Her 100 kişiden 60’ı işsiz: Mardin ve çevresi istihdamda bakın kaçıncı sırada

GÜNDEM

TÜİK 2025 verilerine göre, Mardin’in de içinde bulunduğu TRC3 bölgesi, yüzde 39,5 ile Türkiye’de en düşük istihdam oranına sahip bölge oldu. Kadınların işgücüne katılımı erkeklerin yarısından daha az, eğitim ise istihdamı artırmanın kilit yolu olarak öne çıkıyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan “2025 Yılı İstatistiklerle Kadın” raporu, Türkiye’nin demografik ve ekonomik yapısına dair çarpıcı verileri ortaya koydu. Rapora göre, Mardin’in de bulunduğu TRC3 bölgesi, yüzde 39,5 ile Türkiye genelinde en düşük istihdam oranına sahip bölge olarak kayıtlara geçti.

 

İstihdamda Bölgesel Farklar

TÜİK’in Hanehalkı İşgücü Araştırması 2024 verilerine göre, Türkiye genelinde 15 yaş ve üzeri nüfusun istihdam oranı yüzde 49,5. Ancak bölgesel dağılım büyük farklılıklar gösteriyor.

  • TRC3 bölgesi (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt): %39,5

  • TRB2 bölgesi (Van, Muş, Bitlis, Hakkari): %39,5

  • En yüksek istihdam TR61 bölgesi (Antalya, Isparta, Burdur): %54,7

Bu veriler, Mardin ve çevresinde her 100 çalışma çağındaki kişiden yaklaşık 60’ının istihdam dışında kaldığını gösteriyor. Bölgedeki istihdam ile zirvedeki bölge arasında 15 puanı aşan ciddi bir fark bulunuyor.

 

Kadınların İşgücüne Katılımı Erkeklerin Yarısı Kadar

Mardin ve çevresinde düşük istihdam oranının temel nedenlerinden biri kadınların işgücüne katılımının yetersizliği.

  • Türkiye genelinde istihdam oranı: Erkekler %66,9, kadınlar %32,5

  • Bölgesel en düşük kadın istihdamı: %20,9 (TRB2)

  • Bölgesel en düşük erkek istihdamı: %59,0 (TRC2)

Kadınların eğitim seviyesi yükseldikçe işgücüne katılımları da artıyor:

  • Okuryazar olmayan kadınlar: %14,6

  • Lise mezunu kadınlar: %38,5

  • Üniversite mezunu kadınlar: %68,7

2008 yılında yüzde 7,1 olan yükseköğretim mezunu kadın oranı, 2024’te %23,6’ya yükseldi.

 

Nüfusun Yarısı Kadın, Temsil Oranları Düşük

31 Aralık 2025 itibarıyla Türkiye nüfusunun %49,98’i kadınlardan oluşuyor. Kadınlar erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşıyor (kadınlarda yaşam beklentisi 80,7 yıl).

Ancak kadınların karar alma mekanizmalarındaki temsil oranları hâlâ düşük:

  • Büyükelçi: %28,4

  • TBMM’de kadın milletvekili: %19,9

  • Üst ve orta düzey yönetici: %21,5

 

Uzman Yorumu

Rapordaki veriler, Mardin ve çevresindeki düşük istihdam tablosunun kırılmasında özellikle kadınların yükseköğrenime teşvik edilmesinin kritik olduğunu ortaya koyuyor. Eğitim düzeyi arttıkça kadınların işgücüne katılımının hızla yükseldiği görülüyor.