise Seul'ün uzlaşma arayışının karşı karşıya olduğu güçlükleri artırdı. Kim Jong Un'un kız kardeşi Kim Yo Jong, Güney Kore'nin sınırda yaşanan mayın patlamaları nedeniyle Pyongyang'dan özür talep etmesini son derece zavallı bir girişim olarak nitelendirerek iki Kore arasındaki ilişkilerin kalıcı biçimde kesilmesi yönündeki tutumunu yineledi.

Seul yönetiminin Ukrayna'ya yönelik sert söylemine rağmen uzmanlar, Güney Kore'nin Kiev'e yönelik somut desteğini büyük ölçüde değiştirmesinin beklenmediğini belirtiyor.

Güney Kore, 2022'den bu yana Ukrayna'ya 445 milyon dolar insani yardım sağladı. Lee de temmuz ayında NATO zirvesi kapsamında Zelenskiy ile gerçekleştirdiği görüşmede Ukrayna'ya 100 milyon dolarlık yardım sözü verdi.

Güney Kore Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna'ya insani yardım ve yeniden yapılanma desteği sağlama yollarının değerlendirilmeye devam edeceğini açıkladı.

Bununla birlikte Seul, aktif biçimde savaşan ülkelere silah sağlamama politikası nedeniyle Ukrayna'ya doğrudan silah göndermekten kaçınıyor.

Kore Araştırma Enstitüsü'nden Moon, Güney Kore'nin Ukrayna'ya verdiği desteğin yalnızca Kiev'le ikili ilişkiler açısından değerlendirilmediğini, Seul'ün Batılı ortaklarıyla ilişkilerinin de bu politikadan etkilendiğini belirtiyor.

Ewha Üniversitesi profesörü Leif-Eric Easley ise Ukrayna'nın Rusya-Kuzey Kore askeri işbirliği konusunda sahip olduğu istihbaratın ve özellikle insansız hava araçları alanındaki savaş deneyiminin Güney Kore açısından önem taşıdığını ifade ediyor.

Bu nedenle Seul'ün son açıklamalarının diplomatik baskı niteliğinde kalması ve iki ülke arasındaki işbirliğinin tamamen kesilmemesi bekleniyor.

Krizin merkezindeki soru ise halen yanıtlanmış değil. İki ülke arasında gerçekten bir gizlilik anlaşması yapıldı mı ve yapıldıysa taraflardan hangisi bu anlaşmanın koşullarını ihlal etti?

Seul ile Kiev arasındaki karşılıklı açıklamalar bu soruya şimdilik birbirinden farklı yanıtlar verirken, iki Kuzey Koreli savaş esirinin transferi Güney Kore-Ukrayna ilişkilerinde yeni bir diplomatik güven krizinin fitilini ateşlemiş durumda.