Kitap Künyesi

Yazar: Mitat Enç

Yayın Evi: Ötüken

İSBN: 975-437-204-7

Sayfa Sayısı: 311

--reklam--

Uzun Çarşının Uluları Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Bu kitap, yüzyılımızın başlarındaki Türk toplumundan canlı kesitler sunmaktadır. Kahramanları esnaf, meczup, yarıcı yahut dul kadın gib, aklınıza gelebilecek her türden ve sıradan insanlardır. Hiç de öyle, saygıdeğer, çarşıdan geçerken, ayağa kalkılan şahsiyetlerden değildirler. Ancak, bu sıradan, hatta biraz çarpık tipler anlatılırken, öylesine sağlam ve sıcak bir insani ilişkiler ağı çizilir ki, o zayıf kişilikler, yaşanan acılar ve yoksulluklar, müthiş bir güzelliğin içindeki sevimli detaylar gibi kalır. Yazarın büyük ustalığı, her hikayeye adını veren tek tek kahramanların arka planına yerleştirdiği bu çerçevededir.

--reklam--

Uzun Çarşının Uluları Alıntıları - Sözleri

  • Aç ağzını ulan... Eyle çarşı ağasının kapısı gibi aralama. Cami kapısı gibi arkasına daya...
  • Haram mal buğazın bir sokumundan geçse ötekine tıkanır kalır.
  • Şalgam ektim, turp bitti.
  • Efendim beşeri hayvanattan ayıran akıldır, akıl.
  • Delisi, akıllısı, bilgilisi, kara cahili fakiri ve zengini omuz omuza yaşar aynı yerlerden alışveriş eder, selamlaşır, yarenlik ederlerdi.
  • Büyüğü deli, küçüğü deli, beşikteki başını sallar.
  • Eh rabbim kullarının herbirini bir türlü yaratır.
  • Karşısındakinin ne demek istediğini anlayıp anlamayışının hiç önemi yoktu. Onunki konuşmaktan çok, düşüncelerine sesli olarak devam etmekti.
  • Günah da sevap da gizli olur.
  • "Allahtan bul .

--reklam--

Uzun Çarşının Uluları İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Uzun Çarşının Uluları ve Allaben Öyküleri yaklaşık 30 yıllık ara ile yazılmış eserler. Bu süre içinde mekanlar büyük değişimden payını alsa da insanları varlığını korumayı kısmen başarabilmiş. Allaben Öykülerinin yanında Ülkü Tamer’in “Yaşamak Hatırlamaktır” kitabında da insanların mekanları değişimlerine rağmen kişilikleri ile bütünleştirip hayat verebildikleri ve içinden hikayelerin çıktığı yerlere dönüştürebildiğini görüyoruz. Bugüne geldiğimizde ise iki yazarın hayatını şekillendiren mekanların da insanların da titiz bir arama ile karşımıza çıkabileceği hayaline tutunabiliriz. Hikayelerde ki insanlar Antep’e, çarşısına her bir köşesine ayrı bir renk getiren insanların çoğu bugün iki adımlık balkonlardan sokağı seçmeye çalışıyorlardır. Aksi de doğal bir halden ziyade umursamazlığın bir sonucudur. Hayatının herhangi bir bölümünde köyde, kasabada, küçük ilçelerde yaşamamış bir çocuğun kendi hikayesini bulabilmesinin ihtimali nedir? Gürültünün ve içinde bulunduğu sığ mekanlarda en yakınında gördüğü çoğunluğa hafiften yanaşmaya başlayıp özgün bir karakter olmak yerine onlarcasından biri olacağını öngörmek fazla insafsız bir varsayım olmaz herhalde. (Cihad Demir)

İyi günler... Bu kitabı benim açımdan önemli kılan şey yazarın şahit olduğu kişilerin yazar tarafından kaleme alınmasıdır. Bu hayatları kaleme alırken halk ağzını yerinde kullanması, betimlemelerde bulunması ister istemez kişilerle birlikte sizi o zamana o mekana çekiyor. Aktar Musa Efendi'nin, Deli Bekir'in Bodur'un, Kız Ali'nin ve daha nicesinin evine ve iç dünyasına konuk oluyorsunuz. Savaştan sonraki değişimin insanlardaki etkisi her hikayenin vazgeçilmezi oldu diyebilirim. Özelliklede yaşı geçen kişilerin o çağa artık ayak uyduramadıkları hüzünlü bir vurgu olarak kaldı bende. Burada kaleme alınan kişiler her ne kadar hepimizin az çok karşılaştığı sıradan insanlar olsa da yazar bu sıradanlığı yer yer kenara itmiş. Mesela Kız Ali'nin vefatında katil aranmasa da, ölümüne yetkililerce önem verilmese de yazar şöyle bir ifade kullanıyor: "Fakat tabutu Pazaryeri'ndeki musalla taşına konduğu gün önünde saf tutanların sayısı ayan cenazelerindekinden az değildi." Kitabın adınında Uzun Çarşının Uluları olması bununla bağlantılı olsa gerek. Kimilerine göre ulu olmayan gayet sıradan olan bu insanlar yazara göre uludurlar. (Nur Şahin)

--reklam--

Uzun Çarşının Uluları PDF indirme linki var mı?

--reklam--

Mitat Enç - Uzun Çarşının Uluları kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Uzun Çarşının Uluları PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.

Kitabın Yazarı Mitat Enç Kimdir?

Mitat Enç, (d. 1909 Gaziantep - ö. 1991 Yalova) Türk Doçent Doktor ve pedagogdur.

Dedesi Mehmet Mazlum efendi Antep'in önde gelen avukatlarından, babası Emin Mazım Enç ise tanınmış iş adamlarındandır. Annesi Zeliha Hanım, kent belediye başkanı Lütfi Güceyli'nin büyük kızıydı. Antep Savaşı yüzünden kesintiye uğrayan ilköğretimini 1923'de bitirmiş, ortaöğretim için İstanbul Erkek Lisesi'ne yatılı olarak girmiştir. 1929 yılında lise öğrenimini tamamlayıp İstanbul Darülfünun Hukuk Fakültesi'ne yazılmıştır.

Birinci sınıfın sonunda sınavlara hazırlanırken gözlerinden hastalanmış ve öğrenimini bırakmak zorunda kalmıştır. Üç yıldan fazla İstanbul ve Viyana Sağlık kurumlarında şifa aradıktan sonra sakatlığını kabullenmek zorunda kalmış ikinci kez Viyana'da iken Viyana Yüksek Pedagoji Enstitüsü'nde özürlü çocukların eğitimi konusunda yeniden eğitime başlamış ve iki yıl sonra da T.C. Sağlık Bakanlığı'na bırakılan bir burstan faydalanarak, öğrenimini sürdürmek içim ABD'ye gitmiştir. Colombia Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nden 1936'da lisans, 1939'da ise yüksek lisans diplomasını alarak Türkiye'ye dönmüştür.

1940 yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Gazi Eğitim Enstitüsü'ne "Marazi Ruhiyat" okutmak üzere atanmıştır. 1942'de İngilizce Öğretmeni Sabahat Enç ie evlenmiştir. 1950'de özürlü çocuklar için okul açmakla görevlendirilmiş, Ankara Körler Okulu'nun kurucu müdürlüğünü üstlenmiştir. Aynı yılın başında Altınokta Körler Eğitim ve Kalkındırma Derneği'ni (ANKEK)kurmuştur. 1952 yılında bu alana personel yetiştirmek için Gazi Eğitim'de "Özel Eğitim" bölümünü kurmuş ve üç yıl bölüm başkanlığı yapmıştır.

1956'da Ford Vakfı bursundan faydalanarak doktora yapmak üzere ABD'de Illinoise Üniversitesi'ne gitmiş ve 1958'de çalışmalarını tamamlayarak tekrar Türkiye'ye dönmüştür. 1958-60 arasında Ortadoğu Teknik Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nin kurucu dekanlığına atanmıştır. 1960'da MEB Talim Terbiye Kurulu üyeliğine tayin edilmiştir.

1965'te Ankara Üniversitesi'nde kurulan Eğitim Fakültesi'ne geçerek Özel Öğretim Bölümü'nü kurmuştur. 1977'de emekli oluncaya kadar bu bölümün başkanlığını üstlenmiştir.

Doç. Dr. Mitat Enç 1909 yılında Gaziantep’te doğmuş ve ilköğrenimini burada bitirmiştir. 1923 yılında İstanbul Erkek Lisesi’ne yazılmış ve 1929 yılında buradan mezun olarak İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne girmiştir. Birinci ders yılı sonunda, sınavlara hazırlanırken tutulduğu göz hastalığı yüzünden öğrenimine ara vermiştir. Üç yıl süre ile İstanbul ve Viyana’da tedavi çaresi aramış; sonuç alamayınca, Viyana Yüksek Pedagoji Enstitüsü’nde özel eğitim öğrenimine başlamıştır. 1936’da bir bursla A.B.D.’lerine gitmiş ve bir yıl Harvard Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde eğitim görmüştür. Daha sonra kaydını Columbia Üniversitesi Eğitim Fakültesi’ne naklederek 1938 yılında özel eğitimde lisans, 1939’da ise yüksek lisans diplomasını almıştır. Aynı yıl ülkeye dönen Enç, Gazi Eğitim Enstitüsü Pedagoji Bölümü’ne “Marazi Ruhiyet” dersini okutmak üzere atanmış, daha sonra ise, programa eklenen “Özel Eğitim” ve “Ruh Sağlığı” gibi dersleri de okutmuştur.

1950’de Ankara Körler Okulu’nu, 1952’de Gazi Eğitim Enstitüsü’nde Özel Eğitim Bölümü’nü kurmakla görevlendirilmiş ve 1956 yılına kadar Ankara Körler Okulu’nun müdürlüğünü ve Özel Eğitim Bölümü’nün başkanlığını birlikte yürütmüştür. Bu süre içinde Özel Eğitim Bölümü’ndeki çalışma arkadaşlarıyla birlikte ülkenin çeşitli yerlerinde “körler, sağırlar okulları, ağır öğrenenler için alt özel sınıflar ve rehberlik araştırma merkezlerinin” açılmasını sağlamıştır.

Görme engellilerin eğitimi konusunda sivil inisiyatifi harekete geçirmek ve toplumsal bir baskı grubu oluşturmak amacıyla 1950 yılı başında Altınokta Körler Eğitim ve Kalkındırma Derneğini (ANKEK) kuran Enç, kısa sürede derneğin İstanbul ve Gaziantep Şubelerinin kuruluşunu da gerçekleştirmiş; 1958 yılında bakanlar kurulu kararıyla derneği kamu yararına statüsüne kavuşturmuştur. ANKEK aracılığı ile 1961 Anayasasında engellilerle ilgili hükümlerin yer almasını sağlayan ENÇ, rehabilitasyon çalışmalarının gereğine dikkat çekerek, rehabilitasyon merkezleri kurmak üzere 1970’li yıllarda “Altınokta Körler Vakfı’nı”, 1980’li yıllarda da “Türkiye Körler Vakfı’nı” kurmuştur. Bu vakıflar Altınokta Körler Eğitim ve Kalkındırma Derneği’nin yürüttüğü kampanya ile elde edilen gelirlerle bugün İstanbul Emirgan’da ve Ankara Yenimahalle’de bulunan rehabilitasyon merkezlerini açarak SHÇEK’e devretmiştir. Daha sonra Kısaca “Altınokta Körler Derneği” adını alan dernek bugün 33 ildeki şubeleri ve altıbinin üzerinde görme engelli üyesiyle çalışmalarını etkin bir şekilde sürdürmektedir.

1956–58 arasında bir bursla A.B.D.’de İllinoise Üniversitesi’nde doktora çalışmasını sonuçlandırarak yeniden yurda dönmüştür. ABD’den döndükten sonra Orta Doğu Teknik Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde kuruculuk ve dekanlık, Ankara Yüksek Öğretmen Okulu, Sosyal Hizmetler Akademisi, Hacettepe Üniversitesi Temel Bilimler Fakültesi’nde öğretim üyeliği yapmış ve beş yıl süreyle MEB Talim ve Terbiye Kurulu üyeliğinde bulunmuştur. Daha sonra ise, Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde öğretim üyesi ve Özel Eğitim Bölümü başkanı olarak çalışmıştır.

1980 yılında Türk Eğitim Vakfı’nın Eğitim Bilimi Ödülü’nü kazanmıştır. Doç. Dr. Mitat Enç’in meslek hayatı süresince ve emeklilik yıllarında çeşitli gazete ve meslek dergilerinde çıkan makalelerinden başka telif eserleri şunlardır;

“Ruh Sağlığı Bilgisi”,

“Körlerin Psikoloji ve Eğitimleri”,

“Üstün Beyin Gücü-Gelişim, Uyum ve Eğitimleri”,

“Görme Özürlüler-Gelişim, Uyum ve Eğitimleri”,

“Ruhbilim Terimler Sözlüğü”,

“Çocuklarda Yemek Yeme Sorunları”,

“Selamlık Sohbetleri (çocukluk ve gençlik anıları)”,

“Bitmeyen Gece (otobiyografi)”

“Uzun Çarşının Uluları (Gaziantep öyküleri)”,

“Özel Eğitime Giriş (ortak yazar)”,

“Eğitim Psikolojisi” (ortak yazar)”,

“Tenasül Psikolojisi (Çeviri-S. Freud)”,

“Allaha Ismarladık Mr. Chips” (çeviri-J. Hilton),

“Mikrop Avcıları (çeviri-P.de Kruif)”.

1942 yılında Gazi Eğitim Enstitüsü İngilizce öğretmenliğinden emekli olan eşi Sabahat Enç’le evlenmiştir. Biri kız, biri erkek iki çocuğu ve üç torunu bulunmaktadır.

1985 yılında hayat arkadaşı Sabahat Enç’i bir trafik kazasında kaybeden Doç. Dr. Mitat Enç, emekli olduktan sonra Yalova’ya yerleşmiştir. Hocamız 1991 yılında kurduklarını, yaptıklarını ve yaşattıklarını özel eğitim camiasına emanet ederek aramızdan ayrılmıştır.

--reklam--

Mitat Enç Kitapları - Eserleri

  • Bitmeyen Gece
  • Uzun Çarşının Uluları
  • Selamlık Sohbetleri
  • Üstün Beyin Gücü
  • Ruhbilim Terimleri Sözlüğü
  • Görme Özürlüler

--reklam--

Mitat Enç Alıntıları - Sözleri

  • Karşınızdaki insanın adınızı hatırlayacak kadar size ilgi duyması, gönül kazanabilmenin ilk adımıdır. (Bitmeyen Gece)
  • Büyüğü deli, küçüğü deli, beşikteki başını sallar. (Uzun Çarşının Uluları)
  • Belli ki, bu insanların yiyip, içmek ve eğlenmekten öte tasaları yoktu. (Selamlık Sohbetleri)
  • Bilgi amaç değil, araçtır. Ve amacı gerçekleştirecek olan bilginin kendisi değil, onun öğretiliş yöntemleridir. (Selamlık Sohbetleri)
  • Günah da sevap da gizli olur. (Uzun Çarşının Uluları)
  • Bu kentte oldum olası evlenme, nişan, sünnet kutlamalarının şenlikleri yanında, doğum ve ölüm gibi doğa olaylarının da yemek, içmekle yaşanma zorunluğu vardı sanki. (Selamlık Sohbetleri)
  • Görünümüne ters düşen çocuksu, duru bir kişiliği vardı. (Bitmeyen Gece)
  • ...bazıları, giysinin insan ve toplum kişiliğinin sadece zarfı değil bir parçası, bir uzantısı olduğunu gözardı edenlerdi. (Selamlık Sohbetleri)
  • Sanki yıllardır sürüp giden düş kırıklıkları, kalebentler gibi karanlıkta emeklemenin verdiği acılarla önlerindeki barajı yıkıp geçmişti. (Bitmeyen Gece)
  • Nedense insan akşamı bulmadan öğleye ne yediğini unutur da, yıllar öncesi yaşanan bazı anılar renk ve canlılıklarından fazla bir şey kaybetmez. (Bitmeyen Gece)
  • Haram mal buğazın bir sokumundan geçse ötekine tıkanır kalır. (Uzun Çarşının Uluları)
  • İktidar tahtına bir kez oturan politikacıyı, kısa sürede kendi dışında doğru ve iyiyi bilen olmadığına inandıran nedir? (Bitmeyen Gece)
  • Kısacası, bir çoğumuzun insan sevmeyi, onunla yürekten ilgilenmeyi ve kendinden bir şeyler vererek başkalarının mutluluk ve güvenini sağlamayı öğrenmeye çok ihtiyacımız var. (Bitmeyen Gece)
  • Karşısındakinin ne demek istediğini anlayıp anlamayışının hiç önemi yoktu. Onunki konuşmaktan çok, düşüncelerine sesli olarak devam etmekti. (Uzun Çarşının Uluları)
  • Efendim beşeri hayvanattan ayıran akıldır, akıl. (Uzun Çarşının Uluları)
  • *Ben denizi her haliyle seviyorum.* Dilimden ve gönlümden onun kadar iyi anlayan, her zaman anladığım bir dille konuşan yok gibidir. (Bitmeyen Gece)
  • Şalgam ektim, turp bitti. (Uzun Çarşının Uluları)
  • " Ne kadar başarılı ve önemli bir kişi olursa olsun, insanın kendini kamuoyu önünde olduğu gibi sergilemesi olanaksız. Sanırım hemen herkes başkalarının karşısına çıkarken, aynayı önüne alıp kendine çeki düzen vermeye koyulur. Zira, hepimizin içinde tecrübeli bir işportacı kurnazlığı olduğu şüphesiz. Kendimizi piyasaya sürerken, gösterişli mostralıkları öne dizip, ham ve ezikleri onların arkasına gizlemeye özeniriz. Bu tür bir girişimin ürünü ise, ' yaşam öyküsünden' çok bir aldatmacaya , " övgüye" benzer. Dahası, farkında olmadan belleğinizin bize oynayacağı oyunlarda vardır. Yaşadıklarımızın hiçbir değişikliğe uğramadan, belleğin raflarında dizili öne çıkmak için bilinçten davet beklediği söylenemez. Onların acı veren, hoşa gitmeyen ve işimize de gelmeyen yanları üstünde belleğimiz türlü oyunlara girişmekte çok ustadır. Pilavlık pirinç ayıklarcasına onlara temizleyip bilinçaltının görülemeyecek yerlerine tıkmak onun marifetidir. Eline fırça ve çekici alarak anılarımızın çürük çarık ve çarpık yanlarını tamir ve badana yapıp, göz alıcı duruma getirmek de onun görevi... Bu yüzden anımsadıklarımız, gerçekten yaşadıklarımız olmaktan çok, yaşamış olmayı dilediklerimizin biçimini alır. " (Bitmeyen Gece)
  • Eh rabbim kullarının herbirini bir türlü yaratır. (Uzun Çarşının Uluları)
  • ...insanoğlunun mayası bozuk. Garnı doyunca ya sarılacak ya da boğuşacak birini arar,... (Selamlık Sohbetleri)