Kültürel ve tarihsel değeri olan nesnelerin toplandığı, saklandığı yer olarak tanımlanan müzelerin ilk kurulduğu yıllarda başlıca amaçları; geçmişe ait nesneleri toplamak, korumak, belgelemek ve sergilemekti. Bu amaçlarla yapılanan bir müzenin eğitiminin biçimi de objelerin yalnızca görülmesine dayanmaktaydı. Bu amaçlara hizmet eden ve sergilenen eserlerin görülmesi ile ilgili yaklaşımda ise objelere ve objelerin sergilendiği yerlere dokunmadan, belli bir sıra izleyerek, müze görevlilerinin tanıdığı süre kadar müzeyi dolaşmak, objelerin özelliklerini okuyarak ya da duyarak öğrenmek, elde kalem kağıt not alarak eserleri tanımaktı. Bu biçimde verilen bir müze eğitiminin de kuşkusuz kazandırdıkları vardı. En önemlisi,  bir biçimde de olsa çocuklar müzelerle tanışmaktaydı.

Bugün ise çağdaş müzecilik,  toplumun eğitiminin gelişmesi, estetik olgunun yerleşmesi, yaşanan anın, geçmişin ve geleceğin açıklanması, yorumlanması, kişilerin eğlenirken gelişmesi, kültürel mirası devam ettirme, geçmişi, bugünü ve geleceği anlamlı bir biçimde ilişkilendirme, kültürel varlıklarını anlama, koruma ve yaşatma, kendi kültürünü ve farklı kültürleri çok yönlü ve hoşgörülü bir yaklaşımla tanıma ve anlama, kültürler arası anlayış ve empati geliştirme gibi hedeflere hizmet edilmesi biçimine dönüşmüştür.

Bu amaçlar da aynı zamanda ülkemizde yeni bir müze eğitimi anlayışını ortaya çıkarmıştır. Müzelerin aktif öğrenme ortamları olarak görülmesi ve kullanılması anlayışı diyebileceğimiz bu anlayışın temelinde, müzelerin aktif öğrenme ortamlarına dönüştürülmesi yatmaktadır. Aktif öğrenme ortamlarının oluşturulması ise ortamda uygulanan etkinliklerdir.

Müze içerisinde çocuğu sürecin içinde tutacak, onun objelerle bağını kuracak, bütünleşmesini sağlayacak, objelerin dün, bugün ve gelecekteki yerini tartıştıracak etkinlikler planlanmaktadır. Objelerle ilgili resimler yapma, boyama çalışmaları, yaratıcı drama etkinlikleri, kilden heykel çalışmaları, objelerle ilgili şiir, masal, öykü, yazdırma etkinlikleri, yaşayan tarih ya da sözlü tarih çalışmaları, objelerle ilgili çeşitli duyu çalışmaları, objelerin koku ve seslerini düşünme, objeleri konuşturma, objeleri kendi bedenleri ile anlatma gibi birçok etkinlik planlanıp uygulanmaktadır.

Bu biçimde verilen bir müze eğitiminin çocuklar üzerinde  etkileri; müzedeki eserlere ve müzeleri gezmeye karşı isteklilik, eserlere kendine göre bir anlam yükleme, resimler yaparak kendini ifade etme, sanata karşı ilgi geliştirme, objelerdeki ayrıntıları fark ederek kendine göre yorumlar yapma, bir olayı ayrıntılarıyla inceleme, onun üzerinde düşünme, müzelerdeki objelerle ilgili şiirler, masallar, öyküler oluşturarak kendine özgü edebi bir dil oluşturma, zaman kavramını öğrenme, farklı kültürleri tanıyarak kültürler arası etkileşimi fark etme gibi birçok etkiyi görmek mümkün olabilecektir. En önemli unsur ise çocukların oynayarak öğrenmesi ve eğlenmesidir. Müzeler, anne babaların hafta sonları çocukları ile en iyi paylaşım içinde oldukları, çocukları ile en çok ve en doğru zamanı buralarda geçirebilecekleri yerler olmalıdır. Öğretmenler, müzeleri, eğitimde kullanacakları en zengin araçlarla donatılmış sınıflar olarak görmeli ve onlarla çocukları arasındaki kara tahtayı kaldıran etkili bir öğrenme ortamı algılamalıdır.

Mardin Müzesi, çocuklarımız doğal ve tarihi çevreyi koruyan buna duyarlı olan, kültürel mirasımızı tanıyan, koruyan, ve yaşatan bireyler olarak yetişmelerini müzelerin  sorumluluğu içinde görmektedir. Çocuklarımıza bir “Müze Kültürü”  ve bilincini kazandırmanın yanı sıra Müzeyi mekan ve içerik olarak tanıtıp genç nesillerin müzelere gitme alışkanlığı kazandırmak amacındadır.

            Yukarıda belirtilen çerçevede Arkeopark ta oluşturulan  neolitik dönem ev modeli ve çeşitli resimli bilgi panoları ile insanlık tarihini gözler önüne sererek bu döneme ait  müzedeki materyalleri de kullanarak çocuklara geçmişe yolculuk yaptırılmaktadır. Çocuklar bu müze eğitimi ile geçmişi ve kültürel mirası algılayabilme ve günümüzle ilişkilendirebilme becerisi kazandırılmaktadır.  Yine bu çerçevede arkeoparkta oluşturulan kazı alanında  arkeolojik bir kazının bilimsel tüm süreçlerini öğrenerek arkeologlar eşliğinde bilimsel  kazı yapmaktadırlar. Bilimsel kazının geçmişi öğrenebilmek için geçmişin bilgi kaynaklarına ulaşmak amacı ile yapıldığını öğrenen çocuklar kazıda buldukları eserleri neden yapıldığı ne işe yaradığı sorularına cevaplar arayarak yorumlamaktadırlar. Kazıdan çıkan kırık seramiklerin restorasyonu yapmaktadırlar. Yazı atolyesinde yazının doğuşu gelişimini öğrenmekte ve kil tablet üzerine çivi yazısı ile isimlerini  yazılmaktadırlar serbest kil çalışması ile üç boyutlu heykel çalışmaları yapmakta ve mardine ait güvercin, hançerli aslan şahmaran gibi  sembollerini  kil kalıbı baskılarını yaparak tanımaktadırlar. İnsanlık tarihinde paranın ortaya çıkış sebeplerini öğrenmektedirler. paraların geçmişin en önemli bilgi kaynaklarından olduğunu ve ait olduğunu medeniyetin tüm bilgileri barındırdığını keşfederek sikke(para) basmaktadırlar. En eski sanatlardan kök boya ile ahşap kalıplarla kumaş baskı yapmakta ve geleneksel  el sanatlarının önemini ve yaşatılması gerektiğini öğrenmektedirler.  Seramik çarkında seramik yaparak geçmişteki kap kacak yapım teknikleri hakkında bilgi sahibi olmaktadırlar.  Yerleşik hayata tarımla geçen insanlık tarihini arkeoparkta buğday, arpa mercimek ve sebze ekerek öğrenmekte ve  el değirmeninde un yapmaktadırlar. Bunun yanı sıra  eski çocuk oyunlarını öğrenmekte ve oynamaktadır,  müze anı bölümünde  Mezopotamya da yaşamış uygarlıklar ve halklara ait   çocuk modelleriyle fotoğraf çekerken bu uygarlıkları  tanımakta ve farklılıklara saygı duymayı öğrenmektedirler. Son olarak arkeologları eşliğinde müze gezisi yapılarak müzenin var oluş sebebini öğrenen çocuklar  eğitim faaliyetleri  sonucunda çocuklara küçük arkeolog belgesini alarak müzemizden ayrılmaktadırlar

 Şu ana kadar 450 öğrenci arkeoparkta müze eğitimi çalışmalarına katılmıştır. Eğitimler Pazartesi, Çarşamba ve Cuma günleri saat 9.00-12.00  veya 13.00 -16.00 saatleri arasında verilmekte olup Eğitime katılmak isteyen okulların sınıf öğretmenlerinin www.mardinmuzesi.gov.tr web adresinden  randevu almaları gerekmektedir.