Kitap Künyesi

Yazar: Samuel Beckett

Çevirmen: Uğur Ün

Yayın Evi: Ayrıntı Yayınları

İSBN: 9789755390482

Sayfa Sayısı: 224

Watt Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Watt, yüzyıla damgasını vurmuş birkaç yazardan biri olan Samuel Beckett’in yazdığı ikinci “roman.” 2. Dünya Savaşı sırasında yazılmasına ve Beckett’in Fransız direniş hareketine aktif olarak katılmış olmasına rağmen savaşla ilgili hiçbir şey içermiyor. Peki neyle ilgili bu roman? Hiçbir şeyle! Olay örgüsü yok (olay yok ki zaten); karakter deseniz, Watt’ı ya da Bay Knott’u ne kadar karakter sayabilirseniz o kadar var, yani hak getire; parlak cümleler, Joycevari üslup cambazlıkları arıyorsanız, üzgünüz: Namevcut. Simgesever okurları da önceden uyarmalı: Beckett son cümlede, “yazdıklarımda simgesel anlam arayanların boynu altında kalsın” demekte, aman dikkat!Ne var peki? Watt diye bir adam var, gülmeyi bile bilmiyor, sessiz sinema komikleri gibi yürüyor, acayip bir biçimde konuşuyor. Garip bir “anlamsal kesinlik” ihtiyacı içinde, her şeye bir de kendisinin ad vermesi; zihninde en sıradan işlerin (sözgelimi bir köpeğe yemek verilmesinin) olası bütün yürütülüş biçimlerini gözden geçirip en akla uygun biçimde yeniden kurması gerekiyor. (Metin bu türden, kimilerine iç bayıcı kimilerine ise çok eğlenceli gelebilecek, kılı kırk yaran akıl yürütmelerle dolu).

Watt, Bay Knott diye birinin evine uşak olarak giriyor, bir süre kalıyor, sonra da ayrılıyor. “Olay” bundan ibaret. Arada da birbirinden grotesk birkaç kişi girip çıkıyor metne. Hepsi bu!Başka ne var; eşi benzeri olmayan, müthiş bir kara mizah, “insan türünün soyluluğu” denen şeyin, özellikle de insan zihninin abuk sabukluğunun acımasızca teşhir edilmesi, olağanüstü yalın ve karmaşık olmayı inanılmaz bir biçimde birleştiren bir de dil var bizce. “Güldürürken can acıtan” bir kitap. “Zor” metinler okumayı göze alanlar için vazgeçilmez...

“İnsan sefaletinin inanılmaz boyutlara ulaşan derecelerini ürkütücü bir biçimde kavraması Mr. Beckett’e dehşet ve şefkat hisleri veriyor olmalı. Öte yandan İrlandalılara özgü mizah duygusu ve gerçekçiliği, insanların alışamayacağı hiçbir şey olmadığını söylüyor herhalde ona.”

Cyril Connelly“

Watt grotesk ve rahatsız edici ama olağanüstü komik bir hikâye. Mr. Beckett’in mizah anlayışı her zaman nezih şeylerden kaynaklanmıyor elbette. Ama Shakespeare’in mizahı da pek nezih sayılmazdı.”

Harold Hobson

Watt Alıntıları - Sözleri

  • "Kim anlatacak öyküsünü yaşlı adamın? tartacak bir terazide yokluğu? ölçecek eksikliği bir cetvelle? sayılara dökecek dünyadaki acıları? sözcüklerle tutuklayacak hiçliği?"
  • Sessizliğiz biz, karanlığız, nefesiz, İşte burası, gece ve biz, Soluklanmak kaçışın bitiminde, Soluklanmak kaçışın tam içinde.
  • …insan çukurun en dibindedir, tutkuların tutkusunun, dehşetin dehşetinin ötesindedir, çukurun en dibindedir, nihayet bütün yokuşların, alçalan yolların, yükselen yolların en aşağı noktasındadır ve özgürdür sonunda, bir an için özgürdür. Sonunda hiçlik.'
  • ''...oysa hüzün yaşam boyu hep eklemelerde bulunabileceğimiz türden pul ya da yumurta biriktirmek gibi bir şey...''
  • ''...insan çukurun en dibindedir, tutkuların tutkusunun, dehşetin dehşetinin ötesindedir, çukurun en dibindedir, nihayet bütün yokuşların, alçalan yolların, yükselen yolların en aşağı noktasındadır ve özgürdür sonunda, bir an için özgürdür. Sonunda hiçlik.''
  • “Bütün yaşamı boyunca yüzeydeki bir uyuşukluğun acılarıyla çıkar gözetmeden harcanan çabaların korkuları arasında salındıktan sonra kendini özellikle hiçbir şey yapmamanın en değerli ve en anlamlı edim olma özelliği taşıdığı bir durumda buluyor. Olup biten nedir?”
  • Bilemediğiniz şeyleri söylemek gücüne sahip olmadığınıza da inanmak istiyorum. Herkeste görülen bir yetersizlik bu.
  • Ya bugünkü acı gülüş bir zamanlar neydi? Gözyaşlarıydı bay watt, gözyaşlarıydı.
  • Hep çok gecikiyoruz, dedi Bay Hackett. Ne kadar kötü.
  • “…insan çukurun en dibindedir, tutkuların tutkusunun, dehşetin dehşetinin ötesindedir, çukurun en dibindedir, nihayet bütün yokuşların, alçalan yolların, yükselen yolların en aşağı noktasındadır ve özgürdür sonunda, bir an için özgürdür. Sonunda hiçlik.''

Watt İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Hiçliğin bir karakteri Watt... Ne gülüyor, ne eğleniyor anlamsız bir hayatın içinde debeleniyor. Olay örgüsü yok, kahraman pek yok... Her şeye kendisi bir ad verme ve anlamlandırma peşinde, her yeri akıl yürütmelerle dolu ilginç bir karakter. İnsan zihnini bütün çıplaklığıyla gözler önüne seriyor her türden okuyucunun okuyamayacağı ve Kafka, Proust, Joyce gibi ilk bakışta kendini ele vermeyen metinlerden başka bir tane daha... Karanlık ve elzem bir yapıt... (HOMO FABER...)

Watt'ın beyin jimnastikleri: Beckett, bu ''hiçlik'' konusuna açıklık getirmek için (kurgu dışı) bazı makale veya deneme yazıları dizmekten ziyade; çok gerekli veya az gerekli veya hepten gereksiz bu konuyu pazara çıkarma kaygısıyla ve efendim, romancı kişiliğini de vitrine koyma dürtüsüyle öyküleme tekniğini seçerken; okurların omuzlarına yüklediği yükün ağırlığını hiç hesaba katmamış. Belki de, tamamen okurlara eziyet etme misyonuyla çıkmış yola, bunu bilemeyeceğim. Watt diye bir adam var, bulunduğu tren garının bekleme salonunda, bulunduğu başka bir yerde ve egzantrik Bay Knott'un evinde, evet özellikle bu evde; Watt'ı bekleyen bir yığın gizemli, zorlu, yolunda gitmeyen şeyler vardır. Watt, bunlara netlik kazandırmak için beyninin her bir hücresini kullanarak olağandışı bir zihinsel efor sarfetmek durumundadır; hiçbir ayrıntıyı kaçırmadan, her türlü olasılığı düşünmek zorundadır. Zira, karşısına çıkan bu müthiş bilinmezliklerle ve yolunda gitmeyen şeylerle mücadele etmek, öyle göründüğü kadar kolay değildir. Aslına bakacak olursanız; tren garının bekleme salonunda, Watt'ın bulunduğu başka bir yerde ve özellikle ne idüğü belirsiz Bay Knott'un evinde her şey durağandır, ilginç olan ve yolunda gitmeyen hiçbir şey yoktur. Watt'ın bütün bu beyin jimnastiklerinin çıktığı ve vardığı yerler sadece ''hiçlik''tir. Burada, sürekli bir zihinsel yarış içinde bulunduğu düşünülen bütün insanlığa ve bunun yanı sıra düşünme eylemini bireysel çıkarları dışında kullanmayan her bir bireye getirilen eleştiriler vardır. Bunların yanı sıra, insan yaşamının monotonluğuna yapılan göndermeler de mevcuttur, eleştirilerin-göndermelerin zaman zaman acımasız olduğu düşünülebilir. Derken, hikaye içerisinde, aslında herşeyin bir yanılsamadan ibaret olmasının ihtimallerini içeren kaotik önermelere de rastlıyoruz ve bunun gibi çeşitli kafa karıştırıcı konuların yazılı olduğu bu tipik Beckett kitabını okumanızı tavsiye edeceğim. İyi okumalar... (Black Garden)

An?La!şıl*mak= ?: Size bu kitabı okuyun demeyeceğim. Ama yine de okuyun. Belki Wattlaşırsınız. Wattlaşırsanız ne yaparsınız bilmiyorum. Tencere, düdüklü olduğu gibi düdüksüzdür de. İçinde pişenden bize ne hem. Ham şeyler tencerede pişer, düdüğünün canı cehenneme... İste bu yüzden okunmalı diyemem. Bazen tahammül seviyesini o kadar aşar ki cümleler sıkılır, boğulursunuz. Misalen " bir tencereye Bay Knott'un tencerelerinden birine bakarken ya da bir tencereyi, Bay Knott'un tencerelerinden birini düşünürken, boşunaydı Watt'ın Tencere, tencere, demesi." (Syf.68) Bay Knott'un tenceresinin iki sayfalık döngüsü de var, buraya yazamayacağım kadar uzun uzun tekrarlı kelimeler ve cümlelerle ördüğü anlatılar da. Peki bu cümleler ve hiçlikler dahilinde nasıl sevilir Beckett... Watt. Beckett'in en karmaşık ve en olaysız, örgüsüz kitabı. Watt kimdir bilinmez. Nerde kaldığı, ne yiyip içtiği, dahası kitaptaki kahramanlar kimdir onlar da bilinmez. Herkes yoktur bu kitapta, hiçkimseler vardır. Ne Godot' u Beklerken, ne de diğer kitaplarındaki karakterler bu kadar "yok" değildir. " Eşlik " kitabında karanlıkta sırt üstü uzanan adam da değildir Watt. Süssüz karakterlerinin güzelliğiyle sevdiğim Beckett'ın simgesellikten uzak, sere serpe yazdığı kitaplarını her okuyuşumda ağır travmatik süreçlere girerim. Aslında onun kitaplarında anlamsızlık asıl bütünlüğü oluşturur. Çünkü bazen anlamamanın verdiği huzuru hiçbir açık anlamla elde edemeyiz. Dili ağır ve zekice dokunmuştur. Yanı okuyup anlamak önemli değil.. Bazen karakterlerinin doğuş noktasında bize tüyolar verir. " Hiç doğru dürüst doğmamış olmak" (Syf 210) Sanırım bu cümle Beckett okumak isteyenlere lazım olacak. Bazen de donuk ve karmaşık olaylarının sinyalini verir. "Dünün ölü mutluluğundan kalan ölü mutsuzluk."(syf 216) Neyse işte efenim Beckett okumak isteyenlerin kesinlikle ilk kitabı olmamalı. Bu karmaşık kitabı rafındaki yerine bırakıyor ve iyi okumalar diliyorum. Afiyet olsun. Yalnız simgesel birşey beklemeyin, demedi demeyin. Ki kitabın son cümlesi "Yazdıklarımda simgesel anlamlar arayanların boynu altında kalsın ":)) Boynunuza dikkat edin, Beckett ' ı sevin... (Metin Pir)

Kitabın Yazarı Samuel Beckett Kimdir?

Samuel Barclay Beckett, (13 Nisan 1906; Foxrock, Dublin - 22 Aralık 1989, Paris), İrlandalı yazar, oyun yazarı, eleştirmen ve şair. 20. yüzyıl deneysel edebiyatının önde gelen yazarlarından biridir. James Joyce'un takipçisi olduğu için "son modernistlerden", daha sonraki pek çok yazarı etkilemiş olduğu için de "ilk postmodernistlerden" biri olarak değerlendirilir. Beckett ayrıca, Martin Esslin'in "Absürd Tiyatro" olarak adlandırdığı akımın en önemli yazarı sayılmaktadır. Eserlerinin çoğunu Fransızca ya da İngilizce yazıp, diğer dile kendisi çevirmiştir. En bilinen eseri Godot'yu Beklerken'dir.

Beckett'in eserleri sade ve temel olarak minimalisttir. Bazı yorumlara göre, çağdaş insanın durumu hakkında oldukça kötümser, hatta hiççi eserler vermiştir. Gittikçe daha kısa ve özlü eserler veren Beckett, bu kötümserliği kara mizah yoluyla anlatır. "Roman ve drama türlerinde yeni formlarda oluşturduğu eserlerini, modern insanın yoksunluğu üzerine kurguladığı" için, 1969'da Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görülen Beckett, ayrıca 1984'te Aosdána'da Saoi seçilmiştir.

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/Samuel_Beckett

Samuel Beckett Kitapları - Eserleri

  • Godot'yu Beklerken
  • Hiç İçin Metinler
  • Murphy
  • Mercier ile Camier
  • Aşksız İlişkiler
  • Molloy

  • Eşlik
  • Dünya ve Pantolon
  • Malone Ölüyor
  • Proust
  • Oyun Sonu
  • Adlandırılamayan
  • Üçleme

  • Acaba Nasıl?
  • Yankının Kemikleri
  • Watt
  • Echo'nun Kemikleri
  • Sıradan Kadınlar Düşü
  • Felaket ve Sair Kısa Oyunlar
  • Bana Benzer Bir Başka Aylaklık

  • Mutlu Günler
  • Tüm Kısa Oyunları
  • Son Band
  • İmge
  • All That Fall
  • Hikaye Sırasında
  • Godot'yu Beklerken - Tüm Düşenler - Oyun Sonu

  • Krapp's Last Tape & Embers
  • Li Benda Godot
  • Toplu Kısa Oyunlar 1956-1962
  • The end
  • Worstward Ho
  • Dante and the Lobster
  • Bütün Hikayeleri

Samuel Beckett Alıntıları - Sözleri

  • Hep denedin. Hep yenildin. Olsun. Yine dene. Yine yenil. Daha iyi yenil..! (Worstward Ho)
  • Eğer bir gün susarsam, söylenecek bir şey kalmamıştır bu durumda; her şey söylenmemiş olsa bile, hiçbir şey söylenmemiş olsa bile. (Malone Ölüyor)
  • [...] Kahretsin eski yerler,eski isimler (Felaket ve Sair Kısa Oyunlar)
  • İnanç duymanın en büyük nedeni daha eğlendirici olmasıdır. İnançsızlık bir boşluktur. Değişeceğimize inanç duyamayız. İnsan boşlukta kalmaya katlanamaz. (Aşksız İlişkiler)
  • "Ah, insanlar, insanlar, her şeyi açıklamak gerekiyor onlara." (Oyun Sonu)
  • düşük yapmak kısır olmaktan daha iyi değil mi dokuz gün asla yüzdüremedi batan aşkı ne de dokuz ay ne de dokuz ömür.. (Yankının Kemikleri)

  • Hamm: "Bu da ötekiler gibi bir gün o zaman." Clov: "Devam ettiği sürece. Ömür boyu hep aynı saçmalıklar!" (Oyun Sonu)
  • Sınıfta aklı hep başka yerlerde olurdu ya da boştu kafasının içi. (Malone Ölüyor)
  • Bir gün sesleneceğim ona. Ne diyeceğim, bilmiyorum, bir şeyler diyeceğim, zamanı gelince söyleyecek bir şeyler bulacağım. (Üçleme)
  • ''Bazen insan kendine soruyor şaşkınlıkla, acaba doğru gezegende miyim diye.'' (Hiç İçin Metinler)
  • “Desen sanatın na­musudur.” (Dünya ve Pantolon)
  • Çok uzun bir sürenin sonunda değer yargısı adına ne kaldıysa kendinde, onunla karanlığın ve sessizliğin hiç de değişmeyeceği yargısında bulundu. Bir gün sesi duyana kadar sürdü bu. O güne kadar! (Eşlik)
  • Bana soru sorulmasına öğle az alışkınım ki, bana bir şey sorulduğunda ne olduğunu anlamam için bir hayli zaman geçer. (Molloy)

  • Güzellik? Bir araya getirilmiş insanoğlu. İyilik? Boğazlayın. Gerçeklik? Büyük yığınların yellenmesi. (Dünya ve Pantolon)
  • Bana tutup da aydan söz etmeyin sakın, gecemde ay yoktur benim, size yıldızlardan söz edersem yanlışlıkladır. (Molloy)
  • Oysa ben para için çalışmıyorum. Peki ya ne için çalışıyorum? Bilmiyorum. İnanın pek bir şey bilmiyorum. (Molloy)
  • Bir yaşam boyunca aynı sorular, aynı cevaplar hep. Artık sona erebilir. (Oyun Sonu)
  • Hep aynı dünyanın üzerinde ışıldıyordu güneş, başka seçeneği yoktu çünkü. (Murphy)
  • ...başka bir şey bulmak varoluşu biraz daha sürdürmek için sorular bulmak kimdi onlar nasıl varlıklardı dünyanın neresindeydiler bu tür şeyler işte bu kuklalar gösterisini kim düzenliyor hiçbir anlamı yok ki git bir şeyler ye... (Acaba Nasıl?)
  • Bilemediğiniz şeyleri söylemek gücüne sahip olmadığınıza da inanmak istiyorum. Herkeste görülen bir yetersizlik bu. (Watt)