Diyanet İşleri eski Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş, İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ve Malatya Eğitime Destek Platformu tarafından düzenlenen "İslam'ın Işığında Bilgiden Bilince" başlıklı konferansta öğrencilerle bir araya geldi.
İlahiyat Fakültesi Zahit Aksu Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen program, Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başladı. Ardından açılış konuşmalarına geçildi.
Kur'an-ı Kerim tilaveti
Açılış konuşmasını yapan İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Kubat, Prof. Dr. Ali Erbaş'ı İnönü Üniversitesinde ağırlamaktan duydukları memnuniyeti dile getirerek, fakülte bünyesinde bilimsel ve akademik etkinliklerin devam ettiğini belirtti.
Kubat, geleneksel hâle gelen İslam ve Yorum Sempozyumu'nun bu yıl 10'uncusunu gerçekleştirdiklerini ifade etti. Kubat, konferansın düzenlenmesine katkı sunan Malatya Eğitime Destek Platformuna teşekkür etti.
İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Kubat
"İslam medeniyetinin mensuplarının elinden kitap ve kalem eksik olmayacak"
Konferansta konuşan Prof. Dr. Ali Erbaş, Malatya'yı gençlik yıllarından itibaren "okuyan şehir" unvanıyla tanıdığını belirtti.
İslam medeniyetinin temelinde ilim, irfan, bilgi ve hikmet bulunduğunu ifade eden Erbaş, ilk vahyedilen Alak Suresi'nin "Oku" emriyle, ikinci vahyedilen surenin ise kaleme yemin eden Kalem Suresi'yle başlamasının önemli bir mesaj taşıdığını belirtti.
Müslümanların kitap ve kalemle ilişkisini sürdürmesi gerektiğini vurgulayan Erbaş, bu mesajı şu sözlerle dile getirdi:
"İslam medeniyetinin temelinde ilim vardır, irfan vardır, bilgi vardır, hikmet vardır. İlk inen sure 'İkra' diye başlar, ikinci inen sure Kalem Suresi ismini alır. Cenab-ı Hakk'ın ikinci inen sureye Kalem Suresi demesinin ve ilk ayetinde kaleme yemin ederek başlamasının bize bir mesajı var. İşte İslam medeniyetinin mensuplarının elinden kitap ve kalem eksik olmayacak demektir."
Bilgi ile bilinç arasındaki ilişkiye de değinen Erbaş, hikmet kavramını "bilginin bilince dönüşmüş hâli" olarak tanımladı. Bilginin yalnızca öğrenilmesinin yeterli olmadığını, faydalı bilgiye dönüşerek insanın ahlakına ve davranışlarına yansıması gerektiğini belirten Erbaş, Peygamber efendimiz Hazreti Muhammed'in (Sallallahu Aleyhi Vesellem) faydalı ilim duasını hatırlattı.
Hazreti Muhammed'in Medine'ye hicretinin ardından inşa ettirdiği Mescid-i Nebevi bünyesinde Suffe adıyla bir mektep kurduğunu anlatan Erbaş, buranın namazın yanı sıra ilim ve eğitim faaliyetlerinin yürütüldüğü bir merkez olarak kullanıldığını ifade etti. Suffe'de yetişen sahabenin ilim ve irfanı farklı coğrafyalara taşıdığını belirten Erbaş, İslam medeniyetinin yayılmasında ilmin önemine dikkat çekti.
Hadislerin aktarılması ve korunması süreçlerini de ele alan Erbaş, Tevrat'ın tedvin sürecinin yaklaşık bin yıla yayıldığını, İncillerin ise Hazreti İsa'dan (Aleyhisselam) onlarca yıl sonra yazılmaya başlandığını söyledi. Kur'an-ı Kerim'in vahiy sürecinde yazıya geçirilmesi ve ezberlenmesinin korunmasında önemli rol oynadığını belirten Erbaş, hadislerin güvenilirliğinde ise ravi zinciri ve hadis usulünün önemini vurguladı.
Erbaş, hadislerin tedvin sürecini şu sözlerle değerlendirdi:
"Bizim hadislerimizin tedvini, Tevrat'ın da İncil'in de tedvininden 100 kat daha güvenli bir süreçte gerçekleşmiş. Raviler zinciri var, senet var, adalet var, zapt var, sika oluşları var. Bütün hadisçilerimize minnet borcumuz var."
"El-Harezmî olmasaydı bugün bilgisayar olmazdı"
Müslüman bilim insanlarının dünya bilim tarihine katkılarına değinen Erbaş, İbn Sina, Biruni, İbn Rüşt ve El-Harezmî gibi isimlerin çağları aşan çalışmalar ortaya koyduğunu hatırlattı.
Vatikan'da ziyaret ettiği müzede Sokrates'in öğrencileriyle birlikte resmedildiği bir tabloda İbn Rüşt'ün de yer aldığını anlatan Erbaş, Batı dünyasında Müslüman bilim insanlarının isimlerinin farklı biçimlerde kullanılmasını eleştirdi.
İbn Sina'nın "Avisenna", İbn Rüşt'ün ise "Averroes" olarak anılmasına değinen Erbaş, El-Harezmî'nin çalışmalarının algoritma kavramına temel oluşturduğunu belirterek şunları söyledi:
"Batılılarda böyle bir huy var. Sadece intihal yapmakla kalmıyorlar, aynı zamanda tahrif de ediyorlar. İbn Sina yazmak dururken Avisenna yapıyorsunuz. El-Harezmî'yi aynı harflerle yazmak çok mu zor, neden algoritma yapıyorsunuz? Algoritmanın işlem sürecini bulan kişidir. El-Harezmî olmasaydı bugün bilgisayar olmazdı."
Müslüman bilim insanlarının tarihsel birikiminin günümüzde de değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Erbaş, üniversitelerin mühendislik, yapay zekâ, tıp ve eczacılık gibi alanlarda özgün çalışmalar ortaya koymasının önemine değindi. İslam dünyasının geçmişte bilim alanında ulaştığı seviyeyi yeniden yakalaması gerektiğini ifade eden Erbaş, bilimsel üretimin geliştirilmesi çağrısında bulundu.
"Bizim amacımız insanlığı ihya etmektir"
İslam anlayışında "dini ilimler" ve "din dışı ilimler" şeklinde bir ayrım bulunmadığını belirten Erbaş, matematik, tıp, astronomi, kimya, fizik ve jeolojinin de kâinattaki ayetleri anlamaya yönelik ilimler olduğunu ifade etti.
Kur'an-ı Kerim'de kâinatla ilgili yaklaşık 700 kevni ayet bulunduğunu belirten Erbaş, bütün bilim alanlarının insanın yaratılışı ve evreni anlamasına katkı sunduğunu dile getirdi.
Bilginin kullanımındaki ahlaki sorumluluğa dikkat çeken Erbaş, atom bombası ve çağrı cihazlarıyla gerçekleştirilen saldırıları örnek göstererek bilimin insanlığı yaşatmak yerine yok etmek amacıyla da kullanılabildiğini belirtti.
İslam'ın ilim anlayışında insanlığı yaşatmanın esas olduğunu vurgulayan Erbaş, "Bizim ilim tasnifimizde dini ilimler ve din dışı ilimler diye bir şey yok. Tasnifte hepsi dini ilim. Bizim İslam'daki ilmin amacı insanları ihyadır." dedi.
Programa; İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat, Malatya İl Müftüsü Ramazan Dolu, İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Kubat, dernek temsilcileri, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.
Yorumlar
0 yorumYorum yazmak için tam sürüme geçin