Kitap Künyesi

Yazar: Edgar Allan Poe

Çevirmen: Nazire Ersöz

Yayın Evi: Can Yayınları

İSBN: 9789750748318

Sayfa Sayısı: 56

Sfenks Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

EDGAR ALLAN POE, 1809’da Boston’da doğdu. Henüz bebekken yetim kaldığından onu yanlarına alan John ve Frances Allan çifti tarafından yetiştirildi. John Allan’la para konusunda sürekli anlaşmazlıklar yaşayan Poe, 1827’de orduya yazıldı. Aynı yıl ilk kitabı Tamerlane and Other Poems’i (Tamerlane ve Diğer Şiirler) isimsiz olarak yayımlandı. 1831’de ordudan atıldı. Bunu izleyen yıllarda düzyazıya yoğunlaştı ve yaşamını yalnızca yazarak kazanmaya çalıştı. Southern Literary Messenger, Burton’s Gentleman’s Magazine, Graham’s Magazine gibi dergilerde yardımcı editör olarak çalıştı, Broadway Journal’ın önce editörü, daha sonra sahibi oldu. Nantucket’lı Arthur Gordon Pym’in Öyküsü 1838’de ve Tales of the Grotesque and Arabesque (Grotesk ve Arabesk Öyküler) adlı iki ciltlik derleme ise ertesi yıl yayımlandı. Fakat Poe’nun adını asıl yaygınlaştıran, 1845’te yayımlanan “Kuzgun” şiiri oldu. 1835’te, o sırada on üç yaşında olan kuzeni Virginia Clemm’le gizlice evlendi. Virginia’nın 1847’de veremden ölmesinin ardından Poe kendini daha da fazla içkiye verdi. 1849’da, bilinmeyen bir sebepten öldü.

Sfenks Alıntıları - Sözleri

  • “En vurdumduymaz görünen insanlar bile yüreklerinde sıcak hisler taşırlar. Yaşamak ile ölmek arasında fark göremeyecek kadar kaybetmiş olanların bile ciddiye aldığı konular vardır.”
  • Sonra tatlı huzura ancak mezarda kavuşabileceğim düşüncesi güçlü bir müzik sesi gibi sokuldu zihnime.
  • “Bir hayvana duyulan cömert ve içten sevgide öyle bir şey vardır ki, insanoğlunun kıymetsiz dostluğundan ve pamuk ipliğine bağlı sadakatinden darbe almaya alışmış olanı çok derinden etkiler.”
  • “Hiçbir sanat eseri bu resim kadar hayranlık uyandırıcı olamazdı.”
  • Gelecekteki mutluluğuma güvenle bakıyordum.
  • Gelecekteki mutluluğuma güvenle bakıyordum.
  • En vurdumduymaz görünen insanlar bile yüreklerinde sıcak hisler taşırlar. Yaşamak ile ölmek arasında farkı göremeyecek kadar kaybetmiş olanların bile ciddiye aldığı konular vardır.
  • Oralarda hayatın kalbi coşkuyla atıyordu.
  • Oysa umutla ne işim olurdu ki?
  • Bir hayvana duyulan cömert ve içten sevgide öyle bir şey vardır ki, insanoğlunun kıymetsiz dostluğundan ve pamuk ipliğine bağlı sadakatinden darbe almaya alışmış olanı çok derinden etkiler.
  • En vurdumduymaz görünen insanlar bile yüreklerinde sıcak hisler taşırlar.
  • Yaşamak ile ölmek arasında fark görmeyecek kadar kaybetmiş olanların bile ciddiye aldığı konular vardır.
  • Kendi duyularım bile tanık olduklarıma inanmazken bunu başkasından beklemek delilik olur...
  • Uzun süredir çektiğim acılar, zihnimin neredeyse tüm olağan işlevlerini yok etmişti. Bir aptaldım artık bir budala.
  • Bir hayvana duyulan cömert içten sevgide öyle bir şey vardır ki, insanoğlunun kıymetsiz dostluğudan ve pamuk ipliğine bağlı sadakatinden darbe almaya alışmış olanı çok derinden etkiler.

Sfenks İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Gotik Edebiyatın Ustası Poe’dan 5 Öykülük Bir Seçki: Sfenks: “Bay Poe, ne yetenekli ve garip bir adam!” - yazar/fyodor-dostoyevski Evet, yanlış okumadınız. Yukarıdaki cümle edebiyatın en büyük isimlerinden Dostoyevski’ye ait. yazar/edgar-allan-poe’nun öyküleri Rusya’da yayımlanır ve ardından Dostoyevski bu öyküleri okuyarak Poe’ya olan hayranlığını bir yazısında dile getirir. Hatta birçok kişinin bilmediği bir gerçek bize şunu söyler: Dostoyevski’nin 1846’da yazdığı “kitap/oteki--122” ismli kitabının konusu Edgar Allan Poe’nun 1839’da yazdığı “William Wilson” isimli öyküsüyle bire bir aynıdır. Fakat bu başka bir yazının konusu olduğu için detaya girmeyeceğim, merak edenler konuya dair araştırma yapabilirler. Özetle, Dostoyevski’yi bile etkilemiş olan önemli bir edebi kişiliktir Poe. “Eyvah! Artık ne gündüz ne de gece huzur buluyordum!” Yukarıdaki cümle bu kitaptaki alıntılardan biri. Fakat aynı zamanda Poe’nun hayatını da özetleyen cümlelerden biri olsa gerek. Yalnızca 40 yıl yaşayan Poe’nun hayatı büyük trajedilere sahne oldu ve tıpkı öykülerindeki gibi ölümü de hâlâ gizemini korur. Nasıl ve neden öldüğüne dair bir bilgimiz yoktur. Kısa öykü ve novella türlelerinin ustası olan Poe, korku-gerilim, gotik, polisiye gibi türlerin de en büyük yaratıcılarından biri olarak öne çıkar. Öyle ki, kendisinden sonra bu türleri sırtlayan yazar/H-P-Lovecraft ve yazar/stephen-king gibi yazarları derinden etkilemiştir. “…bütün duygular, ruhların cehenneme düşüşü gibi, çılgınca bir telaş içinde tükendiler. Sonra sessizlik, durgunluk ve gece kapladı evreni.” Can Yayınları’nın Lacivert Klasikler dizisi kapsamında, yazar/nazire-ersoz’ün çevirisiyle yayımladığı “kitap/sfenks--262038”te 5 Edgar Allan Poe öyküsü karşılıyor bizleri. Yine bu seri kapsamında yayımlanan kitap/altin-bocek--262083’te ise (incelemesi için bakınız: gonderi/130656626) uzun bir novellası bulunuyor Poe’nun. Eğer henüz Poe ile tanışmamış bir okursanız, toplu öykülerini almak yerine böyle kısa seçkilerle yazarı tanımak isteyebilirsiniz. Kısaca öyküler hakkında: 1.Oval Portre: Birinci tekil şahıstan dinlediğimiz öyküde anlatıcımız yaralıdır ve geceyi geçirmek için bir yere ihtiyaç duyar. Uşağı Pedro ile birlikte Apenin Dağları arasında yer alan şatolardan birine girer. Şatonun duvarları goblenler, savaş hatıraları ve resimlerle doludur. Gece mum ışığında kitap okuyan karakterimizin gözü bir tabloya ilişir. Genç kızlıktan yetişkinliğe adım atmakta olan güzel bir kadının resmidir bu. Resimlerin anlatıldığı kitapçıkta “oval portre” sayfasını açar ve okumaya başlar… 2.Kızıl Ölümün Maskesi; Poe’nun en meşhur öykülerinden biri olan bu gerilimli öykü bir salgın hastalığı konu alır. “Kızıl ölüm” adı verilen hastalık bütün ülkeyi ele geçirmiştir. İnsanlar hastalıktan kırılır. Bunu gören Prens Prospero ise en yakınlarından topladığı bin kişi ile birlikte kuleli manastırlardan birinde inzivaya çekilir. Artık güvendedirler. Aradan 5-6 ay geçer ve Prens Prospero bir maskeli balo düzenlemeye karar verir… 3.Kara Kedi: Hayvansever olduğunu söyleyen bir sadistin öyküsü. Eşi ve kara kedisi ile birlikte yaşayan adam, bir gün alkolün etkisindeyken kedisine zarar verdiğini anlatır. Bu tutum bir süre daha devam eder ve kediyi öldürmeye dek varır. Ardından bir başka kedi ve eşinin de dahil olacağı olaylar, adamı büyük bir çıkmaza sürükleyecektir… 4.Kuyu ve Sarkaç: Engizisyon’un insanları vahşice katledişini herkes bilir. Poe da bu öyküsünde ölüm cezasına çarptırılan bir adamın son anlarına götürüyor bizleri. Aklımıza ise hemen yazar/victor-hugo’nun klasik eseri kitap/bir-idam-mahkumunun-son-gunu--2370 geliyor. Yalnızca ekmek ve su verilen adam, soğuk, karanlık ve rutubetli bir hücrede ölümü bekler. Farelerle dolu bir kuyudan kurtulduğunu sanırken yanıldığını fark etmesi uzun sürmez. Şimdi kuyuya atlamak ve yanarak can vermek arasında bir seçim yapmak zorundadır… 5.Sfenks: New York, korkunç bir kolera salgınının etkisindedir. Hudson Nehri kıyısındaki bir yakınının davetiyle bir süreliğine oraya giden adamın başından sıra dışı bir olay geçer ve o da bunu bize anlatır. Devasa bir yaratık gördüğünü iddia eder ve en ince ayrıntısına dek onu betimler. Fakat yakını ona inanmayı reddeder ve bilimsel bir açıklamada bulunur… Keyifli okumalar dilerim. “Sonra tatlı huzura ancak mezarda kavuşabileceğim düşüncesi güçlü bir müzik sesi gibi sokuldu zihnime.” (Bahri Doğukan Şahin)

Bir oturuşta bitirmelik, fena öykülerin olmadığı bir kitap. Daha önce Poe okumadığım için beklentim oldukça yüksekti. Belki de bu yüzden kitap beni tatmin etmedi bilemiyorum. Çevirileri de çok iyi olmasına rağmen, tüm öyküler "meeh" kıvamındaydı. Kara Kedi öyküsü bana kalırsa içlerindeki en sağlam ve en gergin öykü. Kuyu ve Sarkaç ise düşük tempoda başlamasına rağmen sonradan kalkınan, yine sağlam öykülerden. Ama geri kalan öyküler... Ne bileyim, belki de bana hitap etmedi. Gotik, karanlık ve sarsıcı bir edebiyat beklerken, yalın bir dille anlatılmış vasat öyküler buldum. Dediğim gibi, bu benim şahsi kanaatim. Yine de beklentiyi düşük tutup başlamakta fayda var. Fakat şunu da belirtmek lazım ki, bu kitap hepi topu 50 sayfa zaten. Vakit ayırdığınıza kesinlikle değer, kaybedecek bir şey yok. Karanlık zamanlara ait, karanlık ama vasat bir öykü kitabına bir saat ayırmak çok kolay. Bu sebeple, çok beğenmesem de ilgililerine öneriyorum. Bakalım Lacivert Klasikler'deki diğer Poe kitabı nasıl çıkacak. Ona düşük beklentilerle başlayacağım. :) Herkese iyi okumalar. :) (Kıvanç Güven)

Beş küçük hikayeden oluşan bir Poe kısa kitabı. Bu kitapla lacivert serisine bir memnun olmama, olamama durumunu yazmak istedim. On tane lacivert serisinden kitap okudum hala okumadığım on kitap daha var. Ne haz alabildim ne odaklanabildim, kısaca sonuca ulaşmak için gayet uygun gibiler ama hepsinde de bir şeyler eksik gibi hissettim... (gookhangenc)

Kitabın Yazarı Edgar Allan Poe Kimdir?

1809’da Boston’da doğdu. Henüz bebekken yetim kaldığından onu yanlarına alan John ve Frances Allan çifti tarafından yetiştirildi. John Allan’la para konusunda sürekli anlaşmazlıklar yaşayan Poe, 1827’de orduya yazıldı. Aynı yıl ilk kitabı Tamerlane and Other Poems’u (Tamerlane ve Diğer Şiirler) isimsiz olarak yayımlandı. 1831’de ordudan atıldı. Bunu izleyen yıllarda düzyazıya yoğunlaştı ve yaşamını yalnızca yazarak kazanmaya çalıştı. Southern Literary Messenger, Burton’s Gentleman’s Magazine, Graham’s Magazine gibi dergilerde yardımcı editör olarak çalıştı, Broadway Journal’ın önce editörü, daha sonra sahibi oldu. Nantucket’lı Arthur Gordon Pym’in Öyküsü 1838’de ve Tales of the Grotesque and Arabesque (Grotesk ve Arabesk Öyküler) adlı iki ciltlik derleme ise ertesi yıl yayımlandı. Fakat Poe’nun adını asıl yaygınlaştıran, 1845’te yayımlanan “Kuzgun” şiiri oldu. 1835’te, o sırada on üç yaşında olan kuzeni Virginia Clemm’le gizlice evlendi. Virginia’nın 1847’de veremden ölmesinin ar­dın­dan Poe kendini daha da fazla içkiye verdi. 1849’da, bilinmeyen bir sebepten öldü.

Edgar Allan Poe Kitapları - Eserleri

  • Morgue Sokağı Cinayeti
  • Kuyu ve Sarkaç
  • Bütün Hikayeleri
  • Bütün Şiirleri
  • Kara Kedi
  • Kızıl Ölümün Maskesi

  • Şiirler - Annabel Lee
  • Dedektif Auguste Dupin Öyküleri
  • Kuzgun
  • Karanlıktır İnsanın Ruhu
  • Nantucketlı Arthur Gordon Pym’in Hikayesi
  • Çalınan Mektup
  • Altın Böcek

  • Seçme Hikayeler
  • Bir Haftada Üç Pazar
  • Öyküler
  • Sfenks
  • Tuhaflık Meleği
  • Yazının Felsefesi
  • Gözlük

  • Usher Konağı'nın Çöküşü
  • Kısa Hikayeleri: Kuzgun, Morgue Sokağı Cinayetleri ve Diğerleri
  • Bitmiş Adam
  • Bir Kudüs Öyküsü
  • Gizem ve Hayalgücü Öyküleri
  • The Tell-Tale Heart
  • Bütün Öyküleri 2

  • Berenice
  • Şehrazatın Bin İkinci Gece Masalı
  • Oval Portre
  • Morella
  • Kelimelerin Gücü
  • Ligeia
  • Hipnoz Altında Gerçekler

  • Bir Mumya ile Küçük Bir Hasbihal
  • The Cask of Amontillado
  • Ölümcül Öyküler
  • Aldatma
  • Edgar Allan Poe
  • Şizofren
  • Veba Kralı

  • Eureka
  • Bütün Öyküleri 3
  • Gizemli Öyküler
  • A Descent Into the Maelstrom
  • Hayalgücü Öyküleri
  • Şiirler ve Anılar
  • Randevu

  • The Oblong Box
  • Olağandışı Öyküler
  • The Fall of the House of Usher
  • Hekayələr
  • Kuzgun - Amontillado Fıçısı - Morella
  • The Mystery Of Maire Roget
  • Seven Stories of Mystery and Horror

  • The Facts in the Case of M. Valdemar
  • Olağanüstü Yaşantılar
  • Bilim Kurgu Öyküleri
  • Seçilmiş Əsərləri
  • Doktor Tarr İle Profesör Fether'in Sistemi
  • 20 Best Stories By Edgar Allan Poe
  • American Horror

  • Qelareşk û Bîst Helbestên Din
  • El Aaraaf, Tamarlane and Minor Poems
  • Complete Poems - Selected Essays
  • Bütün Hikayeleri 4
  • Bütün Hikayeleri 5
  • Poetry for Young People: Edgar Allan Poe
  • Complete Works of Edgar Allan Poe

Edgar Allan Poe Alıntıları - Sözleri

  • Ağla, ağla gözlerim ve kendini gözyaşlarıyla yok et! Hayatım bir yarısı diğerini mezara gönderdi. (Bitmiş Adam)
  • Çılgın hayalleri olan bir yürekle, Ki kumandan benim, Yanan bir mızrak ve kanatlı bir atla, Yaban ellerde dolanıyorum. (Gözlük)
  • “Beni asla sevemedin, ama yaşamda tiksindiğin kişiye ölünce tapacaksın.” (Morella)
  • Her şey göreceli olarak ya iyidir ya da kötü. Yeterli bir analiz her durumda zevkin acının tam tersi olduğunu gösterecektir. Pozitif zevk sadece bir düşüncedir. Herhangi bir noktada mutlu olmak için aynı zamanda acı da çekmeliyiz. Acı çekmeyen kişi asla mutlu olamaz. (Usher Konağı'nın Çöküşü)
  • Gerçekten de tek lüksü kitaplarıydı. (Şizofren)
  • Çok kaygılı olduğumdan kitap okuyamıyordum. (Nantucketlı Arthur Gordon Pym’in Hikayesi)

  • Bizim için artık düş diye birşey yok. (Bir Mumya ile Küçük Bir Hasbihal)
  • İnsanlar güzellikten konuştuklarında, bir nitelikten değil, akıl ve kalpten de değil, daha ziyade, bir etkiden bahseder; kısacası, ruhun o ani yükselişinden... (Yazının Felsefesi)
  • " Şüpheler içeren ve tehlikeli bir istek olsa da cesur bir yürek için başarılmayacak hiçbir şey yoktur. " (Gözlük)
  • Yaşarken belan oldum Ölürken ölümün olacağım Martin Luther (Bitmiş Adam)
  • Orada beni bekle! O yankılı vadide. Mutlaka buluşacağım seninle. (Randevu)
  • Korku ve ölüm ezelden beri etrafta dolanıyor... (Kelimelerin Gücü)
  • "Bırak içini döksün; rahatlasın biraz. Bana, onu kendi kalesinde yenmiş olmak yeter..." (Dedektif Auguste Dupin Öyküleri)

  • İnsanlar çırpınan gölgeler gibi yanımdan geçip gitti ve tüm bunların arasında seçebildiğim tekti : Morella. (Ölümcül Öyküler)
  • Ruhuma, umutsuzluğun keskin ağırlığı çöktü... (Kuyu ve Sarkaç)
  • Bizi böyle etkileyebilecek basit ve doğal nesne kombinasyonları hiç şüphesiz var olsa da derinliğimizin ötesinde olan bu gücü analiz edemeyiz (Usher Konağı'nın Çöküşü)
  • keder ki, izlenimlerin en kalıcı olanıdır, nasıl ki servi en dayanıklı ağaçsa... (Morella)
  • Bu-yolla düşüncelerimi onlara benimsetmekte (çünkü cahil insanlardı) pek zorlanmadım. (Bir Mumya ile Küçük Bir Hasbihal)
  • Hayatımın hiçbir anında, yanlış anlaşılma tehlikesiyle karşılaşmadan serbestçe konuşabileceğim bir dost ihtiyacını o andaki kadar yakıcı bir şekilde hissetmemiştim. ...aynı duyguları paylaşan birinin arkadaşlığı olmada bu manzaraların ve esinlendiği düşlerin tam olarak tadına varılamazdı. Thornton, alay edilme korkusuna kapılmadan içimi dökebileceğim, yüreğimi alt-üst eden duyguları rahatca açıklayabileceğim biriydi. ... Pierre'le de iyi dosttuk, lakin aramızda paylaşılan fikirlerin yarattığı bağlar - insanlar arasındaki bağların en güçlüsü - yoktu. (Bütün Öyküleri 2)
  • Kendisi, yalnızca kendisi, tek başına sonsuz ve tek. Ploton, Şölen. (Bitmiş Adam)