Kitap Künyesi
Yazar: Hamdi Koç
Yayın Evi: Can Yayınları
İSBN: 9789750733758
Sayfa Sayısı: 284
Yalnız Kaldınız, Peyami Bey! Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Yaprağın ve külün huzuru. Ne hatıra ne bağlılık ne korku ne üzüntü. Peyami Bey’in fikirleri vardı, ve sessiz bir dinleyiciye kendini anlatma arzusuyla doluydu. Hayata ve sonrasına dair. Haksız ölüme, o ölümün hayata bıraktığı yüke, sonrasına taşıdığı acıya dair. Geri dönenlerin yalnızlığına, cevapların imkansızlığına. Ve kendine dair. Sırları, yalnızlığı, gizliliği. Bir hiç ve birçok hiç peşinde heba olan bir hayattan sonra. Geri getirmeyi hayal ettiği kayıplar. Kayıp lisan. İki dünya arasındaki. O yasak o unutulmuş bağ, yaşayanlarla ölüler arasındaki. Ve kendini adadığı ilim. Yaşayanların rüyalarında direnen çığlıklardan ses ses, hece hece. Ruhun doğum anına geri, karanlıklar ilminin içinden.
Yalnız Kaldınız, Peyami Bey! Alıntıları - Sözleri
- Bitmiyordu. Herkesin yalnızlığı başkasının yalnızlığında yeniden başlıyordu. Her yalnızlık başka bir yalnızlığa bitiyordu.
- Değil mi? Anneni o gün kaybettin ve sonra hep kaybetmeye devam ettin. Babanı da o gün kaybettin çünkü baban sadece seni değil kendini de affetmedi, en çok da anneni affetmedi sizi utandırdığı için. Sonra sen hiçbirinizi affetmedin. Baban zaten sevgiyi hak eden bir adam değildi.
- Bazen bir hikayeyi, baktın yanlış kurmuşsun, dönüp baştan yazmazsın, bırakır, kapağını kapatır, çeker gidersin.
- Ben nasıl onu bırakamadıysam o da beni bırakamadı.
- Bir hayatın tamamını görmek mümkün mü? Hatalarından, kayıplarından başka şeyleri de görmek? Kendinle barışmak?
- Yoksa her yaşantı yaşanır biter. Kaybedilen kaybedilir . Kim kime tam geliyor ki. Kaybedilen eğer varsa sadece korkulardır.
- Kısaltarak söylüyorum her şey neyi içine sindirdiğine bağlı . Öyle de olur diyorsan öyle de oluyor .
- Ama ne yapacaksın, hayat böyle, memleket böyle. Biz yaşayanı sevmeyiz, öleni de sadece öldüğü gün sever, akşamına unuturuz. Ölüm Türkiye’de rahatlıktır. Yaşayanlar da rahat eder biri ölünce, ölen de. Çünkü yer açılır. Çünkü her saha küçüktür. Bir de insan sevmek içimizde yoktur. Ben de kimseyi sevmezdim, ne yalan söyleyeyim. Kimin nesini sevecektim. Türkiye’de insan kendini bile sevemiyor. En fenası, kendine sadık kalamıyor.
- "Kendinle fazla uğraşmayacaksın," dedi. "Ben uğraştım. İçimden define çıkacaktı sanki. Çıka çıka bir doktorla bir şeytan çıktı. Ne kendimi anlayabildim ne onları. Şimdi biri bir yandan kemiriyor beni öbürü öbür yandan."
- Emin olduğum tek şey var, zamanın sonunda elimizde kalan, hisler. Hiçbirimiz hayatı rüyaları anlayabildiğimizden daha fazla anlamadık. Bir rüyayı diğerine bağlayamadık. Ama hepsini yaşadık.
- Kat kat yalnızlık. Bitmiyordu. Herkesin yalnızlığı başkasının yalnızlığında yeniden başlıyordu. Her yalnızlık başka bir yalnızlığa bitiyordu.
- Birbirimizin boş bakışlarında cevap arayarak sustuk.
- Bir insana geç kalmak insanın aklına gelebilecek en son hata. En son düşündüğü şey, başkası.
- "Hikayemin yalnız bitmesini istiyorum."
- Beraber yaşayamamıştık ama beraber ölebilirdik. Bazen insan varlığının manası olabileceğine inanmalı.
Yalnız Kaldınız, Peyami Bey! İncelemesi - Şahsi Yorumlar
#okudum Merhaba dostlar . Kitaptaki hikâye, tanınmış bir yazarın bir gece bir ara sokakta öldüresiye dövülmesiyle başlıyor. Saldırganlar son darbeyi vuracakları sırada gaipten bir yardım gelir ve adamları kaçırtır. . Sonrasında yazar kendini bir odanın içinde, isminin Peyami olduğunu öğrendiği bir kişiyle bulur. Ne kadar düşünse de başına gelenlere bir anlam verememektedir. Peyami Bey gerçekte neler olduğunu öğrenmesine yardım etmeye çalışır. Bu arada bulundukları mekânın tuhaf özellikleri olduğunu fark eder. Mesela Peyami Bey biraz düşünerek veya gözünü kapatarak her şeyi değiştirebilmektedir. Yazar, Simeranya'da olduğunu anlar. Yani Peyami Safa'nın Yalnızız romanında bahsettiği hayal ülkesinde. İlginç bir okuma deneyimi oldu benim için. Kitabın içeriği veya gideceği yön ile ilgili tahminlerimde birkaç defa yanıldım. Peyami Bey'in kim olduğu zaten başlarda anlaşılıyordu ama kitabın ismi ile Simeranya'nın geçtiği Peyami Safa'nın kitabı arasındaki ilişki, doktor karakterinin kim olduğu gibi bazı noktaları kitapla ilgili bilgi araştırırken öğrendim. Kitaptaki yazarla ilgili verilen minik detaylar, sanki o yazar Hamdi Koç'muş gibi hissetmeme neden oldu. Tabii ki değil ama belki de Hamdi Koç bu kuşkuyu bilerek ekmiştir zihnimize. Sonu da hüzünlü, iç karartıcıydı. Kitabın okunması zor değil ama dümdüz okuyup geçince çok anlamlı değil. Bir sürü minik detay var. İnanç, hayat, insan v.s. konusunda bir sürü güzel tespit var. Velhasıl sevmedim diyemem, sevdim de diyemiyorum. Belki de henüz hazmedemediğim içindir. Okursanız, araştırarak, sindirerek okuyun derim. (Filiz Çakır)
Bu yazıya bir başlık arasaydım, “Peyami Safa Harikalar Diyarında” ismini verirdim. Ama çarpıcı olmasına çalıştığım başlık bu şekli ile kitabı tam olarak yansıtmazdı. Çünkü tavşan deliğinden harikalar diyarına giren Peyami Safa değil, o daha çok ev sahibi. Harikalar diyarını ziyaret eden ve geri dönen Hamdi Koç. Peyami Safa’yı, orijinal harikalar diyarındaki Chestire kedisine benzetebiliriz. Hamdi Koç’un daha önce “Çıplak ve Yalnız” isimli romanını okumuş ve oldukça etkilenmiştim. O romandan sonra Hamdi Koç okumamı geriye doğru sarıp, eski kitaplarını da okuma listeme eklemek istedim ama ne yazık ki olmadı. Okuduğum ikinci kitabı, bir kez daha son kitabı oldu. Ve yine beğeni ile sonlanan bir okuma macerasını tamamladım. “Yalnız Kaldınız Peyami Bey”, “Çıplak ve Yalnız”ın formatından oldukça farklı. “Çıplak ve Yalnız”da da kısa bölümler halinde fizik ötesi bazı yansımalar kitapta yer alsa da, “Yalnız Kaldınız Peyami Bey” başlı başına bir fizik ötesi zemin üzerine kurulu. Kitapta tüm yaşananları rüya diye yorumlayarak dünyevi zemine de indirmek mümkün. Burada yorum tamamen okurun hayal gücüne kalmış durumda. Genel olarak hikâye, bir sokak arasında çok ciddi dayağa maruz kalan bir yazarın, ölümle burun buruna iken, ölüm öncesi bir aşamada Peyami Safa ile geçirdiği bir süreci anlatıyor. Peki neden Peyami Safa? Kitabın kahramanı olan yazarın, yazarlık hayatında Peyami Safa’yı önemsediği anlaşılıyor. Çünkü kitabın bir noktasında “Peyami Safa’yı, üstelik, memleketin ayrımcılık dolu edebiyat dünyasında diriltmek için çaba sarf etmiştim. Dost kaybetmek pahasına, gelecekteki dostları da kaybetmek pahasına, adımın üstüne çizik atılmasını göze alarak hatta. Bir faşisti savunmak sana mı kaldı! denmesini” sözleri ile Peyami Safa ile netameli ilişkisini ortaya döküyor. Türk edebiyatının sağ ve sol kulvarları arasında derin hendeklerin olduğu su götürmez bir gerçek. Bu noktada Hamdi Koç’un bu tehlikeli hendekte yüzmeye çalışmasını en başta takdir etmek gerekiyor. Mesela şu soru benim açımdan oldukça merak uyandırıcıdır; Hamdi Koç’un kitaplarının okurlarından kaçı aynı zamanda Peyami Safa’nın kitaplarını okumuştur? Kendi adıma cevaplayacak olursam, utanarak dahi olsa söylemek zorunda olduğum şey bugüne kadar hiç Peyami Safa kitabı okumamış olduğumdur. Bu açıdan bakınca, “Yalnız Kaldınız Peyami Bey” romanı okuması benim için bir yarım okumadır. Peyami Safa’yı eserlerinden tanımadan, bu romanda sergilediği karakteri yorumlamak oldukça güç. Ama diğer yanı ile Peyami Safa kitaplarından tanınmasa dahi, siyasi duruşu ve tercihleri ile Türk edebiyatının az çok bilinen bir ismi. Kendi adıma, onun eserlerine dair yaşadığım cahilliği, genel kültür düzeyinde sahip olduğum Peyami Safa karakteri ile örtmeye çalıştım. Bu romanı okurken tek bilmeniz gereken Peyami Safa ve eserleri değil. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın “Saatleri Ayarlama Enstitüsü”nü ve o romandaki Doktor Ramiz’i de bilmenizde fayda var. Çünkü o da bu romanın kahramanlarından birisi. Romandaki, özellikle Simeranya’da geçen bölümlerdeki her karakter ve olgu Peyami Safa edebiyatından yansımalar taşıyor. Bunu okumadığım Peyami Safa kitaplarından değil, kitaba dair yazılan değerlendirme yazıları ve röportajlardan öğrendiğimi söylemekle yetineyim. Benim yazı başlığına harikalar diyarı adını verdiğim, romanda Peyami Safa’nın Simeranya dediği yer de, yine Peyami Safa’nın “Yalnızız” romanında yer alan ütopik bir toplumun adıdır. Romanın bir nebze akışına ve detayına geçecek olursak; “Yalnız Kaldınız Peyami Bey”in, “Çıplak ve Yalnız” romanı kadar akıcı bir roman olduğunu söylemek zor. Ama özellikle başlarda ve orta bölümlerde okuru kendi atmosferinin içine çeken, ağır da gitse, özellikle yeni algılar oluşturma ve merak duygusunu dürtüleme becerisi açısından başarılı bir gidişatı sahip bir eser. Hatta bir süre bir polisiye roman havasında, suçluyu ve suç gerekçesini bulma adına heyecan dalgası oldukça büyüyor. Yazar Simeranya’da iken, ona saldıran ve ölme noktasına getiren kişilerin, saldırının ardından onun evine girdikleri ve bir arayış içinde oldukları sahne –ki o anlarda yazar, Peyami Safa ve Doktor Ramiz de başka birer alemin görüntüsü halinde oradalar- polisiye heyecanının tavan yaptığı nokta oluyor. Ancak kitap ilerledikçe, o sahnede ortaya çıkan merak duygusu ve sorular cevap bulmakta zorlanıyor ve bu nedenle o heyecan sönümleniyor. Ama bu heyecan dalgasının haricinde, başka bir alemde, hayat, ölüm, hayattan kalanlar ve hayata bırakılan izler adına derin düşüncelere dalmamıza neden olan çarpıcı sahnelerle kitap ilerliyor. Kitabın mutlu bir son ile bittiğini söylemek de ne yazık ki mümkün değil. Hem dünya, hem de Simeranya adına. “Yalnız Kaldınız Peyami Bey” senaryosunun daha iyi geliştirilebileceğini düşündüğüm bir kitap olsa da, karakteri Peyami Safa olan bir kitap adına konuşacak olursak doğru bir senaryo seçimi olan bir kitap olduğunu söyleyebilirim. Edebiyatımızda bu tip denemelerin çok fazla olmadığını düşünecek olursak, Hamdi Koç’un oldukça cesur bir işe kalkıştığını ve bu cesur girişimi oldukça başarılı bir şekilde neticelendirdiğini düşünüyorum. Kim bilir belki bu kitap sayesinde, Peyami Safa ile birlikte ölüp giden Peyami ismi yeniden dirilir ve örneklerini görmeye başlarız. (Sinan Tütüncüler)
Peyami Safa'yı tanımadan Peyami Safa romanı yazmak... İddialı bir başlık mı? Şu kitabı okumuşsanız kesinlikle hayır dersiniz. Evet yazar Peyamiyi tanımıyor onun entelektüel zekâsını muhtemelen sonradan keşfedip solcu olmamasına yazıklanan yüzlercesinden biri... Kişiyi teşhisten sonra bir de çıkarttığı esere bakalım; Peyami Safa Türkçemizin en cefakâr müdâfiilerinden biriydi. Bir makalesinde "Kalemi elime aldığım günden beri Türkçe’nin müdafaası için yazdığım satırları birbirine eklesem, İstanbul-Ankara şimendifer hattından uzun olur.” diyordu. Şimdi böyle bir adam bir romana misafir olup oradaki konuşmalarında "benle alay etme" diye bir cümle kurmaz, kuramaz çünkü tercümanlık da yapan Hamdi Beye doğrusunun "benle" değil "benimle" olduğunu hatırlatır ve herhalde şöyle bir cümle kurardı. "Beyefendi rica ederim, adımı ve Simeranya'mı kullanarak vasatı aşmaz romanınızı benimle bir araya bile getirmeyiniz" ... Roman bir akı kara göstermek için de kullanılabilir ama içinde gerçek isimler kullanılırsa orada duracaksınız. Peyami Safa aslında milliyetçileri de pek sevmezmiş... Yazar Peyaminin hangi makalesini okumuş tahmin edebiliyorum fakat Peyaminin tenkit ettiği milliyetçilik emperyalizme hizmet eden haliyle aslında milliyetçilik değil kompradorluk olan şeydir. Kompradorun milliyetçisi olduğu gibi komünisti de olur. Kompradorun liberali olduğu gibi Laiki, Kleriki de olur! Hamdi Bey Peyami Safa milliyetçidir. Sosyal sosyalizmine inanan, mantığı sağlam, ilerigoruslu bir milliyetçiydi... "tepeden tırnağa milliyetciyim" dediği makaleyi okumadan mı bu tezviratvari romanı yazdınız? Peyaminin Allah'la ilişkisi de makalelerinde sarih. Allah fikri bir güneştir dediği makalesini de okumadınız zâhir. Gerçi yarasalar için güneş küfredilesi yok edilesi bir şey... Peyami Safa'yı tanımadan Peyami Safa hakkında roman yazıp onu olduğundan farklı göstererek ne sagcılara ne solculara yaranabilirsiniz. Siz de biliyosunuz ki Peyami Safa sağın dar kalıbına sığmaz. Bir Marksistten daha iyi Marksizmi bilen bir adamın düşmanının çok olması da tabii fakat siz onu ters yüz ederek onun tefekkürle kazandığı düşmanları sırf cehaletinizden kazanıyorsunuz. Peyami Safanın hayatta bir akrabası kalmadı ama keşke olsaydı da bu nemenem şeye dava açıp edebiyatı tezvirattan kurtarabilseydi... (Ömer Aybars)
Kitabın Yazarı Hamdi Koç Kimdir?
Hamdi Koç, (d. 1963) Türk yazar ve çevirmendir Hamdi Koç, 1963'de Ordu`nun Fatsa ilçesinde doğdu. Kabataş Lisesi'nde başladığı lise öğrenimini Şişli Lisesi'nde tamamladı. Bir süre ODTÜ’de okudu, ardından İstanbul Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü bitirdi. Hokka dergisinin yayın kurulunda bulundu. Shakespeare, Faulkner, Beckett ve Joyce’dan çeviriler yaptı. İlk romanı olan Çocuk Ölümü Şarkıları 1992’de yayımlandı.
Hamdi Koç Kitapları - Eserleri
- Melekler Erkek Olur
- Çıplak ve Yalnız
- Yalnız Kaldınız, Peyami Bey!
- Çiçeklerin Tanrısı
- Bir Eski Kocanın Öğleden Sonrası
- İyi Dilekler Ülkesi
- Kalpten Parçalar
- Çocuk Ölümü Şarkıları
- Rüyalarıma Giren Kadın
Hamdi Koç Alıntıları - Sözleri
- Birbirimizin boş bakışlarında cevap arayarak sustuk. (Yalnız Kaldınız, Peyami Bey!)
- " Çok çekmişsin be abi, dedi usulca. Boşver, dedim. Düşününce öyle geliyor da, yaşarken yaşadık gitti işte. " (Çıplak ve Yalnız)
- "Tüm büyük yazarlar içinde büyüklüğü en zor yakalanacak yazar." (Rüyalarıma Giren Kadın)
- Ey unutulmuş, ey gözden düşmüş ben! tanrıların soytarısı olmuş ben ey! Bu kaçıncı hayal kırıklığıydı, bu kaçıncı aldanış! (Çocuk Ölümü Şarkıları)
- Kitabımı ancak başka bir kitaba bakmak için bırakabilirdim. (Melekler Erkek Olur)
- Yazarın ilk kitabıymış. Eğer onunla ilk bu romanıyla tanışsaydım, muhtemelen diğer kitaplarını okumaz ve çok şey kaçırmış olurdum. Yazık olurdu yani... İlk karşılaşmanızsa eğer diye yazıyorum, üslubu farklı evet ama öyle çok da matah değilmiş, diye düşünüyorsanız, düşünmeyin, diğer kitapları için bir şans daha tanıyın kendinize... Hamdi Koç ikinci şansı hakediyor. (Çocuk Ölümü Şarkıları)
- Her şey bırakılabilir, ya da uzağa itilebilirdi; her şeyden vazgeçilebilirdi. (Bir Eski Kocanın Öğleden Sonrası)
- Yaşadığımız için niye hiç sevinmedik? (Melekler Erkek Olur)
- "Hayatı iyice dinlendirilmiş, yıllanmış bir viskiye benzetmeme izin verirseniz, efendim" dedi, "size hayatın karanlığı sevdiğini söyleyebilirim. " (Çiçeklerin Tanrısı)
- “İnsan gitmeden çay filan demler, kahve yapıp bırakır, bir şey yapar; çok öküzdü bu Lale.” (Çiçeklerin Tanrısı)
- Gece. Bir uyanış, bir vazgeçiş rüyası. (Melekler Erkek Olur)
- Niye o durumlara düşmek, o kadar acı çekmek zorundaydın, hem de öyle lüzumsuz sebepler için? (Rüyalarıma Giren Kadın)
- Kötü biri olsa bahsi çok geçerdi. Birinden fazlaca bahsediliyorsa ya kötüdür ya zengindir. (Çıplak ve Yalnız)
- Birini mutlu etmek kendimizi mutlu etmenin anahtarı olabilir. Bütün umabileceğimiz, iyi bir rastlantıya iyi bir cevap vermek ve beklemektir. (Kalpten Parçalar)
- Beraber yaşayamamıştık ama beraber ölebilirdik. Bazen insan varlığının manası olabileceğine inanmalı. (Yalnız Kaldınız, Peyami Bey!)
- Ölmeyen tek aşk ilk aşktır.Kimsenin öldüremeyeceği,intihar da etse kendini öldüremeyecek tek aşk. (Çiçeklerin Tanrısı)
- O sabah bana gelişi yetişkinlik hayatım boyunca aldığım en güzel iltifattı, kendimi alabildiğine gururlu ve cesur hissettim. (Çıplak ve Yalnız)
- Ayakta duracak halim bile olmadığı halde yürüyecek gücü kendimde buldum. Yarattım o gücü, hiç yoktan, öfkeden yarattım. (Bir Eski Kocanın Öğleden Sonrası)
- Başlangıcımızı çiziyor, asıl başlangıcımızı. Sonu çizenin de o olacağı, hatta bir son olacağı ve o sonun sadece benim sonum olacağı o zaman hiç aklıma gelmiyor. (Çocuk Ölümü Şarkıları)
- Geceyi atlatmak insanın inancını tazeliyordu. (Bir Eski Kocanın Öğleden Sonrası)
Yorumlar
0 yorumYorum yazmak için tam sürüme geçin