Kitap Künyesi

Yazar: Cevdet Kudret

Editör: Sennur Sezer

Tasarımcı: Savaş Çekiç

Yayın Evi: Evrensel Basım Yayıncılık

İSBN: 9789756106396

Sayfa Sayısı: 216

--reklam--

Karıncayı Tanırsınız Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Sınıf Arkadaşları. Roman kahramanı Süleyman’ın birinci sınıfta başlayan öğrenciliğinden yola çıkar. İlk Dünya Savaşı’yla başlayan toplum yoksunluklarımızı yaşar, Kayseri Lisesi edebiyat öğretmenliğine atandığı noktada bu yaşamın arkasını bekleriz. Roman, yıl yıl gerçeklerle yürümekte, yaşam doğruluklarına yaslandığı için gerekli belgeler değeri taşımaktadır.”

Rauf Mutluay

“Birinci Dünya Savaşı ve Mütareke yılları İstanbul’unun orta halli aileler için dahi çetin hayatından sert kesitler veren romanın adı, arada ayrı bölümler halinde Süleyman’ın on üç sınıf arkadaşının hayatlarını da anlatmasından geliyor. Süleyman’ın Kayseri’deki hayatı, yazarın Havada Bulut Yok (1951) isimli ikinci romanına konu olmuştur.”

Behçet Necatigil

“Cevdet Kudret’in olayları ve kişileri verişteki başarısına dil ve anlatımını da eklemek gerekir. İlk romanında kullandığı yalın ve temiz Türkçesi, genellikle kısa cümleli anlatımı öbür iki romanında da görülür. Karşılıklı konuşmalarda genellikle üç kelimeyi aşmayan cümleler, kimi zaman tek kelimeye kadar inmekte. Konuşmalarda ve anlatımdaki bu özellik romanlarına çekicilik vermektedir.”

Olcay Önertoy

--reklam--

Karıncayı Tanırsınız Alıntıları - Sözleri

  • İnsanlar nasıl ayrı ayrı doğup ayrı ayrı ölüyorlarsa, yaşarken de öyle ayrı ayrı yaşıyorlar. Bakma sen bir arada göründüklerine. Yürürken adımlarını birbirlerine uyduranlar bile gene ayrı ayrı yaşıyorlar. Hele bir an geliyor ki, bütün bağlar kopuyor, tek başına kalakalıyorsun ortalıkta. "İşte ben... İşte ben... Neyim ben? -İnsanlar içinde en yalnız insan."
  • Hürriyet... Cebinde kaç para var? Şu kadar. Öyleyse o kadar da Hürriyet'in var kardeşim.
  • "İnsanlar vicdanları gibi vücutlarını da hep örtülü görmeye alışmışlar"
  • — Demek böyle. Düşünmekten korkar oldun demek? — Korkar oldum değil de... Nasıl söylemeli?.. Yasak olduğunu öğrendim. Kendinden başka hiç kimseyle ilgilenmeyeceksin. Kendi dışında kimse yokmuş gibi yaşayacaksın yani. — Eee? — Eee'si bu! Yasak!.. Kendinden başkasını düşünmek, sevmek, korumak yasak. — Neye varır bunun sonu? O zaman her şey çöker yahu? Doğruluk, iyilik, ahlâk, namus... İnsanı insan yapan şeyler... Yok olur hepsi.
  • Çocuklar yaşlanıyor, ölüyor, ama çocukluk ve oyun sürüp gidiyor.
  • Mutsuz olmak için elimizden geleni yapıyoruz.
  • insanlar vicdanları gibi vücutlarını da hep örtülü görmeye alışmışlar.
  • Şu namus tuhaf bir şey yahu! Ondan sahipleri değil de, çoğu zaman başkaları yararlanıyor.
  • Gazetelerde okumuşsundur belki: Hani adamın birine öldükten üç ay sonra sanatoryumdan mektup göndermişler, "Sıranız geldi, buyurun,'' diye; karısı da cevap vermiş hani: "Kocam öldü, siz buyurun cenaze namazına,'' demiş.
  • - Bir de şu var: Nasıl geçineceğiz? Ben alıştığım hayat koşullarının dışına çıkamam. Benim birtakım olanaklarım olabilirdi ama, bugün için o da suya düştü. Babam, eniştemin halini görünce kızdı. Seninle evlenirsem beni reddedeceğini söyledi. Haydi dinledim, evlendim diyelim. O zaman dışarda çalışmam gerek. Bense çalışamam. Çalışmadan yaşamaya alışmışım bir kere.

--reklam--

Karıncayı Tanırsınız İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Spoiler. Karıncayı tanırsınız: Minimini bir hayvandır; Gayet tutumludur, yalnız Pek bencildir; bu bir kusur, Bencil olan zalim olur. Bir gün ağustosböceği… Tevfik Fikret, Ağustosböceği ile Karınca Lise edebiyat kitabını açın. Sayfaları karıştırmaya başlayın. Önce divan edebiyatı, halk edebiyatını göreceksiniz. Ardından Tanzimat, Servet-i Fünûn gelecek. Hepsini ezberlemek için ne de uğraşmıştık… Hele ezberlemeyi sevmeyenler için bir işkenceydi. Öyle isimlerini aklımızda tutup geçmiştik… Hatırladınız mı o günleri? Güzel. Öyleyse devam edelim. Cumhuriyet edebiyatına geldik şimdi. Burada bir yedili var. Yedi Meşaleciler. Mutlaka duymuşsunuzdur. Beş Hececiler’e tepki olarak ortaya çıkmışlardır. Ezberlemesi zor olanlardan biridir bu yedili. Elinizi gezdirin o sayfalara. Ziya Osman, Yaşar Nabi... Ufaktan yavaşlayın… Cevdet Kudret. Burada tamamen duralım. Cevdet Kudret’in 3 tane romanı olduğunu görürsünüz. 3 kitabı da birbirine bağlıdır. Birinci kitabı, Sınıf Arkadaşları. Bu kitabında Süleyman adlı kurgusal karakterin çocukluğundan Kayseri Lisesi’ne edebiyat öğretmeni olarak atandığı kısma kadar okuruz. Yıl, 1914. Harp dayamış kafasını kapımıza. Israrla vuruyor kapıya. Mutlaka gireceğim diyor. “Mutlaka, çocuklarınızı yetim bırakacağım. Hepinizi ekmek karnesine bağlayacağım. Zenginleri zengin edeceğim, fakirler umurumda bile değil.” Sözünün arkasında duruyor. Giriyor memleketimize. Zenginler beyaz ekmeği yerken; fırsatçılar fakirlerin hakkından kısıp fahiş fiyatla ekmekleri satarken, babasız kalanlar kara kara ekmeklere muhtaç kalıyor. Akşam misafirliklerinde yemeğe kalmak söz konusu bile değil. İlla kalacaksa da herkes kendi ekmeğiyle gidiyor misafirliğe. Şehre inerseniz, orada hayatın işlediğini görürsünüz. Terzi işinde, köfteci işinde. Köftecinin önünde bir kuyruk görürsünüz. Önce bu kuyruğu köfte yiyecek insanların kuyruğu sanırsınız. Sonra aralarına girersiniz, görürsünüz ki bunlar köfte yiyenleri seyretme kuyruğudur. Aralarında birbirleriyle konuşurlar: “Bu da yemesini bilmiyor ki be, hele benim olacaktı o köfte var ya!” “Soğanını beğenmiyor da yemiyor köpoğlu. Ben yiyebilsem keşke.” Böyle bir ortam arasında Süleyman’ın büyüdüğünü görürüz. İkinci roman Havada Bulut Yok. Süleyman sonunda büyür ve öğretmen olmaya karar verir. Öğretmen olarak Kayseri’ye yol alır. Etrafındaki öğretmenler sürekli kahvede iskambil, tavla oynayarak vakit geçirirler. Doğru ya, okul biter üç buçuk gibi. “her gün saat üç buçuktan sonra, hele dersiniz olmadığı gün sabahtan akşama kadar, elinizde kalan zamanı nasıl koruyacaksınız? Bu bir gün, iki gün olsa kolay. Ama bir yıl, üç yıl, beş yıl, her gün saat üç buçuktan sonra ne yapabilirsiniz? Mecbursunuz kahveye gidip tavla oynamaya, lokantaya gelip kahve içmeye, saat on bir oldu mu da zıbarıp yatmaya... Burada yeniden hayat yaşanmaz, işte böyle masa başında oturup geçmişteki hayat anlatılır, geçmiş zaman tekrar tekrar yaşanır, ömür aynı noktaya sürtüle sürtüle yıpratılır; biraz oyun, biraz içki, biraz hikaye, zaman zorla doldurulur...” Yardıma muhtaç çocuklara, okulda yurt olanağı sağlamayı düşünmek gibi bir hataya düşer Süleyman. Bunu kime açsa ret yer. Hükümet tasarruf ister, yerel müdürler nedense böyle gerekli yerlerden tasarruf ederler. Sokak lambası altında ders çalışan çocuklara, lambalı bir odayı çok görürler. Çok görürler. Halkın derdine çare bulmak amacıyla Halkevi’ne yardım etmeye başlar. Dergilere yazı yazmaya başlar. Bu yazılardan birinin başlığı "Yoksulluğun Kaldırılması”dır. Yazıları yayınlanmaz. Ancak o kadar dikkat çeker ki, önce Halkevi’ne yardımlarının yeterli olduğu dolayısıyla kendisine teşekkür edilir. Sonra, bakanlık emrine alınır… Üçüncü kitap, Karıncayı Tanırsınız. Eve gelir, annesine bakanlık emrine alındığını haber verir. Annesi çocuğunun terfi aldığını düşünerek sevinir. Ama bakanlık emri demek, açığa alınmak demektir. Kovulmak demektir. Maaşının sadece üçte birini alması demektir. İstanbul’un göbeğinde, yaş 35 olmuşken iş aramak demektir. Çıkar sokağa. Etrafına bakar, herkesin bir işi vardır. Soluna bakar, manifaturacı, terzi, halıcı, ayakkabıcı… Sağına bakar, sıvacı, badanacı, marangoz, demirci… Önüne bakar, bir istasyon. Makinist, işçi… Arkasında, eczacı, gözlükçü, doktor… Sanki her iş kapılmış, kendisine bir iş kalmamıştır. Bir türlü iş bulamaz. Ay başında gelecek olan üçte bir maaşa kadar dayanmaya çalışır. Araştırır sağlık kitaplarını, okur: Aç ve susuz birisi 1 haftadan çok yaşayamaz. Eğer, yeteri kadar su alırsa 2-3 hafta yaşayabilir. “Karnımı doyurur ümidiyle, üst üste tükürüğümü yutuyordum.” Açlık, Knut Hamsun Kitabın ortalarında, bir kundura atölyesine girerler. Burada birkaç işçi çalışmaktadır. Onların hayatlarını dinlerler. Birisinin karısı hastadır, çocuklar evde bakımsız… Ne okul, ne iş. Kaynana kira istiyor, bu yüzden kavgalıdırlar. Karısı hasta olduğu için atılmıyorlardır sokağa. Allahtan karım hasta diyor kendine, iyi ki hasta. Sekiz yaşımdan beri çalışırım diyor, şimdi kırk yaşındayım. Sabah 7 gece 12 çalışıyor. Düzenli bir iş olsa neyse, yılda dört ay boş kalıyor. Başka bir işçiye sorarlar. Altı aydır boşmuş, daha bir haftadır çalışıyormuş. Bir hafta içinde 15 lira kazandığını söyler. 10 lirası kiraya gider. Akşam vakti eve gidiyor. “Sofrada bir sahan yemek buluyor. Ev halkı aynı sahandan yiyecek. Uzanıp alıyor ilk lokmayı. Sonra bir daha uzanıyor. Sonra bir daha uzanıyor. Akşama kadar ağzına bir şey koymamış. Bir daha uzanıyor. Başkalarından daha hızlı tempoyla gittiğinin farkında değil. Uzanıyor... çeneleri kinle kısılmış bir kadın tutuyor kolunu: - Onu da çocuklara bırak. (…) Getirdiğinden çok yiyorsun.” “Süleyman'ın boğazına bir yumru tıkanmış gibiydi. İnsan bunlara uzaktan bakınca bir şey sezmiyor. Hani, bir karınca yuvasının üstüne basıp geçseniz, nasıl aldırış etmezsiniz! Ama bir de eğilip yakından bakınca... Bütün o küçük yaratıkların kıvranışlarını, ölüşlerini görünce...” Bunlar yalnız çalışanlar… “Siz yalnız çalışanları görüyorsunuz. Ya çalışmayanlar? Toprak üstünde aç biilaç yatıyorlar.” Son bulmalı işsizlik. Son bulmalı açlık. Son bulmalı yoksulluk. Son bulmalı özgürüz diye diye bizi açlığa terk eden düzen. gonderi/136259921 Şimdi elinizi kaldırabilirsiniz edebiyat kitabının üstünden. Bu muhteşem kitapları yazanın sadece bir kişi olduğunu hatırlayın. Kitabın diğer sayfalarını karıştırın. Bir sürü isimle dolu. Ezberlenip geçilen her yazarın üstünde böyle tek tek durun. Özellikle halkını yazmışların… Özellikle pek değer görmemişlerin… Borcumuzu başka nasıl ödeyebiliriz ki? gonderi/136259799 (Emir)

Gelmiş geçmiş en iyi roman hakkında ne yazılabilir ki? Uzunca bekledim acaba hislerim beni yanıltıyor mu diye ama yok! Hala aynı şekilde hissediyorum. Bu kadar basit bir anlatımla bu kadar derin bir hissettirişi nasıl başarmış, hayret! 12 eylül sonrası yeni yeni başlayan eylemliliklerde, 80 yaşında nasıl ön saftaysa, romancılıkta da - maalesef çok az yazabildiği- öyle. Kitabın ilk kısımında işsizliği ve açlığı ve her şeye rağmen gururu iliklerine kadar hissediyorsun. İkinci kısmındaysa nihayet - 2.kitapta öğretmen arkadaşı Basri'nin dul karısıyla olamayan o ufak etkileşimi saymazsak- Süleyman'ın aşkına tanık oluyorsun. Tabi orada da gururu peşini bırakmıyor. Gururu zırh gibi giyinmiş Süleyman. 3 kitabın genel adı Süleyman'ın Dünyası. Bir film diyebiliriz. Hatta Arabistanlı Lawrence'dan sonra izlediğim en iyi film bile diyebilirim. 1.Dünya Savaşı'nın saman ekmeğinden, 1930'ların berbat sefil taşrasına ve 1940'ların soysuzlaşmış İstanbul'una bir panoramik fotoğraf. İşine gelirse. (Baba)

--reklam--

Karıncayı Tanırsınız PDF indirme linki var mı?

--reklam--

Cevdet Kudret - Karıncayı Tanırsınız kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Karıncayı Tanırsınız PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.

Kitabın Yazarı Cevdet Kudret Kimdir?

7 Şubat 1907 - 10 Temmuz 1992): Şair, yazar. İstanbul'da doğdu. Tam adı Süleyman Cevdet Kudret'tir. Soyadı kanunu çıktığında, 1934'te Solok soyadını almıştır. Bu soyadını 1959'da Kudret olarak değiştirmiştir. İstanbul Erkek Lisesini hastalığı yüzünden yarım bıraktı; sonra İstiklâl Lisesini (1930), İstanbul Darulfünûnu Hukuk Fakültesini (1933) bitirdi. Edebiyat öğretmenliği ve avukatlık yaptı.

1952’den başlayarak önce takma adlarla sonra kendi adıyla edebiyat ders kitapları yazmış olan sanatçı, öğretim görevlisi olarak girdiği Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın ve Yayın Yüksek Okulu’ndan emekli olmuştur. 1992 yılında İstanbul’da ölmüştür.

Cevdet Kudret edebiyata şiirle girdi. İlk şiiri 1927'de Servet-i Fünûn'da Yedi Meşale şairlerinden idi. Sonra oyun, hikâye, roman türünde eserler verdi. İncelemeler yayınladı. Abdurrahman Nisarî imzasıyla ders kitapları hazırladı. Cevdet Kudret Solok, Nevzat Yesirgil, Suat Hızarcı, Mermi Ocaklı, Cevdet Baykara, Cevkud imzalarını da kullanmıştır.

Şiirleri:

Yedi Meşale (Müşterek, 1928),

Birinci Perde (1928).

Hikâyeleri:

Sokak (1974).

Romanları:

Sınıf Arkadaşları (1943; 1976),

Havada Bulut Yok (1958; 1976),

Karıncayı Tanırsınız (İlk iki romanıyla birlikte, 1976).

Oyunları:

Tersine Akan Nehir (1929),

Rüya İçinde Rüya (1930),

Kurtlar (1933): Bu üç eser Darulbedayi'de (İstanbul Şehir Tiyatrosu) oynandı, Varlık, Gündüz, Ağaç dergilerinde tefrika edildi.

Danyal ve Sara, 1931'de yazıldı, 1938'de Varlık'ta tefrika edildi.

Yaşayan Ölüler (1994).

Denemeleri:

Dilleri Var Bizim Dile Benzemez (1966),

Bir Bakıma (1977),

Benim Oğlum Bina Okur (1983),

Kalemin Ucu (1991),

Edebiyat Kapısı (1997).

İncelemeleri-derlemeleri:

Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman Antolojisi (1945),

Tanzimat Edebiyatı Antolojisi (Suat Hızarcı adıyla, 1955),

Divan Şiiri Antolojisi (Mermi Ocaklı adıyla, 1958),

Yurt İçin, Ulus İçin (1958),

Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman I: Tanzimattan Meşrutiyete 1859-1910 (1965),

Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman II: Meşrutiyetten Cumhuriyete 1911-1922 (1967),

Abdülhamit Devrinde Sansür (1977),

Örneklerle Edebiyat Bilgileri (2 cilt, 1980),

Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman III: Cumhuriyet Dönemi 1923-1959 (1990),

Örnekli Türk Edebiyatı Tarihi (1995),

Karagöz (3 cilt, 1968-1970),

Ortaoyunu (2 cilt, 1973-1975).

--reklam--

Cevdet Kudret Kitapları - Eserleri

  • Havada Bulut Yok
  • Sınıf Arkadaşları
  • Nedim: Divan Şiirinde Üç Büyükler 3
  • Divan Şiirinde Üç Büyükler 2- Baki
  • Karıncayı Tanırsınız
  • Divan Şiirinde Üç Büyükler 1- Fuzuli
  • Halk Şiirinde Üç Büyükler 2- Pir Sultan Abdal
  • Türk Edebiyatında Hikaye ve Roman 2
  • Türk Edebiyatında Hikaye ve Roman 1
  • Halk Şiirinde Üç Büyükler 3- Karacaoğlan
  • Abdülhamit Devrinde Sansür
  • Dilleri Var Bizim Dile Benzemez
  • Sokak
  • Halk Şiirinde Üç Büyükler 1- Yunus Emre
  • Karagöz
  • Türk Edebiyatında Hikaye ve Roman
  • Türk Edebiyatında Hikaye ve Roman 3
  • Divan Şiirinde Üç Büyükler Fuzuli Baki Nedim
  • Karagöz
  • Örneklerle Edebiyat Bilgileri 1
  • Abdülhamit Döneminde Sansür 1
  • Baki
  • Türk Edebiyatından Seçme Parçalar
  • Örneklerle Edebiyat Bilgileri 2
  • Karagöz
  • Ortaoyunu
  • Batı Edebiyatından Seçme Parçalar
  • Kalemin Ucu
  • Örneklerle Edebiyat Bilgileri
  • Halk Şiirinde 3 Büyükler
  • Yaşayan Ölüler
  • Dillerin Gizli Dünyası
  • Benim Oğlum Bina Okur
  • Tevfik Fikret Hayatı Sanatı Şiirleri
  • Türk Edebiyatına Yön Verenler
  • Ziya Gökalp
  • Bir Bakıma
  • Hüseyin Rahmi
  • Edebiyat Kapısı

--reklam--

Cevdet Kudret Alıntıları - Sözleri

  • 1-Ey giyip gül-gun dema-dem azm-i cevlan eyleyen Her taraf cevlan edip döndükçe yüz kan eyleyen 2- Ey beni mahri'im edip bezm-i visalinden müdam Gayrı han-ı iltifatı üzre mihman eyleyen 3- Bunca kim ey mah efgaanım işittin giceler Dimedin bir gice: «kimdir bunca efgaan eyleyen?» (Divan Şiirinde Üç Büyükler 1- Fuzuli)
  • Romalı ünlü hatip Cicero'nun (Çiçero, MÖ 106-MÖ 43) adından, halk çaçaron sözcüğünü yaratmış. Güçlü hatip Çiçero'dan, "çenesi kuvvetli kadın" anlamına gelen çaçaron sözünün yaratılması... Nereden nereye!.. Milattan önce I. yüzyılın Roma'sı nere, milattan sonra XX. yüzyılın İstanbul'u nere?.. Şaşılacak bir dil olayı... (Dilleri Var Bizim Dile Benzemez)
  • Senden ayrılınca, gönül, durmadan kalbe vuruyor.. (Baki)
  • İnsanlar nasıl ayrı ayrı doğup ayrı ayrı ölüyorlarsa, yaşarken de öyle ayrı ayrı yaşıyorlar. Bakma sen bir arada göründüklerine. Yürürken adımlarını birbirlerine uyduranlar bile gene ayrı ayrı yaşıyorlar. Hele bir an geliyor ki, bütün bağlar kopuyor, tek başına kalakalıyorsun ortalıkta. "İşte ben... İşte ben... Neyim ben? -İnsanlar içinde en yalnız insan." (Karıncayı Tanırsınız)
  • "İnsanlar vicdanları gibi vücutlarını da hep örtülü görmeye alışmışlar" (Karıncayı Tanırsınız)
  • Gazetelerde okumuşsundur belki: Hani adamın birine öldükten üç ay sonra sanatoryumdan mektup göndermişler, "Sıranız geldi, buyurun,'' diye; karısı da cevap vermiş hani: "Kocam öldü, siz buyurun cenaze namazına,'' demiş. (Karıncayı Tanırsınız)
  • “Ben edebi sayılacak hiçbir eser yazmadım. Çünkü benim eserlerimin çoğunu yazdığım sıralarda, memlekette edebiyattan anlamayanlar nüfusumuzun bila-mübalağa yüzde doksan dokuzunu teşkil ediyordu…Edebiyatı Hamit’lere, Ekrem’lere, yani erbabına bıraktım. Fakat ne yalan söyleyeyim, eğer elimde olsaydı, onları da, o devirde ‘edebiyat’ yapmaktan men ederdim.” (Türk Edebiyatında Hikaye ve Roman 1)
  • Ama bugün usul bu: bilen geçer, bil­meyen döner. (Havada Bulut Yok)
  • Minnet hüdaya devlet-i dünya fena bulur Bâki kalir sahife-i âlemde adımız... (Baki)
  • Hadden efzun mihrim ol na-mihriban bilmezlenir Hep bilir çok sevdiğim amma heman bilmezlenir (Divan Şiirinde Üç Büyükler 2- Baki)
  • Ferman-ı aşka can iledir inkıyadımız Hükm-i kazaya zerre kadar yok inadımız Baş eğmeziz edâniye dünyâ-yi dûn için Allahadır tevekkülümüz i'timadımız (Divan Şiirinde Üç Büyükler 2- Baki)
  • Ey kaşı ya yüzün beri dönmez misin dahi Ey gurre-i ümid görünmez misin dahi (Nedim: Divan Şiirinde Üç Büyükler 3)
  • Yıktı virân etti gönül tahtımız Tâ ezelden kara imiş bahtımız Böyle miydi ikrârımız ahdımız Gönül hayâline gelmeyiversin (Halk Şiirinde Üç Büyükler 2- Pir Sultan Abdal)
  • Avazeyi bu aleme Dâvûd gibi sal Bâki kalan bu kubbede bir hoş sada imiş (Divan Şiirinde Üç Büyükler 2- Baki)
  • Dünyadaki büyük mizah ve yergiciler zorba iktidarı silah zoruyla devirme olanakları bulunmadığı için, onları si­lah yerine mizahla içinden çürütüp yıkma yoluna başvuşlardır. Aziz Ne­sin'in yaptığı da budur. (Türk Edebiyatında Hikaye ve Roman)
  • 1910'ların Anadolu kasabaları tragedyalar için en elverişli mekanlardır. Kasaba eşrafı ve mütegallibesi (zorba takımı) öylesine ezici bir güce sahiptir ki, bu güce her hangi bir karşı geliş, "doğa veya töre yasasını" bozmuşçasına, zorunlu olarak, bu karşı gelişin sonucunu doğurur. Sonuç, eski Yunan'da tanrıların isteği ise, Anadolu kasabasında da -eski Yunan Tanrılarının gücüne sahip- eşrafın isteğidir. (...) Kasabanın tanrılarını kızdıran Yusuf yıkılır, yenilir, ezilir. Modem bir tragedyadır Kuyucaklı Yusuf. (Türk Edebiyatında Hikaye ve Roman 3)
  • Gayrı derman istemez Baki kulun Zahmına derdin devası hoş gelir (Divan Şiirinde Üç Büyükler 2- Baki)
  • Haldun Taner Hikayelerinde işlediği temalar, genellikle, eğitim ve öğretim eksikliğin­den kaynaklanan düzensizlikler, büyük şehrin yaşayışına uymaya çalışan sonradan görme türedi insanlar, bilgisiz, kaba kimseler, züppeler, kişilerin yaratılıştan gelme ruhsal bozuklukları vb. Bunları bıyık altından gülen bir mizah (humor), kimi zaman da yergi havası içinde verir. Batılılaşmanın yan­lış anlaşılmasının ürünü olan züppe tipinin Ahmet Mithat (Felatun Beyle Ra­kım Efendi), Recaizade Mahmut Ekrem (Araba Sevdası), Hüseyin Rahmi (Şıpsevdi) vb. ile sürüp gelen yergisinin son örneğini Haldun Taner yazmış­tır. "Made in USA" Yazar, belli bir vakaya dayanan, alışılmış hikaye tekniğini sürdürmüştür. Gerek kurgu gerek humor'u ön plana alması bakımından, Refik Halit ge­leneğine bağlı olduğu söylenebilir. (Nitekim, Tuş hikayesi, Refik Halit'in Sa­rı Bal adlı hikayesinden esinlenmiş görünmektedir). Mahalle kadınlarını ele aldığı hikayelerde Hüseyin Rahmi havası sezilmektedir. (bk.. İki Komşu). Yal­nız birkaç hikayede (Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu, Ayışığında "Çalışkur") yeni biçimler denemiştir. (Türk Edebiyatında Hikaye ve Roman)
  • Solculuk suçlamasıyla 12 yıl hapiste yatan bir yazarın, (Kemal Tahir) köyü anlatan kitap­larında, devamlı samanlık çiftleşme olaylarından çok başka sorunlara ağırlık ver­mesi gerekirdi. (Türk Edebiyatında Hikaye ve Roman)
  • Fuzuli, sözcüklerin istifi, birbirleriyle olan anlam ve ses ilişkileri konusunda ger­çekten eşsizdir. Kurduğu dizelerde, çoğu zaman tek bir sözcüğü dahi değiştirme olanağı yoktur. (Divan Şiirinde Üç Büyükler 1- Fuzuli)