Kitap Künyesi

Yazar: Edmund Husserl

Çevirmen: Harun Tepe

Yayın Evi: Bilgesu Yayıncılık

İSBN: 9789944795234

Sayfa Sayısı: 112

--reklam--

Fenomenoloji Üzerine Beş Ders Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Bu kitap Husserl’in 1907’de Göttingen Üniversitesi’nde Fenomenoloji üzerine verdiği beş dersin metnini bir araya getirmektedir. Husserl bu Beş Ders’te fenomenolojisinin ana savlarını ve neredeyse tüm temel kavramlarını ortaya koyarak fenomenolojik düşünmenin yürüdüğü yolu bize göstermektedir. Bu dersler aynı zamanda onun düşünce çizgisindeki önemli bir dönüşüme, fenomenolojinin transzendental fenomenolojiye dönüşümünün başlangıcına da tanıklık etmektedir.

“Fenomenoloji görerek, aydınlatarak, anlam belirleyerek ve anlam ayrımı yaparak yol alır. Fenomenoloji karşılaştırır, ayrım yapar, bağlar, ilişkiye sokar, parçalara böler, öğelerine ayırır. Ama her şeyi saf görmeyle yapar. Kuramlaştırmaz, matematikleştirmez; zira, tümdengelimli kuram anlamında hiçbir açıklamada bulunmaz.”

Edmund Husserl

Fenomenoloji Üzerine Beş Ders Alıntıları - Sözleri

  • ...ve görme sadece bilinçte bulunan şeyleri görür.
  • "Ancak her şeyden kuşku duyamayacağım da apaçıktır; çünkü ben her şeyin kuşkulu olduğu yargısında bulunuyorsam, benim böyle bir yargıda bulunmam kuşku taşımaz."
  • "Kırmızıyı görerek ve onu kendine özgü doğası içinde kavrayarak, kırmızı sözcüğüyle tam da kavrananı ve görüleni kastettiğimizde, hâlâ kırmızının neliğinin veya kırmızının anlamının ne olduğunu sormak ve bundan kuşku duymak nasıl anlamsız ise, aynı biçimde, bilginin neliği ve bilginin ana yapısına ilişkin olarak, eğer saf görme ve ideleştirici bakışla fenomenolojik indirgeme alanı içerisinde ilgili örnek fenomenler göz önünde ise ve ilgili tür verilmişse, onun [bilginin] anlamının ne olduğundan hâlâ kuşku duymak da anlamsızdır. Ama bilgi kırmızı gibi basit bir şey değildir, onun çok farklı biçim ve türlerinin birbirinden ayrılması gerekir; yalnızca bu da değil, bilgilerin birbirleriyle olan öz bağlantıları da araştırılmak zorundadır. Çünkü bilgiyi anlamak, bilginin -zihinsel biçimlere ilişkin farklı öz tiplerinin belirli öz ilişkileriyle sonuçlandığı- teleolojik bağlantılarına genel açıklık kazandırmak demektir. Bilimsel nesnelliğin olanaklılığınm ideal koşulları olarak her türlü deneysel girişimi norm olarak düzenleyen ilkelerin nihaî aydınlatılması da bunun içindedir. İlkelerin aydınlatılmasına ilişkin tüm araştırma, bütünüyle fenomenolojik indirgemenin tekil fenomenlerinin zemininde oluşan öz alanında iş görür."
  • birinci tekil kişiye tutunun.
  • “doğal tavır almanın genel savı”nın, dünyanın varlığının “ayraç içine alınması” yla, “bir yana bırakılması”yla, dünyanın varlığına ilişkin “yargı vermekten geri durma”yla {epokheyle) gerçekleşir. Bu “dünyaya ilişkin her türlü varlık inancının ayraç içine alınması", “her türlü varlık bildiren yargı vermekten geri durma”dır. Yaptığım “dünyanın varlığının yadsınması değildir, öyle olsaydı Sofist olurdum; onun varlığından kuşku da duymuyorum, öyle olsaydı Şüpheci olurdum; ama zamansal-uzamsal varolana ilişkin her türlü yargı verme yolunu kapatan fenomenolojik epokheyi gerçekleştiriyorum”
  • Fenomenolojinin araştırma alanı işte bu varlık alanı, yani “saf bilinç”tir; başka bir deyişle “saf Ben”dir. “Saf Ben” ise yönelimsellik taşıyan “saf bilinç” yaşantıları akışında, yaşantı olarak bulunan bir şey değildir. Öyle olsaydı yaşantıların kendisiyle birlikte ortaya çıkıp yok olurdu. “Saf Ben” her yaşanan yaşantıda bulunan, her düşü­nenle düşünülen şeye ulaşan, her yaşantıda aynı kalan şeydir. Hiçbir yaşantının zorunlu olarak sürekli olması gerekmez, ama Saf Ben ilke olarak zorunlu olandır.
  • ‘’Çeşitli hata ve yanılma olasılıklarını düşünerek, öyle bir kuşkucu çaresizlik içine düşebilirim ki, sonunda hiçbir şeyden emin olmadığımı, benim için her şeyin kuşkulu olduğunu söylerim. Ancak her şeyden kuşku duyamıyacağım da apaçıktır; çünkü ben her şeyin kuşkulu olduğu yargısında bulunuyorsam, benim böyle bir yargıda bulunduğum kuşku taşımaz; bu nedenle evrensel bir kuşkuyu sürdürmek istemek anlamsız olacaktır. Her kuşkulanma durumunda kuşkulanmakta olduğum, kuşkusuz kesindir. Aynı şekilde her cogitatio'da bu böyledir. Nasıl algılamada, tasarımlamada, yargılamada ya da çıkarımda bulunursam bulunayım, bu edimler ister nesneli ister nesnesiz olsun, ister emin olarak ister emin olmadan yapılsın, algılamayla ilgili olarak, benim şunu ya da bunu algıladığım; yargıya ilişkin olarak, şu ya da bu yargıda bulunduğum mutlak olarak açık ve kesindir.’’
  • "Önce anlaşılması gereken, gerçekten önemli sorun, bilginin 'en son anlamlandırılması' sorunudur ve bununla birlikte, olanaklı bilgiyle karşılıklı ilişkisinde neyse o olan nesne sorunudur. Bunun da ötesinde anlaşılması gereken, bu sorunun yalnız saf apaçıklık alanında, en son normlar alanında -onlar saltık verilmişlikler olduğundan- çözülmesi gerektiğidir. Her şeyi aydınlatan tüm bağlılaşımların anlamını belirlemek için, teker teker tüm temel bilgi biçimlerinin ve bilmede tümüyle ya da kısmen verilmişlik kazanan nesnelerin temel biçimlerinin görme yöntemiyle aydınlatılması gerekmektedir."

Fenomenoloji Üzerine Beş Ders İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Husserl'in bilgiye olan aşkı: Yirminci yüzyılın en istikrarlı filozoflarından biri olmasının yanında Sartre, Heidegger gibi birçok ünlü filozofu da derinden etkilemiş kişi: Edmund Husserl. Kitabın çevirisini Hacettepeli felsefe profesörü Harun Tepe yapmış. Türkçe'ye çevrilmiş Husserliana kitaplarının sayısı hiç yok denecek kadar azdır. ODTÜ felsefe bölüm başkanlığı yapmış Ahmet İnam'ın da dediği gibi, Husserl fenomenoloji üzerine yaklaşık 45 bin sayfa yazı yazmıştır. (Neredeyse) hiçbiri Türkçe'ye çevrilmemiş. Bunun sebebini kitabı okuduğumuzda anlıyoruz, Husserl çok karışık biri gibi gözüküyor, cümleler karanlık gibi, Harun hoca bu küçük kitabı ince eleyip sık dokuyarak hazırlamış ve birçok cümlenin aydınlanmasını sağlamış. "Bilinç, bir şeyin bilincidir." düşüncesini dile getiren Franz Brentano, Husserl'in matematikten felsefeye geçmesinde etkili olmuş bir psikologtur. Matematik alanından ayrılsa bile Husserl'in yapmış olduğu felsefede matematiğin etkisini görüyoruz. Zihnimizde oluşturduğu bir bilinç alanında (ki buraya fenomenolojik alan diyor) matematikte olduğu gibi kendine evrensel, özgün bir dil yaratılabileceğini söylüyor. Bunu yaparken bilimi, psikolojiyi, sosyal ilimleri vs. parantez içine alıyor. Bu işlemine de fenomenolojik indirgeme adını veriyor. Ben bir şeyi bileceksem, onu aşkın bilgilerden arındırmalıyım. Dıştaki olan şey'i algılıyorum ve bilincimin içine alıp noema haline getiriyorum ve noesis ile onun saltık verilmiş olan öz'üne ulaşıyorum. Husserl'in peşinden koştuğu şey tam olarak da saltık verilmişliğe ulaşmaktı. Husserl'in bu kadar çok metni olmasının sebebi, düşünürken yazmasıdır. Zaten bu kitap Husserl'in erken dönemlerinde öğrencilerine verdiği derslerden derlenmiş. Husserl'in düşünceleri ilerleyen zamanlarda birtakım değişimlere de uğramıştır. Fakat bunu çelişki diye ifade edemeyiz, zira Fenomenoloji, refleksiyon yaparak bilgiye ulaşmaya çalışır. Bir şeyi düşündün, bir daha düşün, bir daha düşün, hep düşün. Örneğin önünüzde on çeşit kalem var. Size tek tek ne olduğu sorulduğunda, siz her defasında "kalem" diyorsunuz. Bunların hepsini kalem yapan şey ne? Husserl'in peşine düştüğü şey bu ve buna ulaşırken ne bilimi ne psikolojiyi ne de başka bir aşkın bilgiyi dinliyor. Bir şeyin özüne giderken bunların bize asla yardım edemeyeceğini düşünür. Bu yönüyle de anti-psikolojizm biri olduğunu görürüz. Metinleri okurken Descartes'in, Hegel'in ve Kant'ın fikirlerini de görürüz. Kant'ın etkisini; Husserl'in bilginin bilincin inşası olduğunu söylerken, yaşadıklarımızın edilgin aktarıcıları olmadığını söyleyip bizlerin de katkısı olduğunu söylerken görüyoruz. Aynı şekilde birçok yerde Descartes'e de değinmeler vardır fakat Husserl'in bilgiye olan kuşkusu Descartes gibi kartezyen kuşku değildir. Bunlara da Husserl bizzat değinerek anlatır. Her şeyi saf görmeyle başarabiliriz. Paranteze alıp indirgeyeceğiz, bilincimizin içinde saflaştırılmış göreceğiz. Bunlarla öz'lere yolculuk yapacağız. Husserl'in anlattığı da bu. Ben bu kitabı zorluklarla okudum. Youtube'da fenomenoloji üzerine son derece yararlı videolar var. Bunlardan biri Prof. Dr. Ahmet İnam'ın konuşmaları. Kendisi bu kitabı dokuz videoda okuyarak yorumluyor, adeta sohbet ortamında. Husserl'i bu kıymetli insanlarla daha iyi anlayabileceğimizi düşünüyorum. Fenomenoloji her ne kadar zor bir erek olsa da, insanı şu anlamda etkiliyor: sonsuz bir gayret. Öz'e olan aşkını binlerce sayfaya döken Husserl, bu yoğun ihtirasıyla okuyucuyu inanılmaz büyülüyor. (Yusuf Bozdağ)

Edmund Husserl fenomenolojisini pozitivizmin revaçta olduğu, felsefenin de bu yönde yapılmasının daha doğru olacağının savunulduğu ve yavaş yavaş bilimsel çalışmalardan bağımsız salt düşünme uğraşının rafa kaldırıldığı bir dönemde ortaya koymuştur. Felsefenin bir bilim olmadığını, bu yüzden tesirini yitireceğini savunanlara karşın Husserl felsefeyi bilincin bilimi olarak yeniden kurmaya ve bu düşünme uğraşına yeni bir yöntem kazandırmaya çalışır. Husserl dünyanın ve onu oluşturan şeylerin özünün, fenomenolojik indirgeme yöntemi ile apaçık kavranabileceğini düşünmektedir. Bir nesnenin bilgisi ancak bilincin içinde anlamlı hale gelebilir. Bu nedenle şeylerin bilgisi bilince içkindir. Özce fenomenoloji bugün Husserl'in istediği anlamda bilincin saf bilgiye ulaşması için kullanılmasa da Heidegger, Sartre, Scheler gibi filozofları epeyce etkilemiş, psikolojide bilhassa da varoluşsal yaklaşımlarda kendine yer edinmiş ve hala kullanılmakta olan önemli bir yöntemdir. (başlangıcın çağrısı)

Fenomenoloji Üzerine Beş Ders: Fenomenoloji terimini ilk kullanan kişi olmasa da prensiplerini belirleyerek öncekilerden ayrılmış olan Husserl bugün fenomenolojinin kurucusu olarak kabul görmektedir. Yazar Yahudi kökenli bir Almandır. Nazi Almanyasında yaşamış olduğundan pek çok metni ancak ölümünden sonra basılmış ve halen basılmaktadır (bkz. Husserliana dizisi). Bu kitap Husserl'ın basılı mestinlerinden Türkçe'ye çevrilen birkaç kitaptan biri olarak, Fenomenolojiyi prensipleriyle beraber öğrenmek isteyenler için nadide bir kaynak görevi görmektedir. Ancak belirtmekte fayda görüyorum ki felsefi terimlere ve içeriğe alışkın değilseniz bu kitap sizi zorlar. Giriş düzeyinde bir felsefe bilgisi ile anlaşılması zor. Onun dışında zaten bu konuda varolan az sayıda Türkçe kaynaktan bir tanesi olduğu için, özellikle epistemoloji, ontoloji ve özellikle existansiyalizm ile ilgilenenlerin (Sartre'ı en çok etkileyen kuramcılardan olduğu görüşü yaygındır) okuması faydalı olacaktır. (Esra)

Fenomenoloji Üzerine Beş Ders PDF indirme linki var mı?

--reklam--

Edmund Husserl - Fenomenoloji Üzerine Beş Ders kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Fenomenoloji Üzerine Beş Ders PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.

Kitabın Yazarı Edmund Husserl Kimdir?

Edmund Husserl, (d. 8 Nisan 1859 - ö. 27 Nisan 1938), Alman filozof.

Husserl, Berlin ve Viyana'da matematik, fizik, astronomi, felsefe eğitimi aldı. 1882'de Viyana Üniversitesi'nde matematik doktorası yaptı. 1883'ten itibaren matematiksel çözümlemeler içeren çalışmalarıyla dikkat çekti. 1901-1916 yıllarında Göttingen Üniversitesi'nde matematik ve felsefe dersleri verdi. Bu arada, zamanının önemli düşünürleriyle, örneğin Wilhelm Dilthey ve Max Ferdinand Scheler gibi isimlerle etkileşim hâlinde oldu.

Husserl'de her zaman felsefeye yeni bir yön çizme eğilimi olduğu belirtilebilir, çünkü onun düşüncesine göre felsefe her tür sonradan inşa edilmiş kurgusal bağıntıdan ayrı olarak kendini özsel olarak temellendirmelidir. Husserl Hegelcilik'in etkisini yitirdiği ve Yeni-Kantçılık'ın akademilerde etkili bir güç haline geldiği bir dönemde felsefeye yeni bir yön verme çabasında oldu. Felsefe içerisinde tüm metafizik spekülasyonlardan ve bilimci ön yargılardan sıyrılmayı arzu eden yepyeni bir başlangıç yapmaya ve bu hayli emek isteyen başlangıca uygun, pekin bir felsefe sistematiği oluşturmaya yöneldi ve fenomenoloji olarak bilinen felsefe hareketinin temellerini attı. Göttingen Üniversitesi'inde verdiği beş dersi türkçeye çevrilmiştir. Bu metin "Mantık Araştırmaları" ile "İdeler" adlı eserleri arasındaki bir döneme aittir ve Husserl'in "transandantal" bir fenomenolojiye geçişini mümkün kılan anahtar kavram "indirgeme"nin(Reduktion) ilk belirdiği yazılardan biridir.

Her ne kadar başka filozoflarda da fenomenolojik kavrayışa ortak bir takım felsefi kaygılar görmekteysek de, özgün ve özgürleştirici bir felsefi hareket olarak fenomenoloji ilk kez Husserl tarafından, felsefeyi pekin bir inceleme yöntemi olarak kurmak amacıyla kullanıldı. Husserl'ın fenomenolojisinde, çıkış noktası olarak hocası Franz Brentano'nun belirleyici bir rolü vardır. Husserl, kendi fenomenolojik yöntemini dayandırdığı "yönelimsellik" fikrini Brentano'dan alır ve onu geliştirmek suretiyle hocasında mevcut olmayan özgün bir yönelimsellik anlayışı sunar.

--reklam--

Edmund Husserl Kitapları - Eserleri

  • Fenomenoloji Üzerine Beş Ders
  • Kesin Bilim Olarak Felsefe
  • Bunalım
  • İçsel Zaman Bilincinin Fenomenolojisi Üzerine
  • Avrupa İnsanlığının Krizi ve Felsefe
  • Cartesian Meditations
  • Paris Konferansları

--reklam--

Edmund Husserl Alıntıları - Sözleri

  • Şeylerin kendisini sorgulamalıyız. Sözcüklerimize biricik anlam ve akla uygun haklılık sağlayacak olan deneyime ve görüye dönelim. (Kesin Bilim Olarak Felsefe)
  • . Hayati ihtiyacımızda bilimin bize söyleyeceği hiçbir şey yok. Mutsuz zamanlarımızda en uğursuz ayaklanmalara teslim olan insanın en yakıcı bulduğu soruyu ilke olarak tam olarak dışarıda bırakır. Tüm bu insan varoluşunun anlamı ya da anlamsızlığı hakkında sorular. Tüm insanlar için evrensel ve gerekli olan bu sorular, rasyonel kavrayışa dayalı evrensel yansımalar ve cevaplar talep etmiyor mu? ... (Bunalım)
  • "Kırmızıyı görerek ve onu kendine özgü doğası içinde kavrayarak, kırmızı sözcüğüyle tam da kavrananı ve görüleni kastettiğimizde, hâlâ kırmızının neliğinin veya kırmızının anlamının ne olduğunu sormak ve bundan kuşku duymak nasıl anlamsız ise, aynı biçimde, bilginin neliği ve bilginin ana yapısına ilişkin olarak, eğer saf görme ve ideleştirici bakışla fenomenolojik indirgeme alanı içerisinde ilgili örnek fenomenler göz önünde ise ve ilgili tür verilmişse, onun [bilginin] anlamının ne olduğundan hâlâ kuşku duymak da anlamsızdır. Ama bilgi kırmızı gibi basit bir şey değildir, onun çok farklı biçim ve türlerinin birbirinden ayrılması gerekir; yalnızca bu da değil, bilgilerin birbirleriyle olan öz bağlantıları da araştırılmak zorundadır. Çünkü bilgiyi anlamak, bilginin -zihinsel biçimlere ilişkin farklı öz tiplerinin belirli öz ilişkileriyle sonuçlandığı- teleolojik bağlantılarına genel açıklık kazandırmak demektir. Bilimsel nesnelliğin olanaklılığınm ideal koşulları olarak her türlü deneysel girişimi norm olarak düzenleyen ilkelerin nihaî aydınlatılması da bunun içindedir. İlkelerin aydınlatılmasına ilişkin tüm araştırma, bütünüyle fenomenolojik indirgemenin tekil fenomenlerinin zemininde oluşan öz alanında iş görür." (Fenomenoloji Üzerine Beş Ders)
  • ... Kuram olarak felsefe, yalnızca kuramcıyı değil, felsefe olarak eğitilmiş herhangi bir kişiyi de özgürleştirir. ... (Bunalım)
  • "Önce anlaşılması gereken, gerçekten önemli sorun, bilginin 'en son anlamlandırılması' sorunudur ve bununla birlikte, olanaklı bilgiyle karşılıklı ilişkisinde neyse o olan nesne sorunudur. Bunun da ötesinde anlaşılması gereken, bu sorunun yalnız saf apaçıklık alanında, en son normlar alanında -onlar saltık verilmişlikler olduğundan- çözülmesi gerektiğidir. Her şeyi aydınlatan tüm bağlılaşımların anlamını belirlemek için, teker teker tüm temel bilgi biçimlerinin ve bilmede tümüyle ya da kısmen verilmişlik kazanan nesnelerin temel biçimlerinin görme yöntemiyle aydınlatılması gerekmektedir." (Fenomenoloji Üzerine Beş Ders)
  • Kendi usunu kullanma cesaretini gösteremeyen "bilgin" bilim öncesi aşamadan çıkamaz. (Bunalım)
  • Gerçekten, nasıl oluyor da algılar, görünüşler çeşitli olduğu halde, bir ve aynı nesneyi "görüntü haline" getiriyorlar, öyle ki, onlar onun kendisi, onları bağlayan bir birlik ya da özdeşlik bilinci olarak "aynı şey" olabiliyorlar, sorusu, ancak fenomenolojinin öz araştırmaları ile açık bir şekil kazanabilecek ve yanıtlanabilecek bir sorudur (bizim soru tarzımızda önceden işaret edilmiş olduğu gibi). Bu soruyu deneysel doğa bilimleri bakımından yanıtlamak istemek, onu anlamamak ve anlamsız bir şekilde yanlış yorumlamak demektir. Bir algının, genellikle bir deneyimin, işte belirtisi bu olan, rengi, formu vb. bu olan bir nesnenin algısı olması, onun özü ile ilgili bir konudur; nesnenin "varoluşu" ne olursa olsun. (Kesin Bilim Olarak Felsefe)
  • ''Felsefe dünyada,varolanın evrenini görür ve dünyada ulusal öznel ve kişisel öznel olarak değişen dünya tasarımlarına karşı nesnel dünya haline gelir, yani doğruluk nesnel doğruluk olur. Böylece felsefe kozmoloji olarak işe koyulur, öncelikle besbelli ki kavramsal ilgisi içinde cisimsel doğaya yönelmiştir,çünkü mekan ve zamanda verilmiş her şey her durumda,en azından taban olarak,cisimselliğe ihtiyaç duyar. '' (Avrupa İnsanlığının Krizi ve Felsefe)
  • ... Tin, yalnızca tin, kendinde, kendi için bir var olandır; o, bağımsızdır. O, bu bağımsızlık içinde, yalnızca bu bağımsızlık içinde gerçekleşen yasaldır. ... (Bunalım)
  • ... Çözüm kendinden kaçmamak, yeniden kendi olduğu şey olmaya çalışmaktır. ... (Bunalım)
  • ... İnsan tinselliği insan fiziğine dayanır, her bireysel tinsel yaşam, cisimsellik üzerine kurulmuştur. ... (Bunalım)
  • birinci tekil kişiye tutunun. (Fenomenoloji Üzerine Beş Ders)
  • ‘’Çeşitli hata ve yanılma olasılıklarını düşünerek, öyle bir kuşkucu çaresizlik içine düşebilirim ki, sonunda hiçbir şeyden emin olmadığımı, benim için her şeyin kuşkulu olduğunu söylerim. Ancak her şeyden kuşku duyamıyacağım da apaçıktır; çünkü ben her şeyin kuşkulu olduğu yargısında bulunuyorsam, benim böyle bir yargıda bulunduğum kuşku taşımaz; bu nedenle evrensel bir kuşkuyu sürdürmek istemek anlamsız olacaktır. Her kuşkulanma durumunda kuşkulanmakta olduğum, kuşkusuz kesindir. Aynı şekilde her cogitatio'da bu böyledir. Nasıl algılamada, tasarımlamada, yargılamada ya da çıkarımda bulunursam bulunayım, bu edimler ister nesneli ister nesnesiz olsun, ister emin olarak ister emin olmadan yapılsın, algılamayla ilgili olarak, benim şunu ya da bunu algıladığım; yargıya ilişkin olarak, şu ya da bu yargıda bulunduğum mutlak olarak açık ve kesindir.’’ (Fenomenoloji Üzerine Beş Ders)
  • "Ancak her şeyden kuşku duyamayacağım da apaçıktır; çünkü ben her şeyin kuşkulu olduğu yargısında bulunuyorsam, benim böyle bir yargıda bulunmam kuşku taşımaz." (Fenomenoloji Üzerine Beş Ders)
  • ... Fenomenoloji, öz bilgisi elde etmek için uyguladığı yönteme, " reduksiyon yöntemi" (ayıklama yöntemi) adını verir. Reduksiyon yöntemi ile fenomenoloji, psikolojik ve öteki fenomenlerden "saf öze”; başka bir anlatışla, empirik genellik hakkında bilgi sağlayan bir düşünmeden, özsel genelliğe varır. Bu bakımdan fenomenolojinin fenomenleri irrealdir. Fenomenoloji real fenomenlerin değil, reduksiyon yöntemi uygulanan fenomenlerin bilgisi, bir öz bilgisidir. Reduksiyon yoluyla temizlenen fenomenler, artık irrealitelerdir. İşte fenomenoloji real olayları değil, bu irrealiteleri "öz" olarak kavrar. ... (Kesin Bilim Olarak Felsefe)
  • ... Yaşamdan söz ederken yalın bir yol seçilmeli, ancak dil, gösterilen şeyi apaçık kılacak biçimde kullanılmalı. ... (Bunalım)
  • ''Kant, felsefenin değil, yalnızca felsefe yapmanın öğrenilebileceğini söylemeyi severmiş. Bu, felsefenin bilimsel olmadığının itirafından başka nedir ki. Bilim, gerçek bilim nereye kadar uzanıyorsa, ancak oraya kadar ve her yerde aynı anlamda öğretilebilir ve öğrenilebilir.'' (Kesin Bilim Olarak Felsefe)
  • . Tüm bilinç bir şeyin bilincidir. ... (İçsel Zaman Bilincinin Fenomenolojisi Üzerine)
  • . Hayati ihtiyacımızda bilimin bize söyleyeceği hiçbir şey yok. Mutsuz zamanlarımızda en uğursuz ayaklanmalara teslim olan insanın en yakıcı bulduğu soruyu ilke olarak tam olarak dışarıda bırakır. Tüm bu insan varoluşunun anlamı ya da anlamsızlığı hakkında sorular... ... (Avrupa İnsanlığının Krizi ve Felsefe)
  • ''Nesnel bir ruh öğretisi hiç olmadı ve asla da olmayacak. '' (Avrupa İnsanlığının Krizi ve Felsefe)