Kitap Künyesi
Yazar: Turgut Uyar
Yayın Evi: Yapı Kredi Yayınları
İSBN: 9789750838828
Sayfa Sayısı: 100
Veys Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Turgut Uyar, şiirin imkânlarıyla şaşırtmayı, düşündürmeyi sürdürüyor.
Turgut Uyar’ın sağlığında yayınlamadığı, bir nedenle yayınlamayı tercih etmediği, “adı konmamış, tarihsiz” –yazılışının üzerinden tahminen yarım asır geçmiş– oyunu "Veys", yıllarca gizlenmeyi ya da yazanı tarafından unutulmayı göze almış, "Büyük Saat"in zembereğiyle kurulmuş, şaşırtıcı, düşündüren bir metin.
Veys Alıntıları - Sözleri
- Gitme! Yüzüm kızarmadan yalvardığımsın...
- Gidişin bir ağudur içimi alır, yumuk gözlerini ellerimle açtığım...
- Bak ben sana, bin bıçak, bin ayrı gece... Ben sana, her yerin isteyince... Seçilen bir şeyin tadında ben... Kurtul bu vehminden, gitme!...
- “Gidenler kalırlar çoğu zaman, Gitmek bir yanılmadır, bak.”
- Sanki bütün üzümler kuruyup gidermiş. sanki bütün gemiler, sanki bütün trenler hemen kalkarmış gibi, sanki bir tek geç kalan benmişim gibi...
- Yanlış gibiyim dünyada
- Sizi de kuşkuya düşüren bir şey yok mu kalabalıkta
- 2. Kişi (sözlerini tartarak) Geç kalıyoruz galiba. Sıkıntımız uzun... (Biraz durur) Bir büyük intihar gerekli dünyamıza... (Durur) Bir bütün intihar.
- Adam: İşte bütün iş burada!.. Bir durum karşısında kalmakta. Hem de yaratılan bir durum. Bana göre çözümü kolay oysa; En büyük yalvaç ölüm... Babam da böyle derdi babam tuhaf adamdı bilseniz Her gece meyhaneye giderdi. Ölüm en büyük yalvaç, yani en iyi nalın eşyayı düzenleyen, hakkımızı gözeten. Babam da öyle derdi. Elbet ister inanın ister inanmayın...
- Bıktım gözü yaşlılıktan Bıktım ölmemeyi saymaktan
- Sanki bütün üzümler kuruyup gidermiş, sanki bütün gemiler, sanki bütüm trenler hemen kalkarmış gibi, sanki bir tek geç kalan benmişim gibi. Bir su içsem bir yıldız görsem, ağan yahut düşen... İşte diyorum, vakit geç!
- Çoktandır kim aldanmıyor acaba?
- Ben bıktım bir şeylerin olmasını beklemekten. Çünkü olacak bir şey yok.
- Bulmasam da olur, ama gitmeliyim... Bir sıkıntı. Öyle bir şey. Yanlış gibiyim dünyada.Örneğin, birden bir sinemada, yahut bir tiyatroda, yanlış gibiyim birden.
Veys İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Turgut Uyar şiirlerine aşık biri olarak tabi ki herkes gibi beni de çok heyecanlandırdı vefat ettikten sonra ortaya çıkan bu oyun metni. Üç perde ve dört tablodan oluşan oyunda Veys bir yalvaçın peşinden gitmek ister. Annesi ve nişanlısı şiddetle karşı çıkar bu isteğe ama Veys yine de yola düşer. Yolda rastladığı ve Montör dediği kişiyle beraber yalvaçı aramaya başlar. Ancak zamanlamasından dolayı yalvaçı kaldığı yerde bulamaz. Çünkü yalvaç o gelmeden az önce tutuklanmıştır. (Hüseyin)
'Şeyhsiz derviştir': Turgut Uyar'ı şiirlerinden evvel tiyatro eseriyle tanımış oldum. Bu eseri ölümünden 37 yıl sonra çekmecesinde bulunmuş. Eserin bir ismi bile yoktur. Fakat karakterin ismi Veys Kurunludur. Bunların yanında asıl ilgi çekici olan Uyar'in neden Veysel Karani figürünü seçtiğidir. Bu soruya,kitabın sonunda Orhan Koçak şu şekilde cevap veriyor: Bütün islam menkıbeleri içinde başka birinin değil de Veysel Karani figürünün gelip Turgut Uyar'ın çalışmasını bulması, oraya kenardan ama hiçbir kuşkuya yer bırakmayan bir şiddetle girmesi, bu velinin bütün bir sözlü-yazılı gelenek içinde temsil ettiği anlamla ilgilidir: 'Şeyhsiz derviştir' (Büşra)
--AZ SPOİLER :)-- Turgut Uyar şiirlerine aşık biri olarak tabi ki herkes gibi beni de çok heyecanlandırdı vefat ettikten sonra ortaya çıkan bu oyun metni. Üç perde ve dört tablodan oluşan oyunda Veys bir yalvaçın peşinden gitmek ister. Annesi ve nişanlısı şiddetle karşı çıkar bu isteğe ama Veys yine de yola düşer. Yolda rastladığı ve Montör dediği kişiyle beraber yalvaçı aramaya başlar. Ancak zamanlamasından dolayı yalvaçı kaldığı yerde bulamaz. Çünkü yalvaç o gelmeden az önce tutuklanmıştır. Hepimizin bildiği Veysel Karani ile benzerlik gösterse de Turgut Uyar kurduğu cümlelerle,imgelerle Veysel Karani'den ayırıyor Veys'i. Oyun metinlerini çok sevmeme rağmen sanırım perdeler arası kopukluk ve oyunun yarım kalmışlığı yüzünden pek sevemedim. Zaten Turgut Uyar da sanırım buna atıfta bulunarak şöyle yazmış günlüğüne; "Bundan sonra sadece şiir, artık sadece şiir." Turgut Uyar oyun yazsaydı nasıl olurdu diye merak ediyorsanız okuyun derim. :) (Cansu)
Kitabın Yazarı Turgut Uyar Kimdir?
İstanbuldaki ilköğreniminden sonra, Konya Askeri Okulu, Işıklar Askeri Hava Lisesi ve Askeri Memurlar Okulunu bitirip Posof, Terme ve Ankarada personel subayı olarak görev yaptı. İlk evliliği annesinin isteği ile oldu. 18 yaşında baba olan Uyar ilk eşinden olma 3 çocuğunu memurluk yaptığı yerlerde büyüttü. 1958'de askerlikten ayrılarak Türkiye Selüloz ve Kağıt Sanayisinin Ankara şubesinde çalışmaya başladı. 1966 yılında eşinden ayrılıp İstanbul'a yerleştiğinde o dönem Cemal Süreya ile ilişkisi bitme aşamasında olan Tomris Uyar ile şiir üzerine mektuplaşmaya başlarlar. Bu mektuplaşmalar evlilikle sonuçlanır. Tomris Uyar ile evliliklerinden bir erkek çocukları olur. Hece ölçüsüyle yazdığı ve toplumsal konuları işleyen ilk iki kitabı Arz-ı Hal (1949) ve Türkiyem (1952)'den sonra, Dünyanın En Güzel Arabistanıyla bireyin iç dünyasına yönelerek yalnızlığın ve çıkışsızlığın peşinde olmuştur. Tütünler Islak (1962) ve Her Pazartesi (1968) de koruduğu bu çizgiyi, Divan (1970)' la geleneksel şiirin kalıplarına, Toplandılar (1974) ve Kayayı Delen İncir (1982)' le söz konusu dönemde yaşanan sınıfsal mücadelenin yansımalarına yerini bırakmıştır.
Turgut Uyar Kitapları - Eserleri
- Şiirde Dün Yok Mu
- Büyük Saat
- Göğe Bakma Durağı
- Korkulu Ustalık
- Divan
- Yitiksiz
- Ne Güzeldi Senin Çılgınlığın
- Arz-ı Hal ve Sonrası
- Toplandılar
- Kayayı Delen İncir
- Dünyanın En Güzel Arabistanı
- Veys
- Sonsuz Ve Öbürü
- Bir Şiirden
- Türkiyem
- Tütünler Islak
- Her Pazartesi
- Elele Okuyalım
- Arz-ı Hal ve Akşam Üzeri Türküsü
- Toplu şiirler 1
Turgut Uyar Alıntıları - Sözleri
- Çünkü unutmak bana göreydi. Çünkü ben de ölümlüydüm. (Dünyanın En Güzel Arabistanı)
- Çoktandır kim aldanmıyor acaba? (Veys)
- Ömür dedikleri gitti gider Bir avuç su gibi parmaklarından (Türkiyem)
- Sen ki, saçından tırnağına kadar Bir hürriyete bedelsin, Bu ılık saçlar, bu gözler; fakat her şeyden önce Yaşadığın için güzelsin.. (Arz-ı Hal ve Sonrası)
- aşkın aşkla çarpımı nedendir bilinmez garip bir biçimde hep sonsuzdur kare kökü de yoktur.. (Kayayı Delen İncir)
- “Yaşlıların tek özelliği,gençlerden daha uzun bir süre yaşamış olmasıdır.” (Elele Okuyalım)
- "Ey artık ölmüş olan at! -dediler- En güzeli oydu işte, yüzünün savaşla ilişkisi. Boydanboya bir karşıkoyma, denge ve istekli bir azalma. Onu bilirdik. O ağaç senin kanınla beslenirdi, hepimizi besleyen. Bir ülkeyi yeniden yaratırdı şaşkınlığımız senin karşında, alışverişin, alfabenin, iplik döküntülerinin ve her şeyi düzeltmeye kalkışmanın yok ettiği..." (Tütünler Islak)
- Bütün saatleri durdursan Zamana derdini dinletemezsin (Arz-ı Hal ve Akşam Üzeri Türküsü)
- Öyle düşünüyorum ki, Kur'an Arapça konuşulmayan ülkelerde, Arapça konuşulan ülkelerden biraz daha fazla saygı görür. İncil de öyle. Her ülkede Latince okunması ne yüzdendir belliyorsunuz. İnsan anlamadığı şeylerden korkar. Eğer anlayamadığı o şeyler içinde bir öz, bir değer sezinliyorsa korkusu saygıya çevrilir. (Korkulu Ustalık)
- Sanki bütün üzümler kuruyup gidermiş, sanki bütün gemiler, sanki bütüm trenler hemen kalkarmış gibi, sanki bir tek geç kalan benmişim gibi. Bir su içsem bir yıldız görsem, ağan yahut düşen... İşte diyorum, vakit geç! (Veys)
- Her şeyi düzeltmeye kalkışmanın yok ettiği.. (Tütünler Islak)
- Mutsuzluktan söz etmek istiyorum Dikey ve yatay mutsuzluktan Mukemmel mutluluğundan insansoyunun Sevgim acıyor. (Toplu şiirler 1)
- Yel esiyor ama değirmen dönmüyor. Kuraklık bu, adın ekmeğe dönüşmüyor. (Sonsuz Ve Öbürü)
- "Zаmаnsız gеlmе, еlim kolum dаğınıksа sаrılаmаm!" (Toplu şiirler 1)
- hiçbir şey artık eski açıklığında değil ki (Divan)
- Kalın ve karanlık bir çatı merdiveni gibi giderilmez eksikliğini tanırım onun (Sonsuz Ve Öbürü)
- Bir gün sabah sabah kapıyı vursam, -Kim o? dersin uykulu sesinle içerden. Saçların dağınıktır, mahmursundur. Kim bilir ne güzel görünürsün sevgilim, Bir sabah vakti kapıyı çalsam, Uykudan uyandırsam seni, Ki, daha sisler kalkmamıştır Haliç' ten. Fabrika düdükleri ötmededir. (Arz-ı Hal ve Sonrası)
- Bıktım gözü yaşlılıktan Bıktım ölmemeyi saymaktan (Veys)
- Yüz dilde seni seviyorum desen ne fayda... Bir dilde adam gibi sevmedikten sonra.... (Tütünler Islak)
- “Ey şimal rüzgârı, hasret dolu tren, Bari o günlerin kokusunu getir.” (Bir Şiirden)
Yorumlar
0 yorumYorum yazmak için tam sürüme geçin