Kitap Künyesi
Yazar: Server Tanilli
Yayın Evi: Cumhuriyet Kitapları
İSBN: 9786054183784
Sayfa Sayısı: 456
--reklam--
Yaratıcı Aklın Sentezi Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Şu sorularla karşılaştığımız, dahası kendimize de sorduğumuz olmuştur: "Nereden geliyoruz? Yaşamın anlamı ne? Nereye gidiyoruz?" Şu sorular da yabancımız değildir: "Bilimden ve teknikten ne bekliyoruz? Sanatsız niçin yaşayamayız? Ahlak, neden zorunludur? Kime karşı ve ne için sorumluyuz? Özgür olmak ne demektir?" Daha da yakıcı bir soru: "Dünyamız adaletsizliklerle dolu; peki, insanların insanca yaşayacakları gerçekten adil ve barışçı bir dünya yaratamaz mıyız?" Çoğu, dinin de sorup kendine göre yanıtladığı sorulardır bunlar. Ama onu da aşacak biçimde, doğa, toplum ve insan üstüne, akla ve bilimsel verilere dayanan bütünlüğüne bir görüş, ancak felsefeyle mümkün. İnsan zekâsının bulduğu bu en anlamlı uğraşı niteleyen ve en başta da dinden ayıran, "özgür aklın sorgulaması"na dayanması. Bu sorgulama, eski Yunan'dan beri sürüyor ve insansoyu akla saygısını yitirmedikçe de sürecek. Bu kitap, sorgulamadan örnekler veriyor. Onları bilmek, dahası bu sorgulamayı düşüncemizin bir parçası, bir yöntemi haline getirmek, iyi yurttaş olmamızın, asıl önemlisi insan olmamızın zorunlu uğraklarından biri. Çağdaş bir eğitim ve çok sesli bir toplum yaratmanın olduğu kadar, dogmatizme, bağnazlığa, karanlıkçılığa karşı donanmanın da en etkili yolu bu olsa gerek.
--reklam--
Yaratıcı Aklın Sentezi Alıntıları - Sözleri
- Türkiye’de, dinci düşünce demokratik arenaya çıkar çıkmaz, ilk karşı durduğu değerler de laik ve demokratik değerler oluyor; ve sanayileşmeden yana olduğunu söylerken bile, onun felsefesine ters düşen ümmetçi ve şeriatçı bir toplumun mantığıyla düşünmektedir.
- İnsanoğlu, oldum olası sayısız boş inanç ve temelsiz fikir üretmiş. Bunlar arasından bazıları -özellikle dini ve ahlaki inançlar- cahil halk yığınları tarafından benimsenmiştir.
- İnanç, fikir ve bilgilerimizin ezici çoğunluğunu başta ana babalarımız olmak üzere başkalarından devşiririz. Bunu yaparken de onların doğru olup olmadıklarını araştırmayız. Çoğumuzda bir “inanma sorumluluğu” duygusu olmadığı için, özellikle toplumda yaygın ve saygın olan fikirleri yanlış hatta “saçma” da olsalar benimseyiveririz. Böylece hiç denetlemeden kafamıza soktuğumuz inanç ve fikirler, tıpkı virüsler gibi, düşünme mekanizmamızı ele geçirip bizde bir tür “inanma bağımlılığı” oluştururlar.
- Vaktiyle Karl Marx şöyle demişti : Filozoflar bugüne değin dünyayı hep yorumladılar , oysa değiştirmek gerek onu .Dünyayı değiştirmek!
- Reklamlar, çağın yeni amentüleri. Markalar, çağın yeni kutsal öğretileri. Alışveriş merkezleri yeni tapınaklar.
- Bu görüşe göre, yalnız amaç, yani iktidardır önemli olan; savaş ve savaşan insanlar, araçtan başka bir şey değildir.Bu görüşle, Jean-Jacques Rousseau'da da (1712-1778) karşılaşılır; Rousseau da savaşı, sadece, insanları alet gibi kullanarak bir devleti yıkma aracı olarak görür. D'Alembert'in (1717-1783) düşüncesi daha da serttir. Ona göre, "siyasetin insanları aldatma sanatı olması gibi, savaş sanatı da onları öldürme sanatıdır."
- (...) İşte, bilimsel bilgi, gerçekliğin sıradan bir fotoğrağını aşıp, saptanan olayların arkasında onları birbirine bağlayan bağları araştırır; gerçekliği örten kabuğu soyup atar bir tür ve içerdeki genellik ve süreklilik çekirdeğini bulup ortaya çıkarır.Ne var ki, kolay değildir bunu yapmak! Çünkü, çevremizdeki olayların çoğu, bir ölçüde “tekildirler. Tarihsel olaylar için bu zaten böyledir; Diyelim Malazgirt Savaşı bir kez olmuştur ve bir daha hiç olmayacaktır. Günlük yaşamımızın bütün olayları için de, aşağı yukarı aynı şeyi söyleyebiliriz. Özetle, birbirinin aynı iki çiçek ya da iki taşa rastlayamayacağız. Ancak, işin içine bir parça daha eğildiğimizde şunu görürüz: Söz konusu “tekil” olayların durup dinlenmeden akışının altında, düzenlilik, kurallara uygunluk vardır ve tekrarlanıp dururlar. Gerçeklik, her noktasında ve zamanın her anında, yığınla yasanın birbiriyle karşılaşmasından oluşmuştur; ve bu yasalar, sonsuz bir çeşitlilik içinde birbirlerine karışır giderler. İşte, bilimin konusu, bu yasaları, bu süreklilikleri, bu düzenlilikleri arayıp bulmaktır. Buradan kalkarak, bilimsel bilgi, kendiliğinden bilgiye oranla çifte bir üstünlük içindedir: Bir yandan, en azından bir bölümüyle, bizim anlama arzumuza yanıt verir; öte yandan, belli bir ölçüde olayların akışını önceden görmemizi sağlar ve biz de, yerine göre onların gelişini önler ya da tekrarlanışını isteriz.
- Diojen, gerçek adıyla Diogenes, çıplak ayakla sokak sokak elinde bir lamba ile dolaşırmış. Hem de güpegündüz!.. “ Ne arıyorsun?” dediklerinde, “insan arıyorum” dermiş. Birisi “ insan tüysüz hayvandır” dediğinde gitmiş bir tavuğu yakalayıp tüylerini yolmuş. “İşte senin insanın” demiş.
- Kadını İslamcı cemaat ve aile zulmünden kurtarın, o neyi seçeceğini çok iyi bilir!
- Hep bir ilerleme düşmanı olmuştur din.
- Genel olarak mağdur görünmek de zaten totaliter stratejilerin en önemli unsurlarından biridir.
- Tabular, cinselliği bir fetişe dönüştürürken, yarattığı aşırı gerilim ortamında yalnız bireylerin yaşamını tehlikeye düşürmekle kalmıyor, toplumun ruhsal sağlığını da bozuyor.
- Ufku dar olan, piyasanın, ortalamanın ötesine geçemez.
- Körü körüne inanış pek çocukça görünüyor.
- İnançların, eğitilmemiş, kişilikten yoksun insanlara kutsal diye yutturulması, geri kalmış ülkelerin yazgısını oluşturur.
--reklam--
Yaratıcı Aklın Sentezi İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Server tanilli candır.. Yaratıcı aklın evrildiği bugüne geliş sürecini büyûk ustalıkla anlatıyor Server Hoca.. Toplumlarım geçirdikleri sürecleri inceleme açısından çok kıymetli bir kitap (İsyan Ulaş Şahiner)
Okuyabileceğim bir kitap değil. çabaladım ama olmadı :).................................................................................................................................................. (Süheyla iltas)
--reklam--
Yaratıcı Aklın Sentezi PDF indirme linki var mı?
--reklam--
Server Tanilli - Yaratıcı Aklın Sentezi kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Yaratıcı Aklın Sentezi PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.
Kitabın Yazarı Server Tanilli Kimdir?
Server Tanilli (d. 1931 - ö. 29 Kasım 2011) Türk yazar, anayasa hukuku profesörü.
1980'den önce Türkiye'de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde ve Devlet tatbiki Güzelsanatlar Yüksekokulu'nda "Uygarlık- tarihi" dersi veriyordu. 7 Nisan 1978 günü terör ortamında silahlı saldırıya uğrayıp, belden aşağısı tutmaz oldu. Fransa'ya gidip uzun yıllar Strazburg Üniversitesi'nde çalıştı. 2000 yılında yurda dönüş yaptı ve Cumhuriyet Gazetesi'nde köşe yazıları yayınlandı.
1980 sonrasında düşün ortamını ve özellikle de gençliği etkilemiş olan "Uygarlık Tarihi (1973)", "Devlet ve Demokrasi: Anayasa Hukukuna Giriş" kitaplarını yazdı. "Uygarlık Tarihi" üniversitelerde ders kitabı olarak okutuldu. 2011 yılında Prof. Dr. Server Tanilli evinde yaşamını yitirdi. Karacaahmet Mezarlığı 'na defnedildi.
--reklam--
Server Tanilli Kitapları - Eserleri
- Uygarlık Tarihi
- Yüzyılların Gerçeği ve Mirası I
- Yaratıcı Aklın Sentezi
- Nasıl Bir Eğitim İstiyoruz?
- Nasıl Bir Demokrasi İstiyoruz?
- İslam Çağımıza Yanıt Verebilir Mi?
- Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt
- Yüzyılların Gerçeği ve Mirası Cilt III
- Değişimin Diyalektiği ve Devrim
- Dünyayı Değiştiren 10 Yıl
- Yüzyılların Gerçeği ve Mirası Cilt IV
- Fransız Devrimi'nden Portreler
- Yüzyılların Gerçeği Ve Mirası V
- Voltaire ve Aydınlanma
- Devlet ve Demokrasi
- Yüzyılların Gerçeği ve Mirası VI
- Çağdaşımız Victor Hugo
- Türkiye'de Aydınlanma Hareketi
- İnsanlığı Nasıl Bir Gelecek Bekliyor?
- Ne Olursa Olsun Savaşıyorlar
- Din ve Politika
- Strasbourg Yazıları
- Diderot
--reklam--
Server Tanilli Alıntıları - Sözleri
- Bizans ve Müslüman sanatçıları, süsleme anlayışları bakımındanda birbirlerine yaklaşmaktadırlar. Anıtsal heykel ve süsleme yüksek-kabartma kaybolmuş, çoğu kez ayrıntılı ve aşırı, kimi zaman renkli kimi zaman oyma bir süsleme geçmiştir yerine. Tekrar olacak söyleyeceğimiz: İslâm, canlı varlıkların betimlemesini yasaklıyordu. Aslında bağnaz bir yorumdu bu, dahası sonradan ortaya çıkmıştı; kaldı ki, İranlı sanatçılar hiçbir zaman uymadılar böylesi bir yasağa. Kuşkusuz, dinsel yapılarda, Allahı insan ya da bir hayvan biçiminde betimlemek söz konusu değildi; çünkü Allah, tanımı gereği, somut varlıklara üstün bir cevherdi. Bunun gibi, yaratıkları oldukları gibi canlandırmak da olmuyordu. Ne var ki, Müslüman sanatçı, örneklerini çokça gördüğümüz gibi, sivil yapılarda, bitki, hayvan dünyasının, hâttâ günlük yaşamı içinde, avda ya da savaşta insanların ona esinlen dirdiği her şeyi süslemede kullandı. Aslında, özellikle Yahudi çevrelerde, sanatçı, varlıkları biçimleme eğilimindeydi; Arap dünyasının pek güzel biçimde kullandığı«arabesk» bundan esinlenmiştir. Aynı eğilim, Bizans sanatçılarının da yabancısı değildi. Onlar da, tasvir mücadelesinden sonra, tapmaklarda, kutsal kişileri, hatta Tanrıyı betimlemekte duraksama göstermediler. Ne var ki, Kutsal Kitab’ın öykülerini insanîleştirmeye girişecek. olan Batı sanatçılarının tersine, Bizanslı sanatçılar, dogmatik olarak tanımlanmış ve değişmez, İnsanî olmayan ya da insanüstü biçimlerde soyut bir teolojiye gittiler. (Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt)
- 1789'da, burjuvaziye karşı soyluları, onların düzenini - yani feodaliteyi- tutmak çağdışı idi. Peki, ya bugün, emekçilere karşı burjuvaziyi tutmak? Sosyalizme karşı kapitalizmi, milli bağımsızlığa karşı emperyalizmi, laikliğe karşı ümmetçiliği, demokrasiye karşı diktatörlüğü, giderek faşizmi tutmak? (Uygarlık Tarihi)
- Reklamlar, çağın yeni amentüleri. Markalar, çağın yeni kutsal öğretileri. Alışveriş merkezleri yeni tapınaklar. (Yaratıcı Aklın Sentezi)
- Din ezilmiş insanın iç çekişi, taş yürekli dünyanın ruhu. (İslam Çağımıza Yanıt Verebilir Mi?)
- Milliyetçiliğin göstergeleri pek değişiktir ve başlıcalarından biri de, ırkçılıktır: Aşağı ve istilacı diye görülen insanlara karşı sistemli düşmanlık vardır. (Yüzyılların Gerçeği ve Mirası VI)
- Madem ki maşinizm kötü bir şeydir ve felaketlere yol açıyor, öyleyse yalnız “zekânın düşmanı” değil, işsizlik ve sefaletten de sorumlu olan bu “yeni Prometheus’u zincire vurmak” gerekmez mi? (Yüzyılların Gerçeği ve Mirası VI)
- Okullarda din derslerinin salt varlığı, çocuk içinde ailesi içinde, inanç ve vicdan özgürlüğüne aykırıdır. (İslam Çağımıza Yanıt Verebilir Mi?)
- Modern tarihin büyük devrimci yüzyılı XVII. yüzyıldır; XVII. yüzyıldadır ki insan soyunun düşüncesinde köklü bir değişim olmuştur: Galilei, nesnelerin düşüşü kanununu, dinamiğin bu ilk kanununu bulup dile getirdiğinde, gerçekliğin ölçülür, hesaplanır olduğunu gözler önüne serdiğinde, insan aklının önüne yeni bir yol açar; modern bilimi kanatlandırır, giderek yeni bir dünya koyar insanoğlunun karşısına. Evet, gerçekten XVII. yüzyıldır «Büyük Yüzyıl»; Voltaire doğruyu görmüştür. Ne var ki, bunu söylemek, XVIII. yüzyıl insanlarının yaptıklarını hiç de küçültmez ve o devrin önemini azaltmaz. Gerçekten, XVII. yüzyılın başlarında bir dere olan akış, o yüzyılın sonlarında sel haline gelir ve XVIII. yüzyılda bir ırmak olup çıkar. XVIII. yüzyıl, akılcılığa yürekten bağlanışı, deneysel yöntem kaygısı ile, XIV ve XV. yüzyılın büyük nominalistlerinin, Ockham’lı Guilaume’un, Paris Okulu’nun, Jean Buridan’ın, Saxe’li Albert’in başlattığı eseri tamamlamış; Aristoteles’in büyük yorumlarının, XV ve XVI. yüzyılda Padua Okulu’nun, İbni Rüştçülerin ve Pomponazzi’nin akılcı çabalarını bir sonuca erdirmiştir. XVIII. yüzyıl, beş yüzyıl boyunca açılıp serpilen ve XVIII. yüzyılda yepyeni bir ivme kazanan Avrupa düşüncesinin, o dev uğraşın bir çiçeklenişidir. (Yüzyılların Gerçeği ve Mirası Cilt IV)
- İnsanoğlu, oldum olası sayısız boş inanç ve temelsiz fikir üretmiş. Bunlar arasından bazıları -özellikle dini ve ahlaki inançlar- cahil halk yığınları tarafından benimsenmiştir. (Yaratıcı Aklın Sentezi)
- Kadın öncüler, erkeklesme, her türlü cekiciliklerini kaybetmek, giderek türün üremesini tehlikeye sokmakla suclanirlar. Bir de, kadınlara, çalışacakları görevlerde, kadinlasmak suçlaması da yapılmıştır. (Ne Olursa Olsun Savaşıyorlar)
- "Din, siyasal iktidarı ne denli kötü olursa olsun destekler; ve iktidar da, ne denli ahmak ve boş olursa olsun dinin yardımcısıdır." (Dünyayı Değiştiren 10 Yıl)
- Düşünce düşüncedir ve içeriği ne olursa olsun, insan etkinliğinin en soylusu olarak saygıya değerdir (Nasıl Bir Demokrasi İstiyoruz?)
- Eğitim akılcı, bilime da yanan ve laik içeriğinden soyutlanmış ve yozlaştırılmıştır; yöntemi çağdışıdır ve her kademesi derin sorunlar içindedir. Okulu, üniversitesine kadar her yönüyle çağa, yaşama ve topluma açmak, başta bir devlet görevidir. Gençler, bu görevin yerine getirilmesini istiyorlar ve bekliyorlar. (İnsanlığı Nasıl Bir Gelecek Bekliyor?)
- “...ne monarşi söz konusudur artık, ne demokrasi, ne de despotizm. Bugün, ticaret her şeydir... Kazanç, bütün devletleri yöneten ilke olup çıkmıştır.” (Dünyayı Değiştiren 10 Yıl)
- Cicero, şöyle demişti bir gün: "Ruhsuz hitabet olmaz"; Robespierre, ruhunu alıp olduğu gibi söylevlerine koyar. "Genel kanıyı okşamak için düşünceme ihanet etmeyi bilmiyorum... Halkı, çiçekli yollardan geçirip uçurumun kenarına götürme sanatını da bilmiyorum" der bir gün. (Fransız Devrimi'nden Portreler)
- Var olmayı öğrenmek, büyük bir özerklik ve yargılama yeteneğine bağlıdır. (Nasıl Bir Eğitim İstiyoruz?)
- Tiberius’un ölüm haberi coşkunlukla karşılandı. Halk, gömülmesini bile istemeyip, Tiber ırmağına atılmasını istiyordu cesedinin. Buna karşılık, Germanicus’un oğlu Caius’un iktidara gelişini büyük coşkunlukla karşılandı. Halk, sağlık ve afiyeti için kurbanlar kesiyordu her gün, «Güneş» diyorlardı ona; askerler ise -asker ayakkabısı (kaliga) dan gelen- Kaligula adını takmışlardı. Seferde doğduğunu, askere yakınlığını belirtmek istiyorlardı böylece. (Yüzyılların Gerçeği ve Mirası I)
- Mutlak monarşi, feodal öğelerin yerel özerkliklerine karşı bir ağırlık olmak üzere, krallık iktidarının güçlenişiydi; her üç zümrenin (ordre) temsilî kurumlarının can sıkıcı iddialarından da yakasını sıyırarak oluyordu bu güçleniş. Ulusal zenginliği elinde tutan birbirine zıt iki sınıf, zayıflayan soylularla yükselen burjuvazi arasında gerçekleşen geçici güçler dengesinden yararlanan krallık otoritesi, bir hakem rolüne soyunarak, onların üstüne yükselebildi. Krallık iktidarındaki bu açık sıyrılış, kendi sosyal temeli karşısında kazandığı bu bağımsızlık, burjuvazinin, siyasal iktidara göz koymak, yani soyluların tekeli için bir tehdit olmak için yeterince güçlendiği andan başlayarak, buharlaşıp kaybolur. Bu anda, krallık bu tekelin savunucusu olarak kendini açıkça ve hiçbir kayıt göstermeden ortaya koyar. Ne var ki, mutlakiyet, hakem rolünü oynamaktan çıkar çıkmaz, çökmeye başlar. Nasıl kapitalist üretim biçiminin doğuşu ve burjuvazinin sınıf olarak ortaya çıkışı, mutlakiyetin gelişinin kaynağında bulunuyorsa, mutlakiyet de -hiç olmazsa başlangıçta- kapitalizmin gelişmesine, olgunlaşmasına -büyük ölçüde- katkıda bulundu. Şaşırtıcı hiçbir yanı da yoktur bunun; çünkü, burjuvazinin devletin kasalarına soktuğu para, feodal monarşinin temel maddi dayanaklarından biri oluyordu. Krallığın, «ulusal» burjuvazi ile ilgili olarak, belli bir süre, koruyucu bir politika izlemesinin nedeni budur. Krallık iktidarı, dışarıdan getirilen sanayi malları ile dışarıya gönderilen ham maddelerin üzerine yüksek vergiler koyarak, ülkede imalâthaneleri destekleyen bir fiyat dengesi yaratır. Dahası, Krallık Hazinesi, çoğu kez yeni imalâthanelerin kurulmasını destekler: Para yardımı ve özençlerde bulunur; ülkede bilinmeyen uzmanlık alanlarında dışardan ustalar getirmeyi iş edinir, ya da onların mesleki sırlarını bulma denemesine kalkar. Yollar ve kanalların yapımı yeni boyutlar kazanır; yolculukların güvenliği sağlamak için önlemler alınır. Dış politikasında da, mutlakıyet, burjuvazinin çıkarlarını desteklemeye yönelir; mutlak monarşi, yeni sömürgeler ele geçirir, tacir gemilerinin yanına savaş gemilerini katar, uluslararası boyutlarda çeşitli ticaret ayrıcalıkları elde eder. (Yüzyılların Gerçeği ve Mirası Cilt III)
- Yeryüzündeki insanların temel sağlık ve yiyeceğe harcamaları gereken parayı, Birleşik Devletler'le Avrupa Birliği'nde yaşayanlar her yıl parfüme veriyorlar; Beslenmeye şunu da ekleyelim: Beslenme maddeleri, hiç olmadığı kadar bol dünyamızda. Ama her yıl 30 milyon insan açlıktan ölüyor. Kaçınılmaz bir sonuç mu bu? "İklimin, büyük kıtlıklarda rolü sınırlıdır; insanı aç bırakan insandır artık," diyenler yanılıyorlar mı? (İnsanlığı Nasıl Bir Gelecek Bekliyor?)
- Descartes, düşünen insanlara, skolastiğin, yaygın kanının, otoritenin, tek kelimeyle boşinançların ve barbarlığın boyunduruğundan kurtulmayı gösterme yürekliliğinde bulundu en azından; bugün yemişlerini derlediğimiz bu başkaldırı iledir ki o, kendinden sonra gelen mirasçılarının yaptıklarından - belki- çok daha fazla hizmette bulundu felsefeye. Sonunda her şeyi açıkladığına inanmış da olsa, hiç olmazsa her şeyden kuşkulanmakla başladı işe; bugün ona karşı çevirdiğimiz silahlar onun silahları yine de... (Yüzyılların Gerçeği ve Mirası Cilt IV)
Yorumlar
0 yorumYorum yazmak için tam sürüme geçin