Kitap Künyesi

Yazar: Daniel C. Dennett

Çevirmen: Sibel Kibar

Yayın Evi: Alfa Yayıncılık

İSBN: 9786051714363

Sayfa Sayısı: 585

--reklam--

Bilinç Açıklanıyor Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Belki de Descartes’ın meseleyi gayet başarılı bir şekilde hallettiğine karar kıldıkları için, felsefeciler bugün düşünen bir şey olarak kendi varlıklarını kanıtlamak konusunda daha az kafa yoruyorlar. Peki, hiçbir şey değil de fıçıdaki bir beyinseniz? Belki de hep fıçıdaki bir beyin oldunuz! Eğer öyleyseniz, içerisinde bulunduğunuz tatsız durumu algılayabilir misiniz?

Daniel Dennett geleneksel ve sağduyuya dayalı Kartezyen bilinç modelini reddediyor, buna karşın, sinirbilim, psikoloji ve yapay zekâ alanlarından elde edilen zengin bilgiye dayanarak yeni bir model ortaya koyuyor. Dennett’in vurguladığı gibi, “Yalnızca bilinçli olayları bilinçdışı olaylar bağlamında açıklamış olan bir kuram, bilinci tam olarak açıklayabilir.”

“Ufuk açıcı yeni fikirlerle dolu…” Richard Dawkins

“Bilinç hakkında gündelik düşünceleri yıkarken Dennett meseleye radikal bir bakış açısı getiriyor. Bilinç Açıklanıyor’un uzun yıllar boyunca okunacağına inanıyorum.”

Douglas R. Hofstadter

“Çok başarılı bir bilimsel yaklaşım. İnsanlar, hayvanlar ve makinelerle ilgili olağanüstü bilgiler içeriyor.” Thomas Nagel

“Bilinç üzerine harika bir meditasyon.”

Howard Gardner

“Dennett’in açıklaması tek kelimeyle dahiyane, hem profesyonel hem de genel okuyucuyu hedefliyor; gördüklerim arasında en iyi örnek.” New York Times

--reklam--

Bilinç Açıklanıyor Alıntıları - Sözleri

  • Bilinç akımında yüzen şeyler (…) aslında bizim onlar olduğunu düşündüğümüz şeyler değiller. Gerçekte çok farklılar, aslında onlar için yeni sözcükler bulmamız gerekiyor.
  • Felsefeciler bugün düşünen bir şey olarak kişinin varlığını kanıtlamak konusunda daha az kafa yoruyorlar.
  • Bilinçli zihin, sadece beyinden ibaret olamaz.
  • (…) İki insan aynı sözcükleri aynı şekilde kullanmıyor ve herkes bu konuda adeta bir uzman olduğunu zannediyor.
  • Eğer beyinlerimiz bütün özel epistemik açlığımızı ortaya çıktıklarında karşılayabilir olsaydı, şikayet etmek için hiçbir temel bulamayacaktık.
  • Yaşamlarımızdaki olaylarla ilişkilendirdiğimiz acıların ve zevklerin çoğu, nihayetinde, ummaya ve anımsamaya bağlıdır.
  • Belki de kendimizi hepimizin birbirimize benzediğimiz hususunda kandırıyoruzdur.
  • Halüsinasyonların uzun süreli duyusal yoksunluğun normal sonucu olduğu bilinir.
  • Çizmeyi öğrenmek, bir kimsenin dünyadaki bir nesneyi deneyimlemesini, daha çok bir resme bakma haline getirmek için, normal görme süreçlerini, büyük ölçüde geçersiz kılmayı öğrenme meselesidir.
  • Görsel fenomenolojinin gerçek bir resmi, adaletinkinden veya bir melodininkinden ya da mutluluğunkinden daha fazla yapılamaz.

--reklam--

Bilinç Açıklanıyor İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Bu kitabı okumayı düşünen sevgili okur, merhabalar. Bu incelemeyi senin için yazıyorum. Yazarımız olan Dennett'in kuramlarla dolu, bol felsefe ve biraz da bilimle harmanladığı kitabını okumakta kararlı mısın? Bilinç üzerine düşünüyor, okuyor musun ya da daha öncesinde bu konuda araştırma yaptın mı? Cevabın eğer "Hayır" ise, bu kitabı yarım bırakacağını ve hatta okuduğun çoğu şeyi anlamayacağını baştan söylemeliyim. Çünkü Dennett, bu kitabında, "Bilinç" üzerine yapılmış tüm felsefi çıkarımlara atıfta bulunarak cevaplar vermiş. Dennett, kitabının büyük bir bölümünde Descartes'tan ortaya çıkan "Kartezyen Tiyatro" ikiciliğine karşı kendi ortaya attığı kuramı olan "Çoklu taslaklar modelini" sunuyor. "Kartezyen tiyatro" düşüncesini, enine boyuna irdeleyerek, görüşün tutarlı olmadığını, ve bu görüşe sahip olan kişilerin "Bilinç" sorunu karşısında kolaya kaçtığını söylüyor. Bu kitabı hakkıyla okumak için, bu kitaba başlamadan önce "Bilinç" hakkında genel bir bilgi edinmelisiniz. Bunun için de tavsiyem; - Bilinç Üzerine Konuşmalar, Susan Blackmore - Incognito, David Eagleman (Popüler-bilim) Kitap çevirisi hakkında da okuma sürecim boyunca, gerçekten çok zorlandığım yerler oldu. Ancak, bilgisizliğimden kaynaklandığını anladım. Gerçekten belli başlı kuramları ve bahsedilen konuları anlamadığımdan dolayı; çevirinin doğru olmadığını, karışık olduğunu düşünmüştüm. Üst kısımdaki kitapları okuduktan sonra kitaba karşı bu düşüncelerim değişti. İyi okumalar diliyorum... (Ömer Bayırlı)

Sevgili çevirmen, hadi biz bilemedik cahillik ettik, lakin bir iş yaparken insan gerçekten bu denli kötü yaptığının nasıl farkında olmaz. Kitap anlaşılmayan deneyler ve kargacık burgacık cümlelerle dolu. Dennettin görüşlerine değer verdiğim için kitabı ıkınarak iki ayda bitirdim. Orijinalini okuyacak bir ingilizceye de sahip değilim kuramsal bir kitap olduğu için. Lakin bunu buraya yazma nedenim; hani bir söz vardır ya çöpçü olsan dahi sokakları öyle bir süpür ki burada dünyanın en iyi çöpçüsü yaşıyormuş desinler diye; bunun ne kadar anlamlı bir pasaj olduğunu ispatladı bana bu çevirmen. Anlamıyorum basıma gitmeden bu kitabı kimse mi okumadı çevirmene yavrum şurayı az daha açık yaz demedi. Kimi zaman saçımı başımı yolasım geldi birbiriyle alakası olmayan cümleler yüzünden. Lakin kitap düşün dünyamı bir taraftan gerçekten etkilediği için bırakmadım ve bu işkenceye katlandım; sürecin iki ay süreceğini bilseydim kitabı yakardım sanırım. gelelim kitaba ne demiş bilinç hakkında Dennett abimiz; öncelikle kitap Descartes'i cahil cühelâlıkla suçlamak la başlıyor lakin çokta gömmüyor yani; dönemin şartları ozamanın düşünce tarzında ortaya attığı sorunun güzelliğine arada bir övgüler yağdırmıyor değil; tahmin ettiğiniz üzere kitap beden zihin problemi hakkında. Psykce, ruh, töz; ne derseniz deyin bunu çürütmek üzere yazılmış. Dennet abimiz kitap boyunca hayır bilinç zaman mekan gibi apriori bir kavram değil tanımlanabilir, oluşumu evrim, dil ve gelişimle açıklanabilir diyor. Genel tezinin adı " çoklu kartezyen modeli" ve bahsettiği kuram; zihim deyince her birimizin aklına gelen benlik hücresinin aslında zırvalık olduğu; doğada nasıl ki canlı ve cansızların erkek ve kadının kesin bir ayrımı yapılamıyor(virüsler,androjen bireyler gibi karışık durumlar ve geçişler söz konusu) Dennett abimiz bilinç içinde aynını söylüyor. Bilinci oluşturan parçaları tıpkı bir kadının ince sesi yada erkeğin sakalları olması gibi küçük parçalara bölün ve beyindeki patron hücreden kurtulun diyor. Başka bir açıdan bilinç dediğimiz şey beyin kabuğunda belli özelliklerin daha fazla belirginleşmesidir diyor. Kitapta en beğendiğim kısımlar beynin evrimi ve kendiliğin gerçekliği oldu. kitabı özetleyen güzel çevrilmiş nadide paragrafı bırakıyorum buraya; "On yedinci yüzyılda modern bilimin doğuşundan beri, neredeyse oybirliğiyle uzlaşılmış bir anlaşma vardır. Bu da öznenin bu her neyse; bir mikroskop altında ve içebakışta görünmez olacağıdır. Kimileri için bu öznenin fiziksel olmayan bir ruhu olduğu anlamına gelir; benlik makinedeki bir hayalettir. Diğerleri için özne aslında hiçbir şeydir, metafizik olarak ateşlenmiş bir uydurmadır. Başkaları içinse, özne öyle yada böyle bir çeşit soyutlamadır. Onlara göre özne bir soyutlama olduğu için görünmezliğine itiraz edilmesi söz konusu bile olamaz. Sonuçta, tıpkı ağırlık merkezi gibi görünmez ve onun kadar gerçektir. Peki yeterince gerçek midir?" kitapta bir de şu düşünce çok hoşuma gitmişti; ben gerçekten ben miyim sorusu aslında bir beni varsayarak soruya başlar. Yani konuşan şey benim ve bundan başka bir özne bundan başka bir ben aramak insanı metafiziksel yollara götürebilir. Bir de Dawkinsin genişletilmiş fenomeninden bahsediyor, o bölümde gerçekten okunasıydı. şöyle ki örümcekler ağ örerek psikolojik bedeninin sınırlarını var olanın ötesine ördükleri ağın sınırlarına taşırlar ama bunu neden yaptıklarıni bilmiyorlar. insan bilincide böyledir. yani kendine soyut bir ağ örer ve bunu neden yaptığını bilmez. Bir yapay zeka için söyle bir örnek vardı. Diyelim ki biz 1 ler ve 0 larla (yani yazılımla) yapay zekanın bir küpü görmesini sağlıyoruz. Bir taraftan tıpkı sorgu odasından olan biteni kameradan izleyen polisler gibi yapay zekanın beyninde olan biteni izliyoruz. Bize göre yanıt basittir yapay zeka bir yazılım aracılığıyla bunu yapıyordur ve içinde bir cin yoktur. Lakin bunu ona nasıl yaptığını sorduğumuzda " bilmiyorum yapıyorum işte" diyecektir. Son örnek bana biraz tanrıyı anımsattı. Her ne kadar kitap bunun tersini savunsada. Bizi ne yaptığımızı bilmeden bir şeyleri sadece yaparken izleyen bir tanrı. Tıpkı yapay zeka gibi biri bize kırmızıyı nasıl görebildiğimizi sorsaydı "kırmızıyı görmek yalnızca kırmızıyı görmektir. görebiliyorum işte." derdik. Sonuç olarak amacınız kendinize eziyet etmekse okuyun. Konu ilginizi çekmiyorsa okumaktan soğuyabilirsiniz uyarıyorum. Ve okurken şunu hissettim. Dennett kitabı okadar çok deney ve kuramlarla boğmuş ki, okurken insanın okuduklarını sindirdiği o özel anı yaşamasına fırsat vermiyor. Bu sebepten uzun bir süre bilim serisinden uzak durmayı düşünüyorum. Felsefeyle kalın :) (gizem arıkan)

Bu kadar zihin açıcı ve ilham verici olabilecek bir kitabın çevirisine bu kadar az önem verilmesi ve bu basımın özellikle popüler bilim alanında en güvendiğimiz yayın evinden, Alfa Kitap’tan çıkmış olması çok üzücü. (Mehmet Ali GÖK)

--reklam--

Bilinç Açıklanıyor PDF indirme linki var mı?

--reklam--

Daniel C. Dennett - Bilinç Açıklanıyor kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Bilinç Açıklanıyor PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.

Kitabın Yazarı Daniel C. Dennett Kimdir?

Daniel Clement Dennett günümüz batı felsefesinin önemli felsefecilerinden biridir. 1942 Boston Massachusetts doğumludur. İlgilendiği konular: evrim teorisi, bilim felsefesi, zihin felsefesi, yapay zekâ, psikoloji felsefesi, bilişsel bilim ve bilinç. Şu anda Tufts Üniversitesi'nde Bilişsel Bilim Bölüm Başkanı'dır.

--reklam--

Daniel C. Dennett Kitapları - Eserleri

  • Aklın Türleri
  • Bilinç Açıklanıyor
  • Darwin'in Tehlikeli Fikri
  • Özgürlüğün Evrimi
  • Sezgi Pompaları ve Diğer Düşünme Aletleri
  • Özgürlük Alanı
  • Freedom Evolves

--reklam--

Daniel C. Dennett Alıntıları - Sözleri

  • Halüsinasyonların uzun süreli duyusal yoksunluğun normal sonucu olduğu bilinir. (Bilinç Açıklanıyor)
  • Sadece ilk hamlelerinde şans yardım ettiği için birçoğu hayatta kalabilen basit Skinnerci yaratıkların tersine, Popperci yaratıklar, ilk hamlelerinin iyiliğini şansa bı­rakmayacak kadar kurnaz oldukları için hayatta kalırlar. Elbet­te kurnaz olmak da bir şanstır, ama sadece şanslı olmaktan da­ha iyidir. (Aklın Türleri)
  • Nasıl ki yalnızca ellerinizle pek marangozluk yapamazsanız yalnızca beyninizle de pek fazla düşünemezsiniz. Bo Dhalbom (Sezgi Pompaları ve Diğer Düşünme Aletleri)
  • Bu gezegende yaşayan herkesin gelecekteki esenliği, çocuklarımızın eğitimine bağlıdır. (Darwin'in Tehlikeli Fikri)
  • Bizler belki de bir anlamın var olduğunu düşünmek üzere belirlendik. (Özgürlüğün Evrimi)
  • "Biz felsefeciler, birer hata uzmanıyızdır. ... Biz felsefeciler, yanıtlar şöyle dursun, doğru soruların bile neler olduğundan kimsenin emin olamayacağı şekilde her şeyi karıştırıp derinlemesine hatalı hale getirmenin mümkün olan tüm yolları üzerine uzmanlaşırız." (Sezgi Pompaları ve Diğer Düşünme Aletleri)
  • Bilinçli zihin, sadece beyinden ibaret olamaz. (Bilinç Açıklanıyor)
  • Yanlış algı­lama olasılığı olmayan hiçbir algılama yoktur. (Aklın Türleri)
  • Açık ve dürüstçe söylemek gerekirse, bu gezegen üzerindeki yaşam çeşitliliğinin bir evrim sürecinin sonunda ortaya çıktığını görememek, içinde yaşayan her dört insandan üçünün okuma yazma bildiği bir dünyada affı mümkün olmayan bir cehalettir. (Darwin'in Tehlikeli Fikri)
  • Bir özgür irademiz bile yok mu?" "Yine şu halk psikolojisi" diye yanıtladı Palmquist. "Güzel bir hayal. Belki de gerekli bir hayal; öyle ki, bilincinin belirli bir kıs­mı kendisinden ayrı duruyor, kendi performansını denetliyor ve değerlendiriyor. Fakat beyin, şefi olmayan bir senfoni orkestrası­ dır. Şu anda, diğer enstrümanlar farklı bir kreşendoyla tırmanır­ken kendini meraklı bir gösterişle inceleyen bir obua ya da piko­loyu duyuyoruz. Geriye kalan, nihayetinde vücudundan sorumlu olan fakat tanım gereği kendinden sorumlu olmayan, kulakları­nızın arasındaki dirsek makarna mayalayan elektrokimyasal yı­ğını içinde rekabet halindeki ıslak paralel işlemcilerin oldukça karmaşık dengesidir." (Özgürlük Alanı)
  • İnanç özgürlüğünü savunuruz, ama sadece bir yere kadar. Sizin dininiz köleliğin veya kadınlara işkence etmenin veya çocuk öldürmenin savunuculuğunu yapıyorsa ya da dine hakaret etti diye Salman Rüşdi’nin kellesine ödül koyuyorsa, o zaman dininiz saygı duyulması mümkün olmayan özelliklere sahiptir. (Darwin'in Tehlikeli Fikri)
  • Beyinlerimizi kültürün birikim yığınlarıyla donatırken edin­diğimiz akıl araçlarından hiçbiri, elbette ki, sözcüklerden —ön­ce konuşulan, sonra yazılan sözcüklerden— daha önemli değil­dir. Uyarı sinyalleri ve işaretler basit yaratıkların dünya üzerin­deki seyirlerini nasıl kolaylaştırıyorsa, sözcükler de kavrayışı aynı şekilde (ve kat kat daha fazla) kolaylaştırarak bizi daha ze­ki kılarlar. Paylaşılabilen, eleştirilebilen, belgelenebilen ve farklı perspektiflerden görülebilen dev gibi bir taşınabilir ve anımsanabilir birikim olmadan, soyut ve çokboyutlu fikirler dünyasında seyretmek, tam anlamıyla olanaksızdır. Konuşma­nın ve yazmanın, yüz binlerce (ve belki milyonlarca) yılla bir­birinden ayrılan, tamamen farklı iki yenilik olduğunu ve her birinin kendine özgü farklı güç kümelerine sahip olduğunu anımsamak çok önemlidir. (Aklın Türleri)
  • Düşünceler başarısızlığa uğradığında, kelimeler çok işimize yarar. (Darwin'in Tehlikeli Fikri)
  • Eğer özgür iradeye sahip olmanın bir önemi varsa, bu, özgür iradeye sahip olmamak korkunç bir şey ve ona sahip oluşumuzdan şüphelenmek için iyi nedenlerimiz olabileceği için böyledir. Peki, neyden korkuyoruz? Özgür iradeye sahip olmamaktan korkuyoruz. Ama tam olarak neyden korkuyoruz? Ve niçin? Özgür iradeden mahrumiyet manzarası karşısında ürken herhangi biri bu dehşet durumun neye benzediği hakkında bir miktar ipucuna sahip olmak zorundadır. Gerçekten de bu mevzuya ilişkin literatürde bir dizi anolojiye rastlamak mümkündür: Özgür iradeye sahip olmamak o ya da bu biçimde hapiste olmaya veya hipnotize olmaya veya felç olmaya veya bir kukla olmaya veya (bu liste uzar gider) benzer. (Özgürlük Alanı)
  • Yaşamlarımızdaki olaylarla ilişkilendirdiğimiz acıların ve zevklerin çoğu, nihayetinde, ummaya ve anımsamaya bağlıdır. (Bilinç Açıklanıyor)
  • Yönelmiş sistemler, tanımları gereği, davranışları yönelmişlik tavrından yola çıkarak tahmin edilebilen/açıklanabilen tüm varlıklardan ibarettir. Kendi kendini kopyalayan makromoleküller, bazıları diğerlerinden çok daha ilginç olan termostatlar, amipler, bitkiler, sıçanlar, yarasalar, insanlar ve satranç oyna­yan bilgisayarlar, yönelmiş sistemlerdir. Yönelmişlik tavrı, bir varlığın hareketlerini tahmin etmek için ona eyleyici muamelesi yapmayı öngördüğünden, onun zeki bir eyleyici olduğunu var­ saymak zorundayız, çünkü aptal bir eyleyici her türlü akılsızlığı yapabilir. (Aklın Türleri)
  • Bilinç akımında yüzen şeyler (…) aslında bizim onlar olduğunu düşündüğümüz şeyler değiller. Gerçekte çok farklılar, aslında onlar için yeni sözcükler bulmamız gerekiyor. (Bilinç Açıklanıyor)
  • "Bir hata yaptığınızda bunu inkâr edip sırtınızı dönmektense kendi hatalarınızın duayeni olmalı, onları birer sanat eseri gibi kafanızın içinde evirip çevirmelisiniz..." (Sezgi Pompaları ve Diğer Düşünme Aletleri)
  • Zihinsel içerikler, beyindeki özel bir bölmeye girerek değil, ayrıcalıklı ve gizemli bir ortama aktarılarak da değil, davranış kontrolüne egemen olmak için ve dolayısıyla uzun süre devam edecek etkilere kavuşmak için —ya da yanıltıcı bir ifadeyle söylersek, “belleğe girmek” için— diğer zihinsel içeriklere kar­şı girdikleri yarışları kazanarak bilinçli hale gelirler. Ve bizler konuşabildiğimiz için ve kendi kendimizle konuşmak en hükmedici etkinliklerimizden biri olduğu için, zihinsel bir içeriğin hükmedici hale gelmesinin en etkili yollarından biri, kontrolle­rin dil kullanan bölümlerini gütme konumuna geçmesidir. (..) olduğunuz şey tam olarak bedeninizin geliş­tirmiş olduğu bir sürü yeterlik arasındaki tüm bu rekabet et­kinliği organizasyonudur. (Aklın Türleri)
  • Fakat sen daha büyük ve daha zararlı bir yanılsamanın içindesin. Kontrol yanılsaması. (Özgürlüğün Evrimi)