Mardin'in işgal edilmediğini ilk defa yaptığı araştırma sonucunda ortaya çıkaran Artuklu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Bölümü Öğretim Görevlisi Aysel Fedai, Fransızlar'ın o tarihde kale ve bazı tepelere kurulan soba borularını top namlusunu sandığı için işgalden vazgeçtiğini söyledi.

Mardin'de daha önce 21 Kasım tarihlerinde 'İşgalden kurtuluş günü' olarak kutlanan ancak, geçen yıl belediye meclisinin aldığı bir kararla 21 Kasım Onur Günü olarak kutlanmaya başlanan, etkinlik bu gün üçüncü kez kutlanacak. Kutlama programı Hükümet Konağı'ndaki Atatürk Anıtı'na, Mardin Belediye Başkanı Mehmet Beşir Ayanoğlu'nun çelenk sunmasıyla başlayacak.
Kutlama Mesajı yayınlayan Mardin Valisi Dr. Ahmet Cengiz, "Milli Mücadele'de önemli bir konuma sahip Mardin, tarihi boyunca hiçbir din, dil ve etnik ayırım yapmadan hoşgörü ve huzur içerisinde yaşamayı başarmıştır. Mardin, sahip olduğu kültürel zenginlikler kadar doğal varlıklarıyla dünyada nadir güzelliklere bir örnek oluşturmuştur. Mardin'in Onur Günü, Cesur Mardin İnsanı'nın; asırlardır sahip olduğu birlik, beraberlik ve kardeşliğe verdiği değerin bir göstergesidir. Bu duygu ve düşüncelerle Mardin'inimizin Onur Günü'nü kutluyor, bugünleri bizlere emanet eden aziz şehitlerimizi, kahraman gazilerimizi rahmet, minnet ve şükranla anıyorum."ifadelerini kullandı.

Belediye Başkanı Mehmet Beşir Ayanoğlu da yayınladığı mesajında Mardin'in işgal edilmemiş olmasının Mardinliler için büyük onur olduğunu söyledi. Ayanoğlu, "1919 yılında Fransız subayı Norman, Mardin'e gelip şehrin kendilerine teslim edilmesini istemiştir. Şehrin ileri gelenleri buna şiddetle karşı çıkarak mukavemet göstermiş. Norman da geldiği gibi geri gitmiştir. Ecdadımız şehrin işgaline müsaade etmemiştir. Düşman kapıya dayandı fakat Mardin halkının onurlu ve kahramanlığı sayesinde kan dökmeden burayı kazandı. İşte biz böyle bir milletiz. Ecdadımız o kadar onurlu ve kahraman ki Mardin, ateş açılmasına fırsat vermemiş, çeşitli önlemlerle bunu sağlamıştır. Bu olsa olsa büyük bir onurdur. Tüm Mardinli hemşehrilerimin onur gününü en içten dileklerimle kutlarım."dedi.

Artuklu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Görevlisi Aysel Fedai, 2 yıldan bu yana üzerinde çalıştığı 'Cumhuriyet Döneminde Mardin' tezinde Fransızlar'ın işgalinden kentin kan dökülmeden nasıl kurtarıldığını ortaya çıkardığını söyledi. Kentin işgal edilmediği konusunda 100'e yakın belge bulunduğunu belirten Fedai, Fransızlar'ın işgal girişiminde olduğunu ancak amaçlarına ulaşamadığını söyledi. Kartal Kalesi'nin etrafına soba borularının dizildiğini ve Fransızlar'ın bunu soba borusu zanettiğini belirten Fedai, şöyle dedi:

"Önce destansı bir bilgi olarak yola çıktık ama daha sonra öğrendiğimiz kadarıyla tepelere soba boruları kuruluyor. Vatandaşlar tarafından tepelere kurulan soba borularını top namlusu sanan Fransızlar işgalden vazgeçiyor. Düşman protesto, miting ve kalelere sobaların kurulmasıyla bir anlamda püskürtülüyor. Zaten keşif ve araştırmak için gelen komutan Norman, bu kadar tepkiyi görünce ister istemez geri çekiliyor. İstasyondan tepelere kadar olan yerlerde çadırlar kurulmuş. O dönemlerde 1'nci Dünya Savaşı var. Erkeklerin çoğu askerde. Burayı savunanlar daha çok ihtiyarlar, askere gidemeyen gençler ve çocuklar olmuştur. O yüzden 'onur' ismini kullandık. Halkımız her şeyin farkında. Burada yaşayanlar herhangi bir savaş olmadığının bilincinde. Savaş olmayan bir yere 'evet savaş olmuştur' demek çok yanlış olur. Mardin işgalinin bertaraf edilmesi olayı Mardin halkı sayesinde gerçekleşmiştir."