Kitap Künyesi

Yazar: Edwin A. Abbott

Çevirmen: Hasan Fehmi Nemli

Orijinal Adı: Flatland: A Romance of Many Dimensions

Yayın Evi: Alfa Yayıncılık

İSBN: 9786051710303

Sayfa Sayısı: 160

--reklam--

Düzülke Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

İngiliz dinadamı, eğitimci ve Shakespeare bilgini Edwin A. Abbott'un Düzülke'si 100 yıldan uzun bir süredir okurları etkilemeyi başarmış bir bilim ve matematik kurgusu, eğlenceli bir yergi. İki boyutlu Düzülke'de yaşayan bir Kare'nin günlük hayatı aracılığıyla iki boyutta yaşamanın nasıl bir şey olduğunu öğreniriz önce. Kadınları, erkekleri, sınıfları ve yöneticileri olan bir dünyadır burası. Sonra onunla birlikte çizgiülke, uzayülke ve noktaülkeyi keşfederiz. İki boyutlu bir dünya ve üç boyutlu dünyanın farklarını öğrenirken insan zihninin genel olarak daha büyük bir gerçekliği hayal edememesini öğreniriz aslında.

Düzülke bizi yalnızca matematiksel ve fiziksel sınırlamalara değil, toplumsal sınırlamalar da dahil olmak üzere genel olarak evrenimize koyduğumuz sınırlamalar sorununa yöneltir. 1884'te yayımlanmış ama dün yazılmış gibi okunan bir kitap olmasının sırrı, insanın düşünme alışkanlıklarına kök salmış algılamaları aşmasının zorluğunu vurgulamasıdır belki de.

"Düzülke yalnızca eğlenceli ve zekice bir geometri alıştırması olmayıp, Evrenimiz ve kendimiz hakkında derin düşüncelere dalmamıza yol açabilecek bir söylevdir."

-İsaac AsimoV-

--reklam--

Düzülke Alıntıları - Sözleri

  • ...En derin mesajlarından ilki kendi bilgimizin evrenin gerçekleri karşısında ne kadar da küçük olduğu gerçeğiyken; ikincisi, evrensel hakikate ulaşmanın ancak tüm öğretilmiş bilgi, kural ve kalıplardan 1an olsun özgürleşmekle mümkün olduğudur...
  • Yine de kendinden ne kadar hoşnut olduğuna bir bak ve şunu bil ki kendinden hoşnutluk iğrençlik ve bilgisizliktir, gözünü yukarı dikmek körü körüne ve acizane mutlu olmaktan iyidir.
  • Bizde rahipler bütün İşlerin, Sanatların ve Bilimlerin; Ticaretin, Alışverişin, Önderlik Sanatının, Mimarinin, Mühendisliğin, Eğitimin, Devlet Adamlığının, Yasamanın, Ahlakın, Teolojinin Yöneticisidirler; kendileri hiçbir şey yapmazlar, ama başkaları tarafından yapılan, yapmaya değer her şeyin Nedenidirler.
  • Geri dönebileceği bir durumdayken bir kadının kızdırılmaması gerektiği çok açıktır.
  • Sürekli beraber yaşadığımız veya inanmak üzere yetiştirildiğimiz sınırlamaları sorgulamadan kabul etmeye eğilimliyizdir.
  • "Tüm dünyaları benzer kılar, doğanın tek 1dokunuşu."
  • Sonuç düş kırıklığı ve cezaya çarptırılma olunca, bilgiye susamışlığın ne önemi kalır?
  • Dünyasının veya Çizgisinin dışında onun için her şey boşluktu, yo, boşluk bile değil, çünkü boşluk Uzay demektir; daha doğrusu hiçbir şey mevcut değildi.
  • Neden aklın sesine kulak tıkıyorsun?
  • ...Bütün boyutlarda yaşayanlar benzer şekilde acımasız ve anlayışsızlar. Noktalar, Çizgiler, Kareler, Küpler, Ekstra Küpler, "hepimiz aynı hataları yapmaya müsaitiz." Kendi boyutumuzdaki önyargıların köleleri olarak...

--reklam--

Düzülke İncelemesi - Şahsi Yorumlar

SPOİLER ! Düzülke kitabının kahramanları : nokta,çizgiler,şekiller ve cisimlerdir. NOKTAÜLKESİNDE nokta yaşar,hareket yeteneği yoktur,yaşadığı kısıtlı bölgeyi tüm uzay zanneder,onun yaşadığı uzay dışında başka yer yoktur ona göre ,dış etkenleri,dış sesleri kısaca dışarıdan gelen her şeyi kendinden geliyor zannedecek kadar megolamandır,ama bu saflığı ve bilgisizliği ona mutluluk getirir. ÇİZGİÜLKEDE ise tek bir çizgi üzerinde tek bir eksende tek yönde hareket eden çizgiler vardır.Yaşadıkları bölge tek boyutludur.İki boyutlu karenin onların dünyasını ziyarete gelmesi üzerine,onun açıklamalarını anlayamazlar,ikinci boyutun varlığına inanmak istemezler çünkü ikinci boyutu idrak edemezler.Karenin aydınlatıcı konuşmaları havada kalır. Yazar bu noktada adeta şu soruyu sorar :Hayvandan daha gelişmiş bir düzeyde olan insan,herhangi bir hayvana ondan daha gelişmiş olduğunu o hayvana anlatabilir mi ? O hayvan daha gelişmiş bir varlığı idrak edebiilecek düzeye sahip midir ki insanın zekasının üstünlüğünü anlasın ? Bu soruya paralel anlamda bilim dünyasında sıklıkla sorulan bir soruyu da dile getireyim:Bazı bilim adamları der ki insan beyni çok karmaşık,keşke basit olsaydı da onu anlayabilseydik,buna karşı meslektaşı diğer bilimadamları da şu cevabı verir:İnsan beyni basit olsaydı bizlerde beyni araştırmayı düşünecek kadar basit zekaya sahip canlılar olurduk,bu yüzden beynin sırlarını araştırmayı aklımıza getirmezdik derler. DÜZÜLKE ise iki boyutlu şekillerin yaşadığı bir düzlemden ibaret olan bir dünyadır,bu ülkenin kahramanları üçgenler,dörtgenler,çokgenler,daire... gibi bildiğimiz geometrik şekillerdir.Düzlemde yaşarlar,iki boyutlu harekete sahiptir,ya X ekseni üzerinde ileri-geri ya da Y ekseni üzerinde aşağı- yukarı hareket edebilirler.İşte romanımızın asıl kahramanı bu ülkede yaşayan bir KARE'dir,Kare öncelikle kendi yaşadığı toplumu ve toplumun sosyal düzenini anlatır bize. DÜZÜLKE'de sınıflar vardır,üçgenler alt tabakayı temsil ederken kenar sayısı arttıkça yani üçgenden sonra kenar sayısı bir artınca kare ve bir kenar daha eklenince beşgen sonra altıgene...giderken çokgenler üst sınıf olarak kabul edilir,en yüce sınıfı ise dairedir.Çünkü kenar sayısı arttıkça çokgenlerin kenar uzunlukları küçülür ve daireye benzemeye başlar (İç teğet çember ). Yazar bu kısımlarda sınıfsal çatışmaya gönderme yapmış,yaşadığı toplumun sınıfsal mücadelesine gönderme yapmıştır( Bu kitabın 1800'lü yılların sonunda yazılmış olması,yazarın sanayileşmeyi görmüş olması,sanayileşmenin alt tabakalarını ezdiğini fark etmiş olması,ve onun sanayileşmenin başladığı ülkede doğması yani bir İngiliz olması...) UZAYÜLKE 'de ise üç boyutlu cisimler vardır(küre,silindir,küp,prizma...),bunların eni ve boyu olduğu gibi düzülke vatandaşlarından farkı olan hacimleri de vardır.Üç boyutta hareket ederler,X ekseni üzerinde ileri-geri hareketi yapabildikleri gibi Y ekseni üzerinde aşağı-yukarı haraket de edebilirler.Düzülke vatandaşlarına göre oldukça büyük bir artısı olan Z ekseni üzerinde de hacimlemesine bir hareket de yapabilirler.İşte Uzayülkeden bir Küre Düzülkeyi ziyaret eder,ve kare'ye üçüncü boyutu anlatır.Başlangıçta kare onu anlamaz, kendi bildikleri üzerine direnir ama sonunda üçüncü boyutun ikinci boyutta yaşayanlara göre bariz üstünlüğü(bizde iki boyutlu bir düzlemde yaşasa idik kağıt üzerine çizdiğimiz iki boyutlu kare,üçgen gibi şekillerin olduğu yerde,bizlerde kısıtlı bir düzlemin içine hapsedilmiş basit varlıklar olurduk ! ) fark edince o dünyadan büyülenir,zihni açılır. Ama KARE'nin zihni sorgulamaya başlayınca DÖRDÜNCÜ BOYUTU sorar,KÜREYE.Küre ise bu sorulardan sıkılır ve kareye düşman olur onu yaşadığı düzleme geri gönderir,Kare ise kendi insanlarına ÜÇÜNCÜ BOYUTU anlatmaya çalışınca onu kimse anlamaz vetoplumu yönetenler onu toplum düzenini bozmaya çalışan bir mahluk gözüyle gördükleri içino, toplum tarafından dışlanır,ona ceza verilir. KÜRE'de sorgulama konusunda korkaktır,yaşadığı boyutu tıpkı NOKTANIN düşündüğü gibi tüm uzay zannetmektedir. KARE ise cesurdur,eğer üçüncü boyut varsa dördüncü boyut hatta daha da ötesi olabileceğini düşünür. Aslında kitabın en önemli vurgusu sınırlamalar,yani zihin ancak yaşadığı boyutu,yaşadığı çevreyi tek yaşam kabul edip ötesini sorgulamayacak şekilde körelir yaşadığı toplum düzeni onu bu körelmeye iter.Yazar hepimizin KARE gibi olmasını ister,nereden geldik,nereye gidiyoruz ? Yaşamın kaynağı ne ? Varlığımızın sebebi ne ? Ölüm ne ? Rüya ne ? (Sık sık düşünürüm belki bizde çok çok uzun bir rüya içinde yaşıyor olabilir miyiz diye ! ) gibi hem metafiziksel hem de felsefi sorgulama yapmamızı istiyor.Yaklaşık 150 yıl önce yazılan bu kitabın yazarına hayran olmamak mümkün değil ! Bu yıllarda bu zeka ve bu kurgu ! Yazar DÖRDÜNCÜ BOYUTU düşülke olarak adlandırmış,fazla açıklama yapmamış bu boyuta dair,yorumu okuyucuya bırakmış. Yazara ek yapayım ve sizinle birlikte beyin cimnastiği yapalım,dördüncü boyutu bilim adamları ZAMAN olarak kabul eder.ZAMANIN olması çok muhtemel,çünkü zaman bizi sınırlar,,zamanla yaşlanırız ve ölürüz.Ölmemizin sebebi de zamandır çünkü tüm hücrelerimiz zamanla yaşlanır,her an yenilenen hücrelerimiz yaşımız arttıkça hücrelerimizin yenilenme hızı düşer ve sonunda hücreler yenilenmeyi durdurur ve ölürüz.Eğer ZAMAN sınırını aşabilseydik yaşlanma olmazdı,peki bunun sonucu ne olurdu ? Bunu bir düşünün ! Bizim için geçmiş-şimdi ve gelecek ömrümüzü tükettiğimiz anları temsil eder.Olaylar olmuştur,bitmiştir,geri dönemez,tıpkı bir cam bardağı kırdığımız zaman onu tekrar geri cam bardağı haline getirebilir miyiz ? (Termodinamiğin 2.kanunu,entropi faktörü,tersinmezlikler ) Ama DÖRDÜNCÜ boyuttan bize bakan bir gözlemciye göre biz üç boyutlu bir film içinde oynayan sinemayız.Ona göre film bizim doğumumuz ile başlar,ölümümüz ile biter.Ona göre bizim yaşadığımız geçmiş-şimdi ve gelecek yoktur.Sadece an vardır ona göre,o çünkü bizim zaman sınırlamamızı aşmıştır.Ona göre bizim yaşadığımız hayatta olmuş ve olacaklar yoktur,o bizim zamanımızı düz bir çizgide hareket gibi algılar,isterse filmi başa alır bizim doğumumuzu görür isterse son kısmı açar ölümüzü seyreder,onun kumandasına göre bu bir saniyelik geçiştir bu ,bizim için ise bir ömür... Peki DÖRDÜNCÜ boyuttaki gözlemci kim ya da kimler ? DÖRDÜNCÜ BOYUTUN ölümü ne peki ? Belki de dördüncü boyutunda da aşamayacağı bir kıstlama var. Peki BEŞİNCİ BOYUT ne o zaman ? BEŞİNCİ BOYUT varsa DÖRDÜNCÜ BOYUTUN aşamayacağı sınrlamayı aşacaktır,ama onun da aşamayacağı bir sınırlama var ise ? Bu boyutlar nereye kadar devam edecek? Sonunda ne var ?(Bu soruları bana tekrar sordurduğu için kitabın yazarına teşekkür ederim ) (Kağan Kalava)

"Kuzeye değil Yukarıya": 1k sayesinde keşfettiğim sıra dışı kitaplardan biri. Bir matematikçi olarak geometri matematiğin en sevdiğim alanlarından. Çünkü soruları çözerken birçok açıdan görüp değerlendirmek gerekiyor. Bu da oldukça keyif verici. Mesela düz olarak çözemediğin bir soruyu kitabı ters çevirince çözebiliyorsun. Bakış açısı bu noktada büyük önem taşıyor. Fakat hiçbir zaman bir Kareyle veyahut Çizgiyle empati yapabileceğimi düşünmezdim. Ve bu empatinin beni bambaşka bir dünyaya sürükleyeceğini. Öyle bir kitap işte Düzülke. Müthiş bir hayal gücüyle yazılmış. İnsanı daha derin ve farklı düşünmeye itiyor. Yazarın sistem eleştirisini de es geçmemek lazım tabi. Kitap işlediği benzersiz konusuyla beğenimi kazandı. Lakin bu sıkıcı olduğu gerçeğini değiştirmiyor. İlk yarısı beni baya yordu okurken. Anlaşılma konusunda değil sürükleyicilik konusunda. İkinci yarısından itibaren akıcılık başladı. Sonu ayrıca güzeldi. Ne kadar zorlarsa zorlasın Isaac Asimov'un yazdığı önsözle birlikte okunmaya değer bir kitap. Dört beş altı ve daha nice boyutlarda görüşmek dileğiyle. Keyifli okumalar. (Betül)

Distopya ve sistem eleştirisi olan kitapları çok seviyorum. Özellikle kadın hakları ön planda ise bu kitapları daha çok seviyorum. Düz ülke kitabı da çok farklı dünya olarak kurgulanmış bir kitap olmuş. Kitap da kahramanlarımız insan değil geometrik şekildedir. İki boyutlu dünya vardır. Bu dünya da herkesin bir görevi vardır. Bir gün iki boyutlu dünyadaki çizgi üç boyutlu dünyaya gider ve macera başlar. Severek okudum. (Banu Cerit)

--reklam--

Düzülke PDF indirme linki var mı?

--reklam--

Edwin A. Abbott - Düzülke kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Düzülke PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.

Kitabın Yazarı Edwin A. Abbott Kimdir?

Edwin Abbott, Düzlemler Ülkesi ya da özgün adıyla Flatland: A Romance of Many Dimensions adlı kitabını, 1884 yılında, üç boyutlu dünyamıza ironik bir yaklaşımla, "bir kare" takma adı ile yayınlamıştır.

Kitap gençlere matematik ve geometriyle eğlenceli bir tanışma fırsatı sunarken, toplumun sosyal, ahlaki ve dini değerlerine karşı zekice yazılmış eğlenceli bir hiciv niteliği de içerir.

--reklam--

Edwin A. Abbott Kitapları - Eserleri

  • Düzülke
  • Flatland

--reklam--

Edwin A. Abbott Alıntıları - Sözleri

  • Sürekli beraber yaşadığımız veya inanmak üzere yetiştirildiğimiz sınırlamaları sorgulamadan kabul etmeye eğilimliyizdir. (Düzülke)
  • An eye in my inside! An eye in my stomach! Your Lordship jests. (Flatland)
  • See, I am building up a Solid by a multitude of Squares parallel to one another. Now the Solid is complete, being as high as it is long and broad, and we call it a Cube. (Flatland)
  • I am not a plane Figure, but a Solid. You call me a Circle; but in reality I am not a Circle, but an infinite number of Circles, of size varying from a Point to a Circle of thirteen inches in diameter, one placed on the top of the other. When I cut through your plane as I am now doing, I make in your plane a section which you, very rightly, call a Circle. For even a Sphere - which is my proper name in my own country - if he manifest himself at all to an inhabitant of Flatland - must needs manifest himself as a Circle. (Flatland)
  • With us, our Priests are Administrators of all Business, Art, and Science; Directors of Trade, Commerce, Generalship, Architecture, Engineering, Education, Statesmanship, Legislature, Morality, Theology; doing nothing themselves, they are the Causes of everything worth doing, that is done by others. (Flatland)
  • Dünyasının veya Çizgisinin dışında onun için her şey boşluktu, yo, boşluk bile değil, çünkü boşluk Uzay demektir; daha doğrusu hiçbir şey mevcut değildi. (Düzülke)
  • It is astonishing how much the Art - or I may almost call it instinct - of Sight Recognition is developed by the habitual practice of it and by the avoidance of the custom of "Feeling.'' (Flatland)
  • Bizde rahipler bütün İşlerin, Sanatların ve Bilimlerin; Ticaretin, Alışverişin, Önderlik Sanatının, Mimarinin, Mühendisliğin, Eğitimin, Devlet Adamlığının, Yasamanın, Ahlakın, Teolojinin Yöneticisidirler; kendileri hiçbir şey yapmazlar, ama başkaları tarafından yapılan, yapmaya değer her şeyin Nedenidirler. (Düzülke)
  • "One touch of Nature makes all worlds a kin." (Flatland)
  • ...Bütün boyutlarda yaşayanlar benzer şekilde acımasız ve anlayışsızlar. Noktalar, Çizgiler, Kareler, Küpler, Ekstra Küpler, "hepimiz aynı hataları yapmaya müsaitiz." Kendi boyutumuzdaki önyargıların köleleri olarak... (Düzülke)
  • "Tüm dünyaları benzer kılar, doğanın tek 1dokunuşu." (Düzülke)
  • "What is the origin of light?'' (Flatland)
  • Yine de kendinden ne kadar hoşnut olduğuna bir bak ve şunu bil ki kendinden hoşnutluk iğrençlik ve bilgisizliktir, gözünü yukarı dikmek körü körüne ve acizane mutlu olmaktan iyidir. (Düzülke)
  • Sonuç düş kırıklığı ve cezaya çarptırılma olunca, bilgiye susamışlığın ne önemi kalır? (Düzülke)
  • ...En derin mesajlarından ilki kendi bilgimizin evrenin gerçekleri karşısında ne kadar da küçük olduğu gerçeğiyken; ikincisi, evrensel hakikate ulaşmanın ancak tüm öğretilmiş bilgi, kural ve kalıplardan 1an olsun özgürleşmekle mümkün olduğudur... (Düzülke)
  • Neden aklın sesine kulak tıkıyorsun? (Düzülke)
  • ...and human beings more liable to casual and involuntary motions. (Flatland)
  • I do not, of course, mean that there are not battles, conspiracies, tumults, factions, and all those other phenomena which are supposed to make History interesting; nor would I deny that the strange mixture of the problems of life and the problems of Mathematics, continually inducing conjecture and giving the opportunity of immediate verification, imparts to our existence a zest which you in Spaceland can hardly comprehend. (Flatland)
  • ...my Teacher had told me concerning "light'' and "shade'' and "perspective''; and I did not hesitate to put my difficulties before him. (Flatland)
  • Geri dönebileceği bir durumdayken bir kadının kızdırılmaması gerektiği çok açıktır. (Düzülke)