Kitap Künyesi

Yazar: Nahid Sırrı Örik

Yayın Evi: Oğlak Yayıncılık

İSBN: 9789753297882

Sayfa Sayısı: 265

--reklam--

Sultan Hamid Düşerken Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

"Nahid Sırrı Örik'in tutumu, İkinci Meşrutiyet'ten, İttihat ve Terakki'den, Sultan Hamid'den söz açan öteki romancıların tutumlarına hiç mi hiç benzemiyor: İttihat ve Terakki'nin zorbalığına karşı çıkıyorlardı o romancılar ama hiçbirinin aklından 31 Mart'ı sevimli göstermek ya da Sultan Hamid'i tutmak geçmiyordu; oysa Nahid Sırrı Örik'in gönlü de, kafası da Sultan Hamid'den yana. Ne var ki Balzac'ın kralcı oluşu toplumsal gerçekliği nesnel gelişmesi içinde vermesine nasıl engel olmamışsa Nahid Sırrı'nın Sultan Hamid'den yana olması da toplumumuzun belirli bir tarihsel kesitini bütün gerçekliğiyle yansıtmasına engel olamamış."

-Fethi Naci-

"Nahid Sırrı Örik, statik kuralları belirlenmiş somut bir tarihsel dönemden, dinamik ve sürekli olarak değişen somut bir tarihsel döneme geçişi, Nimet'in (somut) bireysel tarihiyle temellendirir. İki meşrutiyet arası dönemde sıradan, alelade ve herhangi bir paşa kızı olan Nimet, bu devingen somut tarih içinde, akılalmaz ölçüde tutkulu ve hırslı (kocasını Abdülhamid'den sadrazamlık istemeye sevkedecek kadar) bir Balzac ya da Dostoyevski tipine dönüştürür."

-Hilmi Yavuz-

Türk Edebiyatı'nda klasik roman var mı tartışmalarına kesin yanıt: Sultan Hamid Düşerken Oğlak Klasikleri dizisinde yayımlanıyor...

--reklam--

Sultan Hamid Düşerken Alıntıları - Sözleri

  • Kendisini saran bu aşk, kalbini hiç mi ısıtmıyor ?
  • Gençlik nedir, sevda nedir, sevmek sevilmek nedir, bilmedin!
  • Olmamış şeylerin, gerçekleşmemiş ümit ve hayallerin acısı içini yakıyordu.
  • "Hanımefendi, Sultan Hamid pek çabuk, biz hiç kuvvetlenmeden, herhalde hiç bilgi ve görgü sahibi olmadan kendini mağlup ilan etti." Bu muhite derhal intibak etmiş, hükümdarı ne Kayserili ne de sadece Abdülhamid demeksizin anıyordu. "Hani herif 'Hırsızı yakaladım!' diye bağırmış da 'Öyle ise getir!' demişler, bunun üzerine 'Getiremem, beni bırakmıyor!' demiş: İşte biz de tıpkı bu haldeyiz. İstibdadı yıktık, her şeye hakim olduk, diyoruz. Hakikatte ise disiplinsiz, bilgisiz, hazırlıksız bir avuç insandan ibaretiz."
  • Heyecanı ve sevinci içinde şimdi her şey kendine o derece mümkün görünüyordu.
  • "Istırap denen şey bu, kalbin işte bu sıkılışı, ellerindeki bu soğuk nem olacak! Acaba çok sürer mi?" diye düşünüyordu.
  • Öyle ise bu hiç de bir iftira değildi ve paşanın tam miktarını bilmediği serveti bu üç büyük rüşvete, hırsızlığa dayanıyordu.
  • "Gençlik nedir, sevda nedir, sevmek sevilmek nedir, bilmedin!"
  • "Bazen insanın basireti ne kadar bağlanıyor!"
  • “Sürgünler arasında iftiraya uğramışı, mağduru, mazlumu varsa, rezili, kötüsü de var. Bunların hepsi birer kahraman şeklinde gelince şehirde sükûn ve huzur mu kalır!”
  • “Bu kız kadın, erkek, Müslüman, Hıristiyan, türlü hocadan çeşitli ilim okuyup çeşitli hüner edine edine adeta cinsiyetini kaybetti.”
  • Bazen insanın basireti ne kadar bağlanıyor!
  • İnsanın sinirleri bir kere bozulmayagörsün...
  • Allah encamını din ve devlet için hayırlı kılsın!

--reklam--

Sultan Hamid Düşerken İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Gölgede Kalmış Bir Yazar: Nahit Sırrı Örik ve Abdülhamid Düşerken: " Nahid Sırrı, Balzac'ın 'Roman, büyük tarihsel figürlerin görülüşüne ancak ikinci derecede karakterler olarak katlanır' sözünün bilincindedir." Fethi Naci'nin kitap/100-soruda-turkiyede-roman-ve-toplumsal-degisme--132046 adlı eserinde geçen bu cümle beni yıllardır ertelediğim bu eseri okumaya heveslendirdi. Sonucunda ise yine beni ilk okumada kendisine hayran bırakan bir yazar ile tanışmış oldum. Yazar ve eseri hakkında okumalar yaptım. Heyecanım içime sığmadı. O yüzden biraz Nahit Sırrı'dan biraz da Abdülhamid Düşerken'den bahsetmek istedim. Kimdir Nahit Sırrı Örik ? Hukuk Mektebi hocası, Shakespeare'den iki oyun çevirmiş Hasan Sırrı Bey'in oğlu olan Nahid Sırrı Örik, 1895'de İstanbul'da doğar. Beşiktaş'taki Âfitab-ı Maarif Rüşdiyesi'nde okudu ve mezun olur. Sırayla bir İngiliz, bir Fransız Mektebine devam eder. Galatasaray Mekteb-i Sultani'sine girer. Ancak hiçbirini tamamlamaz. Bir müddet Mekteb-i Hukuk'un derslerine katıldı ve burayı da yarım bırakır. I. Dünya Savaşı'nın ikinci yılında yurt dışına çıkarak Tiflis, Berlin, Paris, Viyana, Roma ve Kopenhag vd. Batı kentlerinde yaşayan Nahid Sırrı (1915), Cumhuriyet'in ilânından sonra 1928 yılında Türkiye'ye geri döner. Yurduna dönüşünden hemen sonra Cumhuriyet gazetesinde yazmaya başlar. Ardından Ankara'ya yerleşir ve Millî Eğitim Bakanlığı'nda çevirmen olarak işe girer.1933 yılında Yaşar Nabi ile birlikte Varlık Dergisi'ni çıkarır. Babasının 1933'teki ölümünün ardından İstanbul'a döner. Ölümüne kadar çeşitli gazetelerde köşe yazarlığı yapmayı sürdüren Nahid Sırrı'nın Anadolu gezileri sırasında yazdığı makaleler de farklı dergi ve gazetelerde yayınlanır.18 Ocak 1960 tarihinde İstanbul'da ölür. Kitabî bilgiler bunu söylüyor. Benim Anladığım Nahid Sırrı Örik Kimdir? Zengin ve kültürlü bir ailede doğmuş; 4 yaşında iken anne ve babasının ayrılmasi ile ilk tramvasını yaşamış; döneminin en ünlü okullarına devam edip bir sebepten hiçbirine tutunamamış; kendiyle ve toplumla bir derdi olan; büyük ihtimal içinde yaşadığı topluma kendini ait hissetmediği için eski çocukluk günlerini ,yani Osmanlı'nın son yıllarını özleyen ve bu özlemi eserlerine yansıtan; çeşitli diller bilip çeşitli ülkelerde yaşayan; resim, müzik, mimari, tarih gibi bir çok alanda yetkin olan, edebiyatın hemen her alanında eser vermiş bir yazar. Onun yaşamıyla ilgili boşlukları anılarını yazdığı kitap/eski-zaman-kadinlari-arasinda--39939 adlı eserini okuyup doldurmak niyetindeyim. Peki böyle çok yönlü ve edebiyat araştırmacılarına göre başarılı olan bir yazar neden gölgede kalmış? Nahit Sırrı ile ilgili okuduğum kaynaklara göre bunun belli başlı üç nedeni olabileceğini gördüm. İlki, aynı zamanda okuru en yakından ilgilendireni yazarın ağır ve ağdalı bir dili olması. Eserlerini verdiği yıllara göre bu durum onu çağının gerisinde bırakmış. İkincisi, Osmanlı Devleti'ne ve kültürüne olan hayranlığı ve eserlerinde bunları irdelemesi, onun gerici zihniyetli olarak görülüp dışlanmasına yol açmış. Üçüncüsü, yazarın her ne kadar günlük hayatında ve eserlerinde bu durumu göze sokmaya çalışmasa da eşcinsel kimliğinden dolayı hor görülmesi. Sahiplenilmemesi. Hatta birçok yerde Yusuf Ziya Ortaç'ın onun hakkında yazdığı söylenen şu nahoş dizelere rastladım. "Kırıtarak gelirken uzaktan Nahid Sırrı Sanırım pantolonlu ceketli bir kız gelir" Ikinci ve üçüncü sebebin kanıtlanması zor olsa da yazarın tanınmak ve okunmak için fazla destek bulamadığı görülüyor. Eserleri ne yaşarken ne de ölümünden sonra gereken ilgiyi bulmuş. Taki 90'larda Selim İleri'nin onun tanınması için yaptığı çalışmalara kadar. Bir de roman yazmış Selim İleri , Nahid Sırrı'nın kişiliğinden etkilenerek: kitap/cemil-sevket-bey-aynali-dolaba-iki-el-revolver--16256 Biraz da okuduğum eserden bahsetmek isterim: İlk baskısı Kanaat Yayınları tarafından 1957'de Sultan Hamid düşerken adıyla çıkmış. İkinci baskı Sander Yayınları tarafından 1976 yılında adı Abdülhamit Düşerken olarak değiştirilmiş olarak çıkmış. Ben bu baskıyı okudum. Eserin dili de sadeleştirilmiş bu baskıda. Ama diyaloglar olduğu gibi korunmuş. Bu durum çok iyi olmuş kişiliklerin de korunması adına. Eser, uzun yıllar baskı yapmamış, günümüzde Oğlak Yayınları tarafından basılıyor ve tekrar Sultan Hamid Düşerken adını almış. Roman, ayrıca 1976 yılında Kemal Bekir tarafından "Düşüş" adıyla tiyatroya, 2002'de Ziya Öztan tarafından "Abdülhamit Düşerken" adıyla filme uyarlanmış. Zaman dilimi olarak 2.Meşrutiyetin ilanından hemen önce başlayıp 31 Mart Vakası'ndan sonraki günleri kapsıyor. Yaklaşık 9-10 ay. Ama ülkenin kaderi adına öyle hızlı değişimleler oluyor ki o kısa sürede sanki çok uzun bir zaman gibi geliyor bu süre. Başdöndürücü ve sürükleyici bir hava var romanda. Karakter açısından zengin. Paşalar, Beyler ordusu var bir gelip bir kaybolan... İttihat ve Terakkiciler , Abdülhamid yanlıları... makamlar bir dolup bir boşalıyor, hiç kimseye acımıyor tarih. Yalnız biz bunları Babiali'den ya da Saray'dan daha çok Boğaziçi'ndeki muhteşem bir yalıdan takip ediyoruz. Merkez mekan burası. Romanda üç ana karakter Mehmet Şehabettin Paşa, kızı Nimet Hanım ve Şefik Bey hariç diğer kahramanlar gerçekmiş. Şehabettin Paşa, 80 yaşlarında, bütün ömrünü saraya hizmet ederek geçirmiş, rüşvetle servetini büyütmüş ve hala koltuk derdinde. Osmanlı'da çöküşün bir yüzü... Şefik Bey, başta İttihatçıların önde gelenlerinden, sonra aşk ve mevki uğruna satanlarından, toy, bilgisiz ve dönek... Çöküşün diğer yüzü... Her ne kadar muhteşem bir fon oluştursa da benim dikkatimi çeken bu bu iki adam ya da diğer paşalar, beyler ordusu değil Nimet ve annesi İzzet Hanımefendiydi. Bu iki kadın o dönemdeki "kadın" rolleriyle, cinsellikleriyle, şımarıklıklarıyka, zaaflarıyla çok güzel resmedilmişlerdi. Nimet'teki o ne tutku, o ne hırs! Neredeyse Abdülhamid'de gidip " Bu paşaların hiçbirisi işe yaramıyor, beni koyun yerlerine" diyecek. Babasının tek evladı, çok iyi eğitimler almış, küçük yaştan beri siyaseti takip etmiş, her gün çıkan bütün gazeteleri okuyor. Ama o dönem için bu kadarı da fazla geldi bana. Kafasında bizi gezdirirken ona, romantik değil gerçekçi olduğunu söyletiyor Nahid Sırrı. Bütün kararlarını da bu yönde verdiriyor. Güce tapıyor Nimet. Bunda annesinin rolü de mühim bana göre. Annesi eski bir cariye, cahil ve sahtekar onun gözünde. Ayrıca çocukluğunda beri evin kahyasıyla ilişkisi var. Bu yüzden neredeyse tiksiniyor annesinden. Annesinin yüzünden bütün kadınları küçümsediğini ve babası sayesinde erkekliğe heves ettiğini görüyoruz. Hilmi Yavuz da Nimet için şöyle der: "Nahid Sırrı Örik, statik kuralları belirlenmiş somut bir tarihsel dönemden dinamik ve sürekli olarak değişen somut bir tarihsel döneme geçişi Nimet'in bireysel tarihiyle değerlendirir. İki meşrutiyet arası dönemde sıradan, alelade ve herhangi bir paşa kızı olan Nimet, bu devingen somut tarih içinde akılalmaz derecede hırslı bir Balzac ya da Dostoyevski tipine dönüşüyor" bu yorum Nimet'in nasıl farklı bir karakter olduğunu tanımlamak açısından hoşuma gitti. Yazarla ilgili okuduğum çalışmalarda değinilmemiş pek ama mizahi bir taraf da vardı bu romanda. Özellikle İzzet Hanım'ın sahtekarlığı, cahilliği, cahillere özgü oyunları, iç hesaplaşmaları mizahi bir dil ile verilmisti. O kısımları okumak da ayrıca hoşuma gitti. Aynı mizahi tavırdan Şehabettin Paşa'nın emretmeye alışmış hastalıklı kafası da payını almaktaydı. Yazarın ayrı bir özen gösterdiği belli olan Şefik Bey ise uzun uzun incelenmesi gereken apayrı bir karakter. Romana adını vermesine rağmen Abdülhamit bu eserde başkahramanlardan biri değil. Eserin bir başında bir de sonlarında görülüyor sadece. Daha sonra sadece "varlığını" hissediyoruz. Bu durum da romanın genel havası için güzeldi. Yani incelemin başlangıcında belirttiğim cümleye uyuyor. Birçok eleştirmenin belirttiği gini yazarın Abdülhamit sevgisi fark ediliyor satır aralarında. Sonuç olarak ben bu eseri bütün kusurları ve başarılarıyla , hem karakterleri için hem de tarihi resmetme şekli için çok sevdim ve meraklılarına tavsiye ederim. Özellikle tarihi roman ve dönem romanı severler ıskalamamalı. (Gönül.)

Kitap bitince havada kalmamak namına olayların kalan kısmı buradan öğrenilebilir. Tarih tekerrürden ibarettir, sözü kendini iyice hissettiriyor. https://islamansiklopedisi.org.tr/hareket-ordusu (Yakup Özdemir)

SULTAN HAMİD DÜŞERKEN, YÜKSELENLER: Üç İstanbul’u okuduktan sonra okuyayım dediğim bu Roman İkinci Meşrutiyet’in ilanıyla Hareket Ordusu’nun Ayestafanos’a (Yeşilköy) gelişi arasındaki sallantılı dönemi ele alıyor. Ana karakterleri Osmanlı bürokrasinin son döneminin tipik bir örneği olan sabık Maliye Nazırı Mehmet Şehabettin Paşa, kızı Nimet Hanım ve İttihad ve Terakki Binbaşısı iken Nimet ile evlenmek uğruna askerlikten istifa ederek mebus olan Şefik Bey. Şehabettin Paşa Maliye Bakanlığı döneminde devletin yaptığı üç büyük borçlanmadan komisyon/rüşvet almış biri. Şehabettin Paşa’nın Batılı eğitim tarzı ile yetişen, konakta büyüyen kızı Nimet’in karakteri roman ilerledikçe, durağandan tutkulu ve hırslı bir halete geçiş yapıyor ve bu arada kocasının siyasi kariyerini de yönlendirerek çok güçlü bir kadın tiplemesine ulaşıyor. Ancak böyle bir kadın tipinin 1908’lerde yaşadığına inanmak güç. Tarihsel/toplumsal gerçekliği sorgulanabilir olsa dahi Nimet bir kadın olarak romanın en ilginç karakteri romanın içindeki bireysel hikayesi az daha derinlikli işlense neredeyse bir Balzac veya Dostoyevski karakteri olacak güçte. Trakya çocuğu, mahalle imamının oğlu, eski İttihat ve Terakki Binbaşısı, Nimet’in kocası yeni mebus Şefik’in hikayesi ise rüzgar nereden eserse oraya dönen siyasi kişiliklerin eski bilindik hikayesi. Karakterlerin çoğu çöküşün ahlaksızlığını, dolayısıyla “toplumsal”ı kendi karakterlerinde somutlaştırırken, bu karakterleri dengeleyecek karşıt karakterde güçlü, yozlaşmamış tiplerin eksikliğini roman boyunca hissettim. Toplumsal koşulları, tarihi süreçleri ve bireysel portreleri roman dokusuna işlemek konusunda Mithat Cemal Kuntay kadar başarılı bulmadığım, ancak olmadığını düşündüğüm bir karakteri romana yedirmedeki başarısını da yadsıyamayacağım Örik’in romanı bu dönemi merak eden okurlar için “öteki” bakış açısı sunuyor.   (Güldeniz Alp)

--reklam--

Sultan Hamid Düşerken PDF indirme linki var mı?

--reklam--

Nahid Sırrı Örik - Sultan Hamid Düşerken kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Sultan Hamid Düşerken PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.

Kitabın Yazarı Nahid Sırrı Örik Kimdir?

Hayatı

Divan sahibi Oltili Ahmet Nafiz Paşa'nın torunu ve Hukuk Mektebi hocası, rüsûmât müdir-i mütercimi, Şûrâ-yı Devlet Âzâsı, Shakespeare'den iki oyun çevirmiş Gürcü asıllı Hasan Sırrı Bey'in oğlu olan Nahid Sırrı Örik, 22 Mayıs 1895 tarihinde İstanbul'da doğdu. Özel dersler aldıktan sonra Beşiktaş'taki Âfitab-ı Maarif Rüşdiyesi'nde okudu ve mezun oldu. Sırayla bir İngiliz, bir Fransız Mektebine devam etti. Galatasaray Mekteb-i Sultani'sine girdi. Ancak hiçbirini tamamlamadı. Bir müddet Mekteb-i Hukuk'un derslerine katıldı ve burayı da yarım bıraktı (1913).

I. Dünya Savaşı'nın ikinci yılında yurt dışına çıkarak Tiflis, Berlin, Paris, Viyana, Roma ve Kopenhag vd. Batı kentlerinde yaşayan Nahid Sırrı, Cumhuriyet'in ilânını takiben 1928 yılında Türkiye'ye geri döndü. Döndükten hemen sonra Cumhuriyet gazetesinde yazmaya başladı. Ardından Ankara'ya yerleşti ve Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı'nda çevirmen olarak işe girdi. Ankara'da 1933 yılında Yaşar Nabi ile birlikte Varlık Dergisi'ni çıkardı. Aynı yıl babasının vefatının ardından İstanbul'a döndü. Hayatının sonuna kadar çeşitli gazetelerde köşe yazarlığı yapmayı sürdüren Nahid Sırrı'nın Anadolu gezileri sırasında yazdığı makaleleri de farklı dergi ve gazetelerde yayımlandı.

18 Ocak 1960 tarihinde İstanbul'da öldü.

Tarzı

Nahid Sırrı Örik eserlerinde bazı konulara özel olarak değinmiştir. Bunlardan biri siyasi güçler ve bunları elde etme çalışmaları, hırslardır.

Örik özellikle tarihe çok düşkündür. Tarihi anlatırken yalı, konak betimlemelerini ve kadın karakterini çok başarılı yansıtmıştır. Tarihe bu kadar bağlı kalması ve zaman zaman övercesine betimlemesi, Örik'in Osmanlı geçmişini geride bırakmaya çalışan bir toplum tarafından ve bu toplumun edebiyatçıları tarafından geri plana atılmasına neden olur. Bunda eşcinsel kimliği de etkili olmuştur. Yusuf Ziya Ortaç kendisi hakkında "Kırıtarak gelirken uzaktan Nahid Sırrı / Sanırım pantolonlu ceketli bir kız gelir" diye yazmıştır.

Etkileri

Nahid Sırrı Örik, Selim İleri'yi çok etkilemiştir. Yazar, "Cemil Şevket Bey, Aynalı Dolaba İki El Revolver" romanındaki erkek karakteri Örik'ten esinlenerek yaratmıştı. Bahriye Çeri ise kendisi hakkında "Bir Cihan Kaynanası: Nahid Sırrı Örik" adlı bir kitap yayınlamıştır. "Eve Düşen Yıldırım" adlı eseri Show Tv tarafından diziye uyarlanmıştır.

Kemal Bekir, Örik'in Sultan Hamid Düşerken isimli romanını 1976 yılında Düşüş ismiyle oyunlaştırmıştır. Eser, 2002 yılında Ziya Öztan tarafından Abdülhamit Düşerken adıyla filme çekilmiştir. 2009'da Zeki Demirkubuz tarafından Kıskanmak isimli romanı aynı isimle çekildi. Nergis Öztürk, bu filmdeki Seniha rolüyle 46. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde en iyi kadın oyuncu ödülünü kazandı.

Eserleri

Hikâye Kitapları

Kırmızı ve Siyah (1929)

San'atkârlar (1932)

Eski Resimler (1933)

Eve Düşen Yıldırım (1934)

Romanları

Kıskanmak (1946)

Sultan Hamid Düşerken (1947)

Yıldız Olmak Kolay Mı? (2006)

Tersine Giden Yol

Turnede Bir Artist Öldürüldü

Oyunlar

Sönmeyen Ateş (1933)

Muharrir (1934)

Alınyazısı (1952)

İnceleme

Edebiyat ve Sanat Bahisleri (1932)

Tarihi Çehreler Etrafında (1933)

Roman ve Hikâye Hakkında Bir Kalem Denemesi (1933)

Hayat ile Kitaplar (1956)

Gezi Notları

Anadolu (1939)

Bir Edirne Seyahatnamesi (1941)

Kayseri-Kırşehir-Kastamonu. (1955)

Hatıraları

Eski Zaman Kadınları Arasında (1958)

--reklam--

Nahid Sırrı Örik Kitapları - Eserleri

  • Sultan Hamid Düşerken
  • Kıskanmak
  • Eve Düşen Yıldırım
  • Eski Zaman Kadınları Arasında
  • İstanbul Yazıları
  • Turnede Bir Artist Öldürüldü
  • Kozmopolitler
  • Tersine Giden Yol
  • Yıldız Olmak Kolay mı?
  • Kırmızı ve Siyah
  • San'atkarlar
  • Bütün Oyunları
  • Gece Olmadan!
  • Bilinmeyen Yaşamlarıyla Saraylılar
  • Abdülhamid'in Haremi
  • Tarih Yazıları
  • Sönmeyen Ateş
  • Saray Kadınları
  • Kösem Sultan
  • Kibar Fahişe Zeynep
  • Fatma Hanım'ın Evine Bir Erkek Lazım

--reklam--

Nahid Sırrı Örik Alıntıları - Sözleri

  • Senelerce didindim. Girişmediğim iş kalmadı. Zengin olmak için neler düşünmedim, neler yapmadım. Daima felek önüme engeller çıkardı. 'Artık her şey yoluna girdi' diye kendi kendime düşündüğüm anda, her sefer her şeyin mahvolduğunu gördüm. (Eve Düşen Yıldırım)
  • ... Sultan Aziz'in intiharı sırasında türlü hakarete uğranılan, henüz can üzerinde olan oğlunun üzerine kapanmış bulunduğu sırada kulaklarından askerlerce küpeleri çekilip alınarak sonra başı açık oğlunun cesedinin götürüldüğü karakol meydanına çıkarılan Pertevniyal... (Tarih Yazıları)
  • Ne çare ki,çocuklukta en ehemniyetsiz sayılan şeylerin ihtiyarlığın eşiğinde insanın kendisi için büyük bir kıymet kazanacakları hatta az çok tarih değeri alacakları hatıra gelmiyor. (Eski Zaman Kadınları Arasında)
  • IV. Murad'a kadar hiçbir Osmanlı padişahı celladına bir şeyhülislam boynu vurdurmak zevkini tattırmamış... (Tarih Yazıları)
  • "Bu kadar mağrur olmayın. Biz de vezir haremleriydik, şimdi taşlıklarda, kapılarda sürünüyoruz. Düşmez kalkmaz bir Allah!" (Eski Zaman Kadınları Arasında)
  • "Kız galiba birisine gönül vermiş ki böyle somurtkan kaldı. Nerede ise ağlayacak gibi bir hâli vardı!" (Eski Zaman Kadınları Arasında)
  • "Ne çare ki çocuklukta en ehemmiyetsiz sayılan şeylerin ihtiyarlığın eşiğinde insanın kendisi için büyük bir kıymet kazanacakları, hatta az çok tarih değeri alacakları hatıra gelmiyor." (Eski Zaman Kadınları Arasında)
  • ... Vahideddin, [...] görgüsüzlüğü ve bilgisizliği yüzünden, eniştesi Damat Ferid Paşa'yı [...] bir sefaret katipliğinden bir sultan sarayına geçmiş, otuz yıl kapalı kaldığı bu sultan sarayında uyuyup uyanarak okunmamış Frenkçe kitapların ciltlerine bakmış bir insanı bir devlet adamı olarak kabul edecek [...] ve bu hata tarihin en büyük gafletlerinden birini teşkil edecekti. (Tarih Yazıları)
  • Değmez miyim? Her fedakârlığa değmez miyim? (Kıskanmak)
  • Bak artık bütün hayatım kahır içinde geçeceği halde yine, 'Keşke seni görmesey­dim!' diyemiyorum. Kahrolacaksam da ne beis var! Ma­dem ki gözlerimde senin hayalin yaşayacak! (Eve Düşen Yıldırım)
  • "Sultan Mahmud'un heybeti nerde, bunun hâli nerde! Eyvah, Âl-i Osman devleti mahvolacak!" (Eski Zaman Kadınları Arasında)
  • Benim malik ola­mayacağım bir şey yahut da, malik olduğum takdirde gözle­rimden şükran yaşları dökülmesi icap eden bir nimet değil­dir. (Kozmopolitler)
  • Kellelerinden hatta makamlarında ve mal mülklerinden hayli emin bir halde yaşayan ilmi rical, kendilerine göre bir zadeganlık bile tesis etmişler, evlatlarının daha beşikte rütbe almalarını da usul haline getirmişlerdir... (Tarih Yazıları)
  • Abdülmecid [...] saraylarında kedi bulunmamasını kat'iyetle emrettiği gibi herhangi bir yerde kedi görmeğe tahammül edemez... miş (Tarih Yazıları)
  • Allah encamını din ve devlet için hayırlı kılsın! (Sultan Hamid Düşerken)
  • Heyecanı ve sevinci içinde şimdi her şey kendine o derece mümkün görünüyordu. (Sultan Hamid Düşerken)
  • "Hanım, boş yere neden böyle ağlayıp duruyorsun? Allah merhamet etti ve bana senden güzel olmayan bir kadın aldırttı!" (Eski Zaman Kadınları Arasında)
  • ... Abdülmecid 'in son kızı Mediha Sultan [...] ilk kocası Samipaşazade Necip Paşa' nın cenazesinin kalktığı gün Ferid Paşa'yı kafes ardından görüp beğenmiştir. [...] Bunun üzerine Ferid Bey apar topar Şura-yı Devlet azası bir damat, az sonra da vezir olur... (Tarih Yazıları)
  • Hayat gittikçe çetinleşiyor, erkekler gittikçe menfaatperest oluyor, babaları nüfuzlu ve mallı kızlar gittikçe daha fazla aranıyordu. (Kıskanmak)
  • "Halbuki görünüşünün hayli ürkütücü olmasına rağmen, gayetle nazik, halim selim bir adammış." (Eski Zaman Kadınları Arasında)