Kitap Künyesi

Yazar: Haluk Dursun

Yayın Evi: Timaş Yayınları

İSBN: 9789752635319

Sayfa Sayısı: 256

--reklam--

Osmanlı Coğrafyasına Yolculuk Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Balkanlar'da; Yunanistan, Bulgaristan, Sırbistan, Bosna-Hersek, Macaristan, Romanya... Afrika'da; Tunus, Cezayir, Libya, Mısır... Ortadoğu'da; Suriye, Irak, Lübnan, İsrail, Ürdün... Kafkaslar'da; Kırım, Gürcistan, Azerbaycan... Ve daha birçok devlet... Tüm bu devletlerin ortak özelliği bir zamanlar Osmanlı Devleti'ne yani Devlet-i Aliyye'ye bağlı olmalarıydı. Bu yüzden Osmanlı Coğrafyası denince akla üç kıtadan, yaklaşık yirmi milyon kilometrekareden oluşan bir coğrafya gelir. 

TRT 2'de 'Tarih ve Mekan' adlı programı hazırlayıp sunan, Ayasofya Müzesi Başkanı Haluk Dursun, bu kitapta Balkanlar'dan Ortadoğu'ya, Kafkaslar'dan Afrika'ya Osmanlı Coğrafyasını anlatıyor. Uzaklardaki Osmanlı eserlerini, atalarımızın geride bıraktıklarını, üç kıtanın değişik yerlerinde unutulanları bize hatırlatıyor... Bu kitabı okurken; Osmanlı'yı Osmanlı yapan özelliklerin farkına varacak, kimi yerde gururlanacak, kimi yerde derin bir "ah" çekeceksiniz...

--reklam--

Osmanlı Coğrafyasına Yolculuk Alıntıları - Sözleri

  • Çok sürse ayrılık, aradan geçse çok sene, sen bizimle olmasan bile, biz seninleyiz yine. Yahya Kemal Üsküb'e ithafen
  • 160 yıl Osmanlı egemenliğinde kalan Macar Yani Engürüs Vilayetinde bugün tek bir minare kalmıştır: Kuzey Macaristan'da Eğri (Eger) şehrinin kale altında meydanda sülün gibi süzülen Eğri Camii Minaresi. Tam meydanda bulunan cami yıkılınca, boynu bükük ve garip minare çok hazin bir görüntü arz etmektedir. Hani bazı İslam Şehirleri vardır ya; İstanbul'u gibi, Edirne gibi, minareler bir sıra dağlar gibi birbirini izler, gözlerinizi, hayallerinizi süsler. Eğri'deki tek minare de bir elif harfi gibi, alımlı bir servi gibi, tevhidi işaret eden bir sembol gibi Eğri meydanında bulunmaktadır. Gerçi Kosova Prizren'de Arasta Camii minaresi de tek başına caddenin kıyısında kalakalmıştır ama onun sağında, solunda, karşısında o kadar cami vardır ki minareler bir saf oluştururlar.
  • Karşı kıyı Romanya. Orada da "kalafat" isimli bir başka Tuna limanı var. O güzel Tuna kıyısında, akşamın olduğu yerde grup vakti bir çay söyleyip üstadın deyişiyle o çayı karıştırırken "köpük köpük", "duman duman" zamanı eritiyoruz. Yahya Kemal'in, "Geldikti bir zamanlar Sarı Saltuk'la Asya'dan Dağıldık bir bir Diyar-ı Rum'a Anadolu'dan" beytinden başlayıp Necip Fazıl'ın Sakarya türküsüne, oradan da "Haniya kardeşlerin Mavi Nil, yeşil Tuna Giden şanlı akıncı Ne gün döner yurduna" deyip kendimizden geçiyor ve de akşamı bitirip geceye geçerken, "kökü mazide olan atiyiz" gibi büyük laflar ederken hâl-i perişanımızı aklımıza getiren, daha doğrusu bize titremeden kendimize getiren bir olay cereyan ediyor. Bulgar polis ekipleri bizi sorguya çekmeye başlıyorlar. Bırakın rahatımızı, ağzımızın tadı bile kaçıyor. "Kimsiniz?", Burada neye duruyorsunuz? "," Pasaportunuz var mı? "," Vizeniz hâlâ geçerli mi? " gibi bize beylik soruları soruyorlar. Sorarlar tabii, zaman onların zamanı, beylik onların beyliği; ne demişti Hüseyin Raci Efendi; " Aziz-i vakt idik a'da zelil kıldı bizi Esir-i bela - vü sefil kıldı bizi "
  • Sıradan bir gezgin olursanız, meydana bakıp, kilisenin içine dalıp, turist turist dolaşırsınız. Ama St. Etienne de denilen Viyana merkez katedralinin sadece gotik mimarisinin bir örneği olarak kabul edilmediğini, aynı zamanda Hristiyan iman ve zaferi'nin de bir örneği olduğunu, Müslüman Türkler'e karşı Avrupa'nın bir simgesi olarak bulunduğunu ve çanlarının bizim Viyan'a önlerinden çekilirken kaybettiğimiz topların demirlerinden eritilip döküldüğünü bilirseniz, çanların sesini ta yüreğinizde duyarsınız.
  • Makedonya-Kosova gezisi "köfte piyaz namaz niyaz" turudur. Ortadoğu gezisi de "ye kebabı gir türbeye çık kaleye" turudur.
  • Üsküp bir Müslüman şehirdi Binbir türbeyle müştehirdi Vardar'sa önünde bir nehirdi Her an tekbirle çağlar
  • Çıkayım gideyim Urumeli'ne Arzuhâl vereyim Beylerbeyi'ne

--reklam--

Osmanlı Coğrafyasına Yolculuk İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Merhum Haluk Dursun hocam konuşmalarında, eserlerinde sıkça vurguladığı bir ifade var: "Gezdiğiniz yerleri turist gibi gezmeyin" Turist gibi gezdiğimizde sadece ne yiyeceğine, ne alacağına odaklanan ve çektiği fotoğrafla kendini olduğundan farklı göstermeye çalışan problemli bir hal ortaya çıkıyor. Esas alınması gereken noktalar kaçırılıyor. Kuran da bize seyahati emreder. Ama gezin görün sizden önceki kavimlerin başına neler gelmiş, bunu farkedin. Hikmet, ibret ve dikkatle coğrafyayı dolaşmak lazım. Yüreği ile hayata bakan hocamızın, coğrafyaları da yüreği ile gezdiğini bizlere eserinde hissettiriyor. Evde kaldığımız bugünlerde hocamızla beraber Balkanlara, Kuzey Afrika'ya, Filistin'e, Ortadoğu'ya ve en nihayetinde Anadolu'ya ziyaretlerde bulunuyoruz. Neleri kaybettiğimizi hatırlatması, bize bir gelecek ufku ortaya koyması açısından önemli bir eser. Bize bir seyahat rehberi mahiyetinde de görebileceğimiz bu eser ilgilisine ısrarla tavsiye edilir. Bu arada hocama da fatihalar gönderelim. (Muhatap Kitabevi)

Arka kapağında da yazdığı gibi okurken kimi yerinde değil her yerinde derinden ah çektirtti.. Osmanlı’nın gidişiyle bazı şehirlerin nasıl ruhsuz birer beden gibi kaldıklarını gözler önünü seriyor olmakla beraber. Hangi şehirde ne yeneceğine nerelerinde Osmanlı’dan izlerin yoğun olduğuna varıncaya orada yaşamış tarihi şahsiyetlere kadar efradını cami ağyarını mani kılmış güzel bir eser.. (Mansur Yüksel)

Kitap bana adı gibi bir yolculuk yaptırdı ecdad topraklarında.. Neleri kaybettiğimizi daha çok anlamama vesile oldu. En çok Tuna'dan vurdu beni.. Atalarım suyunu içti diye belki de.. Kesinlikle okunulası bir kitap.. Tavsiyemdir (Elzem Çelik)

--reklam--

Osmanlı Coğrafyasına Yolculuk PDF indirme linki var mı?

--reklam--

Haluk Dursun - Osmanlı Coğrafyasına Yolculuk kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Osmanlı Coğrafyasına Yolculuk PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.

Kitabın Yazarı Haluk Dursun Kimdir?

Eğitim ve Öğretim Hayatı

1968'de ilkokuldan mezun olduktan sonra Galatasaray Lisesi'nde okumak için İstanbul'a geldi. Liseden sonra girdiği İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Son çağ ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Kürsüsü'nden mezun oldu. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde, 1994 yılında "II. Abdülhamit Döneminde Ortadoğu'da Osmanlı-İngiliz Rekabeti: Akabe Meselesi" konulu tezle tarih doktoru unvanını aldı. 2007 yılında “Osmanlı Müesseseleri ve Medeniyeti Tarihi” sahasında tarih doçenti oldu.

1982 Aralık ayından itibaren Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi ile Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih bölümünde lisans ve lisansüstü öğrencilerine Bizans ve Batı Avrupa tarihi, Yeni ve Yakınçağ Avrupa Tarihi; Osmanlı Müesseseleri ve Medeniyeti Tarihi, Türk Kültür Tarihi; İstanbul'un Tarihî Mekânları; Cumhuriyet Dönemi Eğitim ve Kültür Politikaları, Tarih Öğretiminde Müzelerin Rolü gibi dersler vermektedir. Ayrıca ‘Viyana Bilim Sanat Felsefe Akademisi’nde, 2007-2009 yılları arasında çeşitli dönemlerde Osmanlı Medeniyeti ve Kurumları, Osmanlı Eğitim Tarihi, Flora ve Fauna (İhtisas Grubu), Osmanlıda Tekke Kültürü ve Tekke Eğitimi başlıklı dersleri de vermiştir.

Kariyer

Haluk Dursun 1989 yılında Zaman Gazetesinde yazdığı "Elveda Boğaziçi" başlıklı bir yazı dizisiyle İstanbul Mimarlar Odası’nın “Basında Uzmanlık Ödülü”nü kazandı. Yine 2002 yılında Nil'den Tuna'ya adlı kitabıyla da Türkiye Yazarlar Birliği “Gezi Yazarları Ödülü”nü aldı. Akademik çalışmaları dışında kamusal alanda da faaliyetleri bulunan Haluk Dursun, İBB Kültür A.Ş. Genel Müdür Danışmanı olarak, Miniatürk Projesinin hazırlanmasında görev almıştır. İçişleri Bakanlığı'nca Türkiye Turing Otomobil Kurumunun Yönetim Kurulu Üyeliğine atanan Haluk Dursun, 2005-2006 tarihlerinde aynı kurumda Başkan Vekilliği görevini yaptı. Yine aynı kuruma 2011 Mayıs ayında “kayyım” sıfatıyla atandı. Beyoğlu ve Fatih Kent Konseyi üyeliği de yapmıştır.

2007 yılında İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürü vekili olarak görev yapmıştır. 2006-2012 yılları arasında Ayasofya Müzesi Başkanlığını yürütmüş, 2009-2011 yıllarında Ayasofya Müzesi Müdürlüğü görevini de üstlenmiştir. 2012 Temmuz ayı itibarıyla getirildiği Topkapı Sarayı Müzesi Müdürlüğü görevini 2014 ortalarına kadar sürdürmüştür.

2012-2014 yılları arasında İstanbul Topkapı Sarayını Sevenler Derneği Başkanlığı görevine seçilmiştir. 2014 Temmuz ayında Kültür ve Turizm Bakanlığı Müsteşarlığı görevine atanmış, 2016 yılı Nisan ayında kendi isteğiyle emekliye ayrılmıştır.

26 Mayıs 2017 tarihli Bakanlar Kurulu Kararıyla Başbakanlık Kamu Görevlileri Etik Kurulu üyeliğine atanmıştır. Aynı zamanda Başbakanlık Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yönetim Kurulu üyeliği görevini yürütmüştür. 20 Temmuz 2018 tarihi itibarıyla de Kültür ve Turizm Bakanlığı Bakan Yardımcılığı görevine getirilmiştir.

Dünya kültür mirası listesinde yer alan ve binlerce yıllık geçmişiyle Türkiye'nin de en önemli tarihî mekanlarından biri olan Ayasofya, Haluk Dursun'un başkanlığı döneminde büyük restorasyonlardan geçmiş, müzenin içindekilerle birlikte etrafındaki Osmanlı eserleriyle ilgili koruma/onarma çalışmaları tamamlanmış, Ayasofya içinde bulunan Osmanlı padişah türbeleri onun döneminde kendi tabiriyle bir "Ölüm Kültürü Müzesi" olarak ziyarete açılmıştır. Ayasofya'daki bu çalışmalar müze başkanı Haluk Dursun'a 2010 yılında İtalya'da her yıl verilen Rotondi Sanat Kurtarıcısı Ödülü'nü (Premio Rotondi 2010 ai Salvatori Dell) kazandırmıştır.

Bunun dışında Ayasofya ve çevresini büyükten küçüğe herkese doğru bir şekilde anlatabilmek, tarihi bugünle buluşturmak için "Ayasofya Gezi Konferansları"nı bizzat gerçekleştiren Haluk Dursun, yine Ayasofya'daki Osmanlı kültüründen gelen sebil geleneğini yaşatmak adına avlu içinde bulunan sebilden ziyaretçilere çeşitli ikramlar yaptırarak tarihî bir geleneği devam ettirmiştir. Haluk Dursun Ayasofya ile ilgili yurt içinde ve yurtdışında çok sayıda konferans vermiştir. Ayasofya Müzesi’nin 13. Yıllığının editörlüğünü de yapan Haluk Dursun, uzun yıllar yayımlanmayan derginin yeniden meraklısıyla buluşmasına da öncülük etmiştir.

İstanbul'un tarihini, mimarisini, kültür ve sanatını konu alan sayısız konferans veren, bu alanda yapılan birçok etkinlikte aktif olarak yer alan, İstanbul ve Boğaziçi üzerindeki engin bilgi birikimini yaptığı geleneksel Boğaz gezileriyle öğrencilerine, İstanbul meraklılarına aktaran Haluk Dursun çeşitli dönemlerde, değişik gazetelerde kültür-sanat yazıları yazmış, televizyonlarda tarih, kültür ve sanat içerikli programlar hazırlamış ve sunmuştur. Bu çerçevede Eylül 2005 tarihinden itibaren TRT 2'de uzun süre yayınlanan "Tarih Mekân" programını hazırlayıp sunmuş, Osmanlı kültür coğrafyasıyla ilgili ‘Kudüs', ‘Tuna' ve ‘Mimar Sinan: The Architect' belgesellerinin danışmanlığını yapmıştır. TRT Türk'te 2010 yılı yapımı "İstanbul'u Yaşamak" belgeselini sunmuş, KANAL 24'te "İncir Çekirdeği" adlı bir programda yer almıştır.

Haluk Dursun özellikle geçmiş ve bugünkü İstanbul ile ilgili birikimini birçok gezi-konferans ile geniş topluluklara aktarmış, bu konuda yapılmış çok sayıdaki etkinliğe imza atmıştır. Bu çerçevede 2007 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin Haliç Kültür Gezilerini gerçekleştirdi. Çok sayıda dernek ve sivil toplum kuruluşlarından gelen taleplerle Boğaziçi kültür gezileri düzenledi. Ayrıca Avrupa Kültür Başkenti İstanbul ile ilgili etkinlikler çerçevesinde 2010 İstanbul Ajansı için bir seri Boğaziçi gezisini gerçekleştiren Haluk Dursun, İstanbul içinde bir başka İstanbul olan Boğaziçi'ni, tarihiyle, kültürüyle, mimarisiyle ve musikisiyle meraklısına anlattı. Onun İstanbul başta olmak üzere yaptığı bu kültür gezilerinin bir başka ayağını; Eman Tur ve TURİNG Kurumu adına "Mustafa Kemal'in Rumeli'si" ve "Üç Dinin Kavşağında Kudüs" başta olmak üzere Osmanlı Coğrafyasına yaptığı kültür gezileri oluşturmaktadır.

Haluk Dursun düzenlemiş olduğu tüm bu etkinlikler, 5 yıl boyunca süren Ayasofya gezi konferansları, Sıbyan Mektebinde çocuklara Ayasofya Müzesi’ni anlattığı çalışmaları, 17 yıldır çıkarılamayan ”Müze Dergisi”ni yeniden çıkarması, Haliç ve Boğaziçi sunumları, İstanbul eksenli kültür tarihçiliği alanında yaptığı çeşitli çalışmaları dolayısıyla 2011 İstanbul Turizm Ödülleri kapsamında verilen 'Etkinlik Ödülü'nü kazanmıştır.

Türk Tarih profesörü ve bürokrat Ahmet Halûk Dursun Malazgirt Savaşı'nı anma programı için gittiği Doğu Anadolu Bölgesi'nde çevre yerleşim yerlerini gezerken 19 Ağustos 2019'da Erçiş, Van'da kendi aracıyla seyir halindeyken meydana gelen trafik kazası sonucu 62 yaşında vefat etmiştir. Cenazesi Fatih Camii'nden kaldırılarak memleketi Hereke, Kocaeli'de Hereke Merkez Mezarlığı'nda defnedilmiştir.

Geziler

Haluk Dursun ilk göz ağrısı İstanbul başta olmak üzere Osmanlı kültür coğrafyasını baştan başa bir gezgin olarak dolaşmış; Balkanlar’dan Osmanlı’nın Avrupa, Asya ve Afrika'da uzandığı coğrafyalarda gördüklerini, yaşadıklarını, tarihçi olmasının kendisine verdiği zengin birikimle harmanlayarak sade, akıcı ve samimi bir üslupla gezi yazıları şeklinde okuyucusu ile buluşturmuş; bunun yanında yazılarıyla kurduğu bu bağı, Osmanlı coğrafyasında meraklılarına yaptırdığı akademik kültür gezileriyle de unutulmaz kılarak kendi adıyla anılan bir gezi geleneğini başlatmıştır. 

Eserleri

İstanbul'da Yaşama Sanatı

Nil'den Tuna'ya Osmanlı Yazıları

Tuna Güzellemesi

Osmanlı Coğrafyası'na Yolculuk

Boğaziçi'nde Kırk Yılım

Ayasofya Müzesi Kültür Envanteri

Şehir ve Kültür: İstanbul, (Editör)

İncir Çekirdeği: Hereke'den Çıktım Yola

Medeniyet Köprüsü Beş Şehirli, (Editör)

--reklam--

Haluk Dursun Kitapları - Eserleri

  • Gençlerle Hayat Bilgisi
  • İstanbul'da Yaşama Sanatı
  • Nil'den Tuna'ya Osmanlı
  • Osmanlı Coğrafyasına Yolculuk
  • İncir Çekirdeği
  • Boğaziçi'nde Kırk Yılım
  • Tuna Güzellemesi
  • Ayasofya Müzesi Kültür Envanteri

--reklam--

Haluk Dursun Alıntıları - Sözleri

  • Silistre'nin kültür tarihimizde önemli bir şahsiyeti de Razgrad'ın Ferhatlar köyünde doğan merhum Süleyman Hilmi Tunahan Hocaefendi'dir. (Nil'den Tuna'ya Osmanlı)
  • Nerede kardeşlerin, cömert Nil, yeşil Tuna Giden şanlı akıncı ne gün döner yurduna? (Tuna Güzellemesi)
  • Aman ne olacaksanız olun, sakın “sıradan ve sürüden” olmayın! (Gençlerle Hayat Bilgisi)
  • Ama görene... Köre ne... (Boğaziçi'nde Kırk Yılım)
  • Bir vefasız yâre düştüm, hiç beni yâd etmiyor. Bâdeler, güller, çemenler gönlümü şâd etmiyor. Her ne yapsam nev-nihâlim gamdan âzâd etmiyor. … (İncir Çekirdeği)
  • Fethin sembolü, mânâsı, kalbgâhı Ayasofya'dır. Ayasofya kapalı kaldıkça kalbimiz çalışmıyor demektir. Sultan Fatih'in fetihten muradı; Ayasofya'yı camiye tahvil ederek, hilâli salibe galebe kılmaktır. (İstanbul'da Yaşama Sanatı)
  • Hâlbuki siz onun kolu kanadı kırılmadan, suyu şerbeti kesilmeden görecektiniz... Önce, yanıbaşındaki tekkeyi yıktılar, sebili “Hu”suz bıraktılar... Sonra yolu genişleteceğiz diye çeşmeyi susuz bıraktılar... (Boğaziçi'nde Kırk Yılım)
  • Boğaziçi’nde, Ramazanlarda iftar için ayrıca insanları davet etmeye lüzum yoktur, bütün insanlar Ramazan’da herhangi bir yalıya iftara gidebilirlerdi. Yalı sahibi misafire hazırlıklı olmalıdır. Çünkü Boğaziçi kültüründe bunun böyle olması iktiza eder. (İstanbul'da Yaşama Sanatı)
  • Çıkayım gideyim Urumeli'ne Arzuhâl vereyim Beylerbeyi'ne (Osmanlı Coğrafyasına Yolculuk)
  • Bir konuyu bildiğini zanneden değil, en iyi kimin bildiğini bilen makbuldür. (Gençlerle Hayat Bilgisi)
  • Üsküdar’ın “Altın Şehir” olmasından başka, bir diğer özelliği de, gıpta ile anılan şehir olmasıdır. O, hiçbir şehre nasip olmayanı görmüş ve İstanbul’un fethine şahit olmuştur. (İstanbul'da Yaşama Sanatı)
  • Eski Boğaziçi'nin sadece balığını değil, Voli yerlerini ve dalyanlarını da hep merak etmişimdir. Gerçi Beykoz dalyanının kazıklarının su üstünde durduğu günleri hayal meyal hatırlıyorum; ama o günler çok geride kaldı. (Boğaziçi'nde Kırk Yılım)
  • Niğbolu, Tuna Nehri kıyısında küçük bir kasaba. Ama şirin mi şirin, kendi halinde sessiz, sakin, yorgun bir kasaba. Dağarcığında neler var ama soranı, dinleyeni yok. Bir sorsalar neler anlatacak neler. Gitseniz hiç yabancılık çekmeyeceksiniz. Onun da sizi yadırgamadığını göreceksiniz. Kalesinden seyre dalacağınız Tuna manzarası size Boğaz'ı hatırlatacak... (Tuna Güzellemesi)
  • Geçmiş, geçen veya gelecek vakti duymadan Aheste çek kürekleri mehtab uyanmadan (Boğaziçi'nde Kırk Yılım)
  • Bu memleket hakkında söz sahibi olmak istiyorsanız 24 saatte 25 saat okuyacaksınız! (İncir Çekirdeği)
  • Çok sürse ayrılık, aradan geçse çok sene, sen bizimle olmasan bile, biz seninleyiz yine. Yahya Kemal Üsküb'e ithafen (Osmanlı Coğrafyasına Yolculuk)
  • Coğrafyayı sevmeyen, coğrafyayla dost olmayan tarihi sevemez, tarihi anlayamaz. (Nil'den Tuna'ya Osmanlı)
  • "Musahipsiz kalmayınız. Kendinize doğru musahipler bulunuz." Musahibin ana anlamı sohbet eden, edebilen, söz söyleme üstadı, bilgisi olan ve bunu güzel aktarabilen kişi demektir. Eski tabirle "mîr-i kelâm", yani sözün emiri. (Gençlerle Hayat Bilgisi)
  • İstanbul'un büyük nüfus patlaması, anlaşılmaz kültür aşımı, Boğaziçi'ni ve geleneksel yaşantısını biz tarihçilere ve hatırat kaleme alanlara bıraktı. (Boğaziçi'nde Kırk Yılım)
  • "Deli misin, depik misin?" (İncir Çekirdeği)