Kitap Künyesi

Yazar: Aleksandr Puşkin

Çevirmen: Azad Ağaoğlu

Orijinal Adı: Бахчисарайский фонтан

Yayın Evi: Ötüken

İSBN: 9786051557298

Sayfa Sayısı: 72

Bahçesaray Çeşmesi Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Rus şiirinin en güzel lirik destanı ve hazin bir aşka adanmış bir anıt olarak nitelendirilen Bahçesaray Çeşmesi, Puşkin’in gençlik dönemi şiiridir. Şairinin yaygın ve kalıcı şöhretini kazanmasında büyük payı olan bu şiiri meydana getiren saikler de, esasında Puşkin’in geçici gençlik hevesleridir. Şair, 19-20 yaşlarında bulunduğu sırada, kendinden iki yaş küçük olan karşılıksız mâşûkası Sofya Stanislovov Potoçka’dan Tatarlarca kaçırılarak Kırım Hanı’nın hareminde ölen “büyük ninesi” Mariya Potoçka’nın ve “Gözyaşı Çeşmesi”nin hikâyesini dinlemiş, Bahçesaray’ı zorunlu güney seyahati sırasında görmüş, destanı ise yine bu zorunlu seyahati boyunca yoğun olarak okuduğu Byron’un eserlerinin büyüsüne kendini kaptırdığı bir dönemde kaleme almıştır. Yayınevimiz, Azad Ağaoğlu’nun Rusça özgün metinden Türkçeye manzum olarak aktardığı Bahçesaray Çeşmesi’ni, 1892 baskısının gravürleriyle neşretmiştir.

Bahçesaray Çeşmesi Alıntıları - Sözleri

  • O kalp, huzurunu bulmuş hüzünde.
  • Bilmem. Hangi rüzgar savurdu beni? Aklımda dalgalı deniz var fakat Bir de bir geminin açık yelkeni Ve tepede biri... Korku ve acı O günden olmuştur bana yabancı. Ben uysal bir kalple edindim mesken Haremin gölgeli bir köşesini. Orada sessizce çiçek açarken Bekledim ilk sevgi tecrübesini.
  • Nice zaman mutluluğu tattım, Her günüm öncekinden kutluydu... Ama döndü gölgesi bahtın; Şimdi mahvoluyorum.
  • Kalbini mi sıktı yoksa bu hüzün? Elinde olmadan büküldü dizin Dilinden istemsiz çıktı dualar: “Affet beni Tanrım, ne olur acı!”
  • Zannedilir ki saklı kuytuda Başka bir hayat var sırlı, uhrevi O kalp, huzurunu bulmuş hüzünde...
  • Kimin öpüşleri çok yakıcıdır Senin zehirleyen buselerinden?
  • Artık istemiyor kuru dünyayı, Şimdi gökyüzünden gelen davet var. Orda bekliyorlar.. Sıcak tebessümle çağırıyorlar..
  • Ne gençliğe acır zaman ne aşka.
  • Fikrine, zikrine hakim bendim. ben... Ölümden beterdir bana ihanet..
  • Günler, aylar, yıllar gelir ve geçer, Nedir getirdiği usançtan başka? Çiçekler misali solar ömürler,

Bahçesaray Çeşmesi İncelemesi - Şahsi Yorumlar

''Aleksandr Sergeyeviç Puşkin anısına saygı, sevgi ve hayranlıkla.'': Puşkin 1821 yılında yazmaya başladığı bu lirik destanı 1823 yılının ortalarında bitirecektir. 10 Mart 1824 tarihinde Bahçesaray Çeşmesi’nin ilk baskısı çıkar. Destanın başında kendimizi olay örgüsünün tam ortasında buluyoruz. Buna rağmen Puşkin hikayenin öncesini bizlere karakterlerin monologlarında ustaca anlatır. Yayınlandığı ilk tarihten itibaren Polonya prensesi Mariya’nın nasıl öldüğü ve Zarema’nın bu ölümdeki rolü sayısız tartışmaya sebep olmuştur. Bu tartışmanın birçok sebebi vardır. İlk olarak anlatımdaki eksiklikler ve kullanılan bir kelime buna sebebiyet verir. ‘’Владею’’ Türkçe çevirisi ‘’bulunur’’ olarak aktarılan bu kelimenin ‘’bende bulunur, sahibim’’ anlamının dışında ‘’iyi kullanırım’’ anlamı da verir. ‘’...Но слушай: если я должна Тебе... кинжалом я владею’’ ‘’Fakat dinle: Eğer borçluysam Sana… hançerim var/hançeri iyi kullanırım.’’ Konu olan kelime burada geçmekte ve bu ikili anlam yüzünden Zarema’ nın Mariya’ ya ‘’kolay bir ölüm’’ teklif ettiğini, kendisinin ona bir hançer verebileceğini yorumcular dile getirmişlerdir. Fakat genel olarak bakıldığında eleştirmenler Zarema’nın Mariya’yı öldürdüğü görüşündedir. Puşkin, bu iki kadın karakterin dış görünüşlerine dair fazla bir betimleme yapmamıştır. Bunun yerine iç dünyalarına ve duygularının anlatılmasına çok daha zaman harcamıştır. Zarema, ihtiraslı bir aşk kadını şeklinde tasvir edilirken özünde kendisi de o hareme zorla getirilmiştir. Fakat bu durum siz okuyucuları yanıltmasın, kendisi son derece hırslı ve aşk adına birçok kötülük yapabilecek potansiyele sahiptir. Polonya prensesi Mariya ise depresif bir ruh hali ile betimlenir bizlere. Onun saraya gelmesiyle birlikte , Giray Han Zarema’yı sevmekten vazgeçmiştir. Bunun üzerine Zarema bir gece bu masum ve saf Mariya’yı ziyaret eder. Giray’ı ona bırakmasını söyleyerek, tehdit eder. Bu tehdidini bir hançere sahip olduğunu belirterek sonlandırır. Bu onun öldürülmesini neredeyse kesin kılacak kısımdır. Diğer taraftan Mariya isminin anlamı Meryem ana ile ilişkili olup kendisi inançlı bir hıristiyandır. Zarema bu dizelerde onun inancını kullanmak ister. ‘’İnancın üzerine şimdi yemin et. Fakat söyle, sana borçluysam eğer Bulunur bende de keskin bir hançer.’’ Puşkin Bahçesaray Çeşmesi’nin hikayesini tanıştığı, uzunca bir süre platonik aşık olduğu bir kadından duymuştur. Yazdığı mektuplarda bunu defalarca kez dile getirmiştir. Bu kadın, Sofya Stanislavovna Potoçka’dır. 1818-1819 yıllarında kendisi Puşkin’e bütünüyle yalandan oluşan bu hikayeyi uydurmuştur. Mariya Potoçka karakteri onun anlatımına göre ‘’büyük ninesi’’dir. Sofya güzelliğini aldığı annesinden aynı zamanda hikaye uydurma yeteneğini de almıştır. ‘’Annesinin kızı’’ Sofya, 17 yaşından itibaren Petersburg balolarında güzelliğiyle dikkatleri çekmiş, Puşkin’de onun sayısız hayranlarından birisi olmuştur. Hikayeyi dinledikten sonra Puşkin, bilgi toplamaya başlar ve Polis Şefi Ananiç’e, Mariya Potoçka hakkında bir iz bulmasını rica eden bir mektup yazar. Bundan sonrası Puşkin için büyük bir hayal kırıklığı olacaktır. Polis Şefi verdiği cevapta Kırım Tatarları arasında Mariya Potoçka adında birisi olmadığını söyler. Aşkına karşılık alamayan, elinde yalnızca uydurma bir hikaye ile kalan Puşkin, kardeşine yazdığı mektubunda şöyle der; ‘’Destanı yayınlatmayı arzu etmiyordum, çünkü pek çok yeri uzunca bir süre ve pek aptalca aşık olduğum bir kadına aitti.’’ Bu kırgınlıkla kalan Puşkin’e Vyazemski’nin destanına yazdığı önsöz yetişir. Bu önsözde okuyuculara Puşkin’in bir tarihçi olmadığını, şiirin efsanelerle desteklenebileceğini dile getirir. Tüm bu aksiliklere rağmen Puşkin'in başka halkların kültürel kimliğini romantizmin sınırları içerisinde lirik ezgiselliğiyle yansıtmayı başardığı bir eser olmuştur Bahçesaray Çeşmesi. Kederli yazgısının unutulmamasını dileyen, ''Aleksandr Sergeyeviç Puşkin anısına saygı, sevgi ve hayranlıkla.'' (Eva)

Ilk defa puşkin okuyan biri olarak kitap 60 sayfaydı ilk 40 sayfası hem çevirmenin önsözünü hem de puşkin'in arkadaşının önsözünü içeriyor ve kesinlikle önsöz daha güzel geldi bana özellikle çevirmenin önsözü gayet hoş olmuş ama puşkin'in yazdığı destan o kadar ilgimi çekmedi,belki sorun bendedir belki 200 yıl önce okumalıydım. (Egon)

Həsrətlə gözləyir xanı hərəmlər, Çeşmənin başında bızın bu dəmlər İpək xalıların üzərində şən, Bir uşaq eşqi ilə seyd edir onlar... Beləliklə, yazar burada çeşmənin gözəlliyindən,hətta buradakı qızlsrın çeşmə ətrafı oxuduğu tatar nəğməsindən belə bəhs edir. (Salmanlı Səkinə)

Kitabın Yazarı Aleksandr Puşkin Kimdir?

Aleksandr Puşkin (Rusça: Алекса́ндр Серге́евич Пу́шкин; 6 Haziran 1799 - 10 Şubat 1837), Rus şâir ve yazar. Rusya'nın "ulusal şâir"i ve modern Rus edebiyatının kurucusu olarak kabul edilir.

Yaşamı

Aleksandr Sergeyeviç Puşkin, 6 Haziran 1799'da Moskova'da doğdu. Babası Sergey Lvoviç Puşkin, soylu bir ailenin ilk çocuğudur. Annesi Nadejda Osipovna Hannibal'in büyük dedesi Etiyopyalı Abraham Petroviç Hannibal, Rus Çarı I. Petro'nun vaftiz oğlu ve çarlık ordusunda seçkin bir subaydı. Puşkin, soylu bir ailenin üyesiydi. Annesi ve babası eğitimli insanlardı. Puşkin, ilk bilgilerini Fransız mürebbiyelerden edindi. Henüz sekiz yaşındayken Fransızca ve Rusça öğrenmişti. 11 yaşına geldiğinde özgürlükçü ve hicivci yazarlarını beğendiği Fransız edebiyatından etkilenerek Fransızca şiirler ve güldürüler yazmaya başlamıştı.

Döneminin tanınmış şair ve yazarları, Puşkin'in evine gelip gidenler arasındaydı. Ancak hiçbiri geleneksel Rus masalları anlatan, Rus türküleri söyleyen dadısı kadar Puşkin'i etkilememiştir. Yaşlı dadısı Arina'nın anlattıklarının, Puşkin'in çocuk rûhunda önemli izler bıraktığı düşünülmektedir. İleride Rus halk şiiriyle, masallarla, konuşma dilinin deyimleriyle ve anlatım özellikleriyle tanışıklığını dadısın ve anneannesi Mariya Hannibal'a borçludur.

Şiire başlaması

Puşkin, on iki yaşına geldiğinde, aristokrat aile çocuklarına yönetime hazırlamak için Rus Çarı I. Aleksandr'ın Tsarskoye Selo'da (Çarın yazlık köyü) açtırdığı okula yazdırıldı ve bu okuldaki altı öğrenim yılı boyunca, tıpkı okulun diğer öğrencileri gibi, Petersburg'a gitme izni verilmeden dış dünyadan kopuk bir şekilde eğitim gördü.

Şairlik yeteneğiyle arkadaşları arasında sivrildi. İlk şiiri "Şair Dost'a" (1814) Nikolay Karamzin'in Avrupa Habercisi dergisinde yayımlandı. Puşkin'in lise yıllarında yazdığı şiirlerinde gerçekçilik eğilimi açıkça göze çarpmaktadır. O dönem şiirinde kullanılmayan kaba ve gündelik sözcükleri kullandığı şiirleriyle Gavrila Derjavin'in dikkatini çekmeyi başardı.

Artık ünlü bir şair sayılmaya başlayan Puşkin, Çar Köyü Lisesi'ndeki eğitimini 1817'de tamamladıktan sonra Petersburg'a giderek Dışişleri Bakanlığında çalışmaya başladı. Bu arada birçoğu yasaklanan özgürlükçü şiirleri ve taşlamaları, bu sıralarda halk arasında yayılmıştır. Rus edebiyatında ilk kez, şiir halk tarafından hayranlıkla karşılanmıştı.

Puşkin, bu sırada Rus Çarı I. Aleksandr tarafından Kafkasya'ya tayin edildi ve burada ünlü Kafkas Esiri ve Bahçesaray adlı destanlarını yazdı. Gerçeği olduğu gibi aktarmayı tercih eden Puşkin'in eserlerinde ne klasik şiirin kuralcılığı, ne de Romantizm'in etkileri belirgin bir şekilde öne çıkıyordu.

Sürgün yılları

Kafkasya'dan dönen Puşkin'in Rusya'daki askeri yönetime karşı oluşundan dolayı dört yıl süreyle başkente girmesi yasaklandı ve ailenin sahip olduğu Mihaylovskoye köyünde yaşamak zorunda bırakıldı. Hükûmet tarafından oğlunu gözetim altında tutmakla görevlendirilen babası da görevini yerine getirmişti.

Yirmi dört yaşındaki Puşkin, bu sürgün döneminde, yedi yıl sonra tamamlayacağı Yevgeni Onegin adlı romanını yazmaya başladı. Çingeneler, Peygamber ve Boris Godunov adlı önemli eserlerini de yine bu sürgün yıllarında yazdı. Bu yıllarda ülkesinde süregelen özgürlük mücadalesi dışında Yunan İsyanı ve İspanya ile İtalya'daki mutlakıyet karşıtı hareketleri yakından takip etti.

1820-1824 yılları arasındaki sürgün döneminden sonra Rus Çarı I. Nikolay tarafından Moskova'ya çağrılan genç şairin kaleminden çıkan her şey, artık çarın sansüründen geçecektir. Polis baskınları ve aşk serüvenleri ise Puşkin'in yaşamının ayrılmaz parçaları olmuştu.

Evliliği

Puşkin, bir baloda yüksek rütbeli ve emekli bir memurun kızı olan Natalya Gonçarova ile karşılaştı ve bu genç kıza aşık oldu. Puşkin, Natalya'ya evlenme teklif etti; Natalya ise şairin evlenme teklifini belirsiz bir tarihte cevaplamak üzere cevapsız bıraktı. Puşkin, bu durum karşısında umutsuzluğa kapılmış ve Moskova'dan uzaklaşmak istemişti. Bu nedenle, 1829'da, bir gözlemci olarak Rus ordusuna katıldı ve Osmanlı topraklarına geldi. Sonradan yazdığı "Erzurum Yolculuğu" adlı eserinde seyâhat izlenimlerini anlatan Puşkin'in, daha başka birçok eserinde de Erzurum'dan aldığı esinlerin izlerini bulmak mümkündür.

Moskova'ya dönen Puşkin, Natalya'ya evlenme teklifini yineledi. Uzun çekişmelerden sonra Natalya'nın ailesini de ikna etmeyi başardı ve sonunda nişanlandılar. Bu evliliği istemeyen Natalya ise bu duruma kayıtsız kaldı. Natalya'nın bu olumsuz tutumu, ilişkilerinin sonuna kadar da bu şekilde devam etti.

Puşkin'in eşi Natalya Gonçarova

Bitmek bilmeyen soruşturmalar ve yasaklamalar yüzünden rahatsız olsa da, Puşkin yazmaya devam etti. Yevgeni Onegin, Don Juan, Veba Sırasında Ziyafet gibi manzum trajedyalarını ve Dubrovski, Maça Kızı gibi önemli eserlerini bu dönemde kaleme aldı. Gogol ile olan arkadaşlığı da bu döneme rastlamaktadır. Öyle ki, Gogol'a ünlü Ölü Canlar romanını yazma fikrini Puşkin'in verdiği söylenmektedir.

Ölümü

Bu dönemde hayatına George Charles d'Anthès adında biri girdi. Puşkin, kendisine yazılan birkaç imzasız mektup aracılığıyla, d'Anthès adındaki bu Fransız'ın karısı Natalya Puşkin'e kur yaptığını öğrendi. 1837'de d'Anthès'i düelloya çağırdı. 27 Ocak 1837'de St.Petersburg yakınında Kara Dere'nin bir köşesinde düellonun yapılmasına karar verildi. Puşkin'in şâhidi arkadaşı Danzas'tı. Düelloda kullanacağı silahı almak için gümüşlerini sattığı iddia edilmektedir.

Düelloda Puşkin tarafından omzundan yaralanan d'Anthès, Puşkin'i karnından yaralamayı başardı. Büyük bir soğukkanlılıkla iki gün boyunca can çekişen Puşkin, şubat ayında bir öğleden sonra hayata gözlerini yumdu.

Şâirin ölüm haberi duyulunca evinin önünde toplanan halk, Yevgeni Onegin'in son baskısını tüketti. Şairin ölümü üzerine başlayan huzursuzluk, neredeyse hükümete karşı bir ayaklanma noktasına geldi. Olayların kontrolden çıkmasından çekinen polis, bir gece yarısı şairin tabutunu gizlice kiliseden aldı ve Mihaylovskaya köyüne götürerek toprağa verdi.

Hakkında Gogol'un “Puşkin, olağanüstü bir olaydır.” ve Dostoyevski'nin de daha mistik bir tavırla “Puşkin, bize gelecekten haber veren bir ermiştir.” dediği Puşkin, modern Rus edebiyatının oluşmasına en büyük katkıda bulunan edebiyatçı olarak kabul edilir. Puşkin, klasik Batı edebiyatını ve Rus halk ruhunu sentezleyerek, Rus edebiyatında “gerçekçilik akımı”nı başlatan öncü bir isim olmuştur.

Aleksandr Puşkin'in düello günü uğradığı son yer, Peterburg Nevski Prospekt'de Wolf's şekercisidir (şimdiki Cafe Litteraturnia). Bu cafede Puşkin'in balmumundan bir heykeli bulunmaktadır.

Eserleri

Ruslan i Lyudmila – Ruslan ve Ludmila (1820) (şiir)

Kavkazskiy Plennik – Kafkas Esiri (1822) (şiir)

Bakhchisarayskiy Fontan – Bahçesaray Selsebili (1824) (şiir)

Tsygany, – Çingeneler (öyküsel şiir) (1827)

Arap Petra Velikogo – Büyük Petro'nun Arabı (tarihsel roman, bitirilmemiş) (1828)

Poltava (1829)

Küçük Trajediler (1830)

Boris Godunov (1825) (dram)

Papaz ve uşağı Balda'nın hikâyesi (1830) (şiir)

Povesti Pokoynogo Ivana Petrovicha Belkina – İvan Petroviç Belkin'in hikâyesi (5 kısa hikâyeden oluşur: Atış, Kar Fırtınası, Cenazeci, Menzil Müdürü ve Bey'in Kızı) (1831) (düzyazı)

Çar Saltan Masalı (1831) (şiir)

Dubrovsky (1832-1833, yayınlandı1841, roman)

Prenses ve 7 Kahraman (1833, şiir)

Pikovaya Dama – Maça Kızı (hikâye) (1833) daha sonra operaya uyarlanmıştır.

Altın Horoz (1834, şiir)

Balıkçı ve Altın Balığın Hikayesi (1835, şiir)

Yevgeni Onegin (1825-1832) (şiirsel roman)

Mednyy Vsadnik – Bronz Süvari (1833, şiir)

Yemelyan Pugachev isyanının Tarihi (1834, düz yazı)

Kapitanskaya Dochka - Yüzbaşının Kızı (1836, düz yazı)

Kirdzhali – Kırcali (kısa hikâye)

Gavriiliada

Istoriya Sela Goryukhina – Goryukhino Köyü'nün Hikayesi (bitirilmemiştir)

Stseny iz Rytsarskikh Vremen – Şövalye Hikayeleri

Yegipetskiye Nochi – Mısır Geceleri (kısa şiirsel hikâye, bitirilmemiştir)

K A.P. Kern – AP. Kern'ne (şiir)

Bratya Razboyniki – Haydut Kardeşler (oyun)

Graf Nulin – Kont Nulin

Zimniy vecher – Kış akşamı

Puşkin'in birçok eserini filolog Metehan Mollamehmetoğlu Türkçeye çevirmiştir.

Aleksandr Puşkin Kitapları - Eserleri

  • Yüzbaşının Kızı
  • Seviyordum Sizi
  • Bakır Atlı
  • Aşk Şiirleri
  • Maça Kızı
  • Dubrovski

  • Gizli Günce
  • Boris Godunov
  • Poemalar
  • Erzurum Yolculuğu
  • İstasyondaki Görevli
  • Çingeneler
  • Byelkin'in Öyküleri

  • Öyküler
  • Ruslan ve Ludmila
  • Büyük Petro'nun Arabı
  • Pugaçev İsyanının Tarihi
  • Seçme Yazılar
  • Bütün Öyküler, Bütün Romanlar
  • Küçük Tragedyalar

  • Yevgeni Onegin
  • Bahçesaray Çeşmesi
  • Mısır Geceleri
  • Bütün Eserleri 2
  • Çar Sultan
  • Balıkçı ve Altın Balık
  • Qızıl Xoruz

  • Düello
  • Qafqaz əsi­ri

Aleksandr Puşkin Alıntıları - Sözleri

  • "Umudun sadece gölgesi bile kalsa, Tanrı aşkına, vazgeçmeyin." (Dubrovski)
  • …huzur arıyordu, Uyuşukluk ve keder bitirmişti onu (Ruslan ve Ludmila)
  • Şiirlerle ne anlatıyoruz ona? Gerçek en değerli şey bana. Düşünmeden derim : şirinsin herkesten Hep aynı şeyi söylerim ben. (Aşk Şiirleri)
  • "Bir şairle karşılaşmak her zaman hayırlıdır. Şair, dervişin kardeşidir. Onun ne vatanı vardır ne de dünya nimetlerinde gözü." (Erzurum Yolculuğu)
  • "İntikamdan, delilikten vazgeçer gibi vazgeçtim." (Dubrovski)
  • Bir tek aşktır soğuk ömrün neşesi, Bir tek aşktır acısı kalplerin: Bir anlık mutluluktur hediyesi, Oysa acısı dinmez çilelerin, Yüz kez daha mutludur gençliğinde O ânı havada yakalayabilen. Giz dolu bir mutluluğun önünde Çekingen güzelliğiyle boyun eğen. (Aşk Şiirleri)

  • Kitaplarımı kıskanırım ve okunması için herhangi birine vermekten hoşlanmam. Kütüphanem benim haremimdir. (Gizli Günce)
  • Hüzünlüyüm, Nina: Yolum can sıkıcı... (Seviyordum Sizi)
  • Ve tanıdım aşkı tüm benliğimle, Göksel sevinciyle Ve acı veren kederiyle…. (Ruslan ve Ludmila)
  • Ama n'eylersin ki, bende Böyle bir güç yok, biliyorum; Karar alındı: ferman sizde, Kadere teslim oluyorum. (Aşk Şiirleri)
  • Derin saygının yerini üstünkörü nezaket almıştı. (İstasyondaki Görevli)
  • "Gençlerin bağışlayacakları en son şey cesaretsizliktir. Gençler cesareti bütün insan erdemlerinin en başta geleni ve her kusurun mazereti olarak görürler." (Öyküler)
  • Ahlâk, eşyanın doğasındadır. (Yevgeni Onegin)

  • Nice aceleci olursan ol, Bir aşk randevusuna bile, Ve nice hayale dalarsan dal, Saklanıp gizleyerek kalbinde, Onunla buluştun mu, çekingen Durursun, elinde değil işte... (Aşk Şiirleri)
  • ...Ölümü dilemek mi delilik, Dona Anna? Deli olsaydım, yaşama tutunmayı dilerdim, Aşkın merhemini sürmek için yüreğinize; Deli olsaydım, pencerenizin altında beklerdim Gecelerce, serenaddan, uyku girmezdi gözünüze; Deli olsaydım, önünüze atardım kendimi Gizlenip sesizce acı çekmezdim... (Küçük Tragedyalar)
  • "Büyük bir kişinin düşüncelerini izlemek, çalışmaların en öğreticisidir." (Büyük Petro'nun Arabı)
  • Kitaplarımı kıskanırım ve okunması için herhangi birine vermekten hoşlanmam. Kütüphanem benim haremimdir. (Gizli Günce)
  • Daha iyisini bulursan unutursun beni, Daha kötüsüne düşersen ararsın beni (Yüzbaşının Kızı)
  • “Bırak bana prangalarımı, Kimsesiz, ıssız anılarımı, Hayalleri, hüznü, gözyaşlarını: Benimle paylaşamazsın onları.” (Poemalar)
  • Ne sıkıcı ezgilerine, ne ziyafetlerine, Ne de ihtiyacım var gölgeliklerine- Ne yemek yerim, ne de dinlerim, Bahçelerinin ortasında öleceğim! (Ruslan ve Ludmila)