Kitap Künyesi
Yazar: Honore de Balzac
Çevirmen: Münif Sair
Yayın Evi: Vakıfbank Kültür Yayınları
İSBN: 9786057947093
Sayfa Sayısı: 120
Çalışanın Fizyolojisi Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Nasıl ki Honoré de Balzac’ın Zarif Bir Yaşam Üzerine adlı çalışması modernitenin önemli unsurlarından biri olan modayı mizahi bir dille ele alıyorsa, Çalışanın Fizyolojisi de modern şehir yaşamına dair aynı derecede önemli bir konuyu inceliyor: bürokrasi ve onun çarklarının işleyişi. Franz Kafka’nın ofis bürokrasisinin kâbus metafiziğini anlatmasından çok önce, Herman Melville’in Kâtip Bartleby’sinin yayımlanmasından evvel, Balzac, edebi dehası ve kurgu ustalığıyla bizi Paris’te bir ofis hayatına götürüyor. 1841’de yayımlanan ve yaklaşık 180 yıl sonra ilk defa Münif Sair tarafından Türkçeye çevrilen bu küçük kitapta, Balzac’ın diğer tüm eserlerinde görüp tanıyıp aşina olduğumuz suretler ve hikâyeler bir kez daha -ama bu sefer beyaz yakalılar olarak buluşuyor ve ortaya çok renkli bir tablo çıkıyor. Toz yüklü, stres dolu ve boğucu ofis ortamına dair eğlenceli bir dille kaleme alınan Çalışanın Fizyolojisi, Sanayi Devriminin iş hayatında yarattığı köklü değişikliğe dair asla eskimeyen bir ilk bakış.
Çalışanın Fizyolojisi Alıntıları - Sözleri
- Ancak her şey olmakla başlayarak herhangi bir şey olabilirsin.
- Dünya merhametsiz ve önyargılı, aynı zamanda kalpsiz ve dostlardan mahrum.
- Eğer bir gün sonunda krallar gerçekten aramızdan gidecek olursa, sadece kendilerinin değil, birçok başka kişinin ihtişamını da beraberlerinde götürecekler!
- Çalışanın en iyi tanımı şu olmalıdır: Yaşamak için maaşına ihtiyaç duyan ve istifa etmekte özgür olmayan kişi...
- Bugünlerde olunabilecek en berbat hal devlette olmaktır! "Nedenmiş o?" diye sorabilirsiniz; söyleyeyim. Çünkü artık devlete hizmet etmek, nasıl cezalandırıp ödüllendireceğini bilen bir prense hizmet etmek demek değildir! Bugünlerde 'devlet' tüm dünya demek ve kimse kimse için endişelenmiyor. Kimse bir başkasına ilgi duymuyor artık: çalışan ömrünü iki inkâr hali arasında payanda ayağı olarak geçiriyor. Dünya merhametsiz ve önyargılı, aynı zamanda kalpsiz ve dostlardan mahrum. Herkes bencil ve her yeni gün geçmiş hizmetlerin unutulup gidişine şahitlik ediyor. Herkes kör: nasıl oluyor da dünyayı burgulayan adam kiradan dört bin frank kazanıyor da, toprak burgusunu icat eden bilgine üç kuruş çok görülüyor?
- Sayılar şahsi çıkar ve kâr üzerine inşa olunmuş tüm toplumların itici ilkesidir.
- Ancak her şey olmakla başlayarak herhangi bir şey olabilirsin.
- Büro amiri işyerinde ya kayıtsızdır ya da puştun tekidir; ortası yoktur.
- BÜRO AMİRİ Hemen hemen hepsinin kafalarında kalmış bir tutam saç vardır ; ancak o nefret ifadesi yüzlerine ilelebet kazınmış gibidir. Zahmetlerinin hiçbir zaman karşılığını almadıklarını düşünürler.
- Çalışanın en iyi tanımı şu olmalıdır : Yaşamak için maaşına ihtiyaç duyan ve istifa etmekte özgür olmayan kişi.
- Çalışan olmak bir hükümete hizmet etmektir. Şimdi, hükümetten kar eden herkes , hükümete alet olacağına , onu kendi karına alet eder . Bu kurnaz teknokratlara devlet adamı denir.
- Yaşamak için maaşa ihtiyaç duyan ve istifa etmekte özgür olmayan kişi; çünkü bu kişinin, sonsuz kağıt kalabalığı üretmekten başka hiçbir alanda donanımı yoktur.
- Tanımlama ihtiyacıyla karıştırılma tehlikesi arasında ince bir çizgi vardır.
- İsraf ne acil ne de gerekli olan işlerin öncelenmesinden mürekkeptir...
- Himaye iktidarın kanıtıdır.
Çalışanın Fizyolojisi İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Fransızların dâhi romancısı Balzac'ın bu farklı ve alışılmışın dışındaki yapıtında dönemin Fransız bürokrasisi ve memur hayatı üzerine görüş ve analizleri yer almakta. Çok akıcı olmamakla birlikte fazlasıyla altı çizilecek metnin bulunduğu kitabın ana hatları büro yaşamı üzerine konuşlanmış. Kitapta bulunan "Katiplerin Tasnifi" isimli bölüm, başlı başına bir kitap niteliğinde ve yalnızca yirmi sayfalık bu kısım için bile okunmaya değer diyebilirim. Mizahi bir dil ve edebi bir üslupla kaleme alınan ve tipik Balzac romanlarından ziyade bir çalışma kitabı niteliğinde olan "Çalışanın Fizyolojisi", koleksiyoncular için de kitaplıkta bulunması elzem bir eser aynı zamanda. (Özgür Köktürk)
Balzac'tan şu ana kadar okuduklarımdan çok farklı bir kitap. Tamamen insanın psiko-sosyal yapısıyla ilgili yazdığı ilginç bir eser. Yazar bu kitabında dönemin bürokratik yapısını ve çalışanların çalışma sistemlerini kara mizah tarzında eleştirerek bize aktarıyor. Memuriyet sisteminin nasıl işlediğini ve bu kişilerin ruh hallerini, sosyo-ekonomik yapılarını ayrıntılı olarak bize anlatıyor. Ben, bu kitabı farklı bir Balzac eseri denemek isteyenlerin okuyacağı bir kitap olarak değerlendiriyorum. (mehmet temiz)
Günümüze hitap etmiyor, çağının gerisinde diyen okurların aksine aksine 'nasıl olurda o günden bugünü yazar, hem de bugünün Türkiye'sini?' diye sormak daha gerçekçi bir yorumlama olur, diye düşünüyorum. Bir kamu çalışanıyım ve anlattığı her kamu çalışanı, sınıfı, mevki, görevi, vb. nasıl adlandırırsanız, içinde bulunduğum sistemle o kadar net uyuşuyorki. Sadece birkaç isim değişikliği var. Bunu da zamansal değil mekansal farklılıklara bağlıyorum. İçinde bulunduğum psikolojiyi de hesaplayarak görevliler ve psikolojileri konusundaki tahlillerin çok yerinde olduğunu da söyleyebilirim. Devlet aygıtı, özellikle liberal ekonomi politikalarının hakim olduğu (her ne kadar monarşi, krallıkla yönetilse de, bunların sembolik olduğunu düşünebiliriz) yerlerde tamamen Balzac'ın anlattığı şekilde işlemeketedir. Sistem siyasal aktörler tarafından yönetilmemekte sadece dişlileri oluşturan çalışanlar siyasal aktörler tarafından yönetilmektedir. Bu dişliler de yine Balzac'ın belirttiği şekilde, kişisel çıkarları doğrultusunda davranış sergilemektedirler. Ve yine çok yerinde bir tespit daha; çok şey olabilmek adına başladığı görevde herhangi birşey olarak çalışma hayatını ve bu doğrultuda sosyal yaşamını idame ettirir. Devlet kademelerindeki erk farklılıklarından, çalışanların sosyal yaşamlarına, tüketim ve tasarruf alışkanlıklarından, aile yapılarına kadar yaptığı bütün analizleri günümüz devlet aygıtlarında gör(e)memek için sanırım devamlı ve uyumadan gözler teleskopta Demirkazık yıldızını incelemeliyiz. Sevgiler ve Saygılar, (Hıdır Y.)
Kitabın Yazarı Honore de Balzac Kimdir?
Honoré de Balzac (asıl ismi Honore Balssa; 20 Mayıs 1799, Tours - 18 Ağustos 1850), Fransız yazar.
Hayatı
Asıl adı Honore Balssa'dır. Ancak ismini Balzac olarak değiştirmiş ve soyluluk ifade eden De’ öntakısını eklemiştir. Köy kökenli bir ailenin çocuğudur. Babası tüccardır. 6 yıl Vendome'da College des Oratoriens'te öğrenim gördü. Napolyon'un devrilmesinden sonra ailesi Paris'e taşındı. Burada 2 yıl daha okula gitti. 3 yıl bir avukatın yanında çalıştı. Ama küçük yaşlardan beri edebiyata gösterdiği eğilim ağır bastı. Trajedi türünü denediği 1819'da yazılmış "Cromwell" başarı kazanamayınca romana yöneldi. Para kazanmak için tarihsel, mizahi ve gotik romanlar yazdı. Bunları değişik adlarla yazdı. Basımcılık, yayıncılık, hatta dökümcülük yaptı. Başarılı olamayınca tekrar edebiyata döndü. Edebiyat hayatında çok başarılı eserler sundu. Birçok ülkede sayılan romanları ve kitapları çok büyük ilgi gördü ve tepkileri üstüne topladı. Edebiyatta başarılı olan Balzac hayatının sonuna kadar edebiyatla uğraştı.
Edebiyat kariyeri
1829'da yazdığı "Les Chouans" isimli tarihi roman tanınmasını sağladı. Bu eser Türkçeye (Köylü İsyanı 1974 ve Şuanlar 1977 olarak) çevrildi. 1824-1834 arasında yayıncılarından aldığı parayla bohem bir yaşam sürdü. 1829-1831 arasında yergici gazetelere yazılar yazdı. 1830’lardan sonra bir toplum tarihi yazmak amacıyla, eski ve yeni romanlarını üç bölüm altında toplamaya karar verdi. Örf ve âdet incelemeleri, felsefi incelemeler ve çözümleyici incelemeler. Bu tasarı 1834-1837 arasında 12 cilt olarak gerçekleşti. 1840’ta bu yapıtların hepsine Dante'yi anımsatan bir başlık koydu: "İnsanlık Komedisi". 1842-1848 arasında 17 ciltlik bir baskı yapıldı. 1869-1876 arasında da 24 cilt olarak yayınlandı. Eserlerinde aynı kahramanlara tekrar tekrar yer verme düşüncesini geliştirdi. Bunu gerçekçiliğin baş romanı kabul edilen ve 1834'te yayınlanan "Goriot Baba"da uyguladı. 1836 ve 1837'de İtalya gezisine çıktı. 1828'de Versailles yakınlarında pahalı bir ev yaptırdı. Borç sorunu nedeniyle Passy'de bir eve yerleşti (Bugün Balzac müzesi). Para kazanmak için tiyatroda başarısız denemeler yaptı. Edebiyatçılar Derneği başkanı olarak yazar haklarıyla ilgili girişimlerde bulundu.
1847'de Polonya'da sevgilisi Eveline Hanska'nın şatosunda kaldı. 1850'de Eveline ile evlendi Paris'e döndüler. Birkaç ay sonra yaşamını yitirdi. Geride 85’i tamamlanmış, 50’si taslak halinde eser bıraktı. Romanda gerçekçilik ve doğalcılık akımlarının yaratıcısı olarak kabul edilir. Mantıksal bir sıra izleyen olayların her şeyi gören bir gözlemcinin ağzından anlatıldığı, kahramanların tutarlı bir biçimde sunulduğu, kuralları belli "klasik roman tekniğini" Balzac'ın kurduğu benimsenir. Olağanüstü bir gözlem yeteneği ve güçlü bir hafızası vardı. Kendisini başka insanların yerine koyup onların duygularını paylaşmayı biliyordu. Eserlerinde nedenselliği ve arka plan ile karakterler arasındaki ilişkiyi açıklamakta ustadır. Bütün bu özellikleriyle "romanın Shakespeare'i sayılır.
1789’la başlayan ve uzun bir süreç alan Fransız Devrimi sırasında gelişen toplumsal değişimi anlatan; çatışmaları, iyiyi kötüyü ortaya koyan, Cumhuriyetçiler ve Kraliyetçiler’in 1830’da ülkeyi bırakıp gitmek zorunda kalan X. Charles’e dek yaptıkları kanlı kansız tüm çekişmeyi özellikle göz önüne seren, bireylerin bu çatışmadaki ulu düşüncelerin altında aslında kendi çıkarlarını nice korumaya çalıştıklarını betimleyen; sevgi, güç gibi evrensel konuları tüm çıplaklığı ve eleştirel bir yaklaşımla inceleyen; günümüz okuruna sıkıcı gelebilecek ama öncelikle Fransa ve demokrasiyi algılayabilmekte yardımcı olması bakımından tüm dünya için önemli bir Roman yazardır. Fransız Devrimi’nin geçmişsel belgesidir kitapları.
İnsalık Güldürüsü, yazarın 1830’da kendi yapıtlarını toplamaya başladığı bir üst yapıttır. Şu anda emin değiliz ama belkide 1830’da Kraliyetçiler’in yenilgisini perçimleyen sürgünden sonra devrimdeki ulu düşüncelerin bir yalan olduğunu düşünerek böyle bir yola gitti.
Honore de Balzac Kitapları - Eserleri
- Goriot Baba
- Vadideki Zambak
- Eugenie Grandet
- Otuzundaki Kadın
- İki Yeni Gelinin Anıları
- Seraphita
- Tılsımlı Deri
- Altın Gözlü Kız
- Köylüler
- Modeste Mignon
- Köylü İsyanı
- Kibar Fahişelerin İhtişam ve Sefaleti
- Gambara
- Bir Havva Kızı
- Paris'ten Cava'ya Yolculuk
- Louis Lambert
- Yaşamda Bir Başlangıç
- Ursule Mirouet
- Pierrette
- Lanetli Çocuk
- Evde Kalmış Kız
- Mutlak Peşinde
- Suyu Bulandıran Kız
- Lanje Düşesi
- Gizli Başyapıt
- Bir Kır Balosu
- Köy Doktoru
- Güzel Imperia
- Bette Abla
- Aşk Gecesi
- Uzun Yaşam İksiri
- Zarif Bir Yaşam Üzerine
- Top Oynayan Kedi Mağazası
- Tefeci Gobseck / Üç Öykü
- Cousin Pons (2 Cilt Takım)
- Tours Papazı
- Sarrasine
- Ferragus
- Taşralı Bir Büyük Adam Paris'te
- İki Şair
- Parfümcü Cesar Birotteau'nun Yükselişi ve Düşüşü
- Nucingen Bankası
- Kırmızı Han
- Bilinmeyen Başyapıt ve Kırmızı Han
- Modern Uyarıcıları Kullanma Kılavuzu
- Bir Yaratıcının Çektikleri
- Modern Çağ Uyarıcıları Risalesi ve Z. Marcas
- Paris
- Vadideki Zambak - Bir Aşk Sayfası
- Esrarlı Bir Vaka
- Albay Chabert
- Çalışanın Fizyolojisi
- Seçilmiş əsərləri
- Cebimdeki Düşünceler
- Innocence and Other Stories
- Ateist Ayini
- Maskeli Aşk
- Vendetta
- Terör Devrinde
- Korneliüs’ün Elmasları
- Sönmüş Hayaller
- Another Study Of Woman
- Aklanmış Melmoth
- Kibar Fahişeler (2. cilt)
- Napoleon Efsanesi
- Eğlendirici Öyküler
- Çölde İhtiras
- Bilinmeyen Şaheser - Sarrasine
- Köy Papazı
- Muhteşem Godisar
- The Deserted Woman
- Goriot Baba Cilt 1
- İfritə
- Vadideki Zambak Cilt I (Minyatür Kitaplar)
- Vadideki Zambak Cilt II (Minyatür Kitaplar)
- Üç Hikaye
- Vadideki Zambak - Çocukluğum
- The Human Comedy
- Tuhaf Öyküler
- Rahibenin Aşkı
- Albert Savarus
- Adieu
- Die falsche Geliebte
- Die Grenadiére
- Vadidəki zanbaq
- Peau de Chagrin
- Honorine
- Vater Goriot
- Beatrix
- Die Frau von dreißig Jahren
- Der Ehekontrakt
Honore de Balzac Alıntıları - Sözleri
- Alçakgönüllülük, daha doğrusu korku, aşkın ilk erdemlerinden biridir. (Eugenie Grandet)
- Karşısında güzel bir kadın bulan bir erkek tuzağa düşmüş mü sayılıyor? (Kibar Fahişelerin İhtişam ve Sefaleti)
- Peki öyleyse, öğretin bana... Sizi sevmemek için ne yapmam gerektiğini bana öğretin. (Seraphita)
- Gerçekten tümüyle yüce ruhlu kadınlar gerçeği yalana yeğlerler. (Bette Abla)
- Bundan çıkan sonuç şudur ki, toplumlar ne kadar uygarlaşır ve huzura kavuşursa, aşırı yollara o ölçüde başvururlar. Barış hali kimileri için feci bir durumdur. Belki de Napoléon'a "Savaş doğal bir haldir," dedirten şey de budur. (Modern Uyarıcıları Kullanma Kılavuzu)
- Aşk evliliğinden olan bütün çocuklar gibi miras olarak annelerin muhteşem güzelliğini aldılar,sefaletle birleştiğinde çoğunlukla yıkıcı bir hediyeydi bu. (Sönmüş Hayaller)
- ... herkesin mucizesi kendine göredir. (Köy Papazı)
- İntiharın üç türü vardır: önce uzun bir hastalığın son nöbetinden başka bir şey olmayan ve kuşkusuz patoloji sınırların içerisindeki intihar; sonra umutsuzluk nedeniyle intihar, son olarak da mantık yürüterek intihar. Lucien umutsuzluk nedeniyle ve mantık yürüterek kendini öldürmek istiyordu. bu ikisi vazgeçilebilir intiharlardır; yalnızca patolojik intiharın geri dönüşü yoktur; ama çoğu zaman bu üç neden, Jean-Jacques Rousseau'da olduğu gibi, birleşir. (Bir Yaratıcının Çektikleri)
- Alaycı bir adam daima sathi, bunun neticesi olarak da hain bir kimsedir, alay ettiği hâdisede cemiyete düşen payı hiçbir zaman kaale alamaz, çünkü tabiat yalnız hayvan yaratır, ahmakları toplum hayatına borçluyuz. (Nucingen Bankası)
- ... büyük bir aileden gelmenin ve servetten yoksun oluşun nice yüksek zekalı insanları içinde tuttuğu derin bir hiçlik duygusu içinde, Umut sönüp gidiyordu. (İki Şair)
- Vaktiyle seninle birlikte sonsuzluk denizine salıverdiğimiz gemileri yine orada yürütmeme kim engel olabilir? (İki Yeni Gelinin Anıları)
- Aşka benzeyen hiçbir şey yoktur.. (Gizli Başyapıt)
- İblisin vaat ettiği dünyevi zevkler çok fazladır ama cennetin sunduğu zevklerin bir sınırı yoktur. Tanrı'ya inandı ve ona dünyanın tüm hazinelerini veren o büyünün artık bir anlamı yoktu, tüm o hazineler, elmaslar onun gözünde çakıl taşından farksızdı; diğer hayatın görkemiyle kıyaslandığında incik boncuk gibi kalıyorlardı. Ona bu kaynaktan gelen her şeyin üzerinde bir lanet olduğunu düşündü. (Aklanmış Melmoth)
- Çünkü herhangi bir şeyde aşırıya kaçmak bedeni kendine özgü bir yola sokar. (Sönmüş Hayaller)
- Geceyi uykusuz geçirmek itiyadında olan ve derin bir sükûnet içinde seslerin çeşitli akislerine dikkat edenler bilirler: Çok defa, aynı yerden gelen hafif bir çıtırtı duyulur da, devamlı ve mutat [alışıldık] fısıltılar işitilmez... (Ferragus)
- Vadilerde açan, gösterişsiz, alçakgönüllü çiçekler, göklere çok yakın, fırtınaların koptuğu, güneşin yaktığı yerlere dikilince yaşamıyorlar belki de, kim bilir? (Top Oynayan Kedi Mağazası)
- Ancak her şey olmakla başlayarak herhangi bir şey olabilirsin. (Çalışanın Fizyolojisi)
- İki varlığı aynı anda sevebilir miyiz? Bir sevgili bütün kalbi doldurmazsa sevgili olabilir mi? Birinci, sonuncu, biricik olması gerekmez mi? (Seraphita)
- Aşkın ne kadar toplumcul ve yararlı olduğu hiç düşünüldü mü? (Evde Kalmış Kız)
- "Son aşk en ateşli aşktır." (Parfümcü Cesar Birotteau'nun Yükselişi ve Düşüşü)
Yorumlar
0 yorumYorum yazmak için tam sürüme geçin