Kitap Künyesi
Yazar: Mehmet Kaplan
Yayın Evi: Dergah Yayınları
İSBN: 9789759955335
Sayfa Sayısı: 285
--reklam--
Sevgi ve İlim Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Kırk altı yıl süren yazı hayatında Mehmet Kaplan yazmayı alışkanlık haline getirmişti. Edebiyatımızın en önemli deneme yazarlarından biridir. Kendisinin "düşünce" temrinleri" olarak niteliği bu yazma şeklini öğrencilerine de "yazarak düşünün" şeklinde tavsiye ederdi. Yazarak düşünmek onun için çok önemliydi. Çünkü yazı düşünceleri şekle sokardı.
Onun bütün yazılarında bir süreklilik vardır. O zaman içinde gelişmeye değişmeye inanırdı. Kitabın adından da görüleceği gibi o ilime ve akla, ruhun ölümsüzlüğüne inanır ve güzelliklere hayrandı. Milletine bağlı, onun değerler sistemine saygılıydı.
Kitaptaki yazarı gözden geçirenler onun fikirlerini üçük sohbetler olarak göreceklerdir. Kendileri de bu meseleler üzerinde düşüneceklerdir. Düşünce temrini olan denemelerinin önemli bir kısmını bu kitapta derlerken, onlarda günümüz okuyucularının da yararlanacakları çok şeyler bulunduğuna inanıyoruz.
--reklam--
Sevgi ve İlim Alıntıları - Sözleri
- Bazı kitaplarda ben oranın tatlı havasını hissediyordum. O ıstıraplı yıllarda benim için asıl hayat, dışarda değil, kitaplarda idi.
- İnsanın kendisini nasıl aldattığını çok iyi Napolyon: "Bu fikir bana çok doğru gibi gözüküyor, öyleyse yanlış olması muhtemeldir"dermiş.
- Kütüphaneler, ruhların kendilerini en hür hissettikleri yerlerdir.
- Gerçeği bütün ayrıntıları ile düşünmeyen hayalperestten korkunuz. O, sizi yarı yolda bırakır.
- Kalabalıklar asla düşünmezler. Sadece bağırırlar, yakarlar ve yıkarlar. Tanrı, dünyada en kutsal varlık olan düşünceyi, kalabalıklara değil ferde bırakmıştır. Her insanın ayrı bir beyni vardır. Bu demektir ki, Tanrı, her ferdin ayrı ayrı düşünmesini istemiştir.
- Kendi düşünce, his ve hülyalarının içine kapanan Türk aydınlarının en büyük zaafı, bu toprağı ve insanını tanımaması, onlara kendine göre mücerret veya ideal şekiller vermeye kalkmasıdır. Biz varlığın karşısında ona gözlerimizi kapayarak düşünüyoruz. Gerçeğin bizim dışımızda, bize karşı koyan şey olduğunu bilmiyoruz. Gerçekten korkuyoruz. Anadolu toprağı ve insanı ile haşır neşir olmuş, onun mesele ve zaruretlerini yakından tanıyan Türk aydını çok azdır. Halbuki bizi kurtaracak olan bu tip insanlardır. Ütopistler ve ideologlar değil.
- Bütün ümitler ve hayaller, bir kurtuluş arzusunun ifadesidir. Çöllerde doğan dinler, insanlara yeşil cennetler vadediyordu.
- İnsan aklı henüz Tanrı'nın büyük ve esrarlı teşkilatçılığını kavrayacak bir seviyeye ulaşmamıştır. Fakat görebildiklerimiz, onun tabiatı nasıl idare ettiği hakkında bilgi vermeye kâfidir. Bu muazzam sistemde hiçbir şey tesadüfe bırakılmamıştır. Güneşten zerreye kadar her şey bir kanun ve nizama bağlıdır. İnsanoğlu kendi yaptığı işlerde onu örnek almalıdır.
- İşin kolayına kaçmak, bizi geri ve iptidai bırakan başlıca amillerden biri budur.
- Kütüphaneler, ruhların kendilerini en hür hissettikleri yerlerdir. Bundan dolayı onlara okullar ve mabetler kadar önem vermek lazımdır..
- Ne Musa, ne İsa, ne Muhammed, ne Buda, karınlarını doyurmak için çevresindekilerin gözünü boyayan sahtekarlar olarak takdim edilemezler. Onların yüce hareketlerini açlık veya cinsiyet içgüdüleriyle izaha kalkan Karl Marx ve Sigmund Freud, çok maharetli fikir sistemleri kurmakla beraber, temelde aldanmışlardır. İnsanlar en güzel heykelleri, mabedleri, resimleri, varlıklarını duydukları fakat yüzlerini görmedikleri Tanrılar ve melekler için inşa etmişler; en güzel şarkıları, türküleri ve şiirleri onlar için söylemişlerdir. Beethoven'in Dokuzuncu Senfoni'sinde Mevlânâ'nın Mesnevisi'sinde, Yunus Emre'nin şiirlerinde "bana seni gerek seni" diye gökyüzüne çığlık çığlığa haykırışlarını, ekmek veya et ihtiyacıyla açıklamak, insanı gerçekten anlamamak ve küçültmektir.
- Medeniyetin avantajlarına karşı büyük bir kötülüğü vardır ki, bu, insanoğlunu asıl kaynağından, tabiat ve Tanrı'dan uzaklaştırmasıdır.
- Hak bellediğin yola yalnız gideceksin.
- Bir insanın veya bir milletin dünyaya bakış tarzını değiştirmek mi istiyorsunuz? Ona okumasını öğretin ve okunacak kitaplar verin.
- Hatıralar, şarap gibi, üzerinden yıllar geçtikçe sarhoşluk verici kudreti artıyor.
--reklam--
Sevgi ve İlim İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Yazmak ve Büyü Yapmak: Düşünce hakikati kavrar. Descartes: "Düşünüyorum şu halde varım." derken bütün maddi varlıkları bir anda yok sayar ve varlığın temelini düşünceye bağlar. Düşünce Zemzem gibidir. Akmaya meyillidir. Eğer ki Hz. Hacer etrafını çevirmeseydi; Zemzem durmayacak ve bir pınar olup akacaktı. Lakin Hz. Hacer Zemzem' in akıp gideceğinden korktu ve "Zem! Zem!", "Dur! Dur" diyerek, onu tutmak için etrafına bir set çekti, onu şekillendirdi. Yazmak da işte Zemzem' e çekilen set gibi düşüncelere bir set çeker. Düşünceleri düzene sokar ve şekillendirir. "İnsanoğlunun en değerli ürünü olan düşünce ve hayalleri tesbit eden yazı, onların zaman ve mekan içinde yayılma ve devam etmelerini mümkün kılar." der Mehmet Kaplan Hoca. Yazmak düşünceye yol açmak ve onu ileriye; bulunan zamandan, mekandan, kişi ve eşyalardan öteye taşımaktır. Mehmet Kaplan 25 yaşındayken yani 1940 yılından vefat ettiği 1987 yılına kadar hemen hemen her sabah düşüncelerini şekillendirmek için yazmaya başlamış. Alain' den öğrendiğini söylediği bu "yazarak düşünme" metodunu da tüm öğrencilerine tavsiye etmiş. İşte bu kitap tüm bu yazarak düşünmelerin eseri. Kitaba adını veren "Sevgi ve İlim" kitabın içindeki doksan üç başlıktan biri. Ama her bir başlığın da anahtar kelimeleri. " İlim ne kadar üniversal ise sanat da aynı derecede üniversaldir. Yalnız akıl için değil kalp için de yol birdir. Geçen gün Victor Hugo' nun 'Les Voix Intérieures' adlı şiir kitabını karıştırırken şu mısraa rastladım: Qu'est-ce que la scince à côté de I' amour? Aşkın yanında ilim nedir ki? Bu mısrayı okuyan her Türk, büyük şair Fuzuli' nin o dillere destan beytini nasıl hatırlamaz? Aşk imiş ve her ne var alemde İlim bir kıyl ü kal imiş ancak! Fuzuli ve Hugo' nun mısralarında beni heyecanlandıran 'üniversal duygular' ın yanı sıra, iki şairin üzerinde birleştikleri gerçektir: Aşk ilimden üstündür. " diye yazar Mehmet Kaplan. Hemen sonrasında ise "Acaba gerçekten böyle midir?" diyerek bir başka düşünce atar ortaya. İlim ve teknik medeniyetin maddi yanıdır ve insanoğlunu sadece maddi şeyler tatmin etmez. İnsanoğlu su, ekmek, bina, konfor kadar da sevgiye muhtaçtır. Sonraki yazılarında "İlim" için yeni bir başlık açar ve Sevgi' yi "din" kisvesi altında ilim ile yeniden irdeler. "Bugün ilim ve teknik çölleri vaha yapacak, bütün insanların karnını doyuracak vasıtaları keşfetmiştir. Buna rağmen insanlar birbirini öldürüyorlar; aç kalıyorlarsa, bunun sebebi ilimde değil, insanların davranış tarzlarında, yani dinin yücelttiği değerlere inanmayışlarındadır. Bu açıdan bakılınca din ile ilim arasında bir tezat değil, birbirini tamamlamaları lazım gelen iki ayrı sistem görülür." "İlim ve Sevgi" Kaplan' ın nazarında terazinin iki kefesi gibidir; denge için her ikisine de ihtiyaç vardır. Sadece sevgi ve ilimden de bahsetmez Kaplan. Yazıların çoğunda hem realist hem de romantiktir. Mevcut gerçekliği dile getirir lakin daha iyisinin, daha güzelinin hayalini kurar. Hayal kurar lakin hayallere kapılmaz. Şehirlerin büyükler tarafından esir alındığını; çocuklara oyun hakkı, yaşam hakkı tanınmadığını söyler. Onlar için mahalle aralarında ufacık oyun alanları diler. Onların çocuk olmalarını ve oyun oynayabilmelerini ister.Bu düşünceleriyle belki yeni bir "Küçük Prens" hikayesi daha yazar. Okumaktan bahseder sonra. Yazılan her bir kitabın ardındaki yüzlerce kitabın varlığına işaret eder. Kişi tek bir kitaba bağlı kalmadan pek çok eser okumalı ve düşünce ufkunu genişletmelidir. Köy Enstitüsündeki Mehmet isimli bir delikanlının nazarında tüm gençlere seslenir: Mademki sen ayrı bir insansın; ne okursan oku kendini kaybetmezsin. Sonra başkalarının duygu ve düşünceleriyle birleşmek lazım ve bu, iyi bir şeydir. Yeryüzünde yalnız olmadığını, yıllarca önce ve şimdi, senin gibi düşünen ve duyanlar bulunduğunu göreceksin. Sadece kendi içine kapanıp kalmak, insanın kalbini ve kafasını çabuk kurutur." Kaplan, kelimeleri bir marangoz edasıyla birleştirir. Marangozun avadanlığı; Kaplan' ın ise kelimeleri ve kalemi vardır. Genç Maksim Gorki fırıncı çıraklığı yaparken, Tolstoy' un romanlarındaki canlılığa hayret eder, acaba kağıdın içinde büyülü bir şey var mı diye ışığa tutup bakar. Aradan geçen zamandan, farklılaşan mekanlardan sonra hala sayfayı ışığa tutup büyüyü görmek isteyen insanlar da muhakkak vardır. Kaplan' ın göstermeye çalıştığı kelimelerle şekillenen düşünce dünyası yeni bir dünya hayalidir ve elbette bir büyüdür. (Ayşe Nur)
Genç Maksim Gorki fırıncı çıraklığı yaparken, Tolstoy'un romanlarındaki canlılığa hayret eder, acaba kağıdın içinde büyülü bir şey mi var diye ışığa tutar bakarmış.Zira kelimeler vasıtasıyla bir dünya hayali uyandırmak işi bir büyüden başka nedir ? (Gülcan Sönmez)
--reklam--
Sevgi ve İlim PDF indirme linki var mı?
--reklam--
Mehmet Kaplan - Sevgi ve İlim kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Sevgi ve İlim PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.
Kitabın Yazarı Mehmet Kaplan Kimdir?
18 Mart 1915 tarihinde Eskişehir Sivrihisarda doğmuştur. Ortaöğrenimini Eskişehirde tamamladı. İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yeni Türk Edebiyatı asistanı, 1939′da lisans, 1942′de doktora, 1943de doçent, 1952de profesör oldu.
1958-1959da Erzurum Atatürk Üniversitesinde dekanlık ve rektör vekilliği görevlerinde bulundu. Kaplanın ilk yazıları 1930ların sonunda Gençlik, İnkılapçı Gençlik dergilerinde göründü. 1943-1946 arasında İstanbul dergisinde yayınlanan inceleme ve eleştiri yazılarıyla tanındı. 1947den sonra Hareket, Şadırvan, İstanbul, çağrı, Hisar, Türk Edebiyatı gibi dergilerde yazdı.
Önceleri incelemelerini metnin anlatım biçimine dayandırırken; daha sonraki yıllarda sanatçının kişiliği, biyografisi, psikolojisi gibi öznel etkenlerle metin arasında bağlantılar kuran bir yaklaşımla edebiyat tarihine yöneldi. Dilin yenileşmesi karşısında tavır aldı. Kaplanın yabancı dilleri: Fransızca, İngilizce, Almancadır. 23-02-1986 tarihinde aramızdan ayrılmıştır.
--reklam--
Mehmet Kaplan Kitapları - Eserleri
- Kültür ve Dil
- Şiir Tahlilleri 1 Tanzimat’tan Cumhuriyete
- Tevfik Fikret
- Nesillerin Ruhu
- Şiir Tahlilleri 2
- Hikaye Tahlilleri
- Sevgi ve İlim
- Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar 1
- Büyük Türkiye Rüyası
- Tanpınar'ın Şiir Dünyası
- Kültür ve Dil
- Edebiyatımızın İçinden
- Dönmeyi Düşünmediler
- Edebiyatımızın Bahçesinde Dolaşırken
- Yunus Bir Haber Verir...
- Diksiyon
- Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar 3
- Türk Milletinin Kültürel Değerleri
- Oğuz Kağan Destanı
- Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar 2
- Âli'ye Mektuplar
- Yavaş Yavaş Aydınlanan Tanpınar
- Köroğlu Destanı
- Dön Gel Geri
- Kalburdan Dökülen Masallar
- Doğumunun 100. Yılında Atatürk'e Armağan
- Atatürk Devri Fikir Hayatı 1,2
- Tevfik Fikret
--reklam--
Mehmet Kaplan Alıntıları - Sözleri
- Siyah açar güller ve siyah öter Ömrun gecesinde öten bülbüller (Tanpınar'ın Şiir Dünyası)
- milliyetçiliği dışa kapalılık diye anlamak yanlış bir görüştür. (Kültür ve Dil)
- Abdülhak Hamid, bir mektubunda "fazla güzellik" in bir kusur olduğunu söyler. (Edebiyatımızın Bahçesinde Dolaşırken)
- Gerçeği bütün ayrıntıları ile düşünmeyen hayalperestten korkunuz. O, sizi yarı yolda bırakır. (Sevgi ve İlim)
- Antik çağda, aktörler, geniş halk kitlesine uzaktan oynadıkları rolü belirtmek için yüzlerine maske takarlardı ve buna "persona" denirdi. (Edebiyatımızın Bahçesinde Dolaşırken)
- "Biz insanlar, şu etrafımızdaki cansız şeyler için ne biliyoruz? Yatak odalarımızın bir tarafında yahut baş ucumuzda duran şu komedin, içinde yattığımız şu karyola, üzerinde yemek yediğimiz masalar, duvardaki bir çerçeve, hülasa evimizi teşkil eden bu şeyler hakkında bilgilerimizin derecesi nedir? Galiba koca bir sıfır!.." (Hikaye Tahlilleri)
- Bütün medeni milletler, çocuklarının dillerini kendi kültür eserlerini bizzat okuyarak anlayacak bir seviyeye getirmek için çalıştıkları, lügat hazinelerini zenginleştirdikleri halde, bizde tam tersi yapılıyor. (Kültür ve Dil)
- En iptidai cemiyetlerden en ileri toplumlara kadar güzel söz söylemesini bilenler, kalabalıklara dünyayı şöyle veya böyle göstermişlerdir. Para babaları ve koltuk sahipleri kendilerini güçlü sanırlar ama tarihte pek çok örnek gösteriyor ki, bir memlekette kuvvetli bir fikir veya edebiyat akımı esmeye başladı mı, sarayları ve kaleleri temelinden sarsar. Sadece "hürriyet" fikrinin Fransız ihtilalinden sonra dünyada vukua getirdiği değişiklikleri hatırlamak kâfidir. (Kültür ve Dil)
- Anadolu Türk medeniyeti "Alp" tipi ile "Veli" tipinin ortak çalışması ile kurulmuştur. (Yunus Bir Haber Verir...)
- Türk gençlerine heyecan verici bir dava uğruna: "Gel öl!" deseniz ölürler. Fakat ciddi, sürekli ve metotlu çalışmaya gelemezler. (Büyük Türkiye Rüyası)
- Unutmayalım!: Motivasyon bulaşıcıdır. (Diksiyon)
- Tekerlemelerde mantık aramayınız. Tekerlemeler dilimizi ve beynimizi motorize ve sağlıklı düşünmeye zorlayan ses oyunlarıdır bunu unutmayınız. (Diksiyon)
- Büyük aksiyonlar ince duyguları yok eder. Ne Ahmed Cemil, ne Adnan bey hareket adamları değillerdir. (Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar 1)
- Artık şairin dört duvarı bizi alakadar etmiyor. Artık biz şairi odasına çekilmiş, saçlarını parmaklarına dolamış ve her akşam gölgeleri ve lambasıyla ağlaşan bir münzevi, çile dolduran bir derviş görmek istemiyoruz. Artık şair 'dört duvarın içinde kendisi için bir mahluk değil ' cemiyet içinde cemiyet için bir halık olmayı öğrenmelidir. (Tanpınar'ın Şiir Dünyası)
- Milletler de fertler gibi, ancak kendi kabiliyetlerine, inançlarına göre yaşamak ve gelişmek suretiyle şahsiyet haline gelirler. Biz ne kadar kendimize zorlarsak zorlayalım, coğrafyamızın, tarihimizin, kültürümüzün, dilimizin dışına tamamıyla çıkamayız. Eski bir fıkra, öküz olmaya özenen kurbağanın kendini şişirirken çat diye çatladığını anlatır. İlminde, hikmetinde ilk şartı, ❝kendini bilmek❞tir. Kendi varlığını unutarak başkası olduğunu zannetmek bir ruh hastalığıdır. (Büyük Türkiye Rüyası)
- Türkler yeniden doğma sırrına sahip olan nâdir milletlerdendir. (Yunus Bir Haber Verir...)
- mecnun çöl gecelerinde yıldızlara baka baka dünyayı, kendisini ve hatta leylâ'yı unutur da karanlığın içinde kaybolup gitmeyi arzular. (Edebiyatımızın İçinden)
- Bir milletin dilini bozdunuz mu, onun bütün kültür faaliyetlerini aksatmış, mazi ile olan alakalarını kesmiş, halihazırda cereyan eden fikir hareketlerini tam bir karışıklık içine düşürmüş olursunuz. Dili alt üst edilmiş bir millet, kendisini yaşatan an’anevî kıymetlerden mahrum kaldığı gibi, istikbâlini yaratacak olan içtimai bir fikir nizamı da kuramaz. Böyle bir cemiyette vâzıh, derin ve ince bir ilim ve tefekkür hayatı doğamaz. (Nesillerin Ruhu)
- Bugünkü Türk hikâyecilerinin birçoğu hayat görüşlerini idare eden fikirler yüzünden sanatı unutmuşlardır. Onların eserleriyle, okuyucuda, ihtilale götüreceğini umdukları bir nefret ve isyan hissi uyandırmak gayesini güttükleri çok bellidir. Dünyaya geldiğinden beri masal, destan, mabet, saray, heykel, resim ve musiki yaratan mahluku, onlara göre idare eden bir tek şey vardır: Mide! O bir tek gaye güder: Karnınını doyurmak! İnsan hakkındaki bu dar görüş, onları kötü şeyler yazmaya mahkûm etmiştir. Sait Faik, insanın her şeyden önce şair mizaçlı olduğuna inanır, ilk hikâye kitabının ilk hikayesinde bu görüş açıkça ortaya konulmuştur: (Edebiyatımızın İçinden)
- yıllardan sonra birdenbire eski sefalet ve cehaleti ile karşımıza çıkınca ondan nefret ettik. ona gerici, yobaz, mürteci dedik. (...) bu merhametsizce tepeden bakışın bir ahlaksızlık olduğunu hissetmedik. (Nesillerin Ruhu)
Yorumlar
0 yorumYorum yazmak için tam sürüme geçin