Türkiye eyyam-ı bahur sıcakları başlıyor

Türkiye, ağustos ayının ilk haftasında yılın en sıcak dönemlerinden biri olarak bilinen "eyyam-ı bahur" sürecine giriyor.

Uzmanlara göre önümüzdeki günlerde hava sıcaklıkları birçok bölgede mevsim ortalamalarının üzerine çıkarken, özellikle Güneydoğu Anadolu'da termometrelerin 40 dereceyi aşması, Marmara'da ise yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklığın belirgin şekilde artması bekleniyor.

Sıcaklıklar ülke genelinde yükselecek

Uzmanlar, "eyyam-ı bahur" ifadesinin halk arasında yaygın olarak kullanıldığını ancak meteorolojide resmi olarak tanımlanmış belirli bir hava olayı olmadığını belirtiyor.

Farklı kaynaklarda bu dönemin 31 Temmuz-7 Ağustos ya da 1-8 Ağustos tarihleri arasında gösterildiği ifade edilirken, her yıl aynı günlerde ve aynı şiddette sıcaklık yaşanmasının beklenmediği vurgulanıyor. Güncel tahmin modelleri ise ağustosun ilk günlerinde Türkiye'nin büyük bölümünde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkacağını gösteriyor.

Bölgelere göre etki farklı olacak

Uzmanlara göre sıcak hava dalgası doğu bölgelerine Arap Yarımadası üzerinden, batıya ise Afrika kaynaklı sıcak hava akımlarıyla ulaşacak. Bu nedenle sıcaklıkların etkisi bölgeden bölgeye farklı hissedilecek.

Güneydoğu Anadolu'da aşırı sıcaklıklar ön plana çıkarken, İstanbul ve Marmara kıyılarında yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklık ölçülen değerlerin üzerinde olacak. Hafta ortasından itibaren ise Türkiye genelinde sıcaklıkların mevsim ortalamalarının üzerine çıkması bekleniyor.

İklim değişikliğiyle karıştırılmamalı

Uzmanlar, kısa süreli sıcak hava dalgalarının tek başına iklim değişikliğinin kanıtı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor. Ancak uzun yıllara yayılan meteorolojik verilerin Türkiye'de belirgin bir ısınma eğilimine işaret ettiği ifade ediliyor.

Meteoroloji verilerine göre, 1970-1980 döneminde 12,7 derece olan Türkiye'nin ortalama sıcaklığı, 2014-2025 döneminde 14,4 dereceye yükseldi. Böylece yaklaşık 1,7 derecelik artış kaydedildi.

En sıcak yıl 2024 olarak kaydedildi

Resmi verilere göre Türkiye'de şimdiye kadar ölçülen en sıcak yıl, 15,3 derecelik ortalama sıcaklıkla 2024 oldu. En düşük yıllık ortalama ise 1992 yılında 11,4 derece olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, uzun dönemli ölçümlerin sıcaklıkların sürekli yükseliş eğiliminde olduğunu belirtiyor.

Meteorolojik değerlendirmeler, Türkiye'nin artan sıcaklıklar ve aşırı hava olayları nedeniyle önümüzdeki yıllarda daha fazla riskle karşı karşıya kalabileceğine işaret ediyor. Sıcak hava dalgalarının daha sık yaşanmasının su kaynakları, tarım, enerji üretimi ve şehir yaşamı üzerinde önemli etkiler oluşturabileceği belirtiliyor.

Büyükşehirlerde ısı daha fazla hissediliyor

Uzmanlar, beton ve asfalt gibi yüzeylerin gün boyunca depoladığı ısıyı gece boyunca geri yayması nedeniyle şehir merkezlerinin kırsal alanlara göre daha sıcak kaldığını belirtiyor. "Şehir ısı adası" olarak tanımlanan bu etkinin azaltılması için yeşil alanların artırılması ve gölgelendirme çalışmalarına ağırlık verilmesi gerektiği ifade ediliyor.

Risk Grupları Daha Dikkatli Olmalı

Uzmanlar, sıcak havanın özellikle yaşlılar, çocuklar, kronik hastalığı bulunan kişiler ve yalnız yaşayan bireyler için daha büyük risk oluşturduğunu belirtiyor.

Kalp, solunum ve metabolik rahatsızlığı bulunan vatandaşların sıcak saatlerde mümkün olduğunca dışarı çıkmamaları öneriliyor. Günün en sıcak dönemi olan 11.00 ile 16.00 saatleri arasında açık alanda uzun süre kalınmaması, bol su tüketilmesi, açık renkli ve hafif kıyafetlerin tercih edilmesi, doğrudan güneş ışığından kaçınılması ve fiziksel aktivitelerin sabah erken ya da akşam saatlerine bırakılması tavsiye ediliyor.